{"id":17168,"date":"2025-08-28T04:14:00","date_gmt":"2025-08-28T02:14:00","guid":{"rendered":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=17168"},"modified":"2025-08-27T16:16:52","modified_gmt":"2025-08-27T14:16:52","slug":"inwestycje-publiczne-odpowiadaja-za-65-proc-popytu-na-kruszywa-gorka-inwestycyjna-moze-oznaczac-problem-z-ich-dostepnoscia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=17168","title":{"rendered":"Inwestycje publiczne odpowiadaj\u0105 za 65 proc. popytu na kruszywa. G\u00f3rka inwestycyjna mo\u017ce oznacza\u0107 problem z ich dost\u0119pno\u015bci\u0105"},"content":{"rendered":"\n

Budowa CPK i kolei du\u017cych pr\u0119dko\u015bci, a tak\u017ce kumulacja innych inwestycji kolejowych i drogowych stawia pod znakiem zapytania dost\u0119pno\u015b\u0107 kruszyw. Problemem mo\u017ce si\u0119 tak\u017ce <\/strong>okaza\u0107 <\/strong>logistyka ich dostaw. <\/strong>Inwestycje publiczne odpowiadaj\u0105 za ok. 65 proc. popytu na kruszywa. W kolejnych latach b\u0119dziemy mie\u0107 do czynienia z g\u00f3rk\u0105 inwestycyjn\u0105. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Kruszywa s\u0105 podstawowym materia\u0142em budowlanym. Bez nich realizacja jakiejkolwiek inwestycji nie by\u0142aby mo\u017cliwa. Rynek ten jest mocno powi\u0105zany ze skal\u0105, rodzajami oraz dynamik\u0105 realizacji inwestycji, g\u0142\u00f3wnie budowlanych \u2013 <\/em>m\u00f3wi agencji Newseria dr in\u017c. \u0141ukasz Machniak, dyrektor biura zarz\u0105du Polskiego Zwi\u0105zku Producent\u00f3w Kruszyw, adiunkt na Wydziale In\u017cynierii L\u0105dowej i Gospodarki Zasobami w Akademii G\u00f3rniczo-Hutniczej.<\/p>\n\n\n\n

Wska\u017anikiem, kt\u00f3ry pokazuje relacj\u0119 pomi\u0119dzy rynkiem kruszyw a segmentem budowlanym, jest PKB. Je\u015bli utrzymuje si\u0119 on na poziomie 2,2 proc. rocznie, rynek kruszyw pozostaje w fazie stabilizacji. Szybsze tempo rozwoju gospodarczego generuje wzrost zapotrzebowania na kruszywa, a mniejsze \u2013 jego spadek.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 W ostatnich latach obserwuje si\u0119 stabilny popyt. Wynosi on ok. 230 mln t rocznie, przy czym oko\u0142o 80 mln t to popyt na kruszywa \u0142amane ze ska\u0142 zwi\u0119z\u0142ych, natomiast 150 mln t na kruszywa ze ska\u0142 okruchowych, g\u0142\u00f3wnie piaski i \u017cwiry <\/em>\u2013 m\u00f3wi dr \u0141ukasz Machniak. \u2013 Kruszywa \u0142amane produkowane s\u0105 w oko\u0142o 240 lokalizacjach, g\u0142\u00f3wnie na terenie dw\u00f3ch wojew\u00f3dztw \u2013 dolno\u015bl\u0105skiego oraz \u015bwi\u0119tokrzyskiego, natomiast kruszywa \u017cwirowo-piaskowe w oko\u0142o 2,5 tys. lokalizacji, umieszczonych na terenie ca\u0142ego kraju.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W \u015bwietle danych z prezentacji eksperta z 2023 roku \u201eRola i znaczenie kruszyw w krajowej gospodarce\u201d przych\u00f3d netto ca\u0142ej bran\u017cy w Polsce wyni\u00f3s\u0142 7\u20139 mld z\u0142. <\/p>\n\n\n\n

\u2013 Segment inwestycji publicznych odpowiada za oko\u0142o 65 proc. ca\u0142kowitego popytu na kruszywa, natomiast za pozosta\u0142e 35 proc. odpowiada segment prywatny \u2013 <\/em>m\u00f3wi dyrektor biura Polskiego Zwi\u0105zku Producent\u00f3w Kruszyw. \u2013 Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce przed nami jeszcze sporo wyzwa\u0144 inwestycyjnych. Mam tutaj na my\u015bli Centralny Port Komunikacyjny, kolej du\u017cych pr\u0119dko\u015bci. Mamy intensyfikacj\u0119 inwestycji realizowanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe i kontynuacj\u0119 domkni\u0119cia sieci dr\u00f3g szybkiego ruchu przez Generaln\u0105 Dyrekcj\u0119 Dr\u00f3g Krajowych i Autostrad, ale te\u017c swoje inwestycje prowadz\u0105 samorz\u0105dy oraz podmioty prywatne.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug prognoz eksperta udzia\u0142 inwestycji w PKB b\u0119dzie na wy\u017cszym poziomie ni\u017c w latach poprzednich, co mo\u017ce si\u0119 wi\u0105za\u0107 z wi\u0119kszym wzrostem dynamiki zapotrzebowania na kruszywa.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Z moich bada\u0144 i analiz wynika, \u017ce wzgl\u0119dem 2023 roku istnieje pewien potencja\u0142, oko\u0142o 20-proc., do zwi\u0119kszenia wielko\u015bci wydobycia kopalin do produkcji kruszyw w istniej\u0105cych zak\u0142adach g\u00f3rniczych. Przy czym zwracam uwag\u0119 \u2013 wydobycia, a nie produkcji kruszyw. T\u0119 by\u0107 mo\u017ce subteln\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 chcia\u0142bym pokaza\u0107 na przyk\u0142adzie Centralnego Portu Komunikacyjnego. Szacuje si\u0119, \u017ce do realizacji tej inwestycji potrzebnych b\u0119dzie oko\u0142o 6 mln t kruszyw magmowych i metamorficznych, czyli tych, kt\u00f3re s\u0105 produkowane na Dolnym \u015al\u0105sku. To zapotrzebowanie b\u0119dzie dotyczy\u0142o pewnych wybranych frakcji kruszyw z ca\u0142ej palety produkcji \u2013 <\/em>wyja\u015bnia dr \u0141ukasz Machniak. \u2013 My\u015bl\u0119, \u017ce wychodowo\u015b\u0107 tych frakcji, czyli udzia\u0142 w wielko\u015bci produkcji, nie b\u0119dzie wi\u0119ksza ni\u017c 20, mo\u017ce 25 proc. Oznacza to, \u017ce aby pokry\u0107 zapotrzebowanie na 6 mln t kruszyw, po stronie wydobycia kopalin ze z\u0142o\u017ca potrzebne jest 25 mln t. <\/em><\/p>\n\n\n\n

Cz\u0142onkowie PZPK podkre\u015blaj\u0105, \u017ce w przypadku kumulacji inwestycji istnieje du\u017ce prawdopodobie\u0144stwo niskiej dost\u0119pno\u015bci kruszyw, w szczeg\u00f3lno\u015bci grys\u00f3w oraz t\u0142ucznia kolejowego, a tak\u017ce problem\u00f3w z logistyk\u0105 dostaw. <\/p>\n\n\n\n

\u2013 Chcia\u0142bym te\u017c przedstawi\u0107 pewne problemy w nieco dalszym horyzoncie czasowym. W okresie 15 lat wystarczalno\u015b\u0107 zasob\u00f3w ko\u0144czy si\u0119 w a\u017c 55 z\u0142o\u017cach, z kt\u00f3rych wydobywa si\u0119 kopaliny do produkcji kruszyw \u0142amanych. W pesymistycznym scenariuszu, je\u017celi nie uda nam si\u0119 wyd\u0142u\u017cy\u0107 \u017cywotno\u015bci tych z\u0142\u00f3\u017c lub otworzy\u0107 nowych lokalizacji, a istniej\u0105ce na rynku kopalnie nie pokryj\u0105 wypadaj\u0105cego wolumenu, wtedy mo\u017cemy si\u0119 <\/em>liczy\u0107 <\/em>z do\u015b\u0107 mocnym ograniczeniem poda\u017cy kruszyw z obecnych 80 mln t do poni\u017cej 50 mln t <\/em>\u2013 t\u0142umaczy ekspert PZPK.<\/p>\n\n\n\n

W jego ocenie potencja\u0142 ten uda si\u0119 odbudowa\u0107 w ok. 60 proc., czyli do poziomu ok. 65 mln t, co jednak i tak mo\u017ce stwarza\u0107 spore ryzyko.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Pojawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c g\u0142osy, \u017ce dziura pomi\u0119dzy popytem a poda\u017c\u0105 mo\u017ce zosta\u0107 uzupe\u0142niona przez kruszywa z recyklingu. Zwracam uwag\u0119, \u017ce one ju\u017c s\u0105 dost\u0119pne na rynku, przy czym obserwuj\u0119 na nim do\u015b\u0107 sporo nieprawid\u0142owo\u015bci. Je\u017celi legislacja widzi ten materia\u0142 wy\u0142\u0105cznie jako odpad z ca\u0142\u0105 palet\u0105 niezb\u0119dnych pozwole\u0144 uzyskiwanych w d\u0142ugich procedurach administracyjnych, to nie oczekuj\u0119 du\u017cej poprawy w tym obszarze <\/em>\u2013 podkre\u015bla dr \u0141ukasz Machniak. \u2013 My\u015bl\u0119, \u017ce nale\u017ca\u0142oby zawalczy\u0107 o nieco wi\u0119kszy procent odzysku materia\u0142\u00f3w porozbi\u00f3rkowych, materia\u0142\u00f3w starou\u017cytecznych z potencja\u0142em do wykorzystania jako alternatywa dla kruszyw naturalnych. Powinni\u015bmy te\u017c zawalczy\u0107 o przekierowanie przynajmniej cz\u0119\u015bci tego materia\u0142u do nieco bardziej ambitnych zastosowa\u0144.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Jego zdaniem mimo oczywistego powi\u0105zania kwestii dost\u0119pno\u015bci kruszyw i rozwoju gospodarczego nie wida\u0107 jednak zainteresowania decydent\u00f3w tym tematem, bez wzgl\u0119du na przynale\u017cno\u015b\u0107 polityczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 My\u015bl\u0119, \u017ce temat jest do\u015b\u0107 niewygodny, bo dotyka bardzo wra\u017cliwych obszar\u00f3w planowania przestrzennego, w\u0142asno\u015bci prywatnej, grunt\u00f3w rolnych i le\u015bnych, akceptacji spo\u0142ecznej oraz \u015brodowiska \u2013<\/em> ocenia dyrektor biura Polskiego Zwi\u0105zku Producent\u00f3w Kruszyw. \u2013 Je\u017celi jako kraj mamy ambicje trwa\u0142ego rozwoju, przynajmniej na poziomie 2,2 proc. PKB, to powinni\u015bmy zmieni\u0107 postrzeganie zasob\u00f3w surowc\u00f3w mineralnych, powinni\u015bmy traktowa\u0107 te zasoby jako zasoby strategiczne, kt\u00f3re wymagaj\u0105 realnej ochrony.<\/em><\/p>\n\n\n\n