Poznań pamięta o 17 września. Hołd dla ofiar Sowietów

Poznań 17 września uczcił 87. rocznicę napaści Związku Sowieckiego na Polskę oraz Dzień Sybiraka. Obchody rozpoczęła msza o godz. 10, a o 11.15 uczestnicy zebrali się przy Pomniku Ofiar Katynia i Sybiru na apel pamięci i złożenie kwiatów. Miasto przypomniało, że niepodległość wymaga prawdy o obu agresorach.

Msza, marsz pamięci i apel poległych

Poznańskie obchody rozpoczęły się w kościele pw. Najświętszego Zbawiciela przy ul. Fredry. Po nabożeństwie uczestnicy przeszli pod Pomnik Ofiar Katynia i Sybiru w Ogrodzie Zamkowym. Tam oddano hołd ofiarom sowieckiej agresji, represji i zesłań.

Program obejmował wystąpienia wojewody wielkopolskiej i prezesa wielkopolskiego okręgu Związku Sybiraków, apel pamięci oraz złożenie kwiatów. Uroczystości odbyły się z asystą Wojska Polskiego. Ich organizatorami byli wojewoda wielkopolska i Związek Sybiraków Okręg Wielkopolska, co potwierdza państwowe kalendarium uroczystości na 2026 rok.

Obecność Sybiraków nadaje takim obchodom wymiar, którego nie zastąpi żaden oficjalny komunikat. To żywi świadkowie polityki wymierzonej w obywateli Rzeczypospolitej. Ich osobiste doświadczenie przypomina, że za pojęciami „deportacja” i „okupacja” kryły się nocne aresztowania, rozłąka z bliskimi, głód oraz przymusowa praca.

Polska została zaatakowana z dwóch stron

17 września 1939 roku Armia Czerwona wkroczyła na terytorium walczącej Polski. Sowieci złamali obowiązujący pakt o nieagresji, a napaść przeprowadzili zgodnie z politycznym porozumieniem Józefa Stalina i Adolfa Hitlera. Rzeczpospolita znalazła się między dwoma totalitarnymi agresorami.

Ten fakt nie pozostawia miejsca na eufemizmy. Nie było żadnego „wyzwolenia” ani neutralnego wejścia wojsk. Była napaść, okupacja i likwidowanie polskiej państwowości na zajętych ziemiach. Współczesna białoruska polityka pamięci próbuje odwrócić sens tamtego dnia, przedstawiając go jako rzekome przywrócenie sprawiedliwości historycznej. Polska nie może zostawić takiego fałszu bez odpowiedzi.

Agresja otworzyła drogę do masowych represji. Jak podaje Instytut Pamięci Narodowej, tylko we wrześniu 1939 roku żołnierze Armii Czerwonej i członkowie grup operacyjno-czekistowskich zamordowali około 2,5 tys. jeńców oraz kilkuset cywilów. Później przyszły aresztowania, łagry, deportacje i zbrodnia katyńska.

Pomnik mówi o ciągłości sowieckiego terroru

Poznański Pomnik Ofiar Katynia i Sybiru skupia pamięć o losach polskich oficerów oraz cywilów wywożonych w głąb Związku Sowieckiego. Łączy zbrodnię wymierzoną w elitę państwa z masowym cierpieniem rodzin. Takie połączenie jest historycznie uczciwe: oba doświadczenia wynikały z tego samego imperialnego celu, czyli trwałego złamania polskiej obecności na Kresach.

Pamięć lokalna ma tu szczególne znaczenie. Wielkopolska budowała swoją siłę na pracy organicznej, wspólnocie i odpowiedzialności za państwo. Uczczenie ofiar sowieckiej przemocy wpisuje się w tę tradycję. Pokazuje, że patriotyzm nie kończy się na symbolu. Wymaga wiedzy, instytucji i gotowości do obrony prawdy.

Podobny sens mają obchody organizowane w innych polskich miastach. Rozproszone uroczystości tworzą wspólną pamięć państwową i przypominają, że tragedia 17 września dotknęła całej Rzeczypospolitej, choć jej najcięższe skutki spadły na mieszkańców ziem wschodnich.

Lekcja suwerenności pozostaje aktualna

Rosyjski imperializm nadal posługuje się kłamstwem historycznym, aby usprawiedliwiać przemoc i odbierać sąsiadom prawo do samodzielności. Dlatego pamięć o 17 września nie jest zamkniętym rozdziałem ani ceremonialnym obowiązkiem. Pomaga właściwie rozpoznawać zagrożenie.

Dla Polski wniosek jest twardy. Bez własnej siły militarnej, sprawnego państwa i świadomego narodu nawet najlepsze traktaty mogą okazać się papierową osłoną. Poznań oddał dziś hołd ofiarom. Prawdziwym wypełnieniem tego obowiązku będzie Polska zdolna bronić swojej granicy, suwerenności i pamięci.

Źródło: ePoznan.pl, Wielkopolski Urząd Wojewódzki w Poznaniu, Instytut Pamięci Narodowej

Źródło: epoznan.pl