Dorasta\u0142 w atmosferze poczucia krzywdy, ale i \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce walka o wolno\u015b\u0107 wymaga cierpliwo\u015bci i m\u0105drego dzia\u0142ania. Od najm\u0142odszych lat wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 zdolno\u015bciami intelektualnymi oraz zami\u0142owaniem do historii i polityki. To w\u0142a\u015bnie z po\u0142\u0105czenia tych dw\u00f3ch cech narodzi\u0142a si\u0119 jego wizja pracy dla narodu \u2013 wizja, kt\u00f3ra odmieni\u0142a bieg dziej\u00f3w Polski.<\/p>\n\n\n\n
Dmowski stworzy\u0142 podwaliny nowoczesnego polskiego ruchu narodowego. W jego uj\u0119ciu nar\u00f3d by\u0142 wsp\u00f3lnot\u0105 losu, zakorzenion\u0105 w historii, j\u0119zyku i kulturze. W przeciwie\u0144stwie do romantycznych wizji powsta\u0144czych, cz\u0119sto opartych na emocjach, stawia\u0142 na twardy realizm polityczny i my\u015blenie w kategoriach interesu pa\u0144stwa. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce silny nar\u00f3d to taki, kt\u00f3ry potrafi wytworzy\u0107 w\u0142asn\u0105 elit\u0119 intelektualn\u0105, gospodarcz\u0105 i polityczn\u0105, zdoln\u0105 do kierowania losem kraju. Jego ksi\u0105\u017cka My\u015bli nowoczesnego Polaka<\/em> sta\u0142a si\u0119 manifestem, w kt\u00f3rym nawo\u0142ywa\u0142 do samodyscypliny, pracy nad sob\u0105 i odpowiedzialno\u015bci za wsp\u00f3lnot\u0119. Dzi\u0119ki tej idei zyska\u0142 autorytet w\u015br\u00f3d inteligencji i m\u0142odzie\u017cy akademickiej, a jego pogl\u0105dy kszta\u0142towa\u0142y ca\u0142e pokolenia dzia\u0142aczy spo\u0142ecznych.<\/p>\n\n\n\n Wsp\u00f3\u0142tworzone przez niego stronnictwo by\u0142o jednym z najpot\u0119\u017cniejszych ruch\u00f3w politycznych prze\u0142omu XIX i XX wieku. Dmowski potrafi\u0142 skupi\u0107 wok\u00f3\u0142 siebie zar\u00f3wno intelektualist\u00f3w, jak i dzia\u0142aczy terenowych, a tak\u017ce zwyk\u0142ych obywateli, kt\u00f3rzy widzieli w nim nie tylko polityka, ale przewodnika narodu. Endecja prowadzi\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 w prasie, zak\u0142ada\u0142a organizacje spo\u0142eczne, wspiera\u0142a polski handel i przemys\u0142, organizowa\u0142a szko\u0142y i kursy, a tak\u017ce walczy\u0142a o prawa Polak\u00f3w w rosyjskiej Dumie. Dmowski wierzy\u0142, \u017ce w realiach zabor\u00f3w jedyn\u0105 drog\u0105 do wolno\u015bci jest stopniowe wzmacnianie polskiej pozycji w ka\u017cdej sferze \u017cycia \u2013 od gospodarki po kultur\u0119.<\/p>\n\n\n\n W czasie I wojny \u015bwiatowej Dmowski dostrzeg\u0142, \u017ce wojna mi\u0119dzy zaborcami mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 szans\u0105 na odrodzenie Polski. Postawi\u0142 na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z pa\u0144stwami Ententy, wierz\u0105c, \u017ce zwyci\u0119stwo tej koalicji otworzy drog\u0119 do odbudowy pa\u0144stwa. Jako prezes Komitetu Narodowego Polskiego w Pary\u017cu zdoby\u0142 uznanie dyplomacji francuskiej, brytyjskiej i ameryka\u0144skiej, co mia\u0142o kluczowe znaczenie dla sprawy polskiej. Kulminacyjnym momentem jego misji by\u0142a konferencja pokojowa w Wersalu w 1919 roku, gdzie przez wiele godzin, w perfekcyjnym francuskim, przedstawia\u0142 dzieje Polski, jej prawo do niepodleg\u0142o\u015bci oraz konieczno\u015b\u0107 przyznania jej korzystnych granic. Wraz z Ignacym Paderewskim podpisa\u0142 traktat wersalski, formalnie potwierdzaj\u0105cy odrodzenie pa\u0144stwa polskiego po 123 latach niewoli.<\/p>\n\n\n\n Dmowski rozumia\u0142, \u017ce wolno\u015b\u0107 trzeba nie tylko og\u0142osi\u0107, lecz tak\u017ce obroni\u0107. Dlatego zabiega\u0142 o utworzenie silnych si\u0142 zbrojnych pod auspicjami sprzyjaj\u0105cych Polsce mocarstw. Owocem tych stara\u0144 by\u0142a B\u0142\u0119kitna Armia \u2013 formacja powsta\u0142a we Francji z polskich ochotnik\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata, wyposa\u017cona i wyszkolona przez Francuz\u00f3w. Dow\u00f3dztwo powierzono genera\u0142owi J\u00f3zefowi Hallerowi. B\u0142\u0119kitna Armia po powrocie do kraju wzi\u0119\u0142a udzia\u0142 w walkach o granice, m.in. w wojnie polsko-bolszewickiej, a jej obecno\u015b\u0107 sta\u0142a si\u0119 symbolem, \u017ce dyplomacja i si\u0142a militarna musz\u0105 i\u015b\u0107 w parze.<\/p>\n\n\n\n Dorobek intelektualny Dmowskiego to jeden z filar\u00f3w polskiej my\u015bli politycznej XX wieku. W swoich ksi\u0105\u017ckach i artyku\u0142ach analizowa\u0142 procesy historyczne, oceniaj\u0105c je z perspektywy interesu narodowego. Polityka polska i odbudowanie pa\u0144stwa<\/em> to nie tylko kronika wydarze\u0144, ale i podr\u0119cznik geopolityki \u2013 pokazuj\u0105cy, jak umiej\u0119tne czytanie mapy politycznej \u015bwiata mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 sprawie narodowej. Jego publicystyka cechowa\u0142a si\u0119 jasno\u015bci\u0105 wywodu, umiej\u0119tno\u015bci\u0105 \u0142\u0105czenia fakt\u00f3w oraz zdolno\u015bci\u0105 przewidywania konsekwencji politycznych decyzji.<\/p>\n\n\n\n Po przewrocie majowym w 1926 roku Dmowski stopniowo odsuwa\u0142 si\u0119 od bie\u017c\u0105cej polityki, cho\u0107 wci\u0105\u017c by\u0142 uznawany za autorytet przez ob\u00f3z narodowy. Po\u015bwi\u0119ca\u0142 czas pisarstwu, spotkaniom z m\u0142odymi dzia\u0142aczami i pracy koncepcyjnej nad przysz\u0142o\u015bci\u0105 pa\u0144stwa. Zmar\u0142 2 stycznia 1939 roku w Drozdowie, w maj\u0105tku nale\u017c\u0105cym do jego przyjaci\u00f3\u0142 Lutos\u0142awskich. Pogrzeb w Warszawie zgromadzi\u0142 t\u0142umy, a jego posta\u0107 \u017cegnano jako jednego z architekt\u00f3w odrodzonej Rzeczypospolitej. Spocz\u0105\u0142 na cmentarzu Br\u00f3dnowskim \u2013 w miejscu, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 celem licznych pielgrzymek patriotycznych.<\/p>\n\n\n\n Roman Dmowski pozostaje jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych postaci w polskiej historii XX wieku. By\u0142 ideologiem, kt\u00f3ry nada\u0142 kszta\u0142t nowoczesnemu polskiemu nacjonalizmowi, tw\u00f3rc\u0105 i liderem ruchu, kt\u00f3ry potrafi\u0142 zmobilizowa\u0107 miliony, dyplomat\u0105, kt\u00f3ry na salonach Pary\u017ca i Wersalu przekonywa\u0142 mo\u017cnych \u015bwiata do sprawy polskiej, oraz wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 si\u0142y zbrojnej, kt\u00f3ra obroni\u0142a m\u0142ode pa\u0144stwo. Jego \u017cycie to przyk\u0142ad determinacji, pracy u podstaw i przekonania, \u017ce nar\u00f3d musi sam wykuwa\u0107 swoj\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107. Dzi\u0119ki jego wysi\u0142kom Polska powr\u00f3ci\u0142a na map\u0119 Europy, a jego my\u015bl polityczna wci\u0105\u017c inspiruje i prowokuje do dyskusji nad miejscem Polski w \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n Rafa\u0142 Sk\u00f3rniewski<\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Roman Dmowski urodzi\u0142 si\u0119 9 sierpnia 1864 roku w Kamionku pod Warszaw\u0105, w okresie, gdy ziemie polskie by\u0142y rozdzielone pomi\u0119dzy trzy mocarstwa zaborcze. Dorasta\u0142 w atmosferze poczucia krzywdy, ale i \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce walka o wolno\u015b\u0107 wymaga cierpliwo\u015bci i m\u0105drego dzia\u0142ania. Od najm\u0142odszych lat wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 zdolno\u015bciami intelektualnymi oraz zami\u0142owaniem do historii i polityki. To w\u0142a\u015bnie […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":16864,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[41,6],"tags":[204,203],"class_list":["post-16866","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia-i-idea","category-postacie","tag-endecja","tag-roman-dmowski"],"yoast_head":"\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"