13 lipca 2024
Eseje polityczne

Patey: O potrzebie istnienia osobnego systemu ubezpieczeń emerytalnych dla przedsiębiorców

Kolejne ogłaszane programy  gospodarcze  przewidują  przeniesienie rolników do ZUS-u. Z punktu widzenia przedsiębiorcy uważam, że to zły pomysł, choć niewątpliwie przyniósłby on dodatkowe środki do systemu ubezpieczeń społecznych.  Polski system ubezpieczeń społecznych zawiera różne komponenty np. przykład ubezpieczenie zdrowotne.

W tym tekście zajmę się wyłącznie ubezpieczeniami emerytalnymi dla przedsiębiorców. Inne składniki ubezpieczeń społecznych wymagają odrębnego omówienia.   

Polskim przedsiębiorcom ( również przedsiębiorcom rolnym, rolnikom indywidualnym) potrzebny jest oddzielny system emerytalny, uwzględniający specyfikę ich aktywności zawodowej. Przedsiębiorcy prywatni – w przeciwieństwie do pracowników najemnych – lokują nadwyżki finansowe w swoich firmach, gospodarstwach rolnych. System ubezpieczeń powinien tę specyfikę uwzględnić. Postuluję przekształcenie KRUS w ubezpieczalnię dla wszystkich przedsiębiorców. Płaciliby oni niższe niż w ZUS-ie składki,  ale w chwili przejścia na emeryturę musieliby uaktywnić aktywa swoich firm w celu osiągnięcia stabilnego dochodu pasywnego. Można tego dokonać drogą sukcesji zarządzania w firmie bądź sprzedaży   aktywów  w swoich podmiotach gospodarczych. Uzyskane ze sprzedaży  środki przekazywane byłyby na ich indywidualne konto emerytalne, zwiększając istotnie poziom wypłacanych emerytur. 

Ubezpieczenia mogłyby uruchomić platformę ułatwiającą kupno sprzedaż aktywów a także służyć doradztwem finansowym, ułatwiającym zorganizowanie środków finansowych  dla kupujących.  System powinien tak być skonstruowany, by można było sobie wyliczyć w prosty sposób swoją emeryturę minimum, znając  wysokość swojego wkładu na koncie emerytalnym. 

Pytanie: czy obecna  struktura  KRUSU byłaby  przygotowana  na taką zmianę profilu działalności? System racjonalizowalby gospodarkę rolną, jak również przyczyniał się do wzmocnienia małych, średnich firm przejmowanych przez młode pokolenie przedsiębiorców i rolników.  Podobne rozwiązania istnieją na przykład w systemie holenderskim. Ubezpieczalnie obsługujące przedsiębiorców często mają wyspecjalizowane działy pomagające w wycenie i sprzedaży takich mikro i małych firm. System przyczyniłby sie do zredukowania dopłat z budżetu. Państwo powinno dawać ubezpieczonym przedsiębiorcom  wybór ubezpieczalni. 8 Przed zapaścią systemu emerytalnego uchronić nas może jednak tylko odpowiednia polityka rodzinna i odważne działania stymulujące długookresowy wzrost gospodarczy…

Mariusz Patey 

Autor jest ekspertem Instytutu im. Romana Rybarskiego i jego Dyrektorem Honorowym