{"id":16596,"date":"2025-07-21T06:34:21","date_gmt":"2025-07-21T04:34:21","guid":{"rendered":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16596"},"modified":"2025-07-21T06:37:50","modified_gmt":"2025-07-21T04:37:50","slug":"zwalczanie-mobbingu-wciaz-bardzo-trudne-prawo-jest-nieprecyzyjne-a-inspektorzy-pracy-nie-maja-wystarczajacych-narzedzi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16596","title":{"rendered":"Zwalczanie mobbingu wci\u0105\u017c bardzo trudne. Prawo jest nieprecyzyjne, a inspektorzy pracy nie maj\u0105 wystarczaj\u0105cych narz\u0119dzi"},"content":{"rendered":"\n

Ponad 90 proc. pracownik\u00f3w przynajmniej raz w karierze do\u015bwiadczy\u0142o zachowa\u0144 mog\u0105cych zosta\u0107 uznane za mobbing \u2013 wynika z raportu \u201eMobbing w \u015brodowisku pracy\u201d. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b nie zg\u0142asza nigdzie takich przypadk\u00f3w, poniewa\u017c nie ufa w to, \u017ce otrzyma realn\u0105 pomoc. Kodeks pracy nie chroni nale\u017cycie przed tym zjawiskiem \u2013 zapis nak\u0142adaj\u0105cy na pracodawc\u00f3w obowi\u0105zek przeciwdzia\u0142ania mu jest lakoniczny i nie wskazano w nim sposobu, w jaki ma by\u0107 realizowany. R\u00f3wnie\u017c inspekcja pracy nie ma \u017cadnych narz\u0119dzi, kt\u00f3re pozwala\u0142yby skutecznie walczy\u0107 z mobbingiem. Problem polega r\u00f3wnie\u017c na tym, \u017ce poj\u0119cie to bywa nadu\u017cywane i wykorzystywane w walce z pracodawc\u0105.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Definicja mobbingu widniej\u0105ca w Kodeksie pracy jest niestety bardzo skomplikowana. Zawiera wiele nieostrych poj\u0119\u0107, kt\u00f3re doprecyzowa\u0142o orzecznictwo. Aby dochodzi\u0107 swoich roszcze\u0144 przed s\u0105dem, trzeba udowodni\u0107, \u017ce zosta\u0142y spe\u0142nione wszystkie przes\u0142anki, kt\u00f3re wymienia artyku\u0142 w Kodeksie pracy, a to bardzo utrudnia spraw\u0119 \u2013<\/em> ocenia w rozmowie z agencj\u0105 Newseria Marcin Stanecki, G\u0142\u00f3wny Inspektor Pracy.<\/p>\n\n\n\n

Z ubieg\u0142orocznego raportu \u201eMobbing w \u015brodowisku pracy\u201d, opracowanego przez Antal i Dobr\u0105 Fundacj\u0119 pod patronatem Pracodawc\u00f3w RP, wynika, \u017ce 93 proc. pracownik\u00f3w do\u015bwiadczy\u0142o co najmniej raz zachowa\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 uznane za mobbing. Z kolei opublikowany w czerwcu br. raport z badania \u201ePracowa\u0107 po ludzku\u201d (oparty na odpowiedziach ponad tysi\u0105ca respondent\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych 80 proc. stanowi\u0142y kobiety) podaje, \u017ce ponad 66 proc. os\u00f3b do\u015bwiadczy\u0142o w swoim \u017cyciu zawodowym d\u0142ugotrwa\u0142ego i uporczywego n\u0119kania lub zastraszania, kt\u00f3re prowadzi\u0142o do obni\u017cenia samooceny zawodowej, poni\u017cenia, o\u015bmieszenia, izolacji lub eliminacji z zespo\u0142u. Do\u015bwiadczenie mobbingu zg\u0142osi\u0142o zaledwie 31 proc. os\u00f3b do\u015bwiadczaj\u0105cych go, a tylko nieco ponad 18 proc. z nich deklaruje, \u017ce otrzyma\u0142o realn\u0105 pomoc.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Pozycja osoby, kt\u00f3ra jest poszkodowana przez mobbera, jest bardzo trudna. Stron\u0105 mobbinguj\u0105c\u0105 jest bardzo cz\u0119sto personel \u015bredni: kierownicy, mened\u017cerowie, kt\u00f3rzy przynosz\u0105 fantastyczne wyniki dla firmy. Cen\u0105 za to jest to, co si\u0119 dzieje z pracownikami podlegaj\u0105cymi pod mened\u017cera, kt\u00f3ry, m\u00f3wi\u0105c j\u0119zykiem potocznym, wysysa ich niemal\u017ce do ostatniej kropli krwi. Trudno jest w firmie pozby\u0107 si\u0119 osoby, kt\u00f3ra przynosi superwyniki, gdy zestawi si\u0119 j\u0105 z pracownikiem, kt\u00f3ra nie wytrzymuje presji, tempa pracy, nacisku i z tego powodu doznaje rozstroju zdrowia, pada ofiar\u0105 mobbingu polegaj\u0105cego na tym, \u017ce trzeba pracowa\u0107 ponad si\u0142y <\/em>\u2013 komentuje Marcin Stanecki.<\/p>\n\n\n\n

W kwestii obowi\u0105zku zwalczania mobbingu Kodeks pracy jest nieprecyzyjny. Zapis na ten temat ogranicza si\u0119 do tylko jednego zdania: \u201ePracodawca jest obowi\u0105zany przeciwdzia\u0142a\u0107 mobbingowi\u201d. Nie s\u0105 okre\u015blone natomiast \u017cadne wskaz\u00f3wki co do tego, jak ten obowi\u0105zek ma by\u0107 spe\u0142niony. Cz\u0119\u015b\u0107 firm powa\u017cnie podchodzi do tego tematu i przygotowuje procedury, telefony zaufania dla swoich pracownik\u00f3w. Wyniki badania \u201ePracowa\u0107 po ludzku\u201d wskazuj\u0105, \u017ce polityka antymobbingowa wyst\u0119puje w nieco ponad 43 proc. organizacji. Niemal co czwarty respondent nie wie natomiast, czy taka polityka w zatrudniaj\u0105cej go firmie istnieje. Szkolenia antymobbingowe s\u0105 dost\u0119pne tylko w nieco ponad 26 proc. firm.<\/p>\n\n\n\n

Co wi\u0119cej, okazuje si\u0119, \u017ce w kwestii walki ze zjawiskiem mobbingu zwi\u0105zane r\u0119ce ma r\u00f3wnie\u017c sama Pa\u0144stwowa Inspekcja Pracy.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 My nie mamy \u015brodk\u00f3w o charakterze w\u0142adczym, typu decyzja. Mobbing nie jest ani wykroczeniem, ani przest\u0119pstwem. Mo\u017cemy skierowa\u0107 tylko \u015brodki o charakterze mi\u0119kkim: wyst\u0105pienie, polecenie, kt\u00f3re charakteryzuj\u0105 si\u0119 tym, \u017ce my si\u0119 zwracamy, a nie nakazujemy. To oznacza, \u017ce podmiot kontrolowany mo\u017ce ca\u0142kowicie tak\u0105 pro\u015bb\u0119 zbagatelizowa\u0107 i jest to dzia\u0142anie niestety lege artis. Mo\u017cna dochodzi\u0107 swoich praw przed s\u0105dem, ale pami\u0119tajmy, \u017ce w Polsce co 20. sprawa ko\u0144czy si\u0119 pozytywnie dla pracownika i cz\u0119sto trwa to bardzo d\u0142ugo. Odszkodowania to \u015brednio kilka, g\u00f3ra kilkana\u015bcie tysi\u0119cy z\u0142otych. I jeszcze jedna wa\u017cna rzecz: praktycznie ka\u017cda osoba, kt\u00f3ra dozna\u0142a mobbingu i wyst\u0119puje przed s\u0105dem, na nowo musi przechodzi\u0107 rehabilitacj\u0119 i na nowo si\u0119 leczy\u0107. Cz\u0119sto te pieni\u0105dze, kt\u00f3re wygrywa, nawet na to nie starcz\u0105 <\/em>\u2013 dodaje G\u0142\u00f3wny Inspektor Pracy.<\/p>\n\n\n\n

Zjawisko mobbingu niesie ze sob\u0105 powa\u017cne skutki dla zdrowia psychicznego, ale ponad 70 proc. badanych bardzo cz\u0119sto lub cz\u0119sto zg\u0142asza\u0142o tak\u017ce objawy fizyczne. D\u0142ugotrwa\u0142y stres skutkuje wzrostem kortyzolu i napi\u0119\u0107 mi\u0119\u015bniowych, a tak\u017ce zaburzeniami kr\u0105\u017cenia. Ponad 62 proc. respondent\u00f3w do\u015bwiadczy\u0142o zmian w apetycie \u2013 mobbing mo\u017ce skutkowa\u0107 nieregularnym od\u017cywianiem, spadkiem masy cia\u0142a lub wr\u0119cz przeciwnie, kompulsywnym jedzeniem i przybieraniem na wadze. Ponad 56 proc. zg\u0142asza\u0142o cz\u0119sto lub bardzo cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105ce objawy, takie jak: nadci\u015bnienie, b\u00f3le w klatce piersiowej czy b\u00f3le g\u0142owy. D\u0142ugotrwa\u0142y stres zwi\u0119ksza ryzyko zawa\u0142u czy arytmii.<\/p>\n\n\n\n

Jak zaznacza G\u0142\u00f3wny Inspektor Pracy, nieprecyzyjno\u015b\u0107 zapis\u00f3w dotycz\u0105cych mobbingu sprawia, \u017ce to poj\u0119cie bywa nadu\u017cywane.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Mia\u0142em do czynienia z tak\u0105 sytuacj\u0105, \u017ce w jednej z du\u017cych firm mo\u017cna by\u0142o przychodzi\u0107 do pracy z psem. Mia\u0142o by\u0107 to rozwi\u0105zanie propracownicze, ale okaza\u0142o si\u0119, \u017ce niestety nie wszystkim pracownikom si\u0119 to podoba\u0142o, bo kto\u015b mia\u0142 alergi\u0119, kto\u015b si\u0119 wystraszy\u0142. Prezes podj\u0105\u0142 wi\u0119c decyzj\u0119, \u017ce od 1 stycznia b\u0119dzie zakaz przychodzenia do pracy z psami. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce wp\u0142yn\u0119\u0142a skarga na mobbing od os\u00f3b, kt\u00f3re do tej pory przychodzi\u0142y do pracy z psem. Oczywi\u015bcie nie jest to zjawisko o charakterze mobbingowym. Innym klasycznym przyk\u0142adem nadu\u017cycia tego s\u0142owa jest polecenie pracy w godzinach nadliczbowych, kt\u00f3re te\u017c nie jest mobbingiem <\/em>\u2013 wymienia Marcin Stanecki. \u2013 Dzisiaj bardzo cz\u0119sto mobbing bywa nadu\u017cywany, zw\u0142aszcza przez osoby, kt\u00f3re trac\u0105 prac\u0119. To wynika chocia\u017cby z naszych skarg. Pracownik pisz\u0105cy skarg\u0119 opisuje szereg nieprawid\u0142owo\u015bci w zak\u0142adzie, kt\u00f3re rzeczywi\u015bcie maj\u0105 miejsce, chocia\u017cby k\u0142opot z wyp\u0142at\u0105 wynagrodze\u0144, z wyp\u0142at\u0105 wynagrodzenia za prac\u0119 w godzinach nadliczbowych, z naruszeniami przepis\u00f3w o czasie pracy, kt\u00f3ry bardzo skrupulatnie rozpisuje i na ko\u0144cu dopisuje jeszcze mobbing. I trudno jest inspektorowi odnie\u015b\u0107 si\u0119 do tak lakonicznej informacji i bardzo cz\u0119sto to ma by\u0107 mocne uderzenie ze strony pracownika w pracodawc\u0119.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Nad doprecyzowaniem przepis\u00f3w dotycz\u0105cych mobbingu pracuje Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej. W projekcie resort proponuje uproszczenie definicji mobbbingu i wykluczenie z niej m.in. zachowa\u0144 incydentalnych i jednorazowych oraz niezale\u017cnych od intencjonalno\u015bci dzia\u0142ania sprawcy. Ustawa ma te\u017c wprowadzi\u0107 obowi\u0105zek okre\u015blenia zasad przeciwdzia\u0142ania mobbingowi i dyskryminacji w regulaminie pracy albo w obwieszczeniu. Jednocze\u015bnie ma te\u017c chroni\u0107 pracodawc\u00f3w oraz inne osoby przed fa\u0142szywymi oskar\u017ceniami.<\/p>\n\n\n\n