W obchodach udzia\u0142 wzi\u0119li prezydent Karol Nawrocki, premier Donald Tusk, marsza\u0142ek Sejmu Szymon Ho\u0142ownia oraz szef MON W\u0142adys\u0142aw Kosiniak-Kamysz. Nie zabrak\u0142o r\u00f3wnie\u017c harcerzy, \u017co\u0142nierzy Wojska Polskiego, kombatant\u00f3w, duchownych i mieszka\u0144c\u00f3w Tr\u00f3jmiasta.<\/p>\n\n\n\n
Zgodnie z tradycj\u0105, rozpocz\u0119cie uroczysto\u015bci oznajmi\u0142y syreny alarmowe. Wsp\u00f3lnie od\u015bpiewano hymn, a Znicz Pokole\u0144 \u2013 zapalony przez sztafet\u0119 m\u0142odych \u2013 symbolicznie po\u0142\u0105czy\u0142 przesz\u0142o\u015b\u0107 z tera\u017aniejszo\u015bci\u0105. Odczytano Apel Pami\u0119ci, oddano 12 salw armatnich, modlono si\u0119, a harcerze ZHR i ZHP odczytali \u201ePrzes\u0142anie Westerplatte\u201d. Ca\u0142o\u015b\u0107 zako\u0144czy\u0142o z\u0142o\u017cenie wie\u0144ca od Narodu u st\u00f3p pomnika.<\/p>\n\n\n\n
W centrum tegorocznych uroczysto\u015bci by\u0142o wyst\u0105pienie prezydenta Karola Nawrockiego, kt\u00f3ry nie tylko przypomnia\u0142 o tragicznych realiach wojny, ale odwa\u017cnie zarysowa\u0142 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 historycznych idei, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do jej wybuchu. Jego przem\u00f3wienie by\u0142o mocne, bezpo\u015brednie, a zarazem pe\u0142ne fakt\u00f3w i konkret\u00f3w. Ju\u017c na pocz\u0105tku zabrzmia\u0142y s\u0142owa:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eTo z\u0142e s\u0142owo Niemca wypowiadane w kierunku innych narod\u00f3w, w kierunku narodu polskiego, doprowadzi\u0142o do tej wojny. S\u0142owo wypowiadane i zapisywane na kartach kolejnych ksi\u0105\u017cek i traktat\u00f3w filozoficznych drugiej po\u0142owy XIX wieku.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Prezydent wskazywa\u0142 na intelektualne korzenie totalitaryzmu, kt\u00f3re rozwin\u0119\u0142y si\u0119 w niemieckiej my\u015bli filozoficznej jeszcze przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eNajpierw ci wielcy teoretycy stworzyli \u015bwiat bez Boga, \u015bwiat, w kt\u00f3rym B\u00f3g mia\u0142 umrze\u0107, a skoro Boga nie ma, to cz\u0142owiek musi sta\u0107 si\u0119 Bogiem, decydowa\u0107 o \u017cyciu i \u015bmierci, kto \u017cy\u0107 mo\u017ce, a kto \u017cy\u0107 nie mo\u017ce.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Ta diagnoza, cho\u0107 ostra, jest jednocze\u015bnie trafna i wywa\u017cona. Pokazuje, \u017ce faszyzm i nazizm nie wzi\u0119\u0142y si\u0119 znik\u0105d, lecz by\u0142y wynikiem przemy\u015blanej i d\u0142ugotrwa\u0142ej ewolucji ideologicznej.<\/p>\n\n\n\n
Dalej prezydent kontynuowa\u0142:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eW tym \u015bwiecie, kt\u00f3ry stworzyli dla siebie, \u015bwiecie bez Boga, tworzyli kolejne teorie i filozof\u00f3w. Pod koniec XIX wieku powsta\u0142 ca\u0142y korpus znacze\u0144, mechanizm\u00f3w teoretycznych, po to, \u017ceby zbudowa\u0107 niemiecki narodowy socjalizm. Rodzi\u0142y si\u0119 teorie antypolskie, antys\u0142owia\u0144skie, antysemickie, szowinizm, pogarda, nazizm.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
To nie by\u0142a tylko analiza przesz\u0142o\u015bci, ale jasne wskazanie, \u017ce ideologie nienawi\u015bci maj\u0105 swoje \u017ar\u00f3d\u0142a w pogardzie i intelektualnym usprawiedliwieniu przemocy.<\/p>\n\n\n\n
Prezydent przywo\u0142a\u0142 te\u017c spos\u00f3b, w jaki Niemcy postrzegali Polsk\u0119 i Polak\u00f3w u schy\u0142ku XIX wieku:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201ePolska w niemieckich s\u0142ownikach sta\u0142a si\u0119 czym\u015b gorszym, czym mo\u017cna pogardza\u0107. Wed\u0142ug Niemc\u00f3w Polacy nie zas\u0142ugiwali na traktowanie tak, jak ludy cywilizowane. W ko\u0144c\u00f3wce XIX wieku polski patriotyzm mia\u0142 by\u0107 zagro\u017ceniem dla pa\u0144stwa niemieckiego, a religijno\u015b\u0107 mia\u0142a by\u0107 wymierzona w interesy pa\u0144stwa niemieckiego.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Takie przypomnienie nie tylko przywraca prawd\u0119 historyczn\u0105, ale te\u017c wzmacnia to\u017csamo\u015b\u0107 narodow\u0105 w oparciu o fakty, nie mity.<\/p>\n\n\n\n
Jednym z najmocniejszych fragment\u00f3w wyst\u0105pienia by\u0142a bezkompromisowa ocena roli Adolfa Hitlera w historii Niemiec:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eTrzeba nie mie\u0107 wiedzy albo dobrej woli, \u017ceby nie dostrzec, \u017ce III Rzesza Niemiecka mog\u0142a powsta\u0107 bez Austriaka Hitlera. To nie moje s\u0142owa, to s\u0142owa polskich profesor\u00f3w, w tym jednego, kt\u00f3ry z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie by\u0142 szcz\u0119\u015bliwy, \u017ce zosta\u0142em prezydentem Polski. Ale to fakt, drodzy pa\u0144stwo, \u017ce Adolf Hitler nie by\u0142 przypadkiem, nie by\u0142 wypadkiem, by\u0142 konsekwencj\u0105 s\u0142owa powtarzanego przez Niemc\u00f3w wobec Polak\u00f3w i innych narod\u00f3w.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Mocny przekaz, w kt\u00f3rym prezydent nie unika kontrowersji, ale robi to w imi\u0119 historycznej uczciwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
W dalszej cz\u0119\u015bci prezydent przypomnia\u0142 brutalny pocz\u0105tek wojny:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eP\u00f3\u017aniej przyszed\u0142 1 wrze\u015bnia 1939 roku i atak z wody, z l\u0105du, z powietrza na enklaw\u0119 polsko\u015bci w zdominowanym przez Niemc\u00f3w Wolnym Mie\u015bcie Gda\u0144sku, na Wojskow\u0105 Sk\u0142adnic\u0119 Tranzytow\u0105, tutaj na Westerplatte.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Opisa\u0142 heroizm polskich \u017co\u0142nierzy, w tym szczeg\u00f3lnie pierwsz\u0105 ofiar\u0119 \u2013 Konstantego Jezierskiego:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eWesterplatte broni\u0142o ponad 200 polskich \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy stawiali op\u00f3r 4 tys. niemieckich \u017co\u0142nierzy. W\u015br\u00f3d 15 poleg\u0142ych w obronie ojczyzny by\u0142 Konstanty Jezierski \u2013 pierwszy polski \u017co\u0142nierz, kt\u00f3ry straci\u0142 \u017cycie na froncie II wojny \u015bwiatowej.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Prezydent z uznaniem wspomina\u0142 tak\u017ce tych, kt\u00f3rzy przyczynili si\u0119 do odkrycia grob\u00f3w bohater\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eNasi bohaterowie, kt\u00f3rych wspominali\u015bmy oficjalnie tutaj co roku, zostali odnalezieni dopiero po 80 latach od wybuchu II wojny \u015bwiatowej. Dzi\u0119ki uporowi, dzi\u0119ki wierze tych archeolog\u00f3w, kt\u00f3rych przed chwil\u0105 odznaczy\u0142em.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
To zas\u0142u\u017cona pochwa\u0142a dla pracy naukowc\u00f3w i dow\u00f3d, \u017ce pami\u0119\u0107 o obro\u0144cach Westerplatte nie jest pustym rytua\u0142em.<\/p>\n\n\n\n
Wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 wyst\u0105pienia by\u0142a refleksja nad wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci\u0105 i przysz\u0142o\u015bci\u0105:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eStaj\u0105 przed nami wielkie wyzwania w obliczu odradzaj\u0105cego si\u0119 neoimperializmu postsowieckiej Federacji Rosyjskiej. Staj\u0105 przed nami zadania budowania Unii Europejskiej i NATO. Te zadania realizujemy razem z naszym partnerem handlowym i s\u0105siadem \u2013 Niemcami, sprawcami II wojny \u015bwiatowej, kt\u00f3rzy r\u0119ka w r\u0119k\u0119 z Sowietami doprowadzili do jej wybuchu.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Prezydent jasno pokazuje, \u017ce historia ma swoje skutki dzi\u015b, a uczciwo\u015b\u0107 w relacjach mi\u0119dzynarodowych nie mo\u017ce pomija\u0107 odpowiedzialno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Kulminacj\u0105 przem\u00f3wienia by\u0142 stanowczy apel o sprawiedliwo\u015b\u0107 historyczn\u0105:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eAby m\u00f3c budowa\u0107 oparte o fundamenty prawdy i dobrych relacji partnerstwo z naszym zachodnim s\u0105siadem musimy w ko\u0144cu za\u0142atwi\u0107 kwesti\u0119 reparacji od pa\u0144stwa niemieckiego, kt\u00f3rych jako prezydent dla dobra wsp\u00f3lnego si\u0119 jednoznacznie domagam. Dla naszej przysz\u0142o\u015bci. Reparacje nie b\u0119d\u0105 alternatyw\u0105 dla historycznej amnezji, ale Polska jako pa\u0144stwo przyfrontowe, najwa\u017cniejsze pa\u0144stwo wschodniej flanki NATO, potrzebuje sprawiedliwo\u015bci, prawdy i jasnych relacji z Niemcami, ale tak\u017ce potrzebuje reparacji od pa\u0144stwa niemieckiego.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
W przem\u00f3wieniu znalaz\u0142o si\u0119 te\u017c odniesienie do s\u0142\u00f3w papie\u017ca Jana Paw\u0142a II z 1987 roku, wypowiedzianych w\u0142a\u015bnie na Westerplatte:<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eMusimy znale\u017a\u0107 takich ludzi, kt\u00f3rzy znaj\u0105 histori\u0119 na tyle dobrze i rozumiej\u0105 j\u0105, \u017ce potrafi\u0105 o ni\u0105 walczy\u0107.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
To cytat, kt\u00f3ry zamyka wyst\u0105pienie klamr\u0105 nadziei i odpowiedzialno\u015bci. S\u0142owa Karola Nawrockiego wybrzmia\u0142y mocno i godnie. By\u0142y wyrazem nie tylko szacunku wobec historii, ale te\u017c odwagi cywilnej i determinacji w d\u0105\u017ceniu do prawdy. W czasach, gdy pami\u0119\u0107 bywa relatywizowana, takie g\u0142osy s\u0105 potrzebne bardziej ni\u017c kiedykolwiek.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n