Alarm obnażył chaos procedur. Polska nie przygotowała ludzi na zagrożenie

Alarm przeciwlotniczy 17 września w województwach lubelskim i podkarpackim ujawnił sprzeczne reakcje instytucji: jedne szkoły kierowały uczniów do piwnic, inne odsyłały ich do domów, a pracownicy rzeszowskiego NFZ wyszli na zewnątrz. Wolontariusz Tomasz Sikora wskazuje brak jednolitych procedur. To realne zagrożenie dla bezpieczeństwa Polaków.

Jeden alarm, kilka sprzecznych reakcji

Syreny uruchomiono 17 września w związku z zagrożeniem podczas rosyjskiego ataku na Ukrainę. Z relacji zebranych przez Wirtualną Polskę wynika, że placówki i urzędy reagowały w zupełnie różny sposób. Część szkół sprowadzała uczniów do piwnic lub na najniższe kondygnacje. W innych dzieci zwalniano do domów albo wzywano rodziców, mimo że alarm nadal obowiązywał.

Pracownicy podkarpackiego oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia w Rzeszowie wyszli na zewnątrz, jak podczas alarmu pożarowego. W jednej z rzeszowskich szkół zajęcia miały być kontynuowane bez zmian. Opisane przez Wirtualną Polskę rozbieżności nie są drobnym uchybieniem organizacyjnym. Przy rzeczywistym zagrożeniu taka improwizacja może skierować ludzi prosto w niebezpieczne miejsce.

Tomasz Sikora: państwo nie wypracowało jednolitych zasad

Tomasz Sikora z Fundacji Sikorki na Ukrainie, polski wolontariusz docierający także w rejony znajdujące się w zasięgu rosyjskich dronów, ocenił, że różne zachowania instytucji świadczą o „braku jednolitych procedur”. Jego zdaniem Polska inwestuje w czołgi, armatohaubice i obronę przeciwlotniczą, lecz zbyt słabo przygotowuje społeczeństwo i źle komunikuje zasady postępowania.

To trafia w sedno problemu. Nowoczesne uzbrojenie chroni państwo, ale obywatel podczas alarmu potrzebuje jasnej odpowiedzi: zostać w budynku, zejść niżej, odejść od okien czy udać się do wyznaczonego schronienia. Jeśli dyrektor szkoły, urzędnik i pracownik instytucji publicznej odczytują ten sam sygnał na trzy sposoby, system nie działa jak system.

Doświadczenie z Ukrainy trzeba przełożyć na polskie warunki

Sikora zachęca samorządy do korzystania z doświadczeń miast na Ukrainie, które od lat funkcjonują pod presją nalotów. Wskazuje, że lokalni urzędnicy mogą pozyskiwać praktyczną wiedzę także przez miasta partnerskie, a następnie dostosowywać ją do polskich realiów. Nie chodzi o bezmyślne kopiowanie, lecz o wyciąganie wniosków z doświadczenia ludzi wystawionych na rzeczywiste zagrożenie.

Wolontariusz przypomina stosowaną na Ukrainie zasadę dwóch ścian, według której podczas zagrożenia dronowego należy szukać miejsca oddzielonego od zewnętrza dwiema przegrodami. Przy zagrożeniu rakietą balistyczną potrzebne jest głębsze schronienie. Konkretna decyzja zawsze musi jednak wynikać z rodzaju alarmu, konstrukcji budynku oraz poleceń służb. Dlatego procedury powinny być przygotowane przed syreną, a nie wymyślane po jej uruchomieniu.

Obrona cywilna nie może kończyć się na wiadomości SMS

Polska regularnie podrywa lotnictwo podczas rosyjskich uderzeń, a alerty RCB trafiają do mieszkańców wschodnich województw coraz częściej. Wojsko wykonuje swoją część zadania. Teraz równie poważnie muszą działać administracja, szkoły, szpitale i zakłady pracy. Każda instytucja powinna znać bezpieczne pomieszczenia, drogę dojścia i osobę odpowiedzialną za decyzję.

Niedawny alarm dla Podkarpacia i Lubelszczyzny potwierdził, że rosyjska presja dotyka codziennego życia Polaków, nawet gdy atak prowadzony jest po drugiej stronie granicy. Sama informacja na telefonie nie ochroni dzieci ani pracowników urzędu. Potrzebne są regularne ćwiczenia, oznaczone miejsca schronienia i jedna, zrozumiała procedura.

Stawką jest zaufanie do państwa

W kryzysie ludzie wykonują polecenia wtedy, gdy wiedzą, że ktoś wcześniej przemyślał ich bezpieczeństwo. Sprzeczne reakcje podważają zaufanie i wzmacniają chaos, na którym korzysta agresor. Rosja prowadzi wojnę także przez wywoływanie strachu i poczucia bezradności.

Polacy mają prawo oczekiwać, że państwo przygotuje ich na zagrożenie równie poważnie, jak kupuje sprzęt dla armii. Obrona cywilna to nie broszura odłożona na półkę. To sprawdzony plan ochrony życia, znany dyrektorowi szkoły, urzędnikowi i każdej rodzinie. Po pięciu latach wojny za naszą granicą wymówek już nie ma.

Źródło: Wirtualna Polska

Źródło: WP Wiadomości