Posta\u0107 Marylskiego-\u0141uszczewskiego doskonale ilustruje napi\u0119cie mi\u0119dzy tradycyjn\u0105 rol\u0105 ziemianina a nowymi wyzwaniami spo\u0142ecznymi i politycznymi, przed kt\u00f3rymi stan\u0119\u0142y elity po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci. Dzia\u0142a\u0142 zar\u00f3wno w terenie, jako gospodarz i lider lokalnych inicjatyw rolniczych, jak i w sferze idei \u2013 jako publicysta, cz\u0142onek organizacji narodowych i pose\u0142. Jego \u017cyciorys pozwala dostrzec, jak silne zakorzenienie w warto\u015bciach konserwatywnych, narodowych, katolickich, mo\u017ce i\u015b\u0107 w parze z aktywnym uczestnictwem w nowoczesnym \u017cyciu politycznym i spo\u0142ecznym.<\/p>\n\n\n\n
Antoni Eustachy Marylski-\u0141uszczewski przyszed\u0142 na \u015bwiat 7 marca 1865 roku w Ksi\u0105\u017cenicach, w rodzinie ziemia\u0144skiej o silnym poczuciu to\u017csamo\u015bci narodowej. By\u0142 synem Eustachego Anastazego Marylskiego, w\u0142a\u015bciciela d\u00f3br ziemskich w powiecie b\u0142o\u0144skim, oraz Ludgardy z domu Pruszy\u0144skiej. Rodzina Marylskich wywodzi\u0142a si\u0119 z drobnej szlachty, jednak posiada\u0142a istotny kapita\u0142 spo\u0142eczny i intelektualny. Wychowanie w takim \u015brodowisku sprzyja\u0142o kszta\u0142towaniu postawy odpowiedzialno\u015bci za wsp\u00f3lnot\u0119 i przekonania, \u017ce w\u0142asno\u015b\u0107 ziemska to nie tylko przywilej, lecz tak\u017ce zobowi\u0105zanie wobec narodu.<\/p>\n\n\n\n
Sytuacja rodzinna uleg\u0142a pewnej zmianie w 1887 roku, kiedy to Antoni zosta\u0142 adoptowany przez Jana Paw\u0142a \u0141uszczewskiego, przyjaciela jego ojca. Adopcja ta nie tylko zmieni\u0142a jego nazwisko, lecz tak\u017ce symbolicznie umocni\u0142a jego przynale\u017cno\u015b\u0107 do \u015brodowisk konserwatywno-inteligenckich, kt\u00f3rych przedstawicielem by\u0142 \u0141uszczewski \u2013 cz\u0142owiek zwi\u0105zany z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 polityczn\u0105 i naukow\u0105 w okresie zabor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Wykszta\u0142cenie Marylskiego-\u0141uszczewskiego by\u0142o bogate i wszechstronne. Studiowa\u0142 nauki rolnicze i ekonomiczne w Krakowie, Pary\u017cu oraz Heidelbergu. Wyb\u00f3r tych kierunk\u00f3w nie by\u0142 przypadkowy \u2013 dobrze odzwierciedla\u0142 pragmatyczne podej\u015bcie m\u0142odego ziemianina, kt\u00f3ry zamierza\u0142 aktywnie zarz\u0105dza\u0107 maj\u0105tkiem ziemskim i jednocze\u015bnie uczestniczy\u0107 w modernizacji wsi. R\u00f3wnocze\u015bnie, podczas pobytu w Krakowie, ucz\u0119szcza\u0142 na wyk\u0142ady z historii. To zainteresowanie mia\u0142o wkr\u00f3tce zaowocowa\u0107 zaanga\u017cowaniem w dzia\u0142alno\u015b\u0107 publicystyczn\u0105 oraz udzia\u0142em w instytucjach kulturalnych, takich jak Towarzystwo Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Historii.<\/p>\n\n\n\n
Wyb\u00f3r zagranicznych o\u015brodk\u00f3w akademickich, zw\u0142aszcza Pary\u017ca i Heidelbergu, pozwoli\u0142 mu zetkn\u0105\u0107 si\u0119 z nowoczesn\u0105 my\u015bl\u0105 spo\u0142eczn\u0105 i gospodarcz\u0105 Zachodu. Mimo tego wp\u0142ywu pozosta\u0142 wierny ideom narodowym i katolickim, kt\u00f3re stanowi\u0142y fundament jego pogl\u0105d\u00f3w. W jego przypadku kontakt z Europ\u0105 nie prowadzi\u0142 do zerwania z tradycj\u0105, lecz przeciwnie \u2013 do lepszego przygotowania si\u0119 do s\u0142u\u017cby narodowi w warunkach zmieniaj\u0105cej si\u0119 rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Po uko\u0144czeniu studi\u00f3w Antoni Eustachy Marylski-\u0141uszczewski obj\u0105\u0142 maj\u0105tek ziemski w P\u0119cicach, po\u0142o\u017cony w pobli\u017cu Warszawy. By\u0142 to nie tylko rodzinny dom, lecz przede wszystkim przestrze\u0144 aktywnego dzia\u0142ania, zar\u00f3wno gospodarczego, jak i spo\u0142ecznego. Marylski-\u0141uszczewski reprezentowa\u0142 typ ziemianina, kt\u00f3ry odrzuca\u0142 bierno\u015b\u0107 i konserwatyzm rozumiany jako bezczynno\u015b\u0107. Przeciwnie, dostrzega\u0142 w ziemia\u0144stwie odpowiedzialno\u015b\u0107 za modernizacj\u0119 polskiej wsi i rozw\u00f3j struktur spo\u0142ecznych, zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie braku pa\u0144stwowo\u015bci. W swoim maj\u0105tku wprowadza\u0142 nowoczesne metody gospodarowania, czerpi\u0105c z wiedzy zdobytej za granic\u0105. Interesowa\u0142 si\u0119 kwestiami organizacji pracy rolnej, stosowania nowych narz\u0119dzi i zasad racjonalnej ekonomii. Dba\u0142 nie tylko o efektywno\u015b\u0107 produkcji, lecz r\u00f3wnie\u017c o warunki \u017cycia ch\u0142op\u00f3w, z kt\u00f3rymi utrzymywa\u0142 kontakt jako w\u0142a\u015bciciel, ale te\u017c jako lokalny autorytet. Takie podej\u015bcie wyr\u00f3\u017cnia\u0142o go spo\u015br\u00f3d wielu przedstawicieli warstwy ziemia\u0144skiej, kt\u00f3rzy trzymali si\u0119 z dala od kwestii spo\u0142ecznych.<\/p>\n\n\n\n
R\u00f3wnolegle Marylski-\u0141uszczewski rozwija\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 instytucjonaln\u0105. By\u0142 prezesem Zwi\u0105zku Okr\u0119gowego Centralnego Towarzystwa Rolniczego dla guberni warszawskiej. Funkcja ta wi\u0105za\u0142a si\u0119 z koordynacj\u0105 dzia\u0142a\u0144 w zakresie edukacji rolniczej, organizacji kurs\u00f3w, doradztwa gospodarczego oraz promocji samorz\u0105dno\u015bci w\u015br\u00f3d ziemian. Uczestniczy\u0142 r\u00f3wnie\u017c w pracach Rady G\u0142\u00f3wnej i Komitetu Centralnego tej organizacji, wsp\u00f3\u0142tworz\u0105c kierunki jej rozwoju. W ten spos\u00f3b stawa\u0142 si\u0119 \u0142\u0105cznikiem pomi\u0119dzy lokalnym do\u015bwiadczeniem a og\u00f3lnokrajow\u0105 strategi\u0105 reformy wsi.<\/p>\n\n\n\n
Jego zaanga\u017cowanie spo\u0142eczne nie ogranicza\u0142o si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do spraw gospodarczych. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z Towarzystwem O\u015bwiaty Narodowej, promuj\u0105c edukacj\u0119 w duchu narodowym. Wierzy\u0142, \u017ce odrodzenie Polski nie b\u0119dzie mo\u017cliwe bez o\u015bwiaty powszechnej i \u015bwiadomego wychowania obywatelskiego. Anga\u017cowa\u0142 si\u0119 tak\u017ce w dzia\u0142alno\u015b\u0107 kulturaln\u0105 i organizacyjn\u0105, uczestnicz\u0105c w inicjatywach spo\u0142ecznych, kt\u00f3re mia\u0142y na celu budow\u0119 wsp\u00f3lnoty narodowej, niezale\u017cnie od barier spo\u0142ecznych czy stanowych. Posta\u0107 Marylskiego-\u0141uszczewskiego stanowi\u0142a przyk\u0142ad ziemianina, kt\u00f3ry nie tylko dobrze zarz\u0105dza\u0142 swoim maj\u0105tkiem, lecz tak\u017ce wykracza\u0142 poza w\u0142asne interesy, staraj\u0105c si\u0119 realnie wp\u0142ywa\u0107 na losy polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa. Jego podej\u015bcie oparte by\u0142o na pracy organicznej, odpowiedzialno\u015bci i przekonaniu, \u017ce nawet bez pa\u0144stwa Polacy mog\u0105 tworzy\u0107 silne struktury spo\u0142eczne i obywatelskie.<\/p>\n\n\n\n
Obok dzia\u0142alno\u015bci ziemia\u0144skiej i spo\u0142ecznej, Antoni Eustachy Marylski-\u0141uszczewski zbudowa\u0142 swoj\u0105 pozycj\u0119 r\u00f3wnie\u017c jako publicysta i komentator \u017cycia politycznego. By\u0142 przekonany, \u017ce dzia\u0142ania praktyczne musz\u0105 i\u015b\u0107 w parze z prac\u0105 intelektualn\u0105. W jego przekonaniu s\u0142owo drukowane mia\u0142o realn\u0105 moc \u2013 kszta\u0142towa\u0142o pogl\u0105dy, wychowywa\u0142o obywateli i budowa\u0142o wsp\u00f3lnot\u0119 narodow\u0105 ponad podzia\u0142ami zaborczymi. W\u0142a\u015bnie dlatego nie poprzesta\u0142 na udziale w organizacjach czy administracji i si\u0119gn\u0105\u0142 po pi\u00f3ro.<\/p>\n\n\n\n
Marylski-\u0141uszczewski publikowa\u0142 w wielu wp\u0142ywowych czasopismach i gazetach. Jego artyku\u0142y ukazywa\u0142y si\u0119 mi\u0119dzy innymi w Przegl\u0105dzie Narodowym<\/em>, Gazecie Polskiej<\/em>, Gazecie Warszawskiej<\/em>, Zorzy<\/em>, Ognisku<\/em>, Pochodni<\/em> oraz Czytelni dla Wszystkich<\/em>. Ka\u017cde z tych pism reprezentowa\u0142o nurt narodowy lub konserwatywny, koncentruj\u0105c si\u0119 na idei niepodleg\u0142o\u015bci, obrony to\u017csamo\u015bci narodowej i moralnego odrodzenia spo\u0142ecze\u0144stwa. Jego teksty wyr\u00f3\u017cnia\u0142y si\u0119 jasno\u015bci\u0105 wywodu, sp\u00f3jn\u0105 argumentacj\u0105 oraz g\u0142\u0119bokim zakorzenieniem w warto\u015bciach katolickich. Opr\u00f3cz wsp\u00f3\u0142pracy z istniej\u0105cymi redakcjami, Marylski-\u0141uszczewski podj\u0105\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zadania trudniejszego \u2013 samodzielnej redakcji czasopisma. Pismo Polak<\/em>, kt\u00f3re prowadzi\u0142, stanowi\u0142o wyraz jego osobistych pogl\u0105d\u00f3w oraz ch\u0119ci oddzia\u0142ywania na opini\u0119 publiczn\u0105. By\u0142o to medium tworzone z my\u015bl\u0105 o czytelniku, kt\u00f3ry poszukuje nie tylko informacji, lecz tak\u017ce orientacji ideowej w czasach zam\u0119tu. Na \u0142amach Polaka<\/em> porusza\u0142 tematy narodowe, spo\u0142eczne, gospodarcze oraz edukacyjne, zawsze z perspektywy interesu narodowego.<\/p>\n\n\n\n W centrum jego my\u015bli politycznej znajdowa\u0142o si\u0119 poj\u0119cie narodu jako wsp\u00f3lnoty organicznej, kt\u00f3rej si\u0142a bierze si\u0119 z jedno\u015bci duchowej i kulturowej. By\u0142 krytykiem postaw indyferentnych, sceptycznie patrzy\u0142 na wp\u0142ywy liberalizmu zachodniego, a jednocze\u015bnie nie by\u0142 bezrefleksyjnym dogmatykiem. Cho\u0107 przez d\u0142ugi czas zwi\u0105zany by\u0142 z ruchem narodowo-demokratycznym, potrafi\u0142 dostrzega\u0107 jego s\u0142abo\u015bci, o czym \u015bwiadczy\u0142o jego p\u00f3\u017aniejsze odej\u015bcie od Ligi Narodowej.<\/p>\n\n\n\n Jako publicysta by\u0142 przede wszystkim realist\u0105. Rozumia\u0142 ograniczenia czasu, w kt\u00f3rym \u017cy\u0142, ale wierzy\u0142 w moc pracy u podstaw. Jego publicystyka nie by\u0142a tylko analiz\u0105 bie\u017c\u0105cych wydarze\u0144, lecz pr\u00f3b\u0105 wp\u0142ywania na kierunek rozwoju ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa. D\u0105\u017cy\u0142 do tego, aby ziemianin, inteligent i ch\u0142op zacz\u0119li m\u00f3wi\u0107 wsp\u00f3lnym j\u0119zykiem interesu narodowego.<\/p>\n\n\n\n Antoni Eustachy Marylski-\u0141uszczewski nie ogranicza\u0142 si\u0119 do pracy publicystycznej i dzia\u0142alno\u015bci spo\u0142ecznej. Jego pogl\u0105dy oraz \u015bwiadomo\u015b\u0107 polityczna prowadzi\u0142y go coraz cz\u0119\u015bciej na pole aktywnej polityki, zw\u0142aszcza w czasie, gdy narasta\u0142o napi\u0119cie spo\u0142eczne i narodowe w Kr\u00f3lestwie Polskim. Szczeg\u00f3lnym punktem zwrotnym by\u0142a rewolucja 1905 roku. W jej cieniu, zaniepokojony rosn\u0105cym chaosem i zagro\u017ceniem dla warto\u015bci narodowych, Marylski-\u0141uszczewski wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 Zwi\u0105zek Pracy Narodowej. Inicjatywa ta mia\u0142a charakter reakcji obronnej, by\u0142a pr\u00f3b\u0105 organizacji \u015brodowisk konserwatywnych wok\u00f3\u0142 idei narodowej odpowiedzialno\u015bci i porz\u0105dku.<\/p>\n\n\n\n Wkr\u00f3tce potem zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z Lig\u0105 Narodow\u0105 oraz Stronnictwem Narodowo-Demokratycznym. By\u0142y to w\u00f3wczas jedne z nielicznych struktur o charakterze og\u00f3lnopolskim, kt\u00f3re nie tylko prowadzi\u0142y dzia\u0142alno\u015b\u0107 propagandow\u0105, lecz r\u00f3wnie\u017c organizacyjn\u0105. Marylski-\u0141uszczewski wszed\u0142 do Komitetu Krajowego Ligi Narodowej w roku 1907, a trzy lata p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 cz\u0142onkiem jej Rady G\u0142\u00f3wnej. Pe\u0142ni\u0142 funkcje, kt\u00f3re pozwala\u0142y mu nie tylko uczestniczy\u0107 w kszta\u0142towaniu linii ideowej, lecz tak\u017ce mie\u0107 wp\u0142yw na decyzje strategiczne.<\/p>\n\n\n\n Zaanga\u017cowanie polityczne sz\u0142o w parze z aktywno\u015bci\u0105 na rzecz edukacji i kszta\u0142towania \u015bwiadomo\u015bci narodowej. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z Towarzystwem O\u015bwiaty Narodowej, promuj\u0105c idee wychowania obywatelskiego oraz obrony kultury polskiej w warunkach rusyfikacji. Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 nie by\u0142a skoncentrowana jedynie na salonach politycznych. Dzia\u0142a\u0142 lokalnie, wykorzystywa\u0142 swoje do\u015bwiadczenie jako ziemianin i organizator, by wp\u0142ywa\u0107 na \u015brodowiska wiejskie i miejskie.<\/p>\n\n\n\n Wraz z wybuchem pierwszej wojny \u015bwiatowej jego stosunek do ruchu narodowo-demokratycznego uleg\u0142 zmianie. Coraz wyra\u017aniej dostrzega\u0142 s\u0142abo\u015bci strategii polityki zagranicznej prowadzonej przez endecj\u0119. W kwietniu 1915 roku wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 now\u0105 organizacj\u0119, znan\u0105 jako Partia Narodowa. Cho\u0107 mia\u0142a charakter efemeryczny, jej istnienie pokazuje, \u017ce Marylski-\u0141uszczewski by\u0142 got\u00f3w podwa\u017ca\u0107 nawet te struktury, z kt\u00f3rymi przez lata by\u0142 zwi\u0105zany, je\u015bli uznawa\u0142, \u017ce zbaczaj\u0105 z drogi zgodnej z interesem narodowym.<\/p>\n\n\n\n Jeszcze w tym samym roku zosta\u0142 wiceprzewodnicz\u0105cym Komitetu Obywatelskiego guberni warszawskiej. By\u0142a to instytucja, kt\u00f3ra w warunkach wojennego rozk\u0142adu administracji pa\u0144stwowej stara\u0142a si\u0119 organizowa\u0107 \u017cycie spo\u0142eczne, udziela\u0107 pomocy potrzebuj\u0105cym i utrzyma\u0107 elementarne struktury porz\u0105dku publicznego. Rok p\u00f3\u017aniej do\u0142\u0105czy\u0142 do prezydium Towarzystwa Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Historii, kontynuuj\u0105c swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 na styku nauki i polityki. W 1917 roku zosta\u0142 cz\u0142onkiem Zjednoczenia Narodowego, a nast\u0119pnie jednym z jego przyw\u00f3dc\u00f3w. Ostatnim wa\u017cnym epizodem z tego okresu by\u0142a jego obecno\u015b\u0107 w Radzie Stanu, do kt\u00f3rej wszed\u0142 w 1918 roku jako reprezentant Mi\u0119dzypartyjnego Ko\u0142a Politycznego. R\u00f3wnocze\u015bnie pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 cz\u0142onka Rady Nadzorczej Polskiej Macierzy Szkolnej oraz uczestniczy\u0142 w pracach Sejmiku Powiatowego i strukturach Rady G\u0142\u00f3wnej Opieku\u0144czej, zar\u00f3wno na szczeblu lokalnym, jak i centralnym.<\/p>\n\n\n\n Do ko\u0144ca zabor\u00f3w pozosta\u0142 aktywny i konsekwentny. Pracowa\u0142 nad przygotowaniem spo\u0142ecze\u0144stwa do niepodleg\u0142o\u015bci nie poprzez romantyczny zryw, ale przez systematyczne budowanie struktur, kt\u00f3re mia\u0142y przetrwa\u0107. W jego uj\u0119ciu polityka nie by\u0142a chwilowym udzia\u0142em w grze si\u0142, lecz d\u0142ugofalowym wysi\u0142kiem obywatelskim opartym na odpowiedzialno\u015bci i ci\u0105g\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Odrodzenie niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa w 1918 roku by\u0142o momentem prze\u0142omowym, kt\u00f3ry dla Antoniego Eustachego Marylskiego-\u0141uszczewskiego oznacza\u0142 przej\u015bcie z dzia\u0142alno\u015bci organizacyjnej i opiniotw\u00f3rczej do czynnej roli w strukturach pa\u0144stwowych. W pierwszych wolnych wyborach parlamentarnych, kt\u00f3re odby\u0142y si\u0119 w styczniu 1919 roku, uzyska\u0142 mandat poselski z listy nr 1, reprezentuj\u0105c okr\u0119g wyborczy nr 15 obejmuj\u0105cy Grodzisk Mazowiecki. By\u0142 to rezultat nie tylko jego wcze\u015bniejszej aktywno\u015bci politycznej, ale tak\u017ce silnej pozycji w \u015brodowiskach ziemia\u0144skich i narodowych.<\/p>\n\n\n\n W Sejmie Ustawodawczym Marylski-\u0141uszczewski pracowa\u0142 w kilku komisjach, w tym w regulaminowej, zajmuj\u0105cej si\u0119 sprawami nietykalno\u015bci poselskiej, a tak\u017ce w komisji rolnej. Najwa\u017cniejsza rola przypad\u0142a mu jednak w komisji wodnej, kt\u00f3rej zosta\u0142 przewodnicz\u0105cym. Zagadnienia gospodarki wodnej mia\u0142y w\u00f3wczas charakter strategiczny. Dotyczy\u0142y zar\u00f3wno ochrony przeciwpowodziowej, jak i organizacji sieci melioracyjnych oraz regulacji rzek, co by\u0142o niezb\u0119dne w procesie modernizacji rolnictwa. Marylski-\u0141uszczewski podchodzi\u0142 do tych temat\u00f3w z wiedz\u0105 praktyka, kt\u00f3ry zna\u0142 realne potrzeby wsi i potrafi\u0142 przenie\u015b\u0107 je na j\u0119zyk ustawodawstwa.<\/p>\n\n\n\n R\u00f3wnolegle reprezentowa\u0142 sw\u00f3j klub polityczny, Zwi\u0105zek Sejmowy Ludowo-Narodowy, w Konwencie Senior\u00f3w, czyli organie koordynuj\u0105cym prace parlamentu. Obecno\u015b\u0107 w tym gronie \u015bwiadczy\u0142a o jego do\u015bwiadczeniu oraz o zaufaniu, jakim darzyli go koledzy z ugrupowania. Uczestniczy\u0142 tak\u017ce w pracach organizacyjnych wewn\u0105trz partii. W latach dwudziestych zasiada\u0142 w Zarz\u0105dzie G\u0142\u00f3wnym Zwi\u0105zku Ludowo-Narodowego oraz w strukturach okr\u0119gowych partii na terenie wojew\u00f3dztwa warszawskiego.<\/p>\n\n\n\n W 1922 roku po raz drugi zosta\u0142 wybrany do Sejmu, tym razem z listy nr 8, reprezentuj\u0105cej Chrze\u015bcija\u0144ski Zwi\u0105zek Jedno\u015bci Narodowej. By\u0142a to koalicja wyborcza powsta\u0142a 16 sierpnia 1922 roku z inicjatywy Zwi\u0105zku Ludowo-Narodowego, Chrze\u015bcija\u0144sko-Narodowego Stronnictwa Pracy, Narodowo-Chrze\u015bcija\u0144skiego Stronnictwa Ludowego oraz Chrze\u015bcija\u0144sko-Narodowego Stronnictwa Rolniczego. Formacja ta, potocznie zwana Chjen\u0105, odnios\u0142a zwyci\u0119stwo w wyborach do Sejmu, uzyskuj\u0105c 163 mandaty poselskie i 48 senatorskich. Mimo sukcesu nie utworzono wsp\u00f3lnego klubu parlamentarnego. W maju 1923 roku, po zawarciu porozumienia z PSL \u201ePiast\u201d, znanego jako pakt lanckoro\u0144ski, dosz\u0142o do powstania drugiego rz\u0105du Wincentego Witosa. By\u0142 to tzw. rz\u0105d Chjeno-Piasta, kt\u00f3ry funkcjonowa\u0142 do grudnia 1923 roku. Trzeci rz\u0105d w tym samym uk\u0142adzie koalicyjnym, powo\u0142any w maju 1926, zosta\u0142 obalony kilka dni p\u00f3\u017aniej w wyniku przewrotu majowego. Marylski-\u0141uszczewski w czasie drugiej kadencji skupi\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na pracy w komisji spraw zagranicznych. Cho\u0107 nie nale\u017ca\u0142 do grona pos\u0142\u00f3w najcz\u0119\u015bciej zabieraj\u0105cych g\u0142os na sali sejmowej, pozostawa\u0142 wa\u017cn\u0105 postaci\u0105 w kr\u0119gach parlamentarnych dzi\u0119ki swojej kompetencji i d\u0142ugoletniemu do\u015bwiadczeniu politycznemu.<\/p>\n\n\n\n Po zako\u0144czeniu kadencji nie ubiega\u0142 si\u0119 ju\u017c o kolejny mandat. W wyborach do Senatu pe\u0142ni\u0142 jedynie funkcj\u0119 zast\u0119pcy senatora z listy Katolicko-Narodowej w wojew\u00f3dztwie warszawskim. Decyzja o wycofaniu si\u0119 z \u017cycia politycznego by\u0142a \u015bwiadoma. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce jego rola zosta\u0142a spe\u0142niona i nadszed\u0142 czas, by g\u0142os odda\u0107 m\u0142odszym pokoleniom. Nie zabiega\u0142 o wp\u0142ywy, nie podejmowa\u0142 si\u0119 pr\u00f3b powrotu do parlamentu, nie budowa\u0142 te\u017c politycznej kariery rodzinnej.<\/p>\n\n\n\n Jako pose\u0142 zas\u0142yn\u0105\u0142 jako osoba kompetentna, pragmatyczna i wierna zasadom. Reprezentowa\u0142 model polityka, kt\u00f3ry widzi swoje zadania w s\u0142u\u017cbie publicznej, a nie w realizacji osobistych ambicji. Pozostawi\u0142 po sobie dorobek, kt\u00f3ry cho\u0107 nie spektakularny w sensie medialnym, by\u0142 istotny dla procesu budowania struktur pa\u0144stwa polskiego i prawa gospodarczego w jego pierwszych latach istnienia.<\/p>\n\n\n\n Po zako\u0144czeniu drugiej kadencji parlamentarnej Antoni Eustachy Marylski-\u0141uszczewski zdecydowa\u0142 si\u0119 na wycofanie z \u017cycia politycznego. Nie by\u0142a to decyzja wymuszona, lecz \u015bwiadomy wyb\u00f3r cz\u0142owieka, kt\u00f3ry uzna\u0142, \u017ce jego misja zosta\u0142a wykonana. Nie szuka\u0142 stanowisk ani nie anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w powracaj\u0105ce konflikty partyjne. Coraz wi\u0119cej uwagi po\u015bwi\u0119ca\u0142 sprawom rodzinnym oraz pracy pisarskiej, cho\u0107 w mniejszej skali ni\u017c w latach wcze\u015bniejszych.<\/p>\n\n\n\n Ostatnie lata \u017cycia sp\u0119dzi\u0142 g\u0142\u00f3wnie w Warszawie i P\u0119cicach, zachowuj\u0105c kontakt z dawnymi wsp\u00f3\u0142pracownikami oraz \u015brodowiskami ziemia\u0144skimi. Wci\u0105\u017c interesowa\u0142 si\u0119 sprawami publicznymi, ale nie uczestniczy\u0142 ju\u017c czynnie w ich kszta\u0142towaniu. Nie szuka\u0142 poklasku, nie pr\u00f3bowa\u0142 wr\u00f3ci\u0107 do polityki mimo do\u015bwiadczenia i uznania, jakim go darzono. Reprezentowa\u0142 model pokolenia, kt\u00f3re potrafi\u0142o ust\u0105pi\u0107 miejsca nowym si\u0142om bez resentymentu.<\/p>\n\n\n\n Zmar\u0142 27 maja 1932 roku w Warszawie. Zosta\u0142 pochowany na Cmentarzu Pow\u0105zkowskim, w miejscu, kt\u00f3re przez lata sta\u0142o si\u0119 nekropoli\u0105 wybitnych Polak\u00f3w. Cho\u0107 nie by\u0142 postaci\u0105 g\u0142o\u015bn\u0105 ani kontrowersyjn\u0105, jego odej\u015bcie zosta\u0142o odnotowane przez \u015brodowiska narodowe i konserwatywne jako strata cz\u0142owieka uczciwego, pracowitego i konsekwentnego.<\/p>\n\n\n\n Pozostawi\u0142 po sobie nie tylko dorobek polityczny, lecz tak\u017ce trwa\u0142y \u015blad w sferze my\u015bli spo\u0142ecznej i narodowej. W \u017cyciu prywatnym by\u0142 m\u0119\u017cem Wandy z domu Kozakowskiej, z kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 czterech syn\u00f3w: Wojciecha Mariana, Jana Paw\u0142a, Edwarda i Antoniego J\u00f3zefa. Dwaj z nich wyr\u00f3\u017cnili si\u0119 publicznie. Jan Pawe\u0142 zosta\u0142 malarzem, natomiast Antoni J\u00f3zef wybra\u0142 drog\u0119 kap\u0142a\u0144sk\u0105. Rodzina Marylskich-\u0141uszczewskich kontynuowa\u0142a tradycj\u0119 s\u0142u\u017cby publicznej i zaanga\u017cowania intelektualnego.<\/p>\n\n\n\n Dziedzictwo Antoniego Eustachego nie zawiera si\u0119 w jednej ustawie, pojedynczym artykule ani spektakularnym wyst\u0105pieniu. To raczej ca\u0142o\u015b\u0107 jego postawy \u017cyciowej \u2013 opartej na warto\u015bciach, pracy i \u015bwiadomo\u015bci wsp\u00f3lnotowej \u2013 stanowi istotny wk\u0142ad w budow\u0119 II Rzeczypospolitej. Jego przyk\u0142ad pokazuje, \u017ce fundamenty pa\u0144stwa tworz\u0105 nie tylko przyw\u00f3dcy polityczni i dow\u00f3dcy wojskowi, lecz tak\u017ce osoby, kt\u00f3re w cieniu wielkich wydarze\u0144 wykonuj\u0105 trudn\u0105, codzienn\u0105 prac\u0119 dla dobra wsp\u00f3lnego. Jego biografia to opowie\u015b\u0107 o cz\u0142owieku zakorzenionym w tradycji, a jednocze\u015bnie otwartym na wyzwania nowoczesno\u015bci. Potrafi\u0142 \u0142\u0105czy\u0107 konserwatywne zasady z realn\u0105 potrzeb\u0105 reform, a przekonania narodowe z trosk\u0105 o losy ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa. W polityce reprezentowa\u0142 rzadki dzi\u015b typ parlamentarzysty, kt\u00f3ry stawia\u0142 interes pa\u0144stwa ponad partyjne gry i osobiste ambicje.<\/p>\n\n\n\n Cho\u0107 nie sta\u0142 si\u0119 postaci\u0105 powszechnie znan\u0105, jego \u017cycie jest \u015bwiadectwem, \u017ce to nie g\u0142o\u015bne nazwiska, lecz wytrwa\u0142a praca i uczciwa postawa buduj\u0105 trwa\u0142e podstawy pa\u0144stwowo\u015bci. Marylski-\u0141uszczewski by\u0142 jednym z tych, kt\u00f3rzy swoj\u0105 obecno\u015bci\u0105 i dzia\u0142aniem umacniali fundamenty odradzaj\u0105cej si\u0119 Polski. Jego przyk\u0142ad zas\u0142uguje na przypomnienie, poniewa\u017c pokazuje, \u017ce historia nie opiera si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na wybitnych liderach, lecz tak\u017ce na ludziach cichych, skutecznych i wiernych swoim zasadom.<\/p>\n\n\n\n Patryk Konieczny<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W burzliwej historii prze\u0142omu XIX i XX wieku Polska znajdowa\u0142a si\u0119 w stanie politycznego niebytu, ale nie by\u0142a pozbawiona elit, kt\u00f3re \u015bwiadomie pracowa\u0142y na rzecz odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci i budowy nowoczesnego spo\u0142ecze\u0144stwa. Jedn\u0105 z takich postaci by\u0142 Antoni Eustachy Marylski-\u0141uszczewski herbu Ostoja \u2013 ziemianin, publicysta, dzia\u0142acz spo\u0142eczny i polityczny, kt\u00f3ry swoje \u017cycie po\u015bwi\u0119ci\u0142 s\u0142u\u017cbie publicznej, pracy […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":18274,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[41,6],"tags":[5624,490,5632,3270,5629,3534,204,5628,2256,4252,622,709,763,5631,5633,5636,5626,5634,5625,3358,5635,5627,3531,489,5630],"class_list":["post-18273","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia-i-idea","category-postacie","tag-antoni-marylski-luszczewski","tag-chjena","tag-chrzescijanski-zwiazek-jednosci-narodowej","tag-dzialalnosc-spoleczna","tag-edukacja-narodowa","tag-elity-ii-rp","tag-endecja","tag-historia-polityczna","tag-historia-polski","tag-historia-spoleczna","tag-ii-rzeczpospolita","tag-konserwatyzm","tag-narodowa-demokracja","tag-pecice","tag-polityka-ii-rp","tag-polska-mysl-narodowa","tag-polski-parlamentaryzm","tag-praca-organiczna","tag-publicysta","tag-sejm-ustawodawczy","tag-towarzystwo-rolnicze","tag-ziemianin-patriota","tag-ziemianstwo","tag-zwiazek-ludowo-narodowy","tag-zycie-publiczne"],"yoast_head":"\nDzia\u0142alno\u015b\u0107 polityczna przed 1918 rokiem<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Parlamentarzysta II Rzeczypospolitej<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Ostatnie lata i dziedzictwo<\/strong><\/h3>\n\n\n\n