{"id":18165,"date":"2025-10-15T06:49:12","date_gmt":"2025-10-15T04:49:12","guid":{"rendered":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=18165"},"modified":"2025-10-15T06:49:18","modified_gmt":"2025-10-15T04:49:18","slug":"nawet-jedna-trzecia-pacjentow-z-choroba-nowotworowa-zmaga-sie-z-objawami-depresji-dostep-do-psychiatry-jest-jednak-mocno-ograniczony","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=18165","title":{"rendered":"Nawet jedna trzecia pacjent\u00f3w z chorob\u0105 nowotworow\u0105 zmaga si\u0119 z objawami depresji. Dost\u0119p do psychiatry jest jednak mocno ograniczony"},"content":{"rendered":"\n

Jako\u015b\u0107 \u017cycia pacjent\u00f3w onkologicznych w Polsce zale\u017cy nie tylko od rodzaju choroby i jej stadium, ale te\u017c od dost\u0119pu do wsparcia. Eksperci wskazuj\u0105, \u017ce brakuje rehabilitacji i szybkiej pomocy psychologicznej czy psychiatrycznej. Tymczasem kolejki do fizjoterapii si\u0119gaj\u0105 nawet kilku miesi\u0119cy, a poradnie zdrowia psychicznego w wielu regionach s\u0105 trudno dost\u0119pne. To sprawia, \u017ce pacjenci cz\u0119sto pozostaj\u0105 bez niezb\u0119dnej pomocy w kluczowym momencie leczenia.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Jako\u015b\u0107 \u017cycia pacjent\u00f3w onkologicznych jest r\u00f3\u017cna, w zale\u017cno\u015bci od nowotworu, na kt\u00f3ry choruj\u0105, a tak\u017ce od stopnia zaawansowania choroby, bo zupe\u0142nie inaczej wygl\u0105da sytuacja chorych z nowotworem niewielkim, kt\u00f3ry b\u0119dzie wyleczony, a inaczej w stopniu czwartym, kiedy jest rozsiew choroby nowotworowej. Oczywi\u015bcie brakuje nam pewnych element\u00f3w w tej ca\u0142o\u015bciowej opiece nad chorymi, na pewno do poprawy jest dost\u0119p do rehabilitacji i mo\u017cliwo\u015b\u0107 skorzystania z pomocy psychologicznej, niekiedy psychiatrycznej \u2013<\/em> ocenia w rozmowie z agencj\u0105 Newseria dr n. med. Joanna Kufel-Grabowska, onkolog kliniczny z Katedry i Kliniki Onkologii i Radioterapii Gda\u0144skiego Uniwersytetu Medycznego.<\/p>\n\n\n\n

Problemem s\u0105 d\u0142ugie kolejki do rehabilitacji onkologicznej, kt\u00f3ra jest kluczowa dla powrotu do sprawno\u015bci po leczeniu. Wed\u0142ug NFZ w 2023 roku \u015bredni czas oczekiwania na rehabilitacj\u0119 ambulatoryjn\u0105 w wielu regionach przekracza\u0142 trzy miesi\u0105ce, a w mniejszych miejscowo\u015bciach \u2013 nawet p\u00f3\u0142 roku. W praktyce oznacza to, \u017ce wielu pacjent\u00f3w zmuszonych jest do finansowania zabieg\u00f3w prywatnie. To szczeg\u00f3lnie istotne w przypadku obrz\u0119ku ch\u0142onnego, kt\u00f3ry dotyka nawet co czwart\u0105 pacjentk\u0119 po leczeniu raka piersi.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Oczekiwanie na rehabilitacj\u0119 zale\u017cy pewnie od miejsca zamieszkania chorego. Czasami si\u0119ga ono kilku miesi\u0119cy, a w zasadzie je\u017celi chory onkologicznie otrzymuje skierowanie, czy to od lekarza rodzinnego, czy od onkologa, to ta rehabilitacja jest potrzebna tu i teraz \u2013<\/em> wskazuje dr n. med. Joanna Kufel-Grabowska.<\/p>\n\n\n\n

Podobnie wygl\u0105da sytuacja z dost\u0119pem do wsparcia psychologicznego i psychiatrycznego, kt\u00f3re s\u0105 integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 leczenia onkologicznego. Z rejestru Naczelnej Izby Lekarskiej wynika, \u017ce w Polsce jest ok. 5 tys. lekarzy psychiatr\u00f3w, z czego 4,85 tys. wykonuj\u0105cych zaw\u00f3d, i dodatkowo 582 psychiatr\u00f3w dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Z danych NFZ wynika, \u017ce w niekt\u00f3rych wojew\u00f3dztwach czas oczekiwania na wizyt\u0119 w poradni zdrowia psychicznego wynosi nawet kilka miesi\u0119cy. Tymczasem, jak podkre\u015blaj\u0105 eksperci, stan psychiczny ma ogromny wp\u0142yw na skuteczno\u015b\u0107 leczenia.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Jest ma\u0142a dost\u0119pno\u015b\u0107 poradni zdrowia psychicznego i jest k\u0142opot z zarejestrowaniem chorych. To specjalista, do kt\u00f3rego niewymagane s\u0105 skierowania, ale czas oczekiwania nie zawsze jest kr\u00f3tki <\/em>\u2013 podkre\u015bla onkolog z GUM. \u2013 W naszym o\u015brodku mamy psychologa na co dzie\u0144. Je\u017celi widzimy potrzeb\u0119 lub pacjentka komunikuje, \u017ce chcia\u0142aby porozmawia\u0107 z psychologiem, w zasadzie tego samego dnia odbywa si\u0119 konsultacja. Pacjentki przed rozpocz\u0119ciem leczenia otrzymuj\u0105 informacj\u0119, \u017ce jest dost\u0119pna pomoc psychologiczna, bardzo cz\u0119sto z niej korzystaj\u0105. Wi\u0119kszy problem jest na pewno z dost\u0119pem do psychiatry, bo w toku leczenia mog\u0105 by\u0107 gorsze i lepsze momenty, niekiedy konieczne jest w\u0142\u0105czenie lek\u00f3w. Cz\u0119sto my, onkolodzy, rozpoczynamy tak\u0105 terapi\u0119 w oczekiwaniu na wizyt\u0119 u psychiatry.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Eksperci podkre\u015blaj\u0105, \u017ce sytuacj\u0119 poprawiaj\u0105 zmiany systemowe \u2013 m.in. skoordynowana sie\u0107 onkologiczna DiLO, kt\u00f3ra zapewnia pacjentom informacje o dost\u0119pnych formach wsparcia od momentu diagnozy.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Pacjent onkologiczny powinien mie\u0107 informacj\u0119, \u017ce ta opieka zaczyna si\u0119 ju\u017c na procesie diagnostyki, \u017ceby czu\u0142 si\u0119 zaopiekowany, \u017ceby wiedzia\u0142, \u017ce na ka\u017cdym etapie leczenia mo\u017ce si\u0119 <\/em>zwr\u00f3ci\u0107 <\/em>do swojego lekarza prowadz\u0105cego, czy to b\u0119dzie lekarz onkolog, chirurg onkologiczny, ale te\u017c skorzysta\u0107 z pomocy dietetyka, psychologa klinicznego, psychoonkologa czy psychiatry. Bo musimy sobie zda\u0107 spraw\u0119, \u017ce ka\u017cdy etap leczenia, pocz\u0105wszy od diagnostyki, poprzez leczenie systemowe czy operacyjne, jest trudny nie tylko dla pacjenta, ale te\u017c dla ca\u0142ego systemu rodzinnego <\/em>\u2013 przekonuje dr Milena Lachowicz, psychoonkolog kliniczny, seksuolog z Katedry i Kliniki Onkologii i Radioterapii Gda\u0144skiego Uniwersytetu Medycznego.<\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug badania opublikowanego w \u201eThe Lancet Oncology\u201d w 2011 roku, obejmuj\u0105cego ponad 14 tys. pacjent\u00f3w onkologicznych z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w, zaburzenia psychiczne, takie jak depresja, zaburzenia l\u0119kowe i adaptacyjne, wyst\u0119puj\u0105 u znacznej cz\u0119\u015bci chorych. Oko\u0142o 38 proc. chorych do\u015bwiadcza co najmniej jednego z tych problem\u00f3w w trakcie leczenia nowotworu. Publikacja z 2012 roku \u201eOcena dystresu i depresji u os\u00f3b chorych na nowotwory z\u0142o\u015bliwe\u201d w \u201ePrzegl\u0105dzie Epidemiologicznym\u201d wskazywa\u0142a, \u017ce ponad po\u0142owa pacjent\u00f3w onkologicznych (52,8 proc.) powinna by\u0107 obj\u0119ta pomoc\u0105 psychologiczn\u0105. Wed\u0142ug danych portalu ZwrotnikRaka.pl zespo\u0142y depresyjne wyst\u0119puj\u0105 u oko\u0142o 20\u201340 proc. chorych na nowotwory, z czego stwierdza si\u0119 je u 1\/3 pacjent\u00f3w w momencie potwierdzenia rozpoznania raka. Odsetek stan\u00f3w depresyjnych maleje do 15 proc. u pacjent\u00f3w onkologicznych w okresie remisji, aby ponownie wzrosn\u0105\u0107 do 50 proc. w przypadku wznowy. Te statystyki pokazuj\u0105 skal\u0119 wyzwa\u0144 w zapewnieniu chorym kompleksowej opieki obejmuj\u0105cej nie tylko leczenie samego nowotworu, ale tak\u017ce zdrowie psychiczne.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 W Polsce niestety choroby nowotworowe jeszcze s\u0105 troch\u0119 napi\u0119tnowane i chorzy te\u017c s\u0105 niekiedy wytykani palcami. Nie jest \u0142atwo osobie, kt\u00f3ra podlega leczeniu, samodzielnie poradzi\u0107 sobie z now\u0105 sytuacj\u0105, gdzie w zasadzie ko\u0144czymy z prac\u0105, \u017cyciem zawodowym, niekiedy tak\u017ce z \u017cyciem spo\u0142ecznym i rodzinnym, leczenie bardzo cz\u0119sto bywa trudne i samopoczucie jest z\u0142e. Wsparcie jest niezb\u0119dne, \u017ceby da\u0107 rozwi\u0105zania, kt\u00f3re pomog\u0105 przebrn\u0105\u0107 przez samo leczenie, a potem pozwol\u0105 p\u0142ynnie wr\u00f3ci\u0107 do w miar\u0119 normalnej aktywno\u015bci \u017cyciowej <\/em>\u2013 t\u0142umaczy dr n. med. Joanna Kufel-Grabowska.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Powinni\u015bmy bardziej otwarcie m\u00f3wi\u0107 o chorobach onkologicznych, \u017ceby pacjent<\/em> si\u0119<\/em> nie wstydzi\u0142, \u017ce taka choroba go dopad\u0142a, \u017ceby\u015bmy te\u017c bardziej otwarcie \u2013 tutaj troch\u0119 COVID-19 si\u0119 do tego przyczyni\u0142, bo m\u00f3wimy bardziej otwarcie o pomocy psychologicznej czy psychiatrycznej. W trakcie leczenia onkologicznego rzeczywi\u015bcie ta labilno\u015b\u0107 emocjonalna, zaburzenia depresyjne czy l\u0119kowe s\u0105 obecne. Warto, \u017ceby pacjent wiedzia\u0142, \u017ce mo\u017ce skorzysta\u0107 z pomocy psychologa, psychiatry i si\u0119 tego nie wstydzi\u0107. My\u015bl\u0119, \u017ce to takie obszary, gdzie mo\u017cemy jeszcze mocniej wyedukowa\u0107 pacjenta, wesprze\u0107 go i pokaza\u0107, \u017ce naprawd\u0119 nie ma si\u0119 tutaj czego wstydzi\u0107 \u2013<\/em> podkre\u015bla dr Milena Lachowicz.<\/p>\n\n\n\n