31 sierpnia 2025
Historia i idea Postacie

Cicha komendantka: Janina Skrzyńska i wojna kobiet

Janina Skrzyńska, z domu Bylinianka, przyszła na świat 27 grudnia 1895 roku w Krasnobórce, niewielkiej miejscowości położonej w pobliżu Żytomierza, na ziemiach dzisiejszej Ukrainy. Urodziła się w zamożnej rodzinie ziemiańskiej: jej ojciec Jan Bylina i matka Janina z Grodzieckich należeli do grona wykształconych i patriotycznie nastawionych elit Kresów Wschodnich. Dom rodzinny był przeniknięty duchem polskości […]

Czytaj dalej
Historia i idea Rocznice

24 sierpnia 1942 r. niemieccy okupanci wykonali egzekucję na Błogosławionej Poznańskiej Piątce

24 sierpnia 1942 r., około godz. 20.30, na dziedzińcu drezdeńskiego Landgericht spadło ostrze gilotyny. Zginęli kolejno: Czesław Jóźwiak, Edward Kaźmierski, Franciszek Kęsy, Edward Klinik i Jarogniew Wojciechowski – pięciu przyjaciół z salezjańskiego oratorium w Poznaniu. Ich listy z celi śmierci – spokojne, przeniknięte wiarą – brzmią dziś jak krótkie katechizmy odwagi. Połączeni przez Wroniecką 9, […]

Czytaj dalej
Historia i idea Postacie

Michał Bojanowski – reformator rolnictwa, organizator spółdzielczości, poseł i senator ZLN

Historia Michała Ignacego Bojanowskiego to opowieść o człowieku, który całe swoje życie podporządkował służbie społeczności lokalnej i narodowi. Z jednej strony był aktywnym politykiem obozu narodowego, w tym posłem na Sejm Ustawodawczy i senatorem I kadencji, z drugiej zaś gospodarzem i organizatorem życia społecznego na Mazowszu, działającym w dziesiątkach inicjatyw rolniczych, oświatowych i spółdzielczych. Jego […]

Czytaj dalej
Historia i idea Okres międzywojenny i okupacja

“Zaufanie narodu warunkiem naprawy”. Przemówienie Prezesa Narodowego Klubu Parlamentarnego, posła Romana Rybarskiego na posiedzeniu Sejmu dnia 3 lutego 1933 r.

WINA KRYZYSU P. referent rozpoczął swoje przemówienie od stwierdzenia generalnego charakteru kryzysu i starał się wykazać, że ten kryzys ma jednak swoje źródła i że wszystko, co robiono dla zwalczenia tego kryzysu, robiono właściwie, ostrożnie, przezornie, że umiejętnie przewidywano. Niewątpliwie kryzys jest zjawiskiem powszechnym — natężenie kryzysu nie jest zjawiskiem powszechnym. Jeżeli zwrócimy uwagę na […]

Czytaj dalej
Historia i idea Okres międzywojenny i okupacja

Narodowcy w powstaniu warszawskim

Powstanie warszawskie, rozpoczęte 1 sierpnia 1944 roku, jest jednym z najbardziej tragicznych i zarazem symbolicznych wydarzeń w historii Polski XX wieku. Przez wiele dekad funkcjonowało w polskiej świadomości narodowej jako akt heroicznego zrywu, świadectwo nieugiętej woli wolności i niezależności. Jednak nie wszyscy uczestnicy życia politycznego i ideowego II Rzeczypospolitej oraz Polskiego Państwa Podziemnego podzielali ten […]

Czytaj dalej
Historia i idea Postacie

Między nauką a narodową misją: Władysław Folkierski i jego epoka

Postać Władysława Folkierskiego, choć niekiedy pomijana w powszechnej świadomości historycznej, zajmuje wyjątkowe miejsce w historii polskiej humanistyki XX wieku. Uczony o imponującej erudycji, romanista i komparatysta światowego formatu, a zarazem człowiek głęboko zaangażowany w życie polityczne i duchowe narodu – Folkierski stanowi przykład intelektualisty, który nie tylko badał literaturę, ale i aktywnie uczestniczył w kształtowaniu […]

Czytaj dalej
Historia i idea Okres międzywojenny i okupacja

Przemówienie prof. Romana Rybarskiego, prezesa Klubu Narodowego, wygłoszone w Sejmie 30 stycznia 1929 roku podczas ogólnej debaty budżetowej na rok 1929/1930

Wysoka Izbo! Praca budżetowa w tym Sejmie nie odbywa się w normalnych warunkach, bo każdy z nas, który bierze udział w obradach, nieustannie zadaje sobie pytanie, czy ta praca jest rzeczywista, czy pozorna, czy my naprawdę uchwalamy budżet państwowy w tym znaczeniu, jak taki budżet należy rozumieć. Pod tym względem istnieją wielkie wątpliwości. KRYJÓWKI BUDŻETOWE […]

Czytaj dalej
Sprawy narodowe

IPN wydał książkę “Antykomunizm narodowców”

Instytut Pamięci Narodowej wydał niedawno książkę „Antykomunizm narodowców. Organizacje polityczne ruchu narodowego wobec komunistów i komunizmu w II Rzeczypospolitej (1918–1939). Wypisy źródłowe”. Publikacja powstała pod redakcją naukową Jolanty Mysiakowskiej‑Muszyńskiej, Karola Sacewicza, Krzysztofa Kaczmarskiego, Wojciecha J. Muszyńskiego oraz Rafała Sierchuji. Wydanie ma formę drukowaną i elektroniczną, dostępne jest w sprzedaży bezpośredniej IPN oraz w wybranych księgarniach. […]

Czytaj dalej
Historia i idea Postacie

Pułkownik Józef Rokicki – Komendant Główny Narodowej Organizacji Wojskowej

Józef Wacław Rokicki urodził się 6 marca 1894 roku w Lipnie, w rodzinie Klemensa i Marii z Lamparskich. Ojciec był urzędnikiem, co zapewniało rodzinie względną stabilność, choć nie pozycję elity. Edukacja Rokickiego zaczęła się w miejscowej szkole miejskiej, którą ukończył w 1906 roku, a następnie kontynuowana była w domu. Jako ekstern zdał egzamin z zakresu […]

Czytaj dalej
Historia i idea Postacie

Zbigniew Stypułkowski (1904–1979): Życie na przekór przemocy i zdradzie

Zbigniew Franciszek Stypułkowski urodził się 26 marca 1904 roku w Warszawie. Jego los spleciony był z historią walki o wolność, zdrady sojuszników i cywilnej odwagi. Od młodych lat angażował się w sprawy narodowe. Przez całe życie działał z myślą o Polsce — jako prawnik, polityk, uczestnik konspiracji, a później emigracyjny rzecznik sprawy polskiej. Zasłynął tym, […]

Czytaj dalej