Polska dołącza do IRIS². Sfinansuje 12 satelitów za 2,8 mld zł

Polska podpisała z Komisją Europejską umowę udziału w konstelacji bezpiecznej łączności IRIS². Z przesuniętych środków KPO przeznaczy 2,8 mld zł, czyli około 656 mln euro, na sześć satelitów średniej orbity MEO i sześć satelitów niskiej orbity LEO. Celem jest odporna komunikacja dla administracji, służb i infrastruktury krytycznej.

Kto podpisał umowę?

21 lipca 2026 r. umowę podpisali minister Marcin Kierwiński i unijny komisarz ds. obrony i przestrzeni kosmicznej Andrius Kubilius. W negocjacjach uczestniczyła Polska Agencja Kosmiczna. Finansowanie pochodzi ze środków przesuniętych w Krajowym Planie Odbudowy.

Czym jest IRIS²?

IRIS² to unijny program wieloorbitalnej konstelacji satelitów zapewniającej bezpieczną i odporną łączność. Ma ograniczyć zależność Europy od dostawców spoza UE i utrzymać komunikację w czasie cyberataków, awarii infrastruktury naziemnej, katastrof naturalnych albo konfliktu.

Program nie jest polskim systemem satelitarnym działającym w izolacji. Polska finansuje i współtworzy część wspólnej infrastruktury europejskiej, uzyskując dostęp do określonych zdolności i wpływ na ich wykorzystanie.

Po co dwa rodzaje orbit?

Sześć dużych satelitów MEO ma zapewniać duży zasięg i przepustowość. Sześć mniejszych satelitów LEO, pracujących do około 1200 km nad Ziemią, ma oferować niskie opóźnienia potrzebne między innymi do transmisji obrazu, wideokonferencji i sterowania systemami bezzałogowymi.

Połączenie orbit zwiększa odporność i pozwala dobierać parametry usługi do zadania. Nie oznacza jednak, że wszystkie satelity zostaną zbudowane natychmiast albo wyłącznie przez polskie przedsiębiorstwa.

Co może zyskać polski przemysł?

Udział w programie tworzy możliwość zamówień dla firm projektujących elektronikę, oprogramowanie, terminale, komponenty satelitarne i segment naziemny. Rzeczywisty udział polskich wykonawców będzie można ocenić dopiero po rozstrzygnięciu kontraktów i ujawnieniu zakresu prac.

Jak IRIS² poprawia bezpieczeństwo?

• zapewnia zapasową łączność dla administracji i służb;
• może obsługiwać komunikację w regionie Morza Bałtyckiego i Europy Północnej;
• utrudnia przerwanie komunikacji przez uszkodzenie pojedynczej infrastruktury naziemnej;
• wspiera reagowanie kryzysowe i ochronę infrastruktury krytycznej;
• zwiększa europejską kontrolę nad strategiczną usługą komunikacyjną.

Kiedy system zacznie działać?

Podpisanie umowy rozpoczyna polski udział wykonawczy, ale nie oznacza natychmiastowej gotowości całej konstelacji. Przed operacyjnym uruchomieniem konieczne są zamówienia, budowa, testy, wyniesienie satelitów i integracja segmentu naziemnego. Harmonogram powinien być aktualizowany wraz z kolejnymi decyzjami Komisji Europejskiej i POLSA.

Źródła

• POLSA — umowa, finansowanie i liczba satelitów
• Komisja Europejska — założenia programu IRIS²
• EUR-Lex — rozporządzenie ustanawiające unijny program bezpiecznej łączności

Czytaj także

• Polska Agencja Kosmiczna
• Bezpieczeństwo
• Unia Europejska