Duda: W 1918 r. nikt nie wyobrażał sobie Ojczyzny bez Wielkopolski

– Kiedy w listopadzie 1918 roku odradzała się suwerenna Rzeczpospolita, w Poznaniu i Wielkopolsce władzę sprawowali jeszcze zaborcy. Ale przecież nikt, kto po polsku myślał i czuł, nie wyobrażał sobie i nie godził się na to, by Ojczyzna mogła zostać pozbawiona kolebki naszej, polskiej państwowości i tożsamości – te słowa z listu prezydenta RP odczytał dzisiaj podczas centralnych obchodów rocznicy przy Pomniku Powstańców Wielkopolskich w Poznaniu, minister prezydencki Andrzej Dera.

– Uniesieni obecnością i przemową powracającego do kraju Ignacego Jana Paderewskiego wystąpili zbrojnie, żądając prawa do wolności i połączenia z niepodległą Polską. Za ich przykładem poszli mieszkańcy całego regionu – dodał prezydent. – Chcę też wyrazić uznanie i radość z tego, że państwa społeczność godnie czci jego bohaterów. Nade wszystko zaś z serca dziękuję za to, że są państwo wierni wspaniałemu, wielkopolskiemu patriotyzmowi. Pielęgnują pamięć o czynie powstańczym i tradycje pracy organicznikowskiej. Jestem bowiem przekonany, że wartości i postawy, które tu, w Poznaniu i Wielkopolsce, od wieków przekazuje się z pokolenia na pokolenia, są dzisiaj szczególnie ważne i cenne dla całego naszego narodu.

REKLAMA/Advertisement

Mimo trudnych warunków wojennych wzmagał się w tym okresie w regionie polski ruch niepodległościowy, którego ważnym elementem były polskie organizacje o charakterze paramilitarnym, takie jak: Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” (związany z narodowcami), skauting i inne. Powstanie wielkopolskie, czyli wystąpienie zbrojne ludności, przeciwko władzom niemieckim rozpoczęło się 27 grudnia 1918 r. w Poznaniu. Było bezpośrednią odpowiedzią na demonstracje niemieckie przeciwko przyjazdowi Ignacego Jana Paderewskiego. Celem powstania było uwolnienie Wielkopolski i Pomorza spod władzy niemieckiej. Do 15 stycznia 1919 r. wojska powstańcze wyzwoliły prawie całą Wielkopolskę (z wyjątkiem północno-zachodnich i południowych obrzeży prowincji poznańskiej), tocząc ciężkie walki, m.in. pod Rawiczem i Lesznem.

Powstanie zakończyło się 16 lutego 1919 r. rozejmem w Trewirze, który rozszerzał na front powstańczy zasady rozejmu w Compiègne z 11 listopada 1918 r. kończącego I wojnę światową. Było to jedno z czterech, obok powstania wielkopolskiego 1806 r., powstania sejneńskiego w 1919 r. i II powstania śląskiego w 1920 r., zwycięskich powstań w dziejach Polski.

REKLAMA/Advertisement