Prof. Matyja: Nowa Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pisałem już wielokrotnie, że nadszedł czas nowelizacji polskiej Konstytucji, bowiem aktualna wersja ustawy zasadniczej nie spełnia oczekiwań polskiego suwerena i po prostu “przeżyła się”. Nowa Konstytucja winna być dostosowana do czasów współczesnych i umożliwić Państwu Polskiemu przejście z fazy semidemokracji do rzeczywistej i funkcjonalnej demokracji.

Nie jestem jedynym, który jest tego zdania. Wyrazem dojrzewającej potrzeby zmiany polskiej ustawy zasadniczej są pojawiające się z różnych stron projekty nowej Konstytucji RP.

REKLAMA/Advertisement

Chylę czoła przed autorami tych projektów, bowiem wiem, że to ogromna praca. Jednocześnie nie jestem do tych projektów przekonany – są one formułowane z punktu widzenia określonej grupy społecznej lub politycznej i po prostu niekompletne i często tendencyjne.

Czytałem kilka takich projektów – niestety w każdym czegoś brakuje albo zawierają zapisy, które nie powinny być zawarte w przyszłej Konstytucji. W tych projektach można znaleźć dosłownie wszystko, a z drugiej strony brakuje niekiedy rudymentarnych zapisów. Na przykład w jednym projekcie zabrakło nawet historycznej nazwy Polskiego Państwa: Rzeczpospolita itp.

REKLAMA/Advertisement

Nowy projekt Konstytucji RP winien mieć szerokie poparcie społeczne. Wiemy, że ustawa zasadnicza to nie kartka na zakupy (choć również nad kartką na zakupy trzeba się pochylić i zastanowić).

Zakład Kultury Politycznej i Badan nad Demokracją Polskiego Uniwersytetu na Obczyźnie w Londynie oraz ruch społeczno-polityczny JOW zainicjowali organizację ogólnopolskiej konferencji na temat nowelizacji Konstytucji RP w marcu 2021.

REKLAMA/Advertisement

Marcowy termin nie jest przypadkiem – ma symboliczny charakter. 17 marca 2021 roku przypada setna rocznica uchwalenia Konstytucji Marcowej.

Coraz więcej organizacji , ruchów społeczno-politycznych i innych instytucji wyraża ogromne zainteresowanie ideą przeprowadzenia tej konferencji, która ma być i będzie początkiem szerokiej debaty na temat nowelizacji Konstytucji RP.

Istotne jest, jak w znowelizowanej ustawie zasadniczej powinien zostać ukonstytuowany wpływ obywateli na proces decyzyjny w państwie polskim? I tu otwiera się szansa na wprowadzenie do konstytucji zapisów dotyczących wiążącego referendum, jako decyzyjnej formy wyrażania woli obywateli i kontroli społecznej oraz praktyki inicjatywy obywatelskiej i weta obywatelskiego – generujących referendum.

Debata konstytucyjna nie będzie krótka, ponieważ powinna uwzględnić szeroką paletę propozycji, idei i rozwiązań prawnych od “lewa do prawa”.

Ale tak ma być – debata powinna być szeroka i kompletna, wiadomo bowiem, ze “co nagle to po diable”. Dobra ustawa zasadnicza to kompleksowy i ważny dokument o charakterze ogólnospołecznym i przede wszystkim narodowym. Siłą rzeczy, projekt przyszłej Konstytucji nie może być sformułowany tylko przez jedną partie polityczną lub jakieś ugrupowanie społeczne, nie wspominając już o projekcie jednoosobowego autorstwa. Konstytucja musi uwzględniać sprawy całego państwa i wszystkich obywateli. Poza tym, nowa Konstytucja, usprawniająca państwo i zapewniająca pomyślność obywatelom, powinna służyć przyszłości.

Projekt konstytucyjny powinien być na tyle dobry, aby miał szanse na akceptację społeczną w referendum konstytucyjnym, które stanowiłoby zakończenie procesu kreacji nowej ustawy zasadniczej.

REKLAMA/Advertisement

Z tego powodu debata konstytucyjna jest konieczna i pożądana. Natomiast konferencja marcowa powinna być również szansą dla zaprezentowania już istniejących projektów i przedstawienia punktów widzenia ich autorów.

Już teraz zapraszam wszystkie ugrupowania, organizacje i osoby prywatne do zastanowienia się nad udziałem w konferencji marcowej i w debacie pokonferencyjnej. Konkretna data i dodatkowe informacje nt. konferencji podane zostaną z początkiem 2021 roku.

Prof. Mirosław Matyja

Mirosław Matyja – politolog, ekonomista i historyk. Absolwent Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie i Uniwersytetu w Bazylei. Doktorat w dziedzinie nauk ekonomicznych na Université de Fribourg w Szwajcarii w 1998 r., w dziedzinie nauk humanistycznych na Polskim Uniwersytecie Na Obczyźnie PUNO w Londynie w 2012 r. oraz w dziedzinie nauk społecznych na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie w 2016 r. Mirosław Matyja jest profesorem na Polish University Abroad w Londynie, gdzie pełni funkcję dyrektora Zakładu Kultury Politycznej i Badan nad Demokracją. Autor i współautor 13 monografii i ponad 150 artykułów naukowych i popularno-naukowych w języku polskim, niemieckim i angielskim.