Celem powstania Unii by\u0142o pog\u0142\u0119bienie integracji kontynentu oraz silniejsze zaanga\u017cowanie w realizacj\u0119 idei panafrykanizmu \u2013 d\u0105\u017cenia do jedno\u015bci politycznej, gospodarczej i spo\u0142ecznej narod\u00f3w afryka\u0144skich. UA stara si\u0119 wzmacnia\u0107 suwerenno\u015b\u0107 pa\u0144stw cz\u0142onkowskich, promowa\u0107 pok\u00f3j i bezpiecze\u0144stwo, wspiera\u0107 rozw\u00f3j gospodarczy oraz dzia\u0142a\u0107 na rzecz praw cz\u0142owieka i demokracji. W ramach swojej dzia\u0142alno\u015bci UA podejmuje si\u0119 tak\u017ce rozwi\u0105zywania konflikt\u00f3w zbrojnych, monitorowania proces\u00f3w wyborczych, a tak\u017ce reprezentowania interes\u00f3w Afryki na forum mi\u0119dzynarodowym. Odgrywa coraz bardziej znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 w globalnych debatach na temat sprawiedliwo\u015bci historycznej, w tym kwestii reparacji za niewolnictwo i kolonializm.<\/p>\n\n\n\n
W ostatnim czasie Unia Afryka\u0144ska coraz mocniej anga\u017cuje si\u0119 w kampani\u0119 na rzecz uzyskania reparacji od dawnych pot\u0119g kolonialnych. Wsp\u00f3lnie z Wsp\u00f3lnot\u0105 Karaibsk\u0105 (CARICOM), UA \u017c\u0105da uznania historycznych krzywd (takich jak handel niewolnikami czy eksploatacja zasob\u00f3w kontynentu) i domaga si\u0119 konkretnych form zado\u015b\u0107uczynienia.<\/p>\n\n\n\n
Podczas szczytu UA\u2013CARICOM, kt\u00f3ry odby\u0142 si\u0119 w Etiopii, przyw\u00f3dcy obu region\u00f3w wezwali Zach\u00f3d do uznania swojej odpowiedzialno\u015bci za systemowe niesprawiedliwo\u015bci, kt\u00f3rych korzenie si\u0119gaj\u0105 wiek\u00f3w kolonializmu. W oficjalnym o\u015bwiadczeniu zaznaczono, \u017ce \u201eAfryka i Karaiby stanowi\u0105 jedn\u0105 pi\u0105t\u0105 ludzko\u015bci i powinny m\u00f3wi\u0107 jednym g\u0142osem na arenie mi\u0119dzynarodowej, domagaj\u0105c si\u0119 uznania historycznych zbrodni, znacz\u0105cych reparacji i likwidacji systemowej niesprawiedliwo\u015bci\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n Szczyt ten okre\u015blono jako \u201epunkt zwrotny\u201d \u2013 moment uhonorowania przodk\u00f3w, wzmocnienia pozycji ich potomk\u00f3w oraz odzyskiwania wsp\u00f3lnego losu w duchu wolno\u015bci, sprawiedliwo\u015bci i jedno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Kolonializm i transatlantycki handel niewolnikami to dwa fundamentalne filary, na kt\u00f3rych zbudowano bogactwo wielu pa\u0144stw zachodnich, kosztem Afryki i jej mieszka\u0144c\u00f3w. Europejskie mocarstwa, takie jak Wielka Brytania, Francja, Belgia, Portugalia czy Niemcy, przez dekady (a nawet wieki) czerpa\u0142y korzy\u015bci z eksploatacji ludno\u015bci i zasob\u00f3w kontynentu. Cho\u0107 dzi\u015b wiele pa\u0144stw europejskich i zachodnich od\u017cegnuje si\u0119 od odpowiedzialno\u015bci, to nie spos\u00f3b ignorowa\u0107 skutk\u00f3w d\u0142ugotrwa\u0142ej kolonialnej dominacji. Kraje afryka\u0144skie \u2013 nawet po uzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci \u2013 wci\u0105\u017c zmagaj\u0105 si\u0119 z konsekwencjami zewn\u0119trznej ingerencji, nier\u00f3wno\u015bci ekonomicznych oraz braku inwestycji.<\/p>\n\n\n\n Jak zauwa\u017cy\u0142 Parfait Onanga-Anyanga, specjalny przedstawiciel Sekretarza Generalnego ONZ przy Unii Afryka\u0144skiej: <\/p>\n\n\n\n \u201eDekolonizacja nie wystarczy\u0142a. Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 polityczna nie uwolni\u0142a kraj\u00f3w spod struktur eksploatacji i dekad zaniedbania. Potrzebujemy ram sprawiedliwo\u015bci reparacyjnej\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce niemal wszystkie pa\u0144stwa afryka\u0144skie pad\u0142y ofiar\u0105 europejskiej kolonizacji. Jedynym wyj\u0105tkiem by\u0142a Etiopia, kt\u00f3ra w XIX wieku skutecznie obroni\u0142a swoj\u0105 niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Cho\u0107 zosta\u0142a zaatakowana przez W\u0142ochy dwukrotnie \u2013 najpierw w 1896 roku (bitwa pod Adu\u0105 zako\u0144czona zwyci\u0119stwem Etiopczyk\u00f3w), a p\u00f3\u017aniej w latach 1935\u20131941, kiedy W\u0142osi tymczasowo okupowali kraj \u2013 Etiopia nigdy nie zosta\u0142a skolonizowana w spos\u00f3b trwa\u0142y. To w\u0142a\u015bnie w Addis Abebie, stolicy Etiopii, mie\u015bci si\u0119 siedziba Unii. Symbolicznie, to miejsce odporu wobec kolonializmu sta\u0142o si\u0119 centrum afryka\u0144skiej integracji i walki o sprawiedliwo\u015b\u0107 historyczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n Cho\u0107 UA nie wymienia konkretnych pa\u0144stw, od kt\u00f3rych oczekuje reparacji, lista historycznych kolonizator\u00f3w jest powszechnie znana: Wielka Brytania, Francja, Belgia, Niemcy, Portugalia i Hiszpania. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce karaibski blok CARICOM oszacowa\u0142 kwot\u0119 nale\u017cnych reparacji na ponad 100 bilion\u00f3w dolar\u00f3w. Tylko od Wielkiej Brytanii domaga si\u0119 si\u0119 24 bilion\u00f3w, a od Stan\u00f3w Zjednoczonych \u2013 26,8 bilion\u00f3w. Argumentuje si\u0119, \u017ce korzy\u015bci p\u0142yn\u0105ce z niewolnictwa i kolonializmu nie zosta\u0142y nigdy zrekompensowane, a skutki tych zbrodni wci\u0105\u017c odczuwaj\u0105 potomkowie ofiar.<\/p>\n\n\n\n Przeciwnicy reparacji zwracaj\u0105 uwag\u0119 na z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 historyczn\u0105 problemu. Wielka Brytania i USA, jak podkre\u015blaj\u0105 niekt\u00f3rzy, w XIX wieku po\u015bwi\u0119ci\u0142y wiele zasob\u00f3w na zwalczanie handlu niewolnikami. Wskazuje si\u0119 te\u017c na fakt, \u017ce w handlu lud\u017ami uczestniczy\u0142y tak\u017ce afryka\u0144skie kr\u00f3lestwa, kt\u00f3re sprzedawa\u0142y je\u0144c\u00f3w wojennych Europejczykom. Zwolennicy reparacji odpowiadaj\u0105 jednak jasno: niezale\u017cnie od wewn\u0119trznych zawi\u0142o\u015bci, system zosta\u0142 zorganizowany, zmonopolizowany i brutalnie wykorzystywany przez imperia kolonialne. A dzi\u015b to one powinny ponie\u015b\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 \u2013 nie tylko symboliczn\u0105, ale te\u017c materialn\u0105.<\/p>\n\n\n\n \u017b\u0105dania reparacji nie dotycz\u0105 wy\u0142\u0105cznie pieni\u0119dzy. Chodzi o szersz\u0105 ide\u0119 sprawiedliwo\u015bci historycznej: uznanie win, oficjalne przeprosiny, inwestycje w rozw\u00f3j infrastruktury i edukacji, a tak\u017ce zmiany w globalnych relacjach politycznych i gospodarczych.Dla Unii Afryka\u0144skiej i jej partner\u00f3w, walka o reparacje to walka o r\u00f3wno\u015b\u0107 \u2013 o przywr\u00f3cenie godno\u015bci narodom, kt\u00f3re przez wieki by\u0142y marginalizowane, wykorzystywane i uciskane.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Unia Afryka\u0144ska to mi\u0119dzynarodowa organizacja polityczno-gospodarczo-wojskowa, skupiaj\u0105ca wszystkie 55 pa\u0144stw kontynentu afryka\u0144skiego. Powo\u0142ana zosta\u0142a 9 lipca 2002 roku podczas szczytu w Durbanie, zast\u0119puj\u0105c wcze\u015bniejsz\u0105 Organizacj\u0119 Jedno\u015bci Afryka\u0144skiej. Jej siedziba mie\u015bci si\u0119 w Addis Abebie, stolicy Etiopii. Celem powstania Unii by\u0142o pog\u0142\u0119bienie integracji kontynentu oraz silniejsze zaanga\u017cowanie w realizacj\u0119 idei panafrykanizmu \u2013 d\u0105\u017cenia do jedno\u015bci politycznej, […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":17474,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[4323,4319,4320,4324,4318,4314,4317,4316,4322,520,4005,4321,3140,4315],"class_list":["post-17473","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wydarzenia","tag-addis-abeba","tag-caricom","tag-eksploatacja-kolonialna","tag-etiopia","tag-historia-afryki","tag-kolonializm","tag-mocarstwa-kolonialne","tag-niewolnictwo","tag-panafrykanizm","tag-polityka-miedzynarodowa","tag-reparacje","tag-reparacje-za-niewolnictwo","tag-sprawiedliwosc-historyczna","tag-unia-afrykanska"],"yoast_head":"\nHistoryczny kontekst: kolonializm i niewolnictwo<\/h3>\n\n\n\n
\n
Etiopia \u2013 wyj\u0105tek w afryka\u0144skiej historii kolonialnej<\/h3>\n\n\n\n
Komu reparacje?<\/h3>\n\n\n\n