{"id":17821,"date":"2025-10-02T07:52:13","date_gmt":"2025-10-02T05:52:13","guid":{"rendered":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=17821"},"modified":"2025-10-02T07:52:17","modified_gmt":"2025-10-02T05:52:17","slug":"rosnie-liczba-zwolnien-lekarskich-z-powodu-zdrowia-psychicznego-stres-i-wypalenie-zawodowe-coraz-czesciej-prowadza-do-absencji-w-pracy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=17821","title":{"rendered":"Ro\u015bnie liczba zwolnie\u0144 lekarskich z powodu zdrowia psychicznego. Stres i wypalenie zawodowe coraz cz\u0119\u015bciej prowadz\u0105 do absencji w pracy"},"content":{"rendered":"\n

Stres i przeci\u0105\u017cenie obowi\u0105zkami coraz cz\u0119\u015bciej staj\u0105 si\u0119 przyczyn\u0105 problem\u00f3w zdrowotnych pracownik\u00f3w. Lekarze alarmuj\u0105, \u017ce zaburzenia psychiczne s\u0105 coraz cz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 zwolnie\u0144 lekarskich \u2013 w 2024 roku liczba za\u015bwiadcze\u0144 wystawionych z powodu zaburze\u0144 psychicznych i zachowania wzros\u0142a o blisko 14 proc. w ci\u0105gu roku.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 G\u0142\u00f3wnymi przyczynami zwolnie\u0144, je\u015bli chodzi o zaburzenia psychiatryczne, psychologiczne, s\u0105 te zwi\u0105zane z siln\u0105 reakcj\u0105 na stres, w drugiej kolejno\u015bci zaburzenia depresyjne i p\u00f3\u017aniej zaburzenia l\u0119kowe \u2013<\/em> m\u00f3wi agencji Newseria Mariusz Gawrych, specjalista medycyny rodzinnej, lekarz z Departamentu Prewencji i Rehabilitacji w Zak\u0142adzie Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych.<\/p>\n\n\n\n

W 2024 roku w Polsce wystawiono 27,4 mln za\u015bwiadcze\u0144 o czasowej niezdolno\u015bci do pracy, co prze\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 na 290 mln dni absencji chorobowej. Z tego 1,6 mln zwolnie\u0144 i 30,3 mln dni absencji dotyczy\u0142o zaburze\u0144 psychicznych i zachowania \u2013 12,6 proc. ca\u0142o\u015bci. To wzrost o prawie 14 proc. w por\u00f3wnaniu do 2023 roku.<\/p>\n\n\n\n

Jak podaje raport Stowarzyszenia Koalicja Bezpieczni w Pracy \u201eBezpiecze\u0144stwo Pracy w Polsce 2025. Mobbing, depresja, stres 2.0, czyli zagro\u017cenia w polskich firmach\u201d, w 2025 roku zar\u00f3wno pracownicy, jak i zarz\u0105dzaj\u0105cy do\u015bwiadczali wi\u0119kszego poziomu stresu w por\u00f3wnaniu do poprzedniej edycji badania z 2019 roku. Dzi\u015b odczuwa go w wielu sytuacjach lub codziennie 52 proc. ankietowanych spo\u015br\u00f3d kadry zarz\u0105dzaj\u0105cej i 46 proc. w\u015br\u00f3d pracownik\u00f3w (w 2019 roku \u2013 odpowiednio 46 i 42 proc.).<\/p>\n\n\n\n

W Polsce najbardziej stresogenne dla pracownik\u00f3w s\u0105 nadmiar obowi\u0105zk\u00f3w, poczucie \u201eprze\u0142adowania\u201d prac\u0105 (34 proc.), presja czasu, zbyt ma\u0142o czasu na wykonanie zada\u0144 (31 proc.) oraz odpowiedzialno\u015b\u0107 zawodowa, obawa przed wyrz\u0105dzeniem szkody, straty, krzywdy (27 proc.). Pracownik\u00f3w stresuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c sytuacje awaryjne, kryzysowe (27 proc.) oraz niewystarczaj\u0105ce wynagrodzenie za wykonywan\u0105 prac\u0119 (26 proc.).<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Do\u015bwiadczenie silnych sytuacji stresowych, jak np. utrata pracy b\u0105d\u017a te\u017c zjawisko mobbingu, mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 negatywnie na stan zdrowia pacjent\u00f3w, st\u0105d te\u017c je\u015bli pojawi\u0105 si\u0119 pewne objawy zwi\u0105zane z silnymi l\u0119kami, z obni\u017ceniem nastroju, zmniejszeniem motywacji, jak najbardziej mo\u017ce by\u0107 to przyczyn\u0105 tymczasowego zwolnienia i pog\u0142\u0119bienia dalszej diagnostyki przyczyn danego samopoczucia \u2013<\/em> m\u00f3wi Mariusz Gawrych.<\/p>\n\n\n\n

Raport wskazuje, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na dane z Europejskiej Agencji Bezpiecze\u0144stwa i Zdrowia w Pracy, \u017ce obok tradycyjnych zagro\u017ce\u0144 to w\u0142a\u015bnie czynniki psychospo\u0142eczne s\u0105 jednymi z najcz\u0119\u015bciej zg\u0142aszanych zagro\u017ce\u0144 w miejscach pracy w Unii Europejskiej. Polskie badanie wykaza\u0142o, \u017ce 67 proc. pracownik\u00f3w spotka\u0142o si\u0119 z nieodpowiednim traktowaniem ze strony prze\u0142o\u017conego. 22 proc. przyzna\u0142o, \u017ce by\u0142a to wielokrotna sytuacja. Przemoc s\u0142owna dotkn\u0119\u0142a 55 proc., a fizyczna \u2013 ok. 14 proc. Te odsetki s\u0105 we wszystkich przypadkach nieco wy\u017csze ni\u017c w 2019 roku. W\u015br\u00f3d zarz\u0105dzaj\u0105cych odpowiedzi by\u0142y podobne.<\/p>\n\n\n\n

Po\u0142owa pracownik\u00f3w ankietowanych, kt\u00f3ra do\u015bwiadczy\u0142a kt\u00f3rego\u015b z zagro\u017ce\u0144 psychospo\u0142ecznych w miejscu pracy, przyznaje, \u017ce te zjawiska mia\u0142y na nich wp\u0142yw (50 proc.). Najcz\u0119\u015bciej by\u0142y to: mniejsza motywacja do pracy, utrata zaufania, pogorszenie dobrostanu i poczucia w\u0142asnej warto\u015bci. Prawie 38 proc. badanych stwierdzi\u0142o, \u017ce do\u015bwiadczyli pogorszenia zdrowia psychicznego, np. l\u0119ku, depresji, bezsenno\u015bci czy wypalenia zawodowego.<\/p>\n\n\n\n

Takie obci\u0105\u017cenia cz\u0119sto si\u0119 przek\u0142adaj\u0105 na zdrowie i objawy somatyczne, kt\u00f3rych \u017ar\u00f3d\u0142o nie zawsze jest dla pacjent\u00f3w oczywiste.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Cz\u0119sto u pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy przychodz\u0105 do lekarzy, nie jest tak \u0142atwo zdiagnozowa\u0107 przyczyn\u0119 psychosomatyczn\u0105. Czasami bywa tak, \u017ce pacjent przyjdzie z dolegliwo\u015bciami b\u00f3lowymi g\u0142owy b\u0105d\u017a te\u017c uczuciem silnego napi\u0119cia i nie jest w stanie samodzielnie<\/em> si\u0119<\/em> domy\u015bli\u0107, gdzie tkwi przyczyna. Poprzez pog\u0142\u0119bienie wywiadu mo\u017cemy oceni\u0107, na ile zjawiska i zagro\u017cenia psychospo\u0142eczne maj\u0105 faktycznie znaczenie. W\u00f3wczas niezb\u0119dne by\u0107 mo\u017ce oka\u017ce si\u0119 wsparcie psychiatry lub psychologa do pog\u0142\u0119bienia dalszych wp\u0142yw\u00f3w czynnik\u00f3w zagro\u017ce\u0144 psychospo\u0142ecznych na stan zdrowia pacjenta \u2013<\/em> t\u0142umaczy specjalista medycyny rodzinnej.<\/p>\n\n\n\n

Na efektywno\u015b\u0107 pracownik\u00f3w, jak twierdz\u0105 sami zainteresowani, najwi\u0119kszy wp\u0142yw maj\u0105: atmosfera w pracy (47 proc.), stres (43 proc.), liczba obowi\u0105zk\u00f3w, przepracowanie (40 proc.), relacje z prze\u0142o\u017conym (37 proc.) oraz zm\u0119czenie (34 proc.). Pracownicy przypisuj\u0105 obecnie znacznie wi\u0119kszy wp\u0142yw problem\u00f3w prywatnych na efektywno\u015b\u0107 (23 proc. vs. 17 proc. w 2019 roku). Wsp\u00f3\u0142czesny tryb \u017cycia sprawia, \u017ce granice mi\u0119dzy \u017cyciem prywatnym i zawodowym si\u0119 zacieraj\u0105. Sta\u0142a dost\u0119pno\u015b\u0107 online i konieczno\u015b\u0107 reagowania na wiadomo\u015bci po godzinach pracy przyczyniaj\u0105 si\u0119 do przem\u0119czenia. To wszystko mo\u017ce prowadzi\u0107 do powa\u017cnych konsekwencji zdrowotnych i problem\u00f3w w pracy. Kluczowe jest, aby rozpozna\u0107 je odpowiednio wcze\u015bnie i podj\u0105\u0107 dzia\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Bardzo wa\u017cne jest nie tylko udanie si\u0119 i poproszenie o pomoc profesjonalist\u00f3w, czy to lekarzy, czy psycholog\u00f3w, ale wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c promowanie polityki antymobbingowej czy polityki firmy, w kt\u00f3rej skupiaj\u0105 si\u0119 na dobrostanie pracownik\u00f3w, aby tworzy\u0107 \u015brodowisko wspieraj\u0105ce wsp\u00f3\u0142prac\u0119, by nie dopuszcza\u0107 do czynnik\u00f3w zagra\u017caj\u0105cych zdrowiu psychicznemu. A firmy, kt\u00f3re dbaj\u0105 o dobrostan pacjent\u00f3w, cechuj\u0105 si\u0119 mniejsz\u0105 liczb\u0105 absencji z powodu chor\u00f3b b\u0105d\u017a te\u017c wyst\u0119powania niekt\u00f3rych chor\u00f3b przewlek\u0142ych<\/em> \u2013 zauwa\u017ca ekspert ZUS.<\/p>\n\n\n\n

Z raportu  \u201eBezpieczni w Pracy 2025\u201d wynika, \u017ce jedynie 29 proc. pracownik\u00f3w (i 37 proc. zarz\u0105dzaj\u0105cych) deklaruje, \u017ce ich firma podejmuje dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu przeciwdzia\u0142anie mobbingowi, dyskryminacji, przemocy, stresowi i innym zagro\u017ceniom psychospo\u0142ecznym. Ni\u017cszy jest tak\u017ce odsetek ankietowanych, kt\u00f3rzy wskazywali na konkretne rodzaje podejmowanych przez pracodawc\u0119 inicjatyw (np. szkolenia, procedury antymobbingowe, kana\u0142y zg\u0142aszania nieprawid\u0142owo\u015bci, mediacje). Jedynie 28 proc. respondent\u00f3w twierdzi, \u017ce ich pracodawca lub prze\u0142o\u017cony rozmawia\u0142 z nimi o kwestiach zwi\u0105zanych z zagro\u017ceniami psychospo\u0142ecznymi (37 proc. w 2019 roku). Eksperci Koalicji Bezpieczni w Pracy wskazuj\u0105, \u017ce w dobie rosn\u0105cej \u015bwiadomo\u015bci na temat dobrostanu psychicznego pracownicy oczekuj\u0105 od firm proaktywnych dzia\u0142a\u0144.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Czasami pacjent znajduje si\u0119 w takiej sytuacji, \u017ce nie jest w stanie ju\u017c dalej pracowa\u0107 w danym miejscu, co dodatkowo oddzia\u0142uje na jego zdrowie psychiczne, st\u0105d te\u017c decyduje si\u0119 czasem na rezygnacj\u0119 z pracy. Jak badania pokazuj\u0105, do\u015bwiadczenie zjawiska zagro\u017ce\u0144 psychospo\u0142ecznych wp\u0142ywa na wi\u0119ksz\u0105 rotacj\u0119 pracownik\u00f3w <\/em>\u2013 podkre\u015bla Mariusz Gawrych. \u2013 Wiele firm widzi w tym pozytywny aspekt zaanga\u017cowania si\u0119, organizuj\u0105c mi\u0119dzy innymi r\u00f3\u017cne szkolenia dla pracownik\u00f3w z umiej\u0119tno\u015bci mi\u0119kkich, co skutkuje tym, \u017ce liczba zagro\u017ce\u0144 psychospo\u0142ecznych si\u0119 zmniejsza. Firmy, kt\u00f3re dbaj\u0105 o dobrostan swoich pracownik\u00f3w, zmagaj\u0105 si\u0119 z mniejsz\u0105 liczb\u0105 rotacji miejsc pracy, jak r\u00f3wnie\u017c z mniejsz\u0105 liczb\u0105 zwolnie\u0144 lekarskich.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Mimo \u017ce pod wzgl\u0119dem liczby wydanych zwolnie\u0144 zaburzenia psychiczne nie plasuj\u0105 si\u0119 w czo\u0142\u00f3wce najcz\u0119stszych przyczyn, to zwykle generuj\u0105 wysokie wydatki, bo zwykle oznaczaj\u0105 d\u0142u\u017cszy okres L4 (\u015brednio 18,9 dni). W ubieg\u0142ym roku reakcja na ci\u0119\u017cki stres i zaburzenia adaptacyjne by\u0142y w sumie przyczyn\u0105 10,7 mln dni absencji chorobowej, epizody depresyjne \u2013 5,8 mln, a zaburzenia l\u0119kowe \u2013 5,7 mln. \u0141\u0105cznie w 2024 roku absencja chorobowa \u201ekosztowa\u0142a\u201d ponad 31 mld z\u0142.<\/p>\n\n\n\n