3 kwietnia 2025
Historia i idea Postacie

Współtwórca idei narodowej – Jan Ludwik Popławski

Jan Ludwik Popławski — życie i działalność Jan Ludwik Popławski (1854-1908) to jedna z kluczowych postaci polskiej myśli narodowej przełomu XIX i XX wieku. Jego działalność publicystyczna, polityczna i społeczna miała znaczący wpływ na kształtowanie idei narodowych w Polsce oraz budowanie świadomości patriotycznej w czasach, gdy Polska znajdowała się pod zaborami. Był współzałożycielem i jednym […]

Czytaj dalej
Historia i idea Okres międzywojenny i okupacja

Bohdan Wasiutyński: Praworządność

Każda społeczność trwała musi być zorganizowana. Organizacja oznacza uregulowanie stosunków na podstawie prawnej. Tam przeto, gdzie istnieje społeczeństwo, istnieje również prawo. Państwo jest zawsze organizacją prawną. Nawet despotia wschodnia w najczystszej postaci jest nią pod względem formalnym. Obowiązuje bowiem w niej norma zasadnicza: wola panującego jest jedynym prawem. Różnica kapitalna między Wschodem a Zachodem występuje […]

Czytaj dalej
Historia i idea Rocznice

Roman Dmowski – ojciec polskiego odrodzenia

Mija 86. rocznica śmierci jednego z najważniejszych ojców polskiej niepodległości – Romana Dmowskiego. Dla jednych postać kontrowersyjna, dla innych niezłomny patriota i męż stateczny, który swoją wizją i pracą dyplomatyczną przyczynił się do odbudowy niepodległego państwa polskiego po 123 latach zaborów. W niniejszym artykule pragniemy oddać hołd temu wybitnemu politykowi, publicyście i ideologowi, który na […]

Czytaj dalej
Historia i idea Okres międzywojenny i okupacja

Roman Dmowski: Gdybym był wrogiem Polski

Uważam to za rzecz bardzo pożyteczną zastanawiać się od czasu do czasu nad tym, co bym robił, gdybym był wrogiem Polski, gdyby odbudowanie Polski było mi niedogodne i gdyby mi chodziło o jej zniszczenie. Otóż przede wszystkim używałbym wszelkich wysiłków i nie żałowałbym żadnych ofiar na to, ażeby nie dopuścić do zapanowania w tym kraju […]

Czytaj dalej
Historia i idea Postacie

Zygmunt Balicki – pierwszy ideolog polskiego nacjonalizmu

Zygmunt Balicki urodził się 30 grudnia 1858 roku w Lublinie w rodzinie inteligenckiej. Był synem Seweryna Balickiego i Karoliny Gruszczyńskiej. Jego dzieciństwo przypadło na okres represji po powstaniu styczniowym, co miało duży wpływ na jego przyszłe poglądy polityczne. Kształcił się w Gimnazjum Męskim w Lublinie, które ukończył w 1876 roku. Następnie studiował nauki społeczne i […]

Czytaj dalej
Historia i idea Postacie

Adam Heydel (1893–1941): Życie i myśl ekonomiczna polskiego liberała

Adam Zdzisław Heydel – ekonomista, publicysta, konspirator, człowiek renesansu – to jedna z najważniejszych postaci polskiej myśli ekonomicznej okresu międzywojennego. Jako przedstawiciel Krakowskiej Szkoły Ekonomii i zwolennik austriackiej szkoły ekonomii, pozostawił po sobie dorobek naukowy, który dziś uznaje się za prekursorski wobec współczesnego leseferyzmu. Jego życie, naznaczone zarówno walką o wolność gospodarczą, jak i tragiczną […]

Czytaj dalej
Historia i idea Okres międzywojenny i okupacja

Andrzej Trzebiński: W klimacie kultury imperialnej

1. Demagogia przemocy Zwrot, jakim się operuje dzisiaj – „rewolucja świadomości kulturalnej” czy „rewolucja świadomości politycznej” – nie jest bynajmniej czczym echem Brzozowskiego, jest w ogóle dzisiaj frazesem mniej niż kiedykolwiek. To rozstrzyga w stawianiu zagadnień. Ponieważ teatrem rewolucji jest tylko i wyłącznie nasza świadomość kulturalna i nic ponadto – nie może istnieć i nie […]

Czytaj dalej
Historia i idea Początki Myśli

Jan Ludwik Popławski: Co to jest naród?

Dzisiaj bardziej niż kiedykolwiek powinniśmy pojąć dokładnie znaczenie wyrazów naród i narodowość. Otóż narodowością nazywamy właśnie siłę – spójnię wielką i niezwalczoną, a ludzi przez nią w jedność związanych nazywamy narodem. Nie dość jednakże o tym ogólnie wiedzieć, trzeba się bliżej przypatrzeć, aby dopiero zrozumieć, dlaczego to spójnia narodowości jest taka niespożyta. Więc cóż nas […]

Czytaj dalej
Historia i idea Rocznice

Legion Puławski – orientacja prorosyjska na początku Wielkiej Wojny

Legion Puławski był pierwszą polską formacją wojskową sformowaną u boku armii rosyjskiej podczas I wojny światowej. Jego istnienie i działalność odzwierciedlały złożone realia polityczne i militarne tamtych czasów, a także rozbieżne koncepcje dotyczące przyszłości Polski. Choć formacja ta nie odegrała kluczowej roli w odzyskaniu przez Polskę niepodległości, stanowiła ważny etap w procesie kształtowania się polskich […]

Czytaj dalej
Historia i idea Postacie

Zygmunt Wasilewski (1865–1948) – biografia działacza politycznego

Zygmunt Wasilewski urodził się 29 kwietnia 1865 roku we wsi Siekierno koło Bodzentyna, w rodzinie o tradycjach inteligenckich. Jego ojciec, Aleksander, był nadleśniczym, a matka, Maria z domu Ledoux, pochodziła z rodziny francuskich emigrantów osiadłych w Polsce w XVIII wieku115. Wychowywał się w środowisku, które kultywowało patriotyzm i zaangażowanie społeczne. W latach 1878–1884 uczęszczał do […]

Czytaj dalej