To w\u0142a\u015bnie \u015brodowisko skupione wok\u00f3\u0142 Komitetu Narodowego Polskiego zrozumia\u0142o, \u017ce sentymenty nie maj\u0105 znaczenia, je\u015bli nie id\u0105 za nimi konkretne decyzje i dzia\u0142anie. Wspierani przez Francj\u0119 i Poloni\u0119 ameryka\u0144sk\u0105, przekszta\u0142cili kwesti\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci z idei w fakt polityczny. Armia, kt\u00f3r\u0105 zorganizowali w ramach struktur Ententy, nie by\u0142a cudz\u0105 w\u0142asno\u015bci\u0105, nie s\u0142u\u017cy\u0142a obcym interesom. By\u0142a pr\u00f3b\u0105 stworzenia w\u0142asnego narz\u0119dzia pa\u0144stwowego.<\/p>\n\n\n\n
\n\u201ePosiadanie armii stoj\u0105cej u boku sprzymierzonych by\u0142o jedyn\u0105 nasz\u0105 legitymacj\u0105 do tytu\u0142u pa\u0144stwa sprzymierzonego. A co za tym idzie, do udzia\u0142u w konferencji pokojowej. Legitymacja ta by\u0142a niezb\u0119dna. Dobrze, \u017ce by\u0142a uznana za wystarczaj\u0105c\u0105. Inaczej Polska (\u2026) znalaz\u0142aby si\u0119 w\u015br\u00f3d zwyci\u0119\u017conych\u201d<\/strong>
<\/strong> (R. Dmowski, Polityka polska i odbudowanie pa\u0144stwa)<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\nBez tej legitymacji trudno by\u0142oby m\u00f3wi\u0107 o suwerenno\u015bci. O miejscu przy stole, gdzie decydowano o kszta\u0142cie powojennej Europy, nie wspominaj\u0105c. I w\u0142a\u015bnie dlatego bez B\u0142\u0119kitnej Armii nie zmartwychwsta\u0142aby Rzeczpospolita.<\/p>\n\n\n\n
Legiony i b\u0142\u0119dna kalkulacja orientacji na pa\u0144stwa centralne<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
W momencie wybuchu Wielkiej Wojny w\u015br\u00f3d Polak\u00f3w nie istnia\u0142a jedna, sp\u00f3jna strategia dzia\u0142ania. Podzia\u0142y zaborowe, r\u00f3\u017cnice do\u015bwiadcze\u0144 i brak wsp\u00f3lnego centrum decyzyjnego powodowa\u0142y, \u017ce pomys\u0142y na odzyskanie niepodleg\u0142o\u015bci rozchodzi\u0142y si\u0119 w r\u00f3\u017cnych kierunkach. Dwa nurty zacz\u0119\u0142y z czasem dominowa\u0107: narodowy oraz legionowy.<\/p>\n\n\n\n
Ten drugi, uto\u017csamiany przede wszystkim z J\u00f3zefem Pi\u0142sudskim, zak\u0142ada\u0142, \u017ce szans\u0105 dla Polski b\u0119d\u0105 pa\u0144stwa centralne \u2013 czyli Niemcy i Austro-W\u0119gry. Z tego za\u0142o\u017cenia wzi\u0119\u0142a si\u0119 decyzja o stworzeniu Legion\u00f3w Polskich jako cz\u0119\u015bci si\u0142 zbrojnych monarchii Habsburg\u00f3w. Odwaga tej decyzji nie podlega dyskusji, ale z perspektywy politycznej by\u0142 to b\u0142\u0105d. Pi\u0142sudski wci\u0105ga\u0142 spraw\u0119 polsk\u0105 w orbit\u0119 Berlina i Wiednia \u2013 stron, kt\u00f3re ostatecznie przegra\u0142y. P\u00f3\u017aniejsze pr\u00f3by korekty kursu, polegaj\u0105ce na rozgrywaniu relacji z Niemcami, nie wystarczy\u0142y, by odwr\u00f3ci\u0107 skutki tego wyboru. Z punktu widzenia aliant\u00f3w sytuacja by\u0142a jednoznaczna. Polska jawi\u0142a si\u0119 jako obszar rekrutacyjny dla armii przeciwnika. Tw\u00f3r Kr\u00f3lestwa Polskiego, powo\u0142any 5 listopada 1916 roku przez Niemcy i Austri\u0119, w oczach Ententy nie mia\u0142 \u017cadnej podmiotowo\u015bci. Rada Regencyjna, stworzona przez okupanta, by\u0142a zewn\u0119trznie postrzegana jako narz\u0119dzie pa\u0144stw centralnych. Legiony, cho\u0107 pe\u0142ne po\u015bwi\u0119cenia, walczy\u0142y przecie\u017c przeciwko Francji i Wielkiej Brytanii. Tego nie da\u0142o si\u0119 zignorowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n
\n\u201ePolska ze swymi legionami walcz\u0105cymi po stronie pa\u0144stw centralnych, ze swym kr\u00f3lestwem listopadowym, ze sw\u0105 Rad\u0105 Regencyjn\u0105, z rz\u0105dem warszawskim i z jego ci\u0105gle ponawianymi deklaracjami musia\u0142aby by\u0107 przez pa\u0144stwa zachodnie uznana za sprzymierze\u0144ca pa\u0144stw centralnych i w ko\u0144cu znalaz\u0142aby si\u0119 w\u015br\u00f3d zwyci\u0119\u017conych. Wtedy by\u0142aby wezwana do podpisania traktatu, tak jak wezwano Niemc\u00f3w, Austriak\u00f3w, W\u0119gr\u00f3w, Turk\u00f3w i Bu\u0142gar\u00f3w\u201d<\/strong>
<\/strong> (R. Dmowski, Polityka polska i odbudowanie pa\u0144stwa)<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\nI nie by\u0142 to tylko teoretyczny scenariusz. Gdyby zabrak\u0142o alternatywy, jak\u0105 zaproponowa\u0142 Komitet Narodowy Polski dzia\u0142aj\u0105cy w Pary\u017cu, Polska po 1918 roku mog\u0142aby zosta\u0107 potraktowana tak samo jak kraje pokonane. Sama walka zbrojna to by\u0142o za ma\u0142o. Kluczowy okaza\u0142 si\u0119 wyb\u00f3r odpowiedniego sojusznika i to ob\u00f3z narodowy ten wyb\u00f3r podj\u0105\u0142. To on zadecydowa\u0142 o tym, \u017ce Polska ostatecznie znalaz\u0142a si\u0119 po stronie zwyci\u0119zc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Narodziny B\u0142\u0119kitnej Armii i wysi\u0142ek Komitetu Narodowego Polskiego<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
Podczas gdy \u015brodowisko legionowe coraz mocniej wik\u0142a\u0142o si\u0119 w zale\u017cno\u015b\u0107 od pa\u0144stw centralnych, ob\u00f3z narodowy obra\u0142 zupe\u0142nie inn\u0105 drog\u0119. Zaj\u0105\u0142 si\u0119 sprawami konkretnymi: polityk\u0105, organizacj\u0105, dyplomacj\u0105. I to nie w kraju, ale na Zachodzie. Roman Dmowski ju\u017c na samym pocz\u0105tku wojny dostrzeg\u0142, \u017ce o przysz\u0142o\u015bci Polski nie zdecyduje liczba poleg\u0142ych, lecz to, po kt\u00f3rej stronie zostan\u0105 zapisani. Nie chodzi\u0142o o sam\u0105 walk\u0119, tylko o to, kto j\u0105 uzna. Z tej potrzeby powsta\u0142 Komitet Narodowy Polski, formalnie za\u0142o\u017cony w sierpniu 1917 roku w Lozannie, a p\u00f3\u017aniej przeniesiony do Pary\u017ca. Jako jedyny zosta\u0142 uznany przez wszystkie najwa\u017cniejsze pa\u0144stwa Ententy. Rz\u0105dy Francji, Wielkiej Brytanii i Stan\u00f3w Zjednoczonych widzia\u0142y w nim nie symbol, lecz realne przedstawicielstwo przysz\u0142ego pa\u0144stwa. Komitet otrzyma\u0142 prawo do prowadzenia dyplomacji, podpisywania um\u00f3w mi\u0119dzynarodowych, a tak\u017ce do tworzenia w\u0142asnych si\u0142 zbrojnych.<\/p>\n\n\n\n
Formowanie armii ruszy\u0142o niemal natychmiast po uzyskaniu francuskiej zgody. Ju\u017c w 1917 roku rozpocz\u0119to szkolenie ochotnik\u00f3w. Zg\u0142aszali si\u0119 Polacy z Francji, Stan\u00f3w Zjednoczonych, Kanady, Ameryki Po\u0142udniowej, a tak\u017ce byli je\u0144cy z armii austriackiej i niemieckiej. R\u00f3\u017cnili si\u0119 do\u015bwiadczeniem, pochodzeniem, j\u0119zykiem, lecz \u0142\u0105czy\u0142o ich jedno: s\u0142u\u017cba sprawie niepodleg\u0142o\u015bci u boku aliant\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Struktura armii by\u0142a ca\u0142kowicie podporz\u0105dkowana w\u0142adzom emigracyjnym. Roman Dmowski osobi\u015bcie negocjowa\u0142 warunki jej dzia\u0142ania z francuskim rz\u0105dem. Efektem tych rozm\u00f3w by\u0142a konwencja wojskowa podpisana 28 wrze\u015bnia 1918 roku. Jej znaczenie wykracza\u0142o poza kwestie militarne \u2013 mia\u0142a wymiar prze\u0142omowy r\u00f3wnie\u017c politycznie.<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eSi\u0142y zbrojne polskie wsz\u0119dzie, gdzie b\u0119d\u0105 utworzone do walki po stronie sprzymierze\u0144c\u00f3w przeciw mocarstwom centralnym, tworzy\u0107 b\u0119d\u0105 jedn\u0105 jedyn\u0105 armi\u0119 samoistn\u0105, sprzymierzon\u0105 i wojuj\u0105c\u0105 pod jednym jedynym dow\u00f3dztwem polskim. Armia ta znajdowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie pod najwy\u017csz\u0105 w\u0142adz\u0105 polityczn\u0105 Komitetu Narodowego Polskiego, maj\u0105cego sw\u0105 siedzib\u0119 w Pary\u017cu. Naczelny w\u00f3dz armii polskiej b\u0119dzie mianowany przez Komitet Narodowy Polski, za zgod\u0105 rz\u0105du francuskiego\u201d (<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n
(R. Dmowski, Polityka polska i odbudowanie pa\u0144stwa)<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Na mocy tej konwencji Armia Polska we Francji sta\u0142a si\u0119 nie tylko rzeczywist\u0105 si\u0142\u0105 zbrojn\u0105, ale te\u017c pe\u0142noprawnym narz\u0119dziem budowy pa\u0144stwa. Jej niezale\u017cno\u015b\u0107, odr\u0119bno\u015b\u0107 dow\u00f3dztwa i uznanie przez aliant\u00f3w by\u0142y fundamentem przysz\u0142ej suwerenno\u015bci, zanim jeszcze og\u0142oszono j\u0105 formalnie w Warszawie. Wyb\u00f3r genera\u0142a J\u00f3zefa Hallera na dow\u00f3dc\u0119 nie by\u0142 przypadkowy. Cieszy\u0142 si\u0119 zaufaniem zar\u00f3wno francuskich wojskowych, jak i opinii publicznej. Nie by\u0142 zwi\u0105zany z pa\u0144stwami centralnymi, a jego autorytet umo\u017cliwia\u0142 jednoczenie r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk, zw\u0142aszcza tych niezwi\u0105zanych z Pi\u0142sudskim. Komitet Narodowy nie tworzy\u0142 mitologii. Tworzy\u0142 instytucje. B\u0142\u0119kitna Armia by\u0142a tego najlepszym przyk\u0142adem.<\/p>\n\n\n\n
Konwencja wojskowa i Haller jako gwarant legalizmu polskiej sprawy<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
Konwencja wojskowa podpisana 28 wrze\u015bnia 1918 roku mi\u0119dzy Komitetem Narodowym Polskim a rz\u0105dem francuskim by\u0142a jednym z najwa\u017cniejszych dokument\u00f3w dotycz\u0105cych polskiego wysi\u0142ku zbrojnego w czasie Wielkiej Wojny. Jej znaczenie wykracza\u0142o daleko poza kwestie militarne. Sankcjonowa\u0142a istnienie Polski jako pa\u0144stwa sprzymierzonego, co z perspektywy aliant\u00f3w oznacza\u0142o uznanie Polak\u00f3w nie za petent\u00f3w, lecz partner\u00f3w. Nie jako przedmiot decyzji traktatowych, ale jako ich wsp\u00f3\u0142autor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Tre\u015b\u0107 konwencji, wynegocjowanej przez Dmowskiego, Zamoyskiego i Piltza, by\u0142a jednoznaczna. Armia mia\u0142a by\u0107 polska, niezale\u017cna, podporz\u0105dkowana wy\u0142\u0105cznie polskiemu dow\u00f3dztwu i podleg\u0142a politycznie Komitetowi Narodowemu Polskiemu. Ta autonomia, zar\u00f3wno wojskowa, jak i polityczna, otwiera\u0142a drog\u0119 do dalszych dzia\u0142a\u0144 dyplomatycznych. Bez niej Polska by\u0142aby nieobecna przy stole, gdzie decydowano o nowym porz\u0105dku Europy.<\/p>\n\n\n\n
Konwencja nie by\u0142a tylko wojskowym porozumieniem. W istocie by\u0142a aktem za\u0142o\u017cycielskim nieistniej\u0105cego jeszcze pa\u0144stwa. Dzi\u0119ki niej Polska zosta\u0142a formalnie uznana za stron\u0119 walcz\u0105c\u0105 po stronie zwyci\u0119zc\u00f3w. To pozwoli\u0142o polskiej delegacji uczestniczy\u0107 w konferencji pokojowej w Wersalu jako r\u00f3wnoprawnemu uczestnikowi, a nie jako podmiotowi zale\u017cnemu od decyzji wielkich mocarstw. R\u00f3wnie wa\u017cny by\u0142 wyb\u00f3r J\u00f3zefa Hallera na naczelnego wodza. Cho\u0107 wywodzi\u0142 si\u0119 z tradycji legionowej, porzuci\u0142 orientacj\u0119 prorosyjsk\u0105 i nie by\u0142 powi\u0105zany z pa\u0144stwami centralnymi. Dla aliant\u00f3w by\u0142 to dow\u00f3dca godny zaufania; dla narodowc\u00f3w \u2013 osoba zdolna do integracji r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk, lojalna wobec Komitetu. Nominacja Hallera nie budzi\u0142a w\u0105tpliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eBez d\u0142ugiej dyskusji zapad\u0142a w Komitecie decyzja o mianowaniu Hallera wodzem naczelnym armii polskiej. (\u2026) Rych\u0142o potem Maurycy Zamoyski, sprawuj\u0105cy przez czas mojego pobytu poza Europ\u0105 czynno\u015bci prezesa Komitetu Narodowego, dokona\u0142 nominacji genera\u0142a J\u00f3zefa Hallera na wodza naczelnego armii polskiej\u201d
<\/strong> (R. Dmowski, Polityka polska i odbudowanie pa\u0144stwa,)<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\nW ten spos\u00f3b Polska zyska\u0142a nie tylko w\u0142asn\u0105 armi\u0119, ale i legalne, mi\u0119dzynarodowo uznane dow\u00f3dztwo. Nie by\u0142a to fikcja ani fasada, lecz realna struktura zdolna do dzia\u0142ania. Dzi\u0119ki niej mo\u017cliwe by\u0142o co\u015b wi\u0119cej ni\u017c symboliczny gest \u2013 mo\u017cliwe by\u0142o prawdziwe pa\u0144stwotw\u00f3rstwo.<\/p>\n\n\n\n
B\u0142\u0119kitna Armia jako faktyczny symbol Polski sprzymierzonej<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
W nowym porz\u0105dku, kt\u00f3ry rodzi\u0142 si\u0119 z chaosu Wielkiej Wojny, samo istnienie narodu nie wystarcza\u0142o. To nie romantyczne opowie\u015bci decydowa\u0142y o tym, kto znajdzie si\u0119 po stronie zwyci\u0119zc\u00f3w. Liczy\u0142y si\u0119 twarde fakty: uznanie polityczne, si\u0142a militarna i udzia\u0142 w wojnie u boku Ententy. Tylko pa\u0144stwa spe\u0142niaj\u0105ce te warunki mog\u0142y wsp\u00f3\u0142tworzy\u0107 \u0142ad powojennej Europy. Polska, kt\u00f3ra przed wojn\u0105 nie istnia\u0142a formalnie, musia\u0142a udowodni\u0107, \u017ce jest nie tylko wsp\u00f3lnot\u0105 kulturow\u0105, ale te\u017c aktorem mi\u0119dzynarodowym.<\/p>\n\n\n\n
B\u0142\u0119kitna Armia spe\u0142nia\u0142a wszystkie te warunki. Jej obecno\u015b\u0107 na froncie zachodnim, uznanie przez aliant\u00f3w i \u015bcis\u0142e podporz\u0105dkowanie Komitetowi Narodowemu Polskiego tworzy\u0142y tr\u00f3jk\u0105t legitymizacji. Wojsko, dyplomacja, reprezentacja polityczna \u2013 to by\u0142 komplet. Polska nie by\u0142a ju\u017c tylko bytem historycznym. Sta\u0142a si\u0119 jednym z uczestnik\u00f3w wojny, maj\u0105cym prawo wsp\u00f3\u0142decydowa\u0107 o przysz\u0142o\u015bci kontynentu.<\/p>\n\n\n\n
\u201ePolska ju\u017c mia\u0142a pozycj\u0119 pa\u0144stwa sprzymierzonego; pa\u0144stwo to mia\u0142o w Komitecie Narodowym organ z uznanymi oficjalnie atrybutami rz\u0105du w sprawach zewn\u0119trznych i wojskowych; mia\u0142a urz\u0119dowe przedstawicielstwo dyplomatyczne w mocarstwach sprzymierzonych; Komitet Narodowy mia\u0142 pod sw\u0105 w\u0142adz\u0105 armi\u0119 polsk\u0105, uznan\u0105 za sprzymierzon\u0105 i wsp\u00f3\u0142wojuj\u0105c\u0105\u201d<\/strong>
<\/strong> (R. Dmowski, Polityka polska i odbudowanie pa\u0144stwa, s. 296)<\/em><\/p>\n\n\n\nSymbolika tej sytuacji by\u0142a nie do przecenienia. \u017bo\u0142nierze B\u0142\u0119kitnej Armii nie tylko walczyli o wolno\u015b\u0107 Polski, lecz tak\u017ce o kszta\u0142t nowego \u0142adu europejskiego. Ich udzia\u0142 w walkach, nawet je\u015bli czasowo ograniczony, mia\u0142 znaczenie strategiczne. Dzi\u0119ki temu Polska, mimo \u017ce wielu jej obywateli s\u0142u\u017cy\u0142o w armiach pa\u0144stw centralnych, nie zosta\u0142a zaliczona do grona przegranych. Rz\u0105d powo\u0142any przez Rad\u0119 Regencyjn\u0105 nie mia\u0142 \u017cadnego znaczenia w oczach aliant\u00f3w. Liczy\u0142y si\u0119 fakty, a nie gesty.<\/p>\n\n\n\n
W odr\u00f3\u017cnieniu od Legion\u00f3w Pi\u0142sudskiego, kt\u00f3re cho\u0107 pe\u0142ne heroizmu, dzia\u0142a\u0142y po stronie przegranych, B\u0142\u0119kitna Armia stanowi\u0142a widoczny znak politycznego wyboru. Dla zachodnich mocarstw by\u0142a dowodem, \u017ce Polska nie tylko chcia\u0142a istnie\u0107, ale potrafi\u0142a si\u0119 odnale\u017a\u0107 w sojuszu zwyci\u0119zc\u00f3w. Jej znaczenie nie ogranicza\u0142o si\u0119 do sfery militarnej. By\u0142a \u015bwiadectwem, \u017ce sprawa polska nie zosta\u0142a przypadkiem wyniesiona na \u015bwiatowe salony. By\u0142a owocem przemy\u015blanej strategii i politycznej odpowiedzialno\u015bci tych, kt\u00f3rzy rozumieli, jak funkcjonuje nowoczesna dyplomacja. B\u0142\u0119kitna Armia by\u0142a wi\u0119c czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c formacj\u0105 zbrojn\u0105. By\u0142a dowodem, \u017ce Polska ma prawo m\u00f3wi\u0107 w\u0142asnym g\u0142osem.<\/p>\n\n\n\n
B\u0142\u0119kitna Armia w Polsce: granice, wojna i sprawdzian rzeczywisto\u015bci<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
Po podpisaniu rozejmu w Compi\u00e8gne otworzy\u0142a si\u0119 realna mo\u017cliwo\u015b\u0107 przetransportowania B\u0142\u0119kitnej Armii do Polski. Wiosn\u0105 1919 roku pierwsze oddzia\u0142y przez terytorium pokonanych przedosta\u0142y si\u0119 do kraju. Ten moment mia\u0142 wymiar prze\u0142omowy. Armia stworzona poza granicami, uznana przez mocarstwa, wchodzi\u0142a teraz na ziemi\u0119, kt\u00f3rej fizyczne granice dopiero mia\u0142y si\u0119 ukszta\u0142towa\u0107. Legitymizacja polityczna mia\u0142a teraz znale\u017a\u0107 potwierdzenie w rzeczywistym dzia\u0142aniu zbrojnym.<\/p>\n\n\n\n
Decyzja o przerzucie wojsk mia\u0142a znaczenie praktyczne i symboliczne. Z genera\u0142em Hallerem do kraju przyby\u0142o do\u015bwiadczenie frontowe, nowoczesna organizacja, sprz\u0119t wojskowy, ale te\u017c co\u015b mniej uchwytnego. By\u0142 to presti\u017c wynikaj\u0105cy z uznania aliant\u00f3w. B\u0142\u0119kitna Armia, zbudowana wed\u0142ug zachodnich wzorc\u00f3w, by\u0142a w\u00f3wczas najlepiej zorganizowan\u0105 i najnowocze\u015bniejsz\u0105 formacj\u0105 wojskow\u0105 odradzaj\u0105cej si\u0119 Polski.<\/p>\n\n\n\n
Sytuacja, w jakiej znalaz\u0142o si\u0119 pa\u0144stwo, by\u0142a daleka od stabilno\u015bci. Na wschodzie trwa\u0142y starcia z bolszewikami. Po\u0142udniowy wsch\u00f3d rozdarty by\u0142 wojn\u0105 z Ukrai\u0144cami, p\u00f3\u0142noc \u2013 niepewna, a Pomorze i Mazury wymaga\u0142y demonstracji si\u0142y. W tych wszystkich punktach B\u0142\u0119kitna Armia odegra\u0142a zasadnicz\u0105 rol\u0119. Walczy\u0142a z bolszewikami na terenach Bia\u0142orusi i Ukrainy, wspiera\u0142a dzia\u0142ania w Galicji Wschodniej, zabezpiecza\u0142a dost\u0119p do Ba\u0142tyku i obecno\u015b\u0107 na p\u00f3\u0142nocy.<\/p>\n\n\n\n
W lutym 1920 roku genera\u0142 Haller dokona\u0142 symbolicznego aktu za\u015blubin Polski z Ba\u0142tykiem w Pucku. Nie by\u0142a to pusta ceremonia. Ten gest przypiecz\u0119towywa\u0142 polityczny wysi\u0142ek obozu narodowego, kt\u00f3ry opiera\u0142 swoje dzia\u0142ania nie na deklaracjach, ale na skutecznej strategii. Morze nie by\u0142o podarunkiem mocarstw. By\u0142o rezultatem polityki prowadzonej z zimn\u0105 kalkulacj\u0105 i wspartej militarnie przez si\u0142y, kt\u00f3re zosta\u0142y uznane jeszcze przed narodzinami II Rzeczypospolitej.<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eMieli\u015bmy tym samym zapewniony udzia\u0142 w konferencji pokojowej jako jedno z pa\u0144stw sprzymierzonych. Trzeba tu zaznaczy\u0107, \u017ce osi\u0105gni\u0119cie tej pozycji by\u0142oby niemo\u017cliwe bez utworzenia armii polskiej na Zachodzie, a wi\u0119c bez tego, co dla tej sprawy zrobi\u0142a Francja\u201d
<\/strong> (R. Dmowski, Polityka polska i odbudowanie pa\u0144stwa)<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\nW sytuacji braku stabilnych instytucji wewn\u0119trznych i w obliczu zewn\u0119trznych zagro\u017ce\u0144, to w\u0142a\u015bnie B\u0142\u0119kitna Armia stanowi\u0142a trzon zdolny do natychmiastowego dzia\u0142ania. Jej przeciwnicy czasem okre\u015blali j\u0105 mianem \u201earmii z importu\u201d, lecz w rzeczywisto\u015bci by\u0142a efektem \u015bwiadomego, narodowego wysi\u0142ku. Zintegrowana z pa\u0144stwem, kierowana przez Polak\u00f3w, dzia\u0142a\u0142a w interesie kraju. W wojnie z bolszewikami jednostki B\u0142\u0119kitnej Armii wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 w ofensywie kijowskiej i p\u00f3\u017aniejszej obronie przed Armi\u0105 Czerwon\u0105. Owszem, nie brakowa\u0142o problem\u00f3w z integracj\u0105, morale bywa\u0142o zr\u00f3\u017cnicowane, a wsp\u00f3\u0142praca z innymi formacjami wymaga\u0142a wysi\u0142ku. Mimo to jej warto\u015b\u0107 bojowa by\u0142a ceniona zar\u00f3wno przez w\u0142asne dow\u00f3dztwo, jak i przez nieprzyjaciela.<\/p>\n\n\n\n
Ta armia nie realizowa\u0142a interes\u00f3w obcych. Broni\u0142a granic pa\u0144stwa, kt\u00f3re jeszcze chwil\u0119 wcze\u015bniej by\u0142o tylko projektem politycznym. W ko\u0144cu zosta\u0142a w\u0142\u0105czona w struktury Wojska Polskiego, a jej dow\u00f3dcy odegrali wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w tworzeniu instytucji wojskowych m\u0142odej Rzeczypospolitej. B\u0142\u0119kitna Armia okaza\u0142a si\u0119 nie tylko armi\u0105, ale te\u017c narz\u0119dziem urzeczywistnienia politycznej wizji obozu narodowego. Pokaza\u0142a, \u017ce realizm i konsekwencja przynosz\u0105 wymierne efekty. Stworzona na obczy\u017anie, sprawdzi\u0142a si\u0119 w kraju. I tej pr\u00f3by nie zawiod\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Znaczenie B\u0142\u0119kitnej Armii dla obozu narodowego<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
B\u0142\u0119kitna Armia, powsta\u0142a w strukturach opracowanych przez ob\u00f3z narodowy, by\u0142a chyba najbardziej wyrazistym przyk\u0142adem politycznego realizmu, kt\u00f3ry reprezentowali ludzie skupieni wok\u00f3\u0142 Romana Dmowskiego. Sam fakt jej istnienia potwierdza\u0142, \u017ce narodowa demokracja nie ogranicza\u0142a si\u0119 jedynie do diagnoz i teorii. Potrafi\u0142a dzia\u0142a\u0107. Konsekwentnie, celowo i skutecznie.<\/p>\n\n\n\n
W odr\u00f3\u017cnieniu od legionowego podej\u015bcia, kt\u00f3re cz\u0119sto zatrzymywa\u0142o si\u0119 na poziomie symboli i heroicznych gest\u00f3w bez dyplomatycznego pokrycia, ob\u00f3z narodowy tworzy\u0142 instytucje uznawane przez \u015bwiat. Dzi\u0119ki niemu Polska mia\u0142a nie tylko armi\u0119, ale te\u017c polityczn\u0105 reprezentacj\u0119 i miejsce przy stole konferencji pokojowej. Nie by\u0142y to abstrakcje. To by\u0142y realne efekty polityki opartej na trze\u017awej ocenie sytuacji.<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eNajwa\u017cniejsze cele, kt\u00f3re\u015bmy sobie na Zachodzie w swej akcji podczas wojny postawili, zosta\u0142y urzeczywistnione. Zjednoczenie Polski i utworzenie pa\u0144stwa polskiego zosta\u0142o przez sprzymierze\u0144c\u00f3w og\u0142oszone jako jeden z warunk\u00f3w pokoju\u201d<\/strong>
<\/strong> (R. Dmowski, Polityka polska i odbudowanie pa\u0144stwa)<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\nSama B\u0142\u0119kitna Armia by\u0142a r\u00f3wnie\u017c sukcesem wizerunkowym. Jej obecno\u015b\u0107 w przestrzeni politycznej i militarnej zadawa\u0142a k\u0142am narracji, jakoby wy\u0142\u0105cznie Pi\u0142sudski prowadzi\u0142 realn\u0105 walk\u0119 o niepodleg\u0142o\u015b\u0107. W rzeczywisto\u015bci to nie Wilno ani Warszawa, lecz Lozanna i Pary\u017c by\u0142y miejscami, z kt\u00f3rych p\u0142yn\u0119\u0142y decyzje maj\u0105ce wp\u0142yw na losy pa\u0144stwa. Dzi\u0119ki tej armii Polacy nie tylko walczyli, ale i samodzielnie zarz\u0105dzali sob\u0105 w kontek\u015bcie mi\u0119dzynarodowym. To udowadnia\u0142o, \u017ce koncepcja pa\u0144stwa narodowego, opartego nie na nastrojach, ale na instytucjach i odpowiedzialno\u015bci, by\u0142a czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c teori\u0105 \u2013 by\u0142a polityczn\u0105 praktyk\u0105. Znaczenie B\u0142\u0119kitnej Armii wykracza\u0142o poza dzia\u0142ania zbrojne. By\u0142a ona dowodem na to, \u017ce ob\u00f3z narodowy potrafi\u0142 my\u015ble\u0107 w kategoriach ca\u0142o\u015bciowych. Nie tylko o wojsku, lecz tak\u017ce o dyplomacji, polityce zagranicznej i d\u0142ugofalowej strategii. Tym samym z ruchu ideowego wyr\u00f3s\u0142 na si\u0142\u0119 wsp\u00f3\u0142tworz\u0105c\u0105 pa\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n
Pami\u0119tajmy o b\u0142\u0119kitnych \u017co\u0142nierzach<\/h2>\n\n\n\n
Historia B\u0142\u0119kitnej Armii to nie tylko epizod wojenny, ale pe\u0142noprawny rozdzia\u0142 w dziejach odbudowy pa\u0144stwa polskiego. Jej utworzenie, uznanie przez aliant\u00f3w, udzia\u0142 w wojnie i wk\u0142ad w ustalenie granic Rzeczypospolitej stanowi\u0105 dow\u00f3d na to, \u017ce realna polityka, prowadzona w spos\u00f3b konsekwentny i odpowiedzialny, potrafi przynie\u015b\u0107 narodowi trwa\u0142e owoce. Bez tej armii Polska nie mia\u0142aby statusu pa\u0144stwa sprzymierzonego. Bez niej nie mia\u0142aby prawa zasi\u0105\u015b\u0107 w Wersalu ani domaga\u0107 si\u0119 granic opartych na interesie narodowym. A bez jej obecno\u015bci na froncie i p\u00f3\u017aniej w kraju, mog\u0142aby si\u0119 nie obroni\u0107 ani od Wschodu, ani od Zachodu.<\/p>\n\n\n\n
B\u0142\u0119kitna Armia by\u0142a zatem nie tylko si\u0142\u0105 wojskow\u0105, lecz przede wszystkim symbolem politycznej dojrza\u0142o\u015bci obozu narodowego. To dzi\u0119ki niej sprawa polska zyska\u0142a realny kszta\u0142t w strukturze \u015bwiata zwyci\u0119zc\u00f3w, a nie w cieniu pora\u017cki mocarstw centralnych.Tak jak B\u0142\u0119kitna Armia powsta\u0142a, by nie\u015b\u0107 Polsce si\u0142\u0119, tak jej istnienie potwierdzi\u0142o, \u017ce si\u0142a bez rozumu politycznego bywa bezu\u017cyteczna. Dopiero tam, gdzie \u0142\u0105czy si\u0119 bro\u0144 z odpowiedzialno\u015bci\u0105 za pa\u0144stwo, zaczyna si\u0119 prawdziwa niepodleg\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Artur Bednarski<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Niepodleg\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 Polska odzyska\u0142a w 1918 roku, nie spad\u0142a z nieba. Nie by\u0142a te\u017c efektem przypadkowego zbiegu wydarze\u0144 ani romantycznej walki z piosenek. Legionowe marsze, cho\u0107 dzi\u015b przywo\u0142ywane z patosem, nie wystarczy\u0142y. Rzeczpospolita wr\u00f3ci\u0142a na map\u0119, bo w najwa\u017cniejszym momencie XX wieku znalaz\u0142a si\u0119 po stronie zwyci\u0119zc\u00f3w. Posiada\u0142a w\u0142asne si\u0142y zbrojne, reprezentacj\u0119 dyplomatyczn\u0105 i kierownictwo […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":18042,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[5197,2910,1733,2330,5199,2256,622,1734,1732,5200,620,5201,5203,5198,203,5202],"class_list":["post-18041","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-eseje-polityczne","tag-5197","tag-artur-bednarski","tag-blekitna-armia","tag-dyplomacja","tag-ententa","tag-historia-polski","tag-ii-rzeczpospolita","tag-jozef-haller","tag-komitet-narodowy-polski","tag-legiony-polskie","tag-niepodleglosc","tag-odzyskanie-niepodleglosci","tag-panstwa-centralne","tag-polityka-realna","tag-roman-dmowski","tag-wielka-wojna"],"yoast_head":"\n
Artur Bednarski: Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 wywalczona dyplomacj\u0105 i realizmem, nie romantyzmem - Dziennik Narodowy<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=18041\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Artur Bednarski: Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 wywalczona dyplomacj\u0105 i realizmem, nie romantyzmem - Dziennik Narodowy\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=18041\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Dziennik Narodowy\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/DziennikNarodowy\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-10-09T08:43:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-10-09T08:43:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/ChatGPT-Image-3-paz-2025-14_28_24-1024x683.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"683\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Redakcja\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@Dziennik_N\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@Dziennik_N\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Redakcja\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=18041#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=18041\"},\"author\":{\"name\":\"Redakcja\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/ff639da77d6cc52c042a97f149e0e3f1\"},\"headline\":\"Artur Bednarski: Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 wywalczona dyplomacj\u0105 i realizmem, nie romantyzmem\",\"datePublished\":\"2025-10-09T08:43:41+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-09T08:43:43+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=18041\"},\"wordCount\":3117,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization\"},\"keywords\":[\"1918\",\"Artur Bednarski\",\"B\u0142\u0119kitna Armia\",\"dyplomacja\",\"Ententa\",\"historia Polski\",\"II Rzeczpospolita\",\"J\u00f3zef Haller\",\"Komitet Narodowy Polski\",\"Legiony Polskie\",\"niepodleg\u0142o\u015b\u0107\",\"odzyskanie niepodleg\u0142o\u015bci\",\"pa\u0144stwa centralne\",\"polityka realna\",\"Roman Dmowski\",\"Wielka Wojna\"],\"articleSection\":[\"Eseje polityczne\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=18041\",\"url\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=18041\",\"name\":\"Artur Bednarski: Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 wywalczona dyplomacj\u0105 i realizmem, nie romantyzmem - Dziennik Narodowy\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-10-09T08:43:41+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-09T08:43:43+00:00\",\"description\":\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=18041#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=18041\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=18041#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Artur Bednarski: Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 wywalczona dyplomacj\u0105 i realizmem, nie romantyzmem\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/\",\"name\":\"Dziennik Narodowy\",\"description\":\"Dziennik Narodowy\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization\"},\"alternateName\":\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization\",\"name\":\"Dziennik Narodowy\",\"alternateName\":\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\",\"url\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"http:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/dn_logo-dark-1.png\",\"contentUrl\":\"http:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/dn_logo-dark-1.png\",\"width\":704,\"height\":155,\"caption\":\"Dziennik Narodowy\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/DziennikNarodowy\",\"https:\/\/twitter.com\/Dziennik_N\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/ff639da77d6cc52c042a97f149e0e3f1\",\"name\":\"Redakcja\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/79ff7411ec10862047a34aae93d1672549efe67840169bf3eaef69cb41874242?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/79ff7411ec10862047a34aae93d1672549efe67840169bf3eaef69cb41874242?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Redakcja\"},\"url\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?author=3\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Artur Bednarski: Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 wywalczona dyplomacj\u0105 i realizmem, nie romantyzmem - Dziennik Narodowy","description":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=18041","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Artur Bednarski: Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 wywalczona dyplomacj\u0105 i realizmem, nie romantyzmem - Dziennik Narodowy","og_description":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","og_url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=18041","og_site_name":"Dziennik Narodowy","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/DziennikNarodowy","article_published_time":"2025-10-09T08:43:41+00:00","article_modified_time":"2025-10-09T08:43:43+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":683,"url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/ChatGPT-Image-3-paz-2025-14_28_24-1024x683.png","type":"image\/png"}],"author":"Redakcja","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@Dziennik_N","twitter_site":"@Dziennik_N","twitter_misc":{"Napisane przez":"Redakcja","Szacowany czas czytania":"13 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=18041#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=18041"},"author":{"name":"Redakcja","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/ff639da77d6cc52c042a97f149e0e3f1"},"headline":"Artur Bednarski: Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 wywalczona dyplomacj\u0105 i realizmem, nie romantyzmem","datePublished":"2025-10-09T08:43:41+00:00","dateModified":"2025-10-09T08:43:43+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=18041"},"wordCount":3117,"publisher":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization"},"keywords":["1918","Artur Bednarski","B\u0142\u0119kitna Armia","dyplomacja","Ententa","historia Polski","II Rzeczpospolita","J\u00f3zef Haller","Komitet Narodowy Polski","Legiony Polskie","niepodleg\u0142o\u015b\u0107","odzyskanie niepodleg\u0142o\u015bci","pa\u0144stwa centralne","polityka realna","Roman Dmowski","Wielka Wojna"],"articleSection":["Eseje polityczne"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=18041","url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=18041","name":"Artur Bednarski: Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 wywalczona dyplomacj\u0105 i realizmem, nie romantyzmem - Dziennik Narodowy","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#website"},"datePublished":"2025-10-09T08:43:41+00:00","dateModified":"2025-10-09T08:43:43+00:00","description":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=18041#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=18041"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=18041#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Artur Bednarski: Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 wywalczona dyplomacj\u0105 i realizmem, nie romantyzmem"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#website","url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/","name":"Dziennik Narodowy","description":"Dziennik Narodowy","publisher":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization"},"alternateName":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization","name":"Dziennik Narodowy","alternateName":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"http:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/dn_logo-dark-1.png","contentUrl":"http:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/dn_logo-dark-1.png","width":704,"height":155,"caption":"Dziennik Narodowy"},"image":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/DziennikNarodowy","https:\/\/twitter.com\/Dziennik_N"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/ff639da77d6cc52c042a97f149e0e3f1","name":"Redakcja","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/79ff7411ec10862047a34aae93d1672549efe67840169bf3eaef69cb41874242?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/79ff7411ec10862047a34aae93d1672549efe67840169bf3eaef69cb41874242?s=96&d=mm&r=g","caption":"Redakcja"},"url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?author=3"}]}},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18041","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18041"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18041\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18043,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18041\/revisions\/18043"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18042"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18041"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18041"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18041"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}<br /> <b>Fatal error</b>: Uncaught wfWAFStorageFileException: Unable to save temporary file for atomic writing. in /home/klient.dhosting.pl/silnapolska/dzienniknarodowy.pl-xu9p/public_html/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php:34 Stack trace: #0 /home/klient.dhosting.pl/silnapolska/dzienniknarodowy.pl-xu9p/public_html/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php(658): wfWAFStorageFile::atomicFilePutContents('/home/klient.dh...', '<?php exit('Acc...') #1 [internal function]: wfWAFStorageFile->saveConfig('livewaf') #2 {main} thrown in <b>/home/klient.dhosting.pl/silnapolska/dzienniknarodowy.pl-xu9p/public_html/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php</b> on line <b>34</b><br />