{"id":16887,"date":"2025-08-11T17:55:14","date_gmt":"2025-08-11T15:55:14","guid":{"rendered":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16887"},"modified":"2025-08-11T17:55:16","modified_gmt":"2025-08-11T15:55:16","slug":"sztuczna-inteligencja-moze-zrewe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16887","title":{"rendered":"Sztuczna inteligencja mo\u017ce zrewolucjonizowa\u0107 rolnictwo. Pomaga w zbiorach i dzi\u0119ki niej koszty dzia\u0142ania gospodarstw s\u0105 ni\u017csze"},"content":{"rendered":"\n

Algorytmy sztucznej inteligencji s\u0105 dzi\u015b wykorzystywane m.in. do analizy zdj\u0119\u0107 ro\u015blin, prognozowania plon\u00f3w czy automatycznego sterowania maszynami. AI wspiera dzi\u015b produkcj\u0119 roln\u0105 na wielu poziomach \u2013 od siewu po zbi\u00f3r, a nawet sprzeda\u017c, pomaga te\u017c ograniczy\u0107 koszty i adaptowa\u0107 si\u0119 do zmian klimatu. Dlatego, cho\u0107 teraz w Polsce z nowych technologii korzystaj\u0105 przede wszystkim w\u0142a\u015bciciele najwi\u0119kszych gospodarstw, skala wykorzystania AI szybko ro\u015bnie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Modelowanie neuronowe wchodzi coraz szerzej w bran\u017c\u0119 rolnicz\u0105, natomiast nie wykorzystujemy jeszcze w pe\u0142ni potencja\u0142u, kt\u00f3ry tkwi w tej technologii. W tej chwili to raczkowanie technologii \u2013 mamy firmy, kt\u00f3re wprowadzaj\u0105 na urz\u0105dzenia mobilne, dotykowe, w ci\u0105gnikach technologi\u0119, kt\u00f3ra wspomaga codzienn\u0105 prac\u0119 rolnika. Nie doszli\u015bmy jeszcze jednak do etapu takiego wykorzystania, jaki widzimy na co dzie\u0144 <\/em>\u2013 ocenia w rozmowie z agencj\u0105 Newseria prof. dr hab. in\u017c. Maciej Zaborowicz, kierownik Katedry In\u017cynierii Biosystem\u00f3w Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.<\/p>\n\n\n\n

W Polsce, jak podaje Narodowe Centrum Bada\u0144 i Rozwoju w raporcie \u201eRolnictwo 4.0. Identyfikacja trend\u00f3w technologicznych\u201d, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na badanie przeprowadzone przez Uniwersytet Rolniczy w Krakowie we wsp\u00f3\u0142pracy z firm\u0105 Microsoft (Startup Poland, 2020) \u2013 ro\u015bnie zainteresowanie polskich rolnik\u00f3w technologiami rolnictwa 4.0. Dotyczy to w szczeg\u00f3lno\u015bci rozwi\u0105za\u0144 poprawiaj\u0105cych efektywno\u015b\u0107 nawo\u017cenia (72 proc.), nowoczesnych urz\u0105dze\u0144 do mechanicznego zwalczania chwast\u00f3w (54 proc.), system\u00f3w wspomagaj\u0105cych upraw\u0119 gleby (48 proc.), automatycznego naprowadzania maszyn (54 proc.) i telemetrii (48 proc.).<\/p>\n\n\n\n

Zalet wykorzystania AI jest jednak znacznie wi\u0119cej, a automatyzacja w gospodarstwach rolnych przynosi wymierne korzy\u015bci. Dzi\u0119ki algorytmom uczenia maszynowego rolnicy mog\u0105 podejmowa\u0107 trafniejsze decyzje, optymalizowa\u0107 koszty i dba\u0107 o \u015brodowisko naturalne. Sztuczna inteligencja pozwala szybciej ograniczy\u0107 u\u017cycie nawoz\u00f3w, zautomatyzowa\u0107 zbiory czy wykry\u0107 choroby ro\u015blin. <\/p>\n\n\n\n

Badanie opublikowane w czasopi\u015bmie \u201eComputers and Electronics in Agriculture\u201d wykaza\u0142o zdolno\u015b\u0107 systemu sztucznej inteligencji do wykrywania chor\u00f3b jab\u0142oni. Wykorzystuj\u0105c sie\u0107 neuronow\u0105 wytrenowan\u0105 na zestawie danych obraz\u00f3w li\u015bci jab\u0142oni, system osi\u0105gn\u0105\u0142 imponuj\u0105c\u0105 dok\u0142adno\u015b\u0107 95 proc. w identyfikowaniu obecno\u015bci choroby. Innym praktycznym przyk\u0142adem jest wykrywanie rdzy \u017c\u00f3\u0142tej w uprawach pszenicy. Naukowcy wykorzystali algorytmy uczenia maszynowego do analizy obraz\u00f3w p\u00f3l pszenicy, skutecznie identyfikuj\u0105c zainfekowane obszary z du\u017c\u0105 dok\u0142adno\u015bci\u0105. To zastosowanie sztucznej inteligencji nie tylko oszcz\u0119dza czas, ale tak\u017ce minimalizuje straty, umo\u017cliwiaj\u0105c wczesn\u0105 interwencj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Z poziomu in\u017cynierii rolniczej, in\u017cynierii biosystem\u00f3w, gdzie m\u00f3wimy o zastosowaniu metod sztucznej inteligencji, to na pewno jest to mapowanie p\u00f3l, sprawdzanie zasobno\u015bci gleby, wyznaczanie optymalnych \u015bcie\u017cek przejazdowych. Sczytujemy dane satelitarne, patrzymy, gdzie plon jest ni\u017cszy, gdzie mo\u017cna by ten plon bardziej wyr\u00f3wna\u0107, wyznaczamy odpowiednie dawki nawo\u017cenia i to si\u0119 dzieje ju\u017c dzi\u015b. Je\u017celi chodzi o zastosowanie metod sztucznej inteligencji w wytwarzaniu \u017cywno\u015bci jako takiej, to na pewno s\u0105 to algorytmy, kt\u00f3re wspomagaj\u0105 procesy wytwarzania \u017cywno\u015bci<\/em> \u2013 wymienia ekspert Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.<\/p>\n\n\n\n

Sztuczna inteligencja mo\u017ce znacz\u0105co pom\u00f3c w ocenie jako\u015bci warzyw i owoc\u00f3w, zar\u00f3wno na etapie uprawy, zbioru, jak i w trakcie przetwarzania. Na przyk\u0142ad systemy computer vision z kamerami RGB i bliskiej podczerwieni (NIR) s\u0105 wykorzystywane do sortowania jab\u0142ek lub pomidor\u00f3w \u2013 AI klasyfikuje owoce na podstawie koloru, kszta\u0142tu i stopnia dojrza\u0142o\u015bci. Algorytmy na podstawie czujnik\u00f3w czy zdj\u0119\u0107 z satelit\u00f3w pomagaj\u0105 wybra\u0107 najlepszy moment zbioru, a technologie spektroskopii bliskiej podczerwieni czy hiperspektralnego obrazowania pozwalaj\u0105 oceni\u0107 zawarto\u015b\u0107 cukr\u00f3w, kwas\u00f3w, wody czy skrobi w owocach i warzywach.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Najpierw musimy pozyska\u0107 zestaw odpowiednich parametr\u00f3w, zestaw odpowiednich cech charakterystycznych produkt\u00f3w, kt\u00f3re chcemy oceni\u0107, wprowadzi\u0107 je do takiego systemu i wytworzy\u0107 odpowiedni model, kt\u00f3ry pozwoli nam na dodatkowo obiektywn\u0105 ocen\u0119, nieska\u017con\u0105 subiektywizmem danej osoby oceniaj\u0105cej, i pozwoli nam oceni\u0107 jako\u015b\u0107 np. pomidora czy jako\u015b\u0107 mi\u0119sa<\/em> \u2013 t\u0142umaczy prof. Maciej Zaborowicz.<\/p>\n\n\n\n

Z badania Prescient and Strategic Intelligence wynika, \u017ce rynek sztucznej inteligencji w rolnictwie w 2024 roku by\u0142 wart nieco ponad 2 mld dol. (przy 1,6 mld w 2023 roku). W 2030 roku mo\u017ce by\u0107 to ju\u017c niemal 8 mld. W Polsce, jak wynika z raportu NCBiR, najcz\u0119\u015bciej z technologii Rolnictwa 4.0 korzystaj\u0105 w\u0142a\u015bciciele gospodarstw powy\u017cej 20 ha (38,4 proc. badanych), w gospodarstwach od 2 do 20 ha to 7,6 proc. respondent\u00f3w, w tych jeszcze mniejszych (poni\u017cej 2 ha) \u2013 tylko 3,6 proc.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 M\u0142odzi ludzie znacznie ch\u0119tniej inwestuj\u0105 w nowe rozwi\u0105zania, s\u0105 ch\u0119tni je wykorzystywa\u0107. Czasami \u015bci\u0105gaj\u0105 aplikacje ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 dla test\u00f3w, \u017ceby zobaczy\u0107, jak to dzia\u0142a. Wraz ze wzrostem \u015bredniej wieku wzrasta op\u00f3r przed wprowadzaniem tych zmian, ale znamy to ju\u017c z etapu, kiedy wprowadzali\u015bmy komputery do rolnictwa. Dzisiaj \u017caden operator ci\u0105gnika nie wyobra\u017ca sobie pracy bez joysticka, bez podr\u0119cznego pada, natomiast musimy powoli wchodzi\u0107 w etap wykorzystania nowego oprogramowania, jakim s\u0105 sztuczne sieci neuronowe, uczenie maszynowe, informatyka<\/em> \u2013 t\u0142umaczy badacz z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.<\/p>\n\n\n\n

Sztuczna inteligencja pozwala znacznie ograniczy\u0107 koszty w rolnictwie. Inteligentne systemy, kt\u00f3re rozpoznaj\u0105 ro\u015bliny, aplikuj\u0105 \u015brodki ochrony ro\u015blin tylko na chwasty, co zmniejsza koszty \u015brodk\u00f3w chemicznych. Inteligentne systemy nawadniaj\u0105ce pozwalaj\u0105 zaoszcz\u0119dzi\u0107 nawet 30\u201350 proc. wody w por\u00f3wnaniu do tradycyjnych metod, z kolei prowadzenie maszyn przez AI po optymalnych trasach ogranicza zu\u017cycie paliwa. Dlatego, zdaniem eksperta, ich popularno\u015b\u0107 b\u0119dzie ros\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Nowe technologie przede wszystkim ograniczaj\u0105 wydatki, czyli pozwalaj\u0105 zaoszcz\u0119dzi\u0107 pieni\u0105dze, przez to, \u017ce s\u0105 systemami doradczymi. To doradztwo polega na tym, \u017ce mo\u017cemy eliminowa\u0107 b\u0142\u0119dy, kt\u00f3re mamy w zaplanowanych procesach, na przyk\u0142ad zoptymalizowa\u0107 proces przejazdu, pozyskiwania danego materia\u0142u, i to samo w sobie ju\u017c jest warto\u015bci\u0105 dodan\u0105. Bardzo te\u017c spad\u0142y koszty pozyskania technologii, to nie jest ju\u017c tak drogie jak kiedy\u015b, wi\u0119c wprowadzenie takich rozwi\u0105za\u0144 na rynek na pewno wspomaga nawet ma\u0142ych gospodarzy bez wielkich nak\u0142ad\u00f3w i koszt\u00f3w<\/em> \u2013 przekonuje prof. dr hab. in\u017c. Maciej Zaborowicz.<\/p>\n\n\n\n