Prof. Matyja: Demokracja versus globalizacja

Idea demokratycznej formy rządów rozpowszechniła się w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat na całym świecie. W ciągu ostatnich kilku dekad znacznie wzrosła również liczba demokratycznie zarządzanych państw.

Niemniej jednak osobiście wyznaje tezę, że ugruntowane demokracje znajdują się pod presją globalizacji. Z jednej strony zwraca się uwagę na fakt, że partycypacja polityczna winna dominować nad aktywnością ekonomiczną. Z drugiej strony, zwiększający się stres gospodarczy ma negatywny wpływ na partycypację polityczną, a więc demokratyczne formy rządzenia państwem.

Struktury społeczne, które rozwinęły się w wyniku procesów zmian społecznych i gospodarczych w ostatnich kilkudziesięciu latach, znajdują się pod presją, co z kolei może prowadzić i prowadzi do politycznych reakcji obronnych. Innym problemem jest to, że interesy publiczne często pozostają w tyle za prywatnymi. Tłumaczy się to również malejącą siłą przetargową państw lub demokratycznie legitymizowanych przedstawicieli wobec wzmocnionych interesów prywatnych, przedsiębiorstw i korporacji. Potężne grupy interesów przejmują dominującą rolę w państwie i w ten sposób dezawuują struktury demokratyczne.

Globalizacja miała ponoć wzmacniać rozwój demokracji na świecie. Tymczasem dzieje się dokładnie na odwrót. Integracja z rynkiem światowym doprowadziła do gospodarczego, a w konsekwencji politycznego wzmocnienia niedemokratycznych reżimów w wielu krajach. Dominacja wielkich korporacji, które są w stanie kupić ustawę, oraz powiazania elit politycznych z gospodarczymi, doprowadzają do dewiacji idei demokracji.

Do tego dochodzi fakt, ze państwa, które same uważają się za demokratyczne, nie są nimi de facto. Większość z nich rozwinęła specyficzny rodzaj połowicznej demokracji, który określam semidemokracją. Zjawisko to obserwujemy szczególnie w krajach azjatyckich, ale nie tylko.

W tym kontekście zdecydowałem się na założenie centrum badan nad demokracją w Indiach i Indonezji. Instytucja ta, oprócz organizowania konferencji i szerzenia idei demokracji głownie w państwach azjatyckich, będzie również obejmowała możliwość studiów demokracji na jednym z hinduskich uniwersytetów (wydział politologii) w Mumbaju, gdzie sam będę wykładał założenia demokracji bezpośredniej.

Rozpoczęcie działalności tej instytucji, w której skład wejdzie z czasem parę uniwersytetów w Indiach, Indonezji, Malezji itd., przewiduję na wiosnę 2021 r. a początek studiów w semestrze zimowym 2021/22.

Prof. Mirosław Matyja

Mirosław Matyja – politolog, ekonomista i historyk. Absolwent Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie i Uniwersytetu w Bazylei. Doktorat w dziedzinie nauk ekonomicznych na Université de Fribourg w Szwajcarii w 1998 r., w dziedzinie nauk humanistycznych na Polskim Uniwersytecie Na Obczyźnie PUNO w Londynie w 2012 r. oraz w dziedzinie nauk społecznych na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie w 2016 r. Mirosław Matyja jest profesorem na Polish University Abroad w Londynie, gdzie pełni funkcję dyrektora Zakładu Kultury Politycznej i Badan nad Demokracją. Autor i współautor 13 monografii i ponad 150 artykułów naukowych i popularno-naukowych w języku polskim, niemieckim i angielskim.


REKLAMA/Advertisement

REKLAMA/Advertisement