Mario Draghi zn\u00f3w wchodzi na scen\u0119 europejskiej debaty i stawia tez\u0119, kt\u00f3ra dla wielu brzmi jak zimny prysznic: Unia przesta\u0142a by\u0107 realnym graczem, a tylko wci\u0105\u017c opowiada sobie, \u017ce nim jest. Ta diagnoza dobrze wpisuje si\u0119 w klimat zm\u0119czenia i rozczarowania, kt\u00f3re narasta od lat. Draghi, dawniej bankier centralny, a p\u00f3\u017aniej premier W\u0142och, zna instytucje Unii od kuchni. Ale to, co m\u00f3wi dzisiaj, brzmi jak rachunek sumienia imperium regulacji, kt\u00f3re nie potrafi prze\u0142o\u017cy\u0107 rozbudowanych procedur na skuteczn\u0105 si\u0142\u0119. W Rimini nie promowa\u0142 kolejnego pakietu akronim\u00f3w z Brukseli, lecz przypomnia\u0142 co\u015b prostego: bez realnej zdolno\u015bci dzia\u0142ania Europa pozostaje widowni\u0105 globalnego spektaklu, a nie jego wsp\u00f3\u0142re\u017cyserem.<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eIluzja, \u017ce Unia jest graczem na scenie mi\u0119dzynarodowej, wyparowa\u0142a.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
S\u0142owa proste, mo\u017ce nawet brutalne, ale trudno z nimi polemizowa\u0107, je\u015bli spojrze\u0107 na ostatnie lata. Wojna w Ukrainie toczy si\u0119 pod bram\u0105 UE, a polityka obronna nadal rozproszona jest po stolicach. Polityka energetyczna kr\u0105\u017cy mi\u0119dzy ambicj\u0105 neutralno\u015bci klimatycznej a realiami bezpiecze\u0144stwa dostaw. Polityka przemys\u0142owa wygl\u0105da jak paradoks: Unia stawia najbardziej wy\u015brubowane standardy, po czym dziwi si\u0119, \u017ce produkcja przenosi si\u0119 gdzie indziej. Je\u015bli doda\u0107 do tego nieko\u0144cz\u0105c\u0105 si\u0119 seri\u0119 negocjacji o regu\u0142ach fiskalnych, kt\u00f3rych prawie nikt nie przestrzega, wnioski Draghiego przestaj\u0105 brzmie\u0107 jak herezja, a zaczynaj\u0105 jak do\u015b\u0107 smutny opis stanu faktycznego.<\/p>\n\n\n\n
Kim wi\u0119c jest cz\u0142owiek, kt\u00f3ry tak bezceremonialnie rozlicza europejsk\u0105 polityk\u0119 z marze\u0144? Jest by\u0142ym prezesem Europejskiego Banku Centralnego (2011\u20132019), autorem najbardziej znanego zdania w nowo\u017cytnej historii euro. To on w \u015brodku kryzysu zad\u0142u\u017ceniowego, gdy rynek obstawia\u0142 rozpad wsp\u00f3lnej waluty, zagra\u0142 va banque, demonstruj\u0105c, \u017ce deklaracja z odpowiednim instrumentarium potrafi zatrzyma\u0107 panik\u0119. P\u00f3\u017aniej zosta\u0142 premierem W\u0142och (2021\u20132022), gdy trzeba by\u0142o szybko i sprawnie wdro\u017cy\u0107 \u015brodki odbudowy po pandemii. Wcze\u015bniej kierowa\u0142 Bankiem W\u0142och, zdobywa\u0142 szlify w mi\u0119dzynarodowych instytucjach finansowych i na uniwersytetach. Innymi s\u0142owy, to cz\u0142owiek systemu, kt\u00f3ry dzi\u015b m\u00f3wi systemowi, \u017ce nie dowozi.<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eW granicach naszego mandatu EBC jest gotowy zrobi\u0107 wszystko, co trzeba, aby ocali\u0107 euro. I wierzcie mi: to wystarczy.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Ten cytat z 2012 roku przeszed\u0142 do historii, ale warto go przypomnie\u0107 w kontek\u015bcie dzisiejszych diagnoz. Wtedy wystarczy\u0142 jeden ruch z centrum, by przywr\u00f3ci\u0107 minimalne zaufanie. Dzi\u015b podobny efekt wydaje si\u0119 nieosi\u0105galny, bo Unia sta\u0142a si\u0119 zbyt ci\u0119\u017cka, by skr\u0119ci\u0107, a zbyt lekka, by uderzy\u0107 pi\u0119\u015bci\u0105 w st\u00f3\u0142. Centralizacja norm i rozproszenie odpowiedzialno\u015bci id\u0105 rami\u0119 w rami\u0119. Komisja pisze regu\u0142y, Parlament dodaje ornamenty, Rada hamuje, a obywatele pytaj\u0105, co z tego maj\u0105. Draghi odwraca ten porz\u0105dek i m\u00f3wi: najpierw zdolno\u015b\u0107 dzia\u0142ania, potem opowie\u015b\u0107 o warto\u015bciach. To musi brzmie\u0107 jak herezja w systemie, kt\u00f3ry przez dwie dekady myli\u0142 moralne deklaracje z narz\u0119dziami sprawczo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eTylko wsp\u00f3lne finansowanie w odpowiedniej skali mo\u017ce unie\u015b\u0107 projekty, kt\u00f3rych wysi\u0142ki narodowe nigdy nie zrealizuj\u0105.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
To zdanie jest osi\u0105 jego recepty. Brzmi ambitnie, lecz z perspektywy podatnika wcale nie koj\u0105co. Bo wsp\u00f3lny d\u0142ug nie jest magicznym \u017ar\u00f3d\u0142em pieni\u0119dzy, tylko politycznym wehiku\u0142em do przenoszenia ryzyka. Je\u015bli Unia bierze na siebie kolejne setki miliard\u00f3w, musi te\u017c pokaza\u0107, \u017ce potrafi je wyda\u0107 skuteczniej ni\u017c rz\u0105dy narodowe. Tymczasem dotychczasowa praktyka funduszy europejskich to cz\u0119sto labirynt formularzy, program\u00f3w pilota\u017cowych i warunkowo\u015bci, kt\u00f3re \u015bciskaj\u0105 inicjatyw\u0119 w imi\u0119 zgodno\u015bci. Eurosceptyk zapyta wprost: czy na pewno chcemy jeszcze wi\u0119cej tej samej recepty, tylko w wi\u0119kszej dawce? Draghi twierdzi, \u017ce tym razem to inwestycje strategiczne \u2014 obronno\u015b\u0107, energia, technologie \u2014 i \u017ce chodzi o skal\u0119, kt\u00f3rej pojedyncze pa\u0144stwa nie ud\u017awign\u0105. Problem w tym, \u017ce centralizacja wydatk\u00f3w nie rozwi\u0105zuje podstawowej s\u0142abo\u015bci: Unia nie ma jednego demosu, wi\u0119c trudno jej zbiera\u0107 polityczn\u0105 zgod\u0119, gdy nadejdzie rachunek.<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eZamie\u0144cie sceptycyzm w dzia\u0142anie.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Wezwanie \u0142adne, ale sceptycyzm nie bierze si\u0119 z kaprysu. Wzi\u0105\u0142 si\u0119 z poczucia, \u017ce europejskie instytucje sta\u0142y si\u0119 maszyn\u0105 do deklaracji, a mniej do rozwi\u0105zywania realnych problem\u00f3w. Gdy ceny energii w\u0119drowa\u0142y pod sufit, odpowiedzi\u0105 by\u0142y kolejne mapy drogowe i fundusze os\u0142onowe, kt\u00f3re dzia\u0142a\u0142y nier\u00f3wno. Gdy USA i Chiny budowa\u0142y przewagi w p\u00f3\u0142przewodnikach, Europa pisa\u0142a bia\u0142e ksi\u0119gi i konsultacje. Gdy trzeba by\u0142o upro\u015bci\u0107 i ujednolici\u0107 rynek kapita\u0142owy, pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie broni\u0142y swoich ma\u0142ych fortec. Draghi ma racj\u0119, \u017ce bez wsp\u00f3lnych instrument\u00f3w nie b\u0119dzie skoku. Ale eurosceptyk ma prawo pyta\u0107, czy to w\u0142a\u015bnie te instytucje, kt\u00f3re nie poradzi\u0142y sobie z mniejszymi zadaniami, nagle ud\u017awign\u0105 wi\u0119ksze.<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eRok 2025 zostanie zapami\u0119tany jako rok, w kt\u00f3rym z\u0142udzenie wyparowa\u0142o.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Je\u017celi to ma by\u0107 punkt zwrotny, to znaczy, \u017ce Unia musi stan\u0105\u0107 wobec wyboru: albo pogodzi si\u0119 z rol\u0105 bogatego rynku konsument\u00f3w, albo zacznie dzia\u0142a\u0107 jak blok zdolny do ryzyka. Tylko \u017ce ryzyko wymaga odpowiedzialno\u015bci, a odpowiedzialno\u015b\u0107 \u2014 jasnej p\u0119tli rozlicze\u0144. W \u015bwiecie narodowych demokracji taka p\u0119tla jest prosta: wybory, rz\u0105d, parlament, media, s\u0105dy. W Unii rozmywa si\u0119 mi\u0119dzy poziomami. To nie jest akademicki sp\u00f3r. Gdy co\u015b nie wyjdzie \u2014 a przy wielkich inwestycjach zawsze co\u015b nie wychodzi \u2014 obywatele b\u0119d\u0105 szuka\u0107 winnego. W Brukseli? W stolicy? W abstrakcyjnej \u201eEuropie\u201d? Dop\u00f3ki tej p\u0119tli nie zbudujemy, ka\u017cdy kolejny \u201ewsp\u00f3lny\u201d instrument b\u0119dzie politycznie kruchy.<\/p>\n\n\n\n
Dla porz\u0105dku: Draghi nie jest eurosceptykiem. Przeciwnie, wierzy w g\u0142\u0119bsz\u0105 integracj\u0119, tylko chce, by by\u0142a u\u017cyteczna. Jednak jego s\u0142owa wzmacniaj\u0105 nie tyle wiar\u0119 w \u201ewi\u0119cej Europy\u201d, ile argument za Europ\u0105 skromniejsz\u0105, kt\u00f3ra robi mniej, ale dzia\u0142a lepiej. Europa, kt\u00f3ra nie pr\u00f3buje regulowa\u0107 wszystkiego \u2014 od \u015brubki po algorytm \u2014 tylko koncentruje si\u0119 na tym, co faktycznie wymaga skali. Europa, kt\u00f3ra uznaje, \u017ce przemys\u0142 potrzebuje stabilnych i tanich \u017ar\u00f3de\u0142 energii, a nie pi\u0119ciu nak\u0142adaj\u0105cych si\u0119 re\u017cim\u00f3w raportowania. Europa, kt\u00f3ra nie boi si\u0119 zredukowa\u0107 repertuaru ambicji po to, by cho\u0107 kilka z nich dowie\u017a\u0107.<\/p>\n\n\n\n
To prowadzi do jego biografii, bo ona t\u0142umaczy ton i ambicj\u0119. Draghi by\u0142 urz\u0119dnikiem i akademikiem, ale jego czas w EBC nauczy\u0142 go, \u017ce j\u0119zyk potrafi zmienia\u0107 rynki, a decyzja \u2014 zamkn\u0105\u0107 kryzys. Tyle \u017ce bank centralny ma mandat i instrumenty, a polityka unijna \u017cyje z ci\u0105g\u0142ego kompromisu. Tam, gdzie on m\u00f3wi \u201ezr\u00f3bmy to razem\u201d, staje \u015bciana sprzecznych interes\u00f3w: P\u00f3\u0142noc boi si\u0119 transfer\u00f3w, Po\u0142udnie boi si\u0119 recesji, Wsch\u00f3d boi si\u0119 geopolitycznej samotno\u015bci. W takim uk\u0142adzie nawet najlepsza diagnoza rozbija si\u0119 o logik\u0119 27 wektor\u00f3w. Eurosceptyczny mora\u0142 jest okrutny: je\u015bli Unia nie potrafi si\u0119 zgodzi\u0107 w sprawach kluczowych, powinna odda\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 pola pa\u0144stwom, zamiast tworzy\u0107 kolejne poziomy ambicji bez zaplecza.<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eWysi\u0142ki narodowe s\u0105 rozproszone i niewystarczaj\u0105ce.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Trafne, ale czy scalenie ich pod szyldem wsp\u00f3lnego d\u0142ugu uczyni je cudownie skutecznymi? W praktyce wsp\u00f3lne pieni\u0105dze znacz\u0105 wsp\u00f3lne polityczne targi. Ka\u017cdy projekt musi sta\u0107 si\u0119 kompromisem, a kompromisy nie buduj\u0105 przewag technologicznych. Najcz\u0119\u015bciej rodz\u0105 konstrukcje zbyt z\u0142o\u017cone, by szybko wdro\u017cy\u0107 je w realnej gospodarce. Europa ma talent do wielkich, szeroko konsultowanych strategii, kt\u00f3re zderzaj\u0105 si\u0119 potem z proz\u0105 decyzji inwestycyjnych. Przemys\u0142 potrzebuje szybko\u015bci, jasno\u015bci i d\u0142ugiego horyzontu \u2014 trzech rzeczy, kt\u00f3rych unijna maszyneria zwykle nie dostarcza.<\/p>\n\n\n\n
Mo\u017cna, rzecz jasna, uzna\u0107, \u017ce Draghi przesadza i \u017ce Unia wci\u0105\u017c jest pot\u0119\u017cnym magnesem regulacyjnym. Tylko co z tego, je\u015bli w krytycznych momentach nie potrafi prze\u0142o\u017cy\u0107 norm na wp\u0142yw? Soft power oparta na standardach dzia\u0142a dop\u00f3ty, dop\u00f3ki za plecami stoi twarda mo\u017cliwo\u015b\u0107 ich egzekwowania albo przynajmniej oferta gospodarcza nie do odrzucenia. Dzi\u015b to inne o\u015brodki oferuj\u0105 subwencje, kontrakty wojskowe, wielkie rynki kapita\u0142owe. Unia \u2014 m\u00f3wi\u0105c brutalnie \u2014 oferuje pliki PDF i proces uzgodnie\u0144. Nie jest to katalog marze\u0144 przemys\u0142u, kt\u00f3ry decyduje, gdzie budowa\u0107 fabryk\u0119 i gdzie p\u0142aci\u0107 podatki.<\/p>\n\n\n\n
A jednak warto doceni\u0107, \u017ce Draghi przynajmniej odczarowuje oficjaln\u0105 narracj\u0119, w kt\u00f3rej ka\u017cda kolejna strategia by\u0142a \u201eprze\u0142omem\u201d. Mo\u017ce potrzebny jest w\u0142a\u015bnie taki moment trze\u017awo\u015bci, by postawi\u0107 pytanie o sens integracji. Albo powa\u017cnie budujemy federacyjne instrumenty i bierzemy na siebie koszty, albo przyznajemy, \u017ce lepiej robi\u0107 mniej i bli\u017cej ludzi. Obie drogi s\u0105 uczciwe. To, co nieuczciwe, to udawanie, \u017ce szerokie deklaracje r\u00f3wne s\u0105 mocy dzia\u0142ania. Tu Draghi pomaga, cho\u0107 pewnie nie w ten spos\u00f3b, w jaki \u017cyczyliby sobie euroentuzja\u015bci: jego diagnoza niechc\u0105cy wzmacnia tych, kt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105, \u017ce cesarz dawno jest nagi.<\/p>\n\n\n\n
Je\u017celi ten rok ma by\u0107 rokiem ko\u0144ca iluzji, to dobrze. Iluzje s\u0105 komfortowe, ale kosztowne. Europa nie potrzebuje kolejnego zakl\u0119cia, tylko wyboru: skromniejsza Unia z mniejsz\u0105 liczb\u0105 zada\u0144, za to sprawn\u0105, albo szeroka, lecz bezradna. Draghi woli to drugie przekszta\u0142ci\u0107 w pierwsze przez wzmocnienie centrum i wsp\u00f3lne inwestycje. Eurosceptyk powie odwrotnie: mniej centrum, wi\u0119cej autonomii i konkurencji mi\u0119dzy pa\u0144stwami, kt\u00f3re szybciej ucz\u0105 si\u0119 na b\u0142\u0119dach. W jednej rzeczy obie strony powinny si\u0119 spotka\u0107. Iluzja naprawd\u0119 wyparowa\u0142a. Teraz zostaje praca \u2014 i rozliczanie tych, kt\u00f3rzy obiecuj\u0105 wiele, a dostarczaj\u0105 niewiele. W tej dyskusji g\u0142os Draghiego jest po\u017cyteczny cho\u0107by dlatego, \u017ce zmusza Europ\u0119 do spojrzenia w lustro, a nie w broszur\u0119. Je\u015bli co\u015b ma nas zbli\u017cy\u0107 do sprawczo\u015bci, to w\u0142a\u015bnie to spojrzenie, a nie kolejny katalog szlachetnych intencji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mario Draghi zn\u00f3w wchodzi na scen\u0119 europejskiej debaty i stawia tez\u0119, kt\u00f3ra dla wielu brzmi jak zimny prysznic: Unia przesta\u0142a by\u0107 realnym graczem, a tylko wci\u0105\u017c opowiada sobie, \u017ce nim jest. Ta diagnoza dobrze wpisuje si\u0119 w klimat zm\u0119czenia i rozczarowania, kt\u00f3re narasta od lat. Draghi, dawniej bankier centralny, a p\u00f3\u017aniej premier W\u0142och, zna instytucje […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":17106,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[3765,2039,3764,847,3758,3763,3767,344,3657,3759,3766,3760,3762,392,3761],"class_list":["post-17107","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wydarzenia","tag-europejski-bank-centralny","tag-eurosceptycyzm","tag-federalizacja","tag-konkurencyjnosc","tag-kryzys-euro","tag-mario-draghi","tag-nadregulacja","tag-obronnosc","tag-polityka-energetyczna","tag-polityka-przemyslowa","tag-rimini-2025","tag-soft-power","tag-suwerennosc-panstw","tag-unia-europejska","tag-wspolny-dlug"],"yoast_head":"\n
B. szef EBC: \u201eIluzja, \u017ce Unia Europejska jest graczem na scenie mi\u0119dzynarodowej, wyparowa\u0142a\u201d - Dziennik Narodowy<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=17107\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"B. szef EBC: \u201eIluzja, \u017ce Unia Europejska jest graczem na scenie mi\u0119dzynarodowej, wyparowa\u0142a\u201d - Dziennik Narodowy\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=17107\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Dziennik Narodowy\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/DziennikNarodowy\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-08-25T03:15:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-08-24T16:17:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/ChatGPT-Image-24-sie-2025-18_15_17-1024x683.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"683\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Redakcja\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@Dziennik_N\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@Dziennik_N\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Redakcja\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=17107#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=17107\"},\"author\":{\"name\":\"Redakcja\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/ff639da77d6cc52c042a97f149e0e3f1\"},\"headline\":\"B. szef EBC: \u201eIluzja, \u017ce Unia Europejska jest graczem na scenie mi\u0119dzynarodowej, wyparowa\u0142a\u201d\",\"datePublished\":\"2025-08-25T03:15:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-08-24T16:17:34+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=17107\"},\"wordCount\":1628,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization\"},\"keywords\":[\"Europejski Bank Centralny\",\"eurosceptycyzm\",\"federalizacja\",\"konkurencyjno\u015b\u0107\",\"kryzys euro\",\"Mario Draghi\",\"nadregulacja\",\"obronno\u015b\u0107\",\"polityka energetyczna\",\"polityka przemys\u0142owa\",\"Rimini 2025\",\"soft power\",\"suwerenno\u015b\u0107 pa\u0144stw\",\"Unia Europejska\",\"wsp\u00f3lny d\u0142ug\"],\"articleSection\":[\"Wydarzenia\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=17107\",\"url\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=17107\",\"name\":\"B. szef EBC: \u201eIluzja, \u017ce Unia Europejska jest graczem na scenie mi\u0119dzynarodowej, wyparowa\u0142a\u201d - Dziennik Narodowy\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-08-25T03:15:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-08-24T16:17:34+00:00\",\"description\":\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=17107#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=17107\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=17107#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"B. szef EBC: \u201eIluzja, \u017ce Unia Europejska jest graczem na scenie mi\u0119dzynarodowej, wyparowa\u0142a\u201d\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/\",\"name\":\"Dziennik Narodowy\",\"description\":\"Dziennik Narodowy\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization\"},\"alternateName\":\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization\",\"name\":\"Dziennik Narodowy\",\"alternateName\":\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\",\"url\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"http:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/dn_logo-dark-1.png\",\"contentUrl\":\"http:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/dn_logo-dark-1.png\",\"width\":704,\"height\":155,\"caption\":\"Dziennik Narodowy\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/DziennikNarodowy\",\"https:\/\/twitter.com\/Dziennik_N\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/ff639da77d6cc52c042a97f149e0e3f1\",\"name\":\"Redakcja\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/79ff7411ec10862047a34aae93d1672549efe67840169bf3eaef69cb41874242?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/79ff7411ec10862047a34aae93d1672549efe67840169bf3eaef69cb41874242?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Redakcja\"},\"url\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?author=3\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"B. szef EBC: \u201eIluzja, \u017ce Unia Europejska jest graczem na scenie mi\u0119dzynarodowej, wyparowa\u0142a\u201d - Dziennik Narodowy","description":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=17107","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"B. szef EBC: \u201eIluzja, \u017ce Unia Europejska jest graczem na scenie mi\u0119dzynarodowej, wyparowa\u0142a\u201d - Dziennik Narodowy","og_description":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","og_url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=17107","og_site_name":"Dziennik Narodowy","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/DziennikNarodowy","article_published_time":"2025-08-25T03:15:00+00:00","article_modified_time":"2025-08-24T16:17:34+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":683,"url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/ChatGPT-Image-24-sie-2025-18_15_17-1024x683.png","type":"image\/png"}],"author":"Redakcja","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@Dziennik_N","twitter_site":"@Dziennik_N","twitter_misc":{"Napisane przez":"Redakcja","Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=17107#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=17107"},"author":{"name":"Redakcja","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/ff639da77d6cc52c042a97f149e0e3f1"},"headline":"B. szef EBC: \u201eIluzja, \u017ce Unia Europejska jest graczem na scenie mi\u0119dzynarodowej, wyparowa\u0142a\u201d","datePublished":"2025-08-25T03:15:00+00:00","dateModified":"2025-08-24T16:17:34+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=17107"},"wordCount":1628,"publisher":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization"},"keywords":["Europejski Bank Centralny","eurosceptycyzm","federalizacja","konkurencyjno\u015b\u0107","kryzys euro","Mario Draghi","nadregulacja","obronno\u015b\u0107","polityka energetyczna","polityka przemys\u0142owa","Rimini 2025","soft power","suwerenno\u015b\u0107 pa\u0144stw","Unia Europejska","wsp\u00f3lny d\u0142ug"],"articleSection":["Wydarzenia"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=17107","url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=17107","name":"B. szef EBC: \u201eIluzja, \u017ce Unia Europejska jest graczem na scenie mi\u0119dzynarodowej, wyparowa\u0142a\u201d - Dziennik Narodowy","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#website"},"datePublished":"2025-08-25T03:15:00+00:00","dateModified":"2025-08-24T16:17:34+00:00","description":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=17107#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=17107"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=17107#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"B. szef EBC: \u201eIluzja, \u017ce Unia Europejska jest graczem na scenie mi\u0119dzynarodowej, wyparowa\u0142a\u201d"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#website","url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/","name":"Dziennik Narodowy","description":"Dziennik Narodowy","publisher":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization"},"alternateName":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization","name":"Dziennik Narodowy","alternateName":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"http:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/dn_logo-dark-1.png","contentUrl":"http:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/dn_logo-dark-1.png","width":704,"height":155,"caption":"Dziennik Narodowy"},"image":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/DziennikNarodowy","https:\/\/twitter.com\/Dziennik_N"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/ff639da77d6cc52c042a97f149e0e3f1","name":"Redakcja","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/79ff7411ec10862047a34aae93d1672549efe67840169bf3eaef69cb41874242?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/79ff7411ec10862047a34aae93d1672549efe67840169bf3eaef69cb41874242?s=96&d=mm&r=g","caption":"Redakcja"},"url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?author=3"}]}},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17107","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17107"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17107\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17108,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17107\/revisions\/17108"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/17106"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17107"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17107"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17107"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}<br /> <b>Fatal error</b>: Uncaught wfWAFStorageFileException: Unable to save temporary file for atomic writing. in /home/klient.dhosting.pl/silnapolska/dzienniknarodowy.pl-xu9p/public_html/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php:34 Stack trace: #0 /home/klient.dhosting.pl/silnapolska/dzienniknarodowy.pl-xu9p/public_html/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php(658): wfWAFStorageFile::atomicFilePutContents('/home/klient.dh...', '<?php exit('Acc...') #1 [internal function]: wfWAFStorageFile->saveConfig('livewaf') #2 {main} thrown in <b>/home/klient.dhosting.pl/silnapolska/dzienniknarodowy.pl-xu9p/public_html/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php</b> on line <b>34</b><br />