Ministerstwo Obrony oficjalnie og\u0142osi\u0142o, \u017ce celem rz\u0105du jest utrzymanie wysokiego poziomu wydatk\u00f3w na poziomie co najmniej 2,5\u202f% PKB przez nast\u0119pne cztery lata, a nast\u0119pnie osi\u0105gni\u0119cie 3\u202f% w roku 2029. Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce Finlandia znajduje si\u0119 dzi\u015b w \u015bcis\u0142ej czo\u0142\u00f3wce pa\u0144stw NATO, je\u015bli chodzi o intensywno\u015b\u0107 inwestycji obronnych. Dla por\u00f3wnania, wi\u0119kszo\u015b\u0107 pa\u0144stw cz\u0142onkowskich dopiero aspiruje do poziomu 2\u202f% PKB.<\/p>\n\n\n\n
Skokowy wzrost bud\u017cetu obronnego znajduje r\u00f3wnie\u017c odzwierciedlenie w liczbach bezwzgl\u0119dnych. W 2025 roku Finlandia przeznaczy na obronno\u015b\u0107 6,5 miliarda euro \u2014 o ponad p\u00f3\u0142 miliarda wi\u0119cej ni\u017c rok wcze\u015bniej. Wydatki te obejmuj\u0105 nie tylko bie\u017c\u0105ce koszty operacyjne si\u0142 zbrojnych, ale tak\u017ce zakupy nowego sprz\u0119tu, rozw\u00f3j system\u00f3w dowodzenia i znacz\u0105c\u0105 modernizacj\u0119 armii l\u0105dowej. Planowane jest te\u017c stopniowe zwi\u0119kszenie tej kwoty do oko\u0142o 8,5 miliarda euro w 2029 roku.<\/p>\n\n\n\n
Co istotne, zgodnie z zatwierdzonym projektem bud\u017cetu, roczne uprawnienia zakupowe wojska wzrosn\u0105 z 0,4 miliarda euro do a\u017c 6 miliard\u00f3w, czyli pi\u0119tnastokrotnie. To historyczny skok, kt\u00f3ry potwierdza, \u017ce Finlandia nie tylko modernizuje armi\u0119, ale rzeczywi\u015bcie szykuje si\u0119 na potencjalny konflikt z Rosj\u0105. Rz\u0105d nie pozostawia z\u0142udze\u0144. Zagro\u017cenie ze strony wschodniego s\u0105siada nie jest ju\u017c traktowane jako scenariusz teoretyczny, lecz realna gro\u017aba, wymagaj\u0105ca natychmiastowej gotowo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Najwi\u0119kszym pojedynczym zakupem w najnowszej historii fi\u0144skiej obronno\u015bci jest nabycie 64 my\u015bliwc\u00f3w F-35A w ramach programu HX Fighter. Warto\u015b\u0107 umowy zawartej z Lockheed Martin przekracza 8 miliard\u00f3w euro. Dostawy rozpoczn\u0105 si\u0119 w 2025 roku i potrwaj\u0105 do ko\u0144ca dekady. Samoloty zast\u0105pi\u0105 starzej\u0105ce si\u0119 maszyny F\/A-18 i b\u0119d\u0105 stanowi\u0107 kluczowy element odstraszania w regionie Morza Ba\u0142tyckiego.<\/p>\n\n\n\n
Nie mniej istotna jest modernizacja fi\u0144skiej marynarki wojennej. Cztery korwety typu Pohjanmaa, budowane w ramach projektu Squadron 2020, maj\u0105 wej\u015b\u0107 do s\u0142u\u017cby do 2029 roku. Jednostki te, projektowane z my\u015bl\u0105 o dzia\u0142aniach w trudnych warunkach arktycznych, zwi\u0119ksz\u0105 zdolno\u015bci Finlandii do obrony wybrze\u017ca i reagowania na zagro\u017cenia hybrydowe.<\/p>\n\n\n\n
Poza du\u017cymi zakupami sprz\u0119towymi rz\u0105d zainwestowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c w rozw\u00f3j infrastruktury wojskowej i system\u00f3w cyfrowych. Program \u201ePuolustusvoimien kehitt\u00e4minen 2025\u201d zak\u0142ada m.in. rozbudow\u0119 zdolno\u015bci wywiadowczych, nowoczesne \u015brodki \u0142\u0105czno\u015bci i cyberobron\u0119. Wydatki na ten cel w latach 2025\u20132029 wynios\u0105 ponad 400 milion\u00f3w euro.<\/p>\n\n\n\n
Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje decyzja rz\u0105du o podniesieniu uprawnie\u0144 zakupowych wojska do rekordowego poziomu 6 miliard\u00f3w euro rocznie, pocz\u0105wszy od bud\u017cetu na 2026 rok. Dla por\u00f3wnania: w poprzednich latach poziom ten nie przekracza\u0142 0,4 miliarda. Oznacza to pi\u0119tnastokrotny wzrost, kt\u00f3ry pozwoli na r\u00f3wnoleg\u0142e prowadzenie wielu projekt\u00f3w modernizacyjnych i strategicznych zakup\u00f3w. To nie jest tylko korekta w finansowaniu, ale kompletna zmiana filozofii. Dot\u0105d armia mia\u0142a by\u0107 w gotowo\u015bci do reakcji. Teraz celem jest pe\u0142na gotowo\u015b\u0107 bojowa. Premier Petteri Orpo i minister obrony Antti H\u00e4kk\u00e4nen otwarcie m\u00f3wi\u0105, \u017ce armia ma by\u0107 przygotowana na wypadek agresji nie za 10 lat, lecz w ka\u017cdej chwili. W tym kontek\u015bcie skok wydatk\u00f3w nie jest luksusem, a konieczno\u015bci\u0105 egzystencjaln\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Wzrost wydatk\u00f3w obronnych nie pozostaje bez wp\u0142ywu na pozosta\u0142e obszary polityki pa\u0144stwa. Minister finans\u00f3w Riikka Purra otwarcie przyzna\u0142a, \u017ce \u201cobrona narodowa staje si\u0119 najwi\u0119kszym obci\u0105\u017ceniem bud\u017cetu\u201d i to w\u0142a\u015bnie z tego powodu wprowadzane s\u0105 ci\u0119cia w innych dziedzinach \u2014 m.in. w mieszkalnictwie, innowacjach, dotacjach dla przedsi\u0119biorstw oraz wsparciu socjalnym dla migrant\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Bud\u017cet pa\u0144stwa na przysz\u0142y rok przewiduje deficyt w wysoko\u015bci 8,7 miliarda euro. Przychody oszacowano na 81,6 miliarda, podczas gdy wydatki maj\u0105 wynie\u015b\u0107 90,3 miliarda. W takiej sytuacji rz\u0105d stara si\u0119 znale\u017a\u0107 oszcz\u0119dno\u015bci, gdzie tylko si\u0119 da, ale nie rezygnuje z wydatk\u00f3w militarnych \u2014 uznaj\u0105c je za strategicznie niezb\u0119dne.<\/p>\n\n\n\n
Z drugiej strony, analiza Banku Finlandii sugeruje, \u017ce intensyfikacja wydatk\u00f3w na obronno\u015b\u0107 mo\u017ce mie\u0107 pozytywny wp\u0142yw na wzrost gospodarczy, zw\u0142aszcza je\u015bli du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 zakup\u00f3w b\u0119dzie realizowana wewn\u0105trz kraju. W zale\u017cno\u015bci od scenariusza, realny PKB mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107 o 0,3\u20130,6\u202f% do 2028 roku. Eksperci podkre\u015blaj\u0105 jednak, \u017ce r\u00f3wnocze\u015bnie wzro\u015bnie zad\u0142u\u017cenie publiczne.<\/p>\n\n\n\n
Spo\u0142eczna percepcja tych zmian jest mieszana. Wed\u0142ug sonda\u017cy cytowanych przez Iltalehti i Helsingin Sanomat, cz\u0119\u015b\u0107 Fin\u00f3w popiera decyzje rz\u0105du, uznaj\u0105c je za konieczne w \u015bwietle agresywnych dzia\u0142a\u0144 Rosji. Inni z kolei krytykuj\u0105 drastyczne ci\u0119cia w programach spo\u0142ecznych i narastaj\u0105cy deficyt. Wiele kontrowersji budzi r\u00f3wnie\u017c wycofanie si\u0119 Finlandii z Konwencji Ottawskiej, kt\u00f3re umo\u017cliwia ponowne magazynowanie min przeciwpiechotnych. Fi\u0144skie media, m.in. Iltalehti, pisz\u0105 wprost, \u017ce obecny projekt bud\u017cetu to \u201cbud\u017cet wojenny\u201d i \u017ce Finlandia przygotowuje si\u0119 nie tylko do odstraszania, ale r\u00f3wnie\u017c do potencjalnego konfliktu.<\/p>\n\n\n\n
Relacje mi\u0119dzy Finlandi\u0105 a Rosj\u0105 od ponad dw\u00f3ch stuleci pozostaj\u0105 napi\u0119te, zdominowane przez nier\u00f3wnowag\u0119 si\u0142, geopolityczn\u0105 presj\u0119 i walk\u0119 o niezale\u017cno\u015b\u0107. Od 1815 roku, czyli okresu po Kongresie Wiede\u0144skim, Finlandia funkcjonowa\u0142a jako autonomiczne Wielkie Ksi\u0119stwo pod ber\u0142em rosyjskiego cara. Cho\u0107 formalnie mia\u0142a w\u0142asne instytucje i konstytucj\u0119, w praktyce by\u0142a \u015bci\u015ble podporz\u0105dkowana imperium rosyjskiemu. Carska Rosja traktowa\u0142a Finlandi\u0119 jako strategiczn\u0105 stref\u0119 buforow\u0105 wobec Zachodu \u2014 i ten spos\u00f3b my\u015blenia przetrwa\u0142 do XXI wieku.<\/p>\n\n\n\n
W 1917 roku, na fali rewolucji bolszewickiej i chaosu w Petersburgu, Finlandia og\u0142osi\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107. ZSRS pocz\u0105tkowo j\u0105 uzna\u0142, lecz ju\u017c w 1918 roku pr\u00f3bowa\u0142 ingerowa\u0107 w wewn\u0119trzne konflikty m\u0142odego pa\u0144stwa, wspieraj\u0105c fi\u0144skich komunist\u00f3w podczas wojny domowej. Cho\u0107 nieudana, by\u0142a to pierwsza pr\u00f3ba podwa\u017cenia fi\u0144skiej suwerenno\u015bci przez Moskw\u0119 \u2014 i zapowied\u017a tego, co mia\u0142o nadej\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
W 1939 roku Zwi\u0105zek Sowiecki zaatakowa\u0142 Finlandi\u0119, rozpoczynaj\u0105c wojn\u0119 zimow\u0105. Mimo ogromnej przewagi liczebnej Armii Czerwonej, Finowie zdo\u0142ali powstrzyma\u0107 inwazj\u0119 i utrzyma\u0107 niepodleg\u0142o\u015b\u0107, cho\u0107 stracili znaczne terytoria \u2014 w tym Przesmyk Karelijski. Dwa lata p\u00f3\u017aniej, podczas wojny kontynuacyjnej (1941\u20131944), Finlandia pr\u00f3bowa\u0142a odzyska\u0107 utracone ziemie, wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c z III Rzesz\u0105, co po wojnie wykorzystano propagandowo przeciwko niej.<\/p>\n\n\n\n
Po II wojnie \u015bwiatowej Finlandia znalaz\u0142a si\u0119 w cieniu sowieckiej strefy wp\u0142yw\u00f3w, cho\u0107 formalnie zachowa\u0142a neutralno\u015b\u0107. Proces ten nazwano finlandyzacj\u0105 \u2014 polityk\u0105 lawirowania mi\u0119dzy Zachodem a ZSRR, polegaj\u0105c\u0105 na zachowaniu niezale\u017cno\u015bci wewn\u0119trznej w zamian za pe\u0142n\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107 w polityce zagranicznej. Finlandia nie przyst\u0119powa\u0142a do NATO, nie krytykowa\u0142a Moskwy i unika\u0142a jakichkolwiek dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re mog\u0142yby wywo\u0142a\u0107 reakcj\u0119 Kremla. W praktyce oznacza\u0142o to autocenzur\u0119 polityczn\u0105 i gospodarcze uzale\u017cnienie od ZSRR.<\/p>\n\n\n\n
To trudne s\u0105siedztwo odcisn\u0119\u0142o trwa\u0142e pi\u0119tno na fi\u0144skiej to\u017csamo\u015bci strategicznej. Nieufno\u015b\u0107 wobec Rosji sta\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 instynktu narodowego, a polityka obronna \u2014 kwesti\u0105 przetrwania, nie tylko decyzji rz\u0105du. W\u0142a\u015bnie ta historia sprawia, \u017ce dzisiejsze zwi\u0119kszenie bud\u017cetu wojskowego nie jest dla Fin\u00f3w szokiem, lecz logiczn\u0105 odpowiedzi\u0105 na znajomy, gro\u017any sygna\u0142 ze Wschodu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W ostatnich latach Finlandia przechodzi radykaln\u0105 transformacj\u0119 w obszarze polityki obronnej. Jeszcze w 2020 roku wydatki na obronno\u015b\u0107 wynosi\u0142y zaledwie 1,6\u202f% PKB. Od tego czasu odsetek ten systematycznie ro\u015bnie \u2014 2,1\u202f% w 2021 roku, 2,5\u202f% w 2023 roku i planowane 3\u202f% w 2029 roku. Taki kierunek to efekt zar\u00f3wno presji wynikaj\u0105cej z wojny Rosji przeciwko […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":17334,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[382,4106,4099,707,4102,3500,340,4105,2021,708,286,4104,4103,4107,3199],"class_list":["post-17333","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wydarzenia","tag-bezpieczenstwo","tag-budzet-obronny","tag-f-35","tag-finlandia","tag-finlandyzacja","tag-modernizacja-armii","tag-nato","tag-petteri-orpo","tag-polityka-obronna","tag-riikka-purra","tag-rosja","tag-wielkie-ksiestwo-finlandii","tag-wojna-zimowa","tag-zagrozenie-ze-wschodu","tag-zsrr"],"yoast_head":"\n