{"id":16390,"date":"2025-07-12T10:30:51","date_gmt":"2025-07-12T08:30:51","guid":{"rendered":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16390"},"modified":"2025-07-21T11:46:24","modified_gmt":"2025-07-21T09:46:24","slug":"krakowska-szkola-ekonoii-dorobek-i-mysl-adama-krzyzanowskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16390","title":{"rendered":"Artur Szczepek: Krakowska szko\u0142a ekonomii &#8211; dorobek i my\u015bl Adama Krzy\u017canowskiego"},"content":{"rendered":"\n<h5 class=\"wp-block-heading\">Adam Krzy\u017canowski (1873\u20131963) jest uznawany za jednego z za\u0142o\u017cycieli krakowskiej szko\u0142y ekonomii, \u0142\u0105cz\u0105cej liberalizm gospodarczy z konserwatywn\u0105 my\u015bl\u0105 polityczn\u0105. Jako profesor Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego i kierownik Katedry Ekonomii Politycznej ukszta\u0142towa\u0142 pokolenia ekonomist\u00f3w, w\u015br\u00f3d nich Edwarda Taylora, Adama Vetulaniego i Kazimierza Studentowicza. <\/h5>\n\n\n\n<p>Zas\u0142yn\u0105\u0142 jako autor prac o teorii pieni\u0105dza, skarbowo\u015bci i polityce gospodarczej, propaguj\u0105c ide\u0119 silnej waluty i bud\u017cetowej r\u00f3wnowagi. W II RP negocjowa\u0142 ameryka\u0144sk\u0105 po\u017cyczk\u0119 stabilizacyjn\u0105 i by\u0142 jednym z najwa\u017cniejszych publicyst\u00f3w ekonomicznych okresu mi\u0119dzywojennego.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">\u017byciorys Adama Krzy\u017canowskiego: droga naukowa, polityczna i spo\u0142eczna<\/h4>\n\n\n\n<p>Adam Alojzy Krzy\u017canowski urodzi\u0142 si\u0119 19 stycznia 1873 roku w Krakowie w rodzinie ksi\u0119garskiej. Jego ojciec Stanis\u0142aw Andrzej Krzy\u017canowski by\u0142 znanym ksi\u0119garzem, co wp\u0142yn\u0119\u0142o na atmosfer\u0119 intelektualn\u0105, w jakiej dorasta\u0142. Po uko\u0144czeniu Gimnazjum \u015bw. Anny w Krakowie, w latach 1889\u20131894 studiowa\u0142 prawo na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim. Jego mistrzami byli wybitni profesorowie prawa i historii, m.in. Fryderyk Zoll, Boles\u0142aw Ulanowski i Micha\u0142 Bobrzy\u0144ski. W 1894 roku Krzy\u017canowski obroni\u0142 doktorat z prawa, a w kolejnym roku uzupe\u0142nia\u0142 studia w Berlinie i Lipsku. W Lipsku, pod opiek\u0105 Gustava von Schmollera, napisa\u0142 swoj\u0105 pierwsz\u0105 prac\u0119 ekonomiczn\u0105 &#8220;Die Grundbesitzverteilung in Galizien&#8221;, w kt\u00f3rej analizowa\u0142 struktur\u0119 w\u0142asno\u015bci ziemskiej w Galicji w kontek\u015bcie polityki agrarnej i przeludnienia.<\/p>\n\n\n\n<p>Po powrocie do Krakowa rozpocz\u0105\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 akademick\u0105 i spo\u0142eczn\u0105. Przez kilka lat pracowa\u0142 w Prokuratorii Skarbu, a nast\u0119pnie od 1896 roku by\u0142 sekretarzem Krajowego Towarzystwa Rolniczego. Prowadzi\u0142 wyk\u0142ady z ekonomii na Kursach Baranieckiego oraz w Akademii Handlowej w Krakowie. W 1908 roku habilitowa\u0142 si\u0119 na Wydziale Prawa UJ na podstawie pracy Teoria Malthusa ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem jej stosunku do prawa zmniejszaj\u0105cego si\u0119 przychodu z ziemi, co zapocz\u0105tkowa\u0142o jego sta\u0142\u0105 karier\u0119 uniwersyteck\u0105. W 1912 roku zosta\u0142 profesorem nadzwyczajnym, a w 1916 zwyczajnym. Kierowa\u0142 Katedr\u0105 Ekonomii Politycznej i Skarbowo\u015bci a\u017c do przej\u015bcia na emerytur\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>W okresie mi\u0119dzywojennym Krzy\u017canowski \u0142\u0105czy\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 akademick\u0105 z polityczn\u0105. W latach 1933\u20131938 by\u0142 prorektorem Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego i dziekanem Wydzia\u0142u Prawa. W 1928 roku zosta\u0142 pos\u0142em na Sejm II RP z ramienia Bezpartyjnego Bloku Wsp\u00f3\u0142pracy z Rz\u0105dem, gdzie przewodniczy\u0142 Komisji Skarbowej. To w\u0142a\u015bnie on prowadzi\u0142 w latach 1927\u20131937 kluczowe negocjacje z ameryka\u0144skimi bankami w Nowym Jorku, dzi\u0119ki kt\u00f3rym Polska uzyska\u0142a po\u017cyczk\u0119 stabilizacyjn\u0105, pozwalaj\u0105c\u0105 ustabilizowa\u0107 warto\u015b\u0107 polskiego z\u0142otego. W 1931 roku, po tzw. procesie brzeskim, Krzy\u017canowski z\u0142o\u017cy\u0142 mandat poselski na znak protestu przeciwko uwi\u0119zieniu pos\u0142\u00f3w Centrolewu.<\/p>\n\n\n\n<p>Wa\u017cnym w\u0105tkiem jego \u017cycia by\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 organizacyjna. By\u0142 cz\u0142onkiem Polskiej Akademii Umiej\u0119tno\u015bci, gdzie pe\u0142ni\u0142 funkcje sekretarza Komisji Prawniczej, przewodnicz\u0105cego Komitetu Wydawnictw Ekonomicznych, wicedyrektora Wydzia\u0142u II i delegata do Fundacji K\u00f3rnickiej. Wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 tak\u017ce Polskie Towarzystwo Ekonomiczne i Polskie Towarzystwo Statystyczne.<\/p>\n\n\n\n<p>Po agresji III Rzeszy Krzy\u017canowski zosta\u0142 6 listopada 1939 roku aresztowany przez Niemc\u00f3w w ramach Sonderaktion Krakau i wywieziony do obozu koncentracyjnego Sachsenhausen. Cho\u0107 rozesz\u0142y si\u0119 pog\u0142oski o jego \u015bmierci, zosta\u0142 zwolniony w lutym 1940 roku. Po powrocie do Krakowa zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w tajne nauczanie, prowadz\u0105c wyk\u0142ady z ekonomii, statystyki i skarbowo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Po wojnie Krzy\u017canowski uczestniczy\u0142 w rozmowach w Moskwie w czerwcu 1945 roku, po kt\u00f3rych powo\u0142ano Tymczasowy Rz\u0105d Jedno\u015bci Narodowej. Zosta\u0142 cz\u0142onkiem Krajowej Rady Narodowej i w 1947 roku pos\u0142em na Sejm Ustawodawczy z ramienia Stronnictwa Demokratycznego. W 1949 roku, nie godz\u0105c si\u0119 na stalinizacj\u0119 \u017cycia publicznego, zrezygnowa\u0142 z mandatu i cz\u0142onkostwa w partii. W tym samym okresie zosta\u0142 usuni\u0119ty z Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n<p>Po 1956 roku w\u0142adze UJ przywr\u00f3ci\u0142y mu stanowisko. W latach 1957\u20131958 pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 prezesa reaktywowanej Polskiej Akademii Umiej\u0119tno\u015bci, cho\u0107 odm\u00f3wi\u0142 przyj\u0119cia cz\u0142onkostwa w Polskiej Akademii Nauk. Ostatecznie przeszed\u0142 na emerytur\u0119 w 1960 roku. Zmar\u0142 29 stycznia 1963 roku w Krakowie, w wieku 90 lat. Spoczywa na cmentarzu Rakowickim. Jego \u017cycie \u0142\u0105czy\u0142o dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukow\u0105, polityczn\u0105 i spo\u0142eczn\u0105. Uznawany jest za jednego z tw\u00f3rc\u00f3w krakowskiej szko\u0142y ekonomii, kt\u00f3rej zasady liberalizmu i etyki gospodarczej kszta\u0142towa\u0142y polsk\u0105 my\u015bl ekonomiczn\u0105 przez dekady.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Pogl\u0105dy ekonomiczne Adama Krzy\u017canowskiego: teoria i praktyka<\/h4>\n\n\n\n<p>Adam Krzy\u017canowski by\u0142 jednym z najwa\u017cniejszych polskich ekonomist\u00f3w okresu mi\u0119dzywojennego. Jego pogl\u0105dy \u0142\u0105czy\u0142y liberalizm gospodarczy z konserwatywnym spojrzeniem na sprawy spo\u0142eczne i polityczne. Fundamentem jego my\u015bli by\u0142a wiara w si\u0142\u0119 wolnego rynku, w\u0142asno\u015b\u0107 prywatn\u0105 i indywidualn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107. Jak pisa\u0142 w &#8220;Za\u0142o\u017ceniach ekonomiki&#8221;:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201ePoszczeg\u00f3lne jednostki, stosuj\u0105c lepiej ni\u017c ich otoczenie zasad\u0119 najmniejszego wysi\u0142ku, przeprowadza\u0142y zmiany w dotychczasowej organizacji gospodarczej gwoli osi\u0105gni\u0119cia tym sposobem korzy\u015bci.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Krzy\u017canowski broni\u0142 wolnej gospodarki, wskazuj\u0105c, \u017ce nadmierna ingerencja pa\u0144stwa niszczy zar\u00f3wno efektywno\u015b\u0107 ekonomiczn\u0105, jak i instytucje demokratyczne. Pa\u0144stwo wed\u0142ug niego powinno ogranicza\u0107 swoj\u0105 aktywno\u015b\u0107 do ochrony w\u0142asno\u015bci prywatnej, bezpiecze\u0144stwa wewn\u0119trznego i zewn\u0119trznego. Nie by\u0142 jednak bezwarunkowym zwolennikiem laissez-faire. Dopuszcza\u0142 interwencj\u0119 pa\u0144stwa w sprawach rolnictwa, zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie nadmiernego rozdrabniania gospodarstw i przeludnienia. W m\u0142odo\u015bci zaleca\u0142 tworzenie sp\u00f3\u0142dzielni i regulacje ograniczaj\u0105ce emigracj\u0119, ale z czasem jego pogl\u0105dy ewoluowa\u0142y ku zdecydowanemu liberalizmowi. Kluczowym dla jego my\u015bli ekonomicznej by\u0142o poj\u0119cie gospodarno\u015bci, rozumianej jako maksymalizacja efekt\u00f3w przy minimalnych nak\u0142adach. Wed\u0142ug Krzy\u017canowskiego wolna konkurencja, brak monopoli i swoboda wyboru zawodu to warunki niezb\u0119dne dla rozwoju.<\/p>\n\n\n\n<p>Wyj\u0105tkowym aspektem jego teorii by\u0142o wprowadzenie do ekonomii element\u00f3w etycznych. Krzy\u017canowski podkre\u015bla\u0142, \u017ce rozw\u00f3j gospodarczy sprzyja wy\u017cszej moralno\u015bci spo\u0142ecznej. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce \u201e<em>sta\u0142y wzrost dobrobytu spowoduje wi\u0119ksze przestrzeganie prawa, a tym samym stworzy warunki do rozwoju wy\u017cszej moralno\u015bci\u201d<\/em>. Jego zdaniem ludzie nie kieruj\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie interesem w\u0142asnym, ale tak\u017ce altruizmem, etyk\u0105 i pracowito\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Szczeg\u00f3lne miejsce w jego dorobku zajmuje teoria pieni\u0105dza. Ju\u017c w 1911 roku opublikowa\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 &#8220;Pieni\u0105dz&#8221;, a nast\u0119pnie rozwija\u0142 te zagadnienia w podr\u0119czniku &#8220;Nauka o pieni\u0105dzu i kredycie&#8221;. Krzy\u017canowski opiera\u0142 si\u0119 na klasycznej teorii ilo\u015bciowej, ale podkre\u015bla\u0142 te\u017c znaczenie stabilizacji waluty, zwi\u0105zku pomi\u0119dzy oszcz\u0119dno\u015bciami, stopami procentowymi a cyklami koniunkturalnymi. Twierdzi\u0142, \u017ce kryzysy gospodarcze wynikaj\u0105 z niedoboru kapita\u0142u obrotowego w gospodarce. W uj\u0119ciu Krzy\u017canowskiego pieni\u0105dz by\u0142 nie tylko \u015brodkiem wymiany, ale i narz\u0119dziem polityki pa\u0144stwa. Jako doradca rz\u0105dowy bra\u0142 udzia\u0142 w opracowywaniu plan\u00f3w pozyskania po\u017cyczek zagranicznych, zw\u0142aszcza ameryka\u0144skiej po\u017cyczki stabilizacyjnej w latach 20. XX wieku. W swoich postulatach k\u0142ad\u0142 nacisk na r\u00f3wnowag\u0119 bud\u017cetu i ograniczenie emisji pieni\u0105dza na cele skarbu.<\/p>\n\n\n\n<p>Swoje pogl\u0105dy Krzy\u017canowski prezentowa\u0142 nie tylko w pracach naukowych, lecz tak\u017ce w publicystyce. Do najwa\u017cniejszych zbior\u00f3w jego tekst\u00f3w nale\u017c\u0105 tomy &#8220;Polityka i gospodarstwo&#8221; (1931) oraz &#8220;Dolar i z\u0142oty&#8221; (1935). By\u0142y to eseje ekonomiczne, \u0142\u0105cz\u0105ce precyzj\u0119 analityczn\u0105 z publicystyczn\u0105 form\u0105. Jak zauwa\u017cy\u0142 Edward Taylor:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201eW rodzaju tym okaza\u0142 si\u0119 Krzy\u017canowski niepor\u00f3wnany, tote\u017c owe &#8216;eseje&#8217; cieszy\u0142y si\u0119 niezmiern\u0105 poczytno\u015bci\u0105 i wywiera\u0142y szeroki wp\u0142yw.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Krzy\u017canowski nie unika\u0142 te\u017c polemik z innymi ekonomistami. Najg\u0142o\u015bniejszym przyk\u0142adem by\u0142a jego krytyka reformy walutowej W\u0142adys\u0142awa Grabskiego z 1924 roku. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce reforma ta nie zosta\u0142a nale\u017cycie przygotowana finansowo, a stabilizacja marki polskiej powinna j\u0105 by\u0142a poprzedza\u0107. W swoich tekstach odnosi\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do pogl\u0105d\u00f3w Johna Maynarda Keynesa. Cho\u0107 nie podziela\u0142 ca\u0142kowicie keynesizmu, w drugiej po\u0142owie lat 30. dostrzega\u0142 jego znaczenie dla polityki antykryzysowej, zw\u0142aszcza je\u015bli chodzi o kontrolowan\u0105 inflacj\u0119 i pobudzanie popytu poprzez inwestycje pa\u0144stwowe.<\/p>\n\n\n\n<p>W latach powojennych my\u015bl Krzy\u017canowskiego wywiera\u0142a wp\u0142yw na \u015brodowiska akademickie w Krakowie i Warszawie. W okresie PRL-u, mimo oficjalnej dominacji gospodarki planowej, cz\u0119\u015b\u0107 jego koncepcji by\u0142a wykorzystywana w debatach o reformach gospodarczych, zw\u0142aszcza po 1956 roku. Jego pogl\u0105dy na temat moralno\u015bci w ekonomii oraz krytyka nadmiernego etatyzmu by\u0142y w tamtym czasie przywo\u0142ywane jako argument za umiarkowan\u0105 liberalizacj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Jego pogl\u0105dy gospodarcze mia\u0142y wyra\u017any rys konserwatywny. Krzy\u017canowski twierdzi\u0142, \u017ce podstaw\u0105 \u017cycia spo\u0142ecznego s\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107 i wolno\u015b\u0107, a \u017ar\u00f3d\u0142em bogactwa spo\u0142ecze\u0144stw jest ich zdolno\u015b\u0107 do samodzielno\u015bci. Wbrew modom epoki sprzeciwia\u0142 si\u0119 bezkrytycznemu podziwowi dla etatyzmu i centralnego planowania, widz\u0105c w nich zagro\u017cenie dla demokracji i efektywno\u015bci ekonomicznej.<\/p>\n\n\n\n<p>Edward Taylor podkre\u015bla\u0142:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201eObowi\u0105zek rozwi\u0105zywania tych zagadnie\u0144 narzuca\u0142 si\u0119 wprost ekonomi\u015bcie polskiemu jako nakaz sumienia obywatelskiego. Zaj\u0119cie si\u0119 za\u015b nimi z konieczno\u015bci wci\u0105ga\u0142o w wypracowanie pewnego kierunku polityki gospodarczej, obron\u0119 jego, w propagand\u0119, publicystyk\u0119, polemik\u0119, w sam\u0105 polityk\u0119 wreszcie.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Podsumowuj\u0105c, my\u015bl ekonomiczna Adama Krzy\u017canowskiego by\u0142a pr\u00f3b\u0105 pogodzenia klasycznych zasad liberalizmu z potrzebami polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa w okresie odbudowy pa\u0144stwa i gospodarki. Dzi\u0119ki po\u0142\u0105czeniu nauki z praktyk\u0105, jego dorobek pozostaje aktualny tak\u017ce wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie, nie tylko jako cz\u0119\u015b\u0107 historii polskiej ekonomii, ale r\u00f3wnie\u017c jako inspiracja w debacie nad miejscem wolnego rynku i pa\u0144stwa w \u017cyciu publicznym.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Dorobek naukowy i organizacyjny Adama Krzy\u017canowskiego: szko\u0142a krakowska w ekonomii<\/h4>\n\n\n\n<p>Adam Krzy\u017canowski pozostawi\u0142 po sobie obszerny dorobek naukowy, kt\u00f3ry do dzi\u015b stanowi punkt odniesienia w polskiej my\u015bli ekonomicznej. By\u0142 nie tylko autorem podr\u0119cznik\u00f3w i ksi\u0105\u017cek, lecz tak\u017ce aktywnym organizatorem \u017cycia naukowego. Jego rola jako lidera tzw. krakowskiej szko\u0142y ekonomii by\u0142a nie do przecenienia.<\/p>\n\n\n\n<p>Do najwa\u017cniejszych publikacji Krzy\u017canowskiego nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><em>Pieni\u0105dz<\/em> (1911),<\/li>\n\n\n\n<li><em>Nauka o pieni\u0105dzu i kredycie<\/em> (1919, 1922),<\/li>\n\n\n\n<li><em>Za\u0142o\u017cenia ekonomiki<\/em> (1919),<\/li>\n\n\n\n<li><em>Pauperyzacja Polski wsp\u00f3\u0142czesnej<\/em> (1925).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>W &#8220;Pieni\u0105dzu&#8221; Krzy\u017canowski da\u0142 pe\u0142ny wyk\u0142ad w\u0142asnej teorii pieni\u0105dza, opartej na klasycznej teorii ilo\u015bciowej, ale wzbogaconej o w\u0142asne obserwacje zwi\u0105zane z polskimi realiami. Ksi\u0105\u017cka ta by\u0142a pioniersk\u0105 pr\u00f3b\u0105 systematycznego uj\u0119cia zagadnie\u0144 pieni\u0119\u017cnych w polskiej literaturze ekonomicznej i doczeka\u0142a si\u0119 kilku wyda\u0144. &#8220;Nauka o pieni\u0105dzu i kredycie&#8221; by\u0142a rozwini\u0119ciem tych koncepcji, uwzgl\u0119dniaj\u0105cym tak\u017ce rol\u0119 bank\u00f3w, kredytu i depozyt\u00f3w. &#8220;Za\u0142o\u017cenia ekonomiki&#8221; mia\u0142y charakter bardziej syntetyczny i dydaktyczny. Krzy\u017canowski pr\u00f3bowa\u0142 w tej pracy uj\u0105\u0107 najwa\u017cniejsze zasady gospodarki w spos\u00f3b przyst\u0119pny dla student\u00f3w, podkre\u015blaj\u0105c elementy etyczne i spo\u0142eczne gospodarki rynkowej. &#8220;Pauperyzacja Polski wsp\u00f3\u0142czesnej&#8221; natomiast by\u0142a ju\u017c nie tyle podr\u0119cznikiem, co spo\u0142eczn\u0105 diagnoz\u0105, w kt\u00f3rej Krzy\u017canowski analizowa\u0142 przyczyny ub\u00f3stwa i niedorozwoju gospodarczego Polski, wskazuj\u0105c przeludnienie, niski poziom oszcz\u0119dno\u015bci i s\u0142ab\u0105 kapitalizacj\u0119 jako g\u0142\u00f3wne problemy strukturalne.<\/p>\n\n\n\n<p>Krzy\u017canowski by\u0142 tak\u017ce autorem setek artyku\u0142\u00f3w naukowych i publicystycznych, publikowanych m.in. w czasopismach &#8220;Ekonomista&#8221;, &#8220;Przegl\u0105d Prawa i Administracji&#8221; oraz w zbiorach takich jak &#8220;Polityka i gospodarstwo&#8221; (1931) oraz &#8220;Dolar i z\u0142oty&#8221; (1935). Edward Taylor pisa\u0142:<br><\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201eZebrane w dwa du\u017ce tomy [&#8230;] nie przedstawiaj\u0105 jedynie historycznego znaczenia, lecz wykazuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c istotn\u0105 warto\u015b\u0107 dla studium wielu zagadnie\u0144 teorii pieni\u0105dza i faktycznej postaci wyst\u0119powania zagadnie\u0144 polityki pieni\u0119\u017cno-kredytowej.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>W zakresie dzia\u0142alno\u015bci organizacyjnej Krzy\u017canowski przez wiele lat kierowa\u0142 Katedr\u0105 Ekonomii Politycznej i Skarbowo\u015bci na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, wychowuj\u0105c ca\u0142e pokolenia polskich ekonomist\u00f3w. Do jego uczni\u00f3w nale\u017celi m.in. Edward Taylor, Kazimierz Studentowicz, Adam Vetulani. By\u0142 jednym z inicjator\u00f3w powstania Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego, Polskiego Towarzystwa Statystycznego oraz wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 wydzia\u0142\u00f3w ekonomicznych w szko\u0142ach wy\u017cszych. W Polskiej Akademii Umiej\u0119tno\u015bci pe\u0142ni\u0142 funkcje sekretarza Komisji Prawniczej, przewodnicz\u0105cego Komitetu Wydawnictw Ekonomicznych i wicedyrektora Wydzia\u0142u II.<\/p>\n\n\n\n<p>Na jego dorobek organizacyjny sk\u0142ada\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142alno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodowa. Uczestniczy\u0142 w konferencjach ekonomicznych i prawniczych za granic\u0105, utrzymuj\u0105c kontakty m.in. z ekonomistami austriackimi i niemieckimi. W okresie mi\u0119dzywojennym by\u0142 doradc\u0105 rz\u0105dowym przy Komisji Podatk\u00f3w Sejmu oraz negocjatorem po\u017cyczek zagranicznych, zw\u0142aszcza ameryka\u0144skiej po\u017cyczki stabilizacyjnej, kt\u00f3ra pozwoli\u0142a na wzmocnienie polskiej waluty po reformie Grabskiego.<\/p>\n\n\n\n<p>W latach powojennych Krzy\u017canowski by\u0142 przez kilka lat odsuni\u0119ty od dzia\u0142alno\u015bci naukowej, ale po 1956 roku zosta\u0142 ponownie przyj\u0119ty do Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego i przez kr\u00f3tki czas pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 prezesa Polskiej Akademii Umiej\u0119tno\u015bci. Mimo nacisk\u00f3w, nie zgodzi\u0142 si\u0119 jednak na przyst\u0105pienie do Polskiej Akademii Nauk, nie chc\u0105c firmowa\u0107 swoim nazwiskiem nowej, podporz\u0105dkowanej w\u0142adzy komunistycznej instytucji.<\/p>\n\n\n\n<p>Na styl pisarski Krzy\u017canowskiego zwracali uwag\u0119 zar\u00f3wno wsp\u00f3\u0142cze\u015bni mu recenzenci, jak i p\u00f3\u017aniejsi badacze. Edward Taylor pisa\u0142:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><br>\u201eBy\u0142a to pewna forma analizy i ekspozycji publicystycznej, oparta na naukowych podstawach, opracowuj\u0105ca nawet pewne szczeg\u00f3\u0142y teoretyczne, lecz ujmuj\u0105ca ca\u0142o\u015b\u0107 poszczeg\u00f3lnego realnego gospodarczego zagadnienia i rozpatruj\u0105ca je nie w izolacji, lecz we wszechstronnym zwi\u0105zku z ca\u0142okszta\u0142tem wszystkich jego stron, moralnej, politycznej, kulturalnej.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Tym samym Adam Krzy\u017canowski stworzy\u0142 w Polsce unikalny model naukowca zaanga\u017cowanego spo\u0142ecznie, \u0142\u0105cz\u0105cego badania teoretyczne z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 praktyczn\u0105 i publicystyczn\u0105. Jego dorobek pozostaje \u015bwiadectwem tego, jak wa\u017cne jest \u0142\u0105czenie refleksji naukowej z odpowiedzialno\u015bci\u0105 za sprawy publiczne.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Znaczenie i aktualno\u015b\u0107 my\u015bli Adama Krzy\u017canowskiego<\/h4>\n\n\n\n<p>Adam Krzy\u017canowski, jako tw\u00f3rca krakowskiej szko\u0142y ekonomii, odegra\u0142 kluczow\u0105 rol\u0119 w kszta\u0142towaniu polskiej my\u015bli gospodarczej w pierwszej po\u0142owie XX wieku. Jego pogl\u0105dy mia\u0142y bezpo\u015bredni wp\u0142yw na wychowanie kilku pokole\u0144 ekonomist\u00f3w, zar\u00f3wno w okresie mi\u0119dzywojennym, jak i po 1945 roku. W latach mi\u0119dzywojennych jego teorie stanowi\u0142y wa\u017cny punkt odniesienia w dyskusjach nad polityk\u0105 monetarn\u0105 i bud\u017cetow\u0105 Polski. Szczeg\u00f3lne znaczenie mia\u0142y w czasie reformy walutowej W\u0142adys\u0142awa Grabskiego, podczas kt\u00f3rej Krzy\u017canowski nie tylko publikowa\u0142 krytyczne artyku\u0142y, ale bra\u0142 tak\u017ce udzia\u0142 w negocjacjach po\u017cyczki stabilizacyjnej w Nowym Jorku, co pozwoli\u0142o na wzmocnienie polskiej waluty.<\/p>\n\n\n\n<p>W okresie PRL-u oficjalna ekonomia zdominowana by\u0142a przez marksizm-leninizm, jednak my\u015bl Krzy\u017canowskiego by\u0142a nadal obecna w \u015brodowiskach akademickich. Po 1956 roku, w warunkach politycznej odwil\u017cy, jego teksty by\u0142y wznawiane i czytane w kontek\u015bcie debat o potrzebie reformy gospodarczej i wprowadzania element\u00f3w wolnego rynku do gospodarki planowej. Edward Taylor podkre\u015bla\u0142:<br><\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201eObowi\u0105zek rozwi\u0105zywania tych zagadnie\u0144 narzuca\u0142 si\u0119 wprost ekonomi\u015bcie polskiemu jako nakaz sumienia obywatelskiego.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie my\u015bl Adama Krzy\u017canowskiego pozostaje aktualna w dyskusjach o granicach interwencjonizmu pa\u0144stwowego i roli etyki w gospodarce. Jego koncepcje \u0142\u0105czenia zasad gospodarno\u015bci z odpowiedzialno\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105 mo\u017cna odczytywa\u0107 jako wczesn\u0105 form\u0119 tego, co dzi\u015b nazywa si\u0119 zr\u00f3wnowa\u017conym rozwojem. Krzy\u017canowski bywa r\u00f3wnie\u017c upami\u0119tniany oficjalnie: w 2015 roku Narodowy Bank Polski wyemitowa\u0142 monet\u0119 kolekcjonersk\u0105 z jego podobizn\u0105 w serii \u201eWielcy polscy ekonomi\u015bci\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Jego dorobek przypomina, \u017ce ekonomia nie jest tylko nauk\u0105 o liczbach i wska\u017anikach, ale tak\u017ce o warto\u015bciach, decyzjach moralnych i odpowiedzialno\u015bci spo\u0142ecznej. Dlatego te\u017c my\u015bl Adama Krzy\u017canowskiego wci\u0105\u017c mo\u017ce inspirowa\u0107 zar\u00f3wno badaczy, jak i praktyk\u00f3w \u017cycia gospodarczego. Tw\u00f3rca krakowskiej szko\u0142y ekonomii, wychowawca wielu wybitnych uczonych, Krzy\u017canowski pozostawi\u0142 po sobie spu\u015bcizn\u0119, kt\u00f3ra zachowuje aktualno\u015b\u0107 nie tylko w polskim, ale tak\u017ce w europejskim kontek\u015bcie my\u015bli spo\u0142eczno-gospodarczej.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Artur Szczepek<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Adam Krzy\u017canowski (1873\u20131963) jest uznawany za jednego z za\u0142o\u017cycieli krakowskiej szko\u0142y ekonomii, \u0142\u0105cz\u0105cej liberalizm gospodarczy z konserwatywn\u0105 my\u015bl\u0105 polityczn\u0105. Jako profesor Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego i kierownik Katedry Ekonomii Politycznej ukszta\u0142towa\u0142 pokolenia ekonomist\u00f3w, w\u015br\u00f3d nich Edwarda Taylora, Adama Vetulaniego i Kazimierza Studentowicza. Zas\u0142yn\u0105\u0142 jako autor prac o teorii pieni\u0105dza, skarbowo\u015bci i polityce gospodarczej, propaguj\u0105c ide\u0119 silnej waluty [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":16391,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[41,2874],"tags":[1245,267,2414,2423,591,2417,2411,2412,562,2408,2419,2421,2420,2415,2409,2416,2418,1031,2422,2410,2413],"class_list":["post-16390","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia-i-idea","category-nie_tylko_narodowcy","tag-adam-krzyzanowski","tag-artur-szczepek","tag-bezpartyjny-blok-wspolpracy-z-rzadem","tag-dolar-i-zloty","tag-edward-taylor","tag-ekonomia-polityczna","tag-etyka-w-ekonomii","tag-konserwatyzm-polityczny","tag-krakowska-szkola-ekonomii","tag-liberalizm-gospodarczy","tag-nauka-o-skarbowosci","tag-polityka-gospodarcza-ii-rp","tag-polityka-i-gospodarstwo","tag-polska-akademia-umiejetnosci","tag-polska-mysl-ekonomiczna","tag-pozyczka-stabilizacyjna","tag-publicystyka-ekonomiczna","tag-reforma-walutowa","tag-sonderaktion-krakau","tag-teoria-pieniadza","tag-uniwersytet-jagiellonski"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v20.11 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Artur Szczepek: Krakowska szko\u0142a ekonomii - dorobek i my\u015bl Adama Krzy\u017canowskiego - Dziennik Narodowy<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16390\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Artur Szczepek: Krakowska szko\u0142a ekonomii - dorobek i my\u015bl Adama Krzy\u017canowskiego - Dziennik Narodowy\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16390\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Dziennik Narodowy\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/DziennikNarodowy\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-07-12T08:30:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-07-21T09:46:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/ChatGPT-Image-12-lip-2025-10_28_27-1024x683.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"683\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Redakcja\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@Dziennik_N\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@Dziennik_N\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Redakcja\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16390#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16390\"},\"author\":{\"name\":\"Redakcja\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/ff639da77d6cc52c042a97f149e0e3f1\"},\"headline\":\"Artur Szczepek: Krakowska szko\u0142a ekonomii &#8211; dorobek i my\u015bl Adama Krzy\u017canowskiego\",\"datePublished\":\"2025-07-12T08:30:51+00:00\",\"dateModified\":\"2025-07-21T09:46:24+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16390\"},\"wordCount\":2576,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization\"},\"keywords\":[\"Adam Krzy\u017canowski\",\"Artur Szczepek\",\"Bezpartyjny Blok Wsp\u00f3\u0142pracy z Rz\u0105dem\",\"Dolar i z\u0142oty\",\"Edward Taylor\",\"ekonomia polityczna\",\"etyka w ekonomii\",\"konserwatyzm polityczny\",\"Krakowska Szko\u0142a Ekonomii\",\"liberalizm gospodarczy\",\"nauka o skarbowo\u015bci\",\"polityka gospodarcza II RP\",\"Polityka i gospodarstwo\",\"Polska Akademia Umiej\u0119tno\u015bci\",\"polska my\u015bl ekonomiczna\",\"po\u017cyczka stabilizacyjna\",\"publicystyka ekonomiczna\",\"reforma walutowa\",\"Sonderaktion Krakau\",\"teoria pieni\u0105dza\",\"Uniwersytet Jagiello\u0144ski\"],\"articleSection\":[\"Historia i idea\",\"Nie tylko narodowcy...\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16390\",\"url\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16390\",\"name\":\"Artur Szczepek: Krakowska szko\u0142a ekonomii - dorobek i my\u015bl Adama Krzy\u017canowskiego - Dziennik Narodowy\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-07-12T08:30:51+00:00\",\"dateModified\":\"2025-07-21T09:46:24+00:00\",\"description\":\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16390#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16390\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16390#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Artur Szczepek: Krakowska szko\u0142a ekonomii &#8211; dorobek i my\u015bl Adama Krzy\u017canowskiego\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/\",\"name\":\"Dziennik Narodowy\",\"description\":\"Dziennik Narodowy\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization\"},\"alternateName\":\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization\",\"name\":\"Dziennik Narodowy\",\"alternateName\":\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\",\"url\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"http:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/dn_logo-dark-1.png\",\"contentUrl\":\"http:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/dn_logo-dark-1.png\",\"width\":704,\"height\":155,\"caption\":\"Dziennik Narodowy\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/DziennikNarodowy\",\"https:\/\/twitter.com\/Dziennik_N\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/ff639da77d6cc52c042a97f149e0e3f1\",\"name\":\"Redakcja\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/79ff7411ec10862047a34aae93d1672549efe67840169bf3eaef69cb41874242?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/79ff7411ec10862047a34aae93d1672549efe67840169bf3eaef69cb41874242?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Redakcja\"},\"url\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?author=3\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Artur Szczepek: Krakowska szko\u0142a ekonomii - dorobek i my\u015bl Adama Krzy\u017canowskiego - Dziennik Narodowy","description":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16390","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Artur Szczepek: Krakowska szko\u0142a ekonomii - dorobek i my\u015bl Adama Krzy\u017canowskiego - Dziennik Narodowy","og_description":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","og_url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16390","og_site_name":"Dziennik Narodowy","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/DziennikNarodowy","article_published_time":"2025-07-12T08:30:51+00:00","article_modified_time":"2025-07-21T09:46:24+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":683,"url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/ChatGPT-Image-12-lip-2025-10_28_27-1024x683.png","type":"image\/png"}],"author":"Redakcja","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@Dziennik_N","twitter_site":"@Dziennik_N","twitter_misc":{"Napisane przez":"Redakcja","Szacowany czas czytania":"12 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16390#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16390"},"author":{"name":"Redakcja","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/ff639da77d6cc52c042a97f149e0e3f1"},"headline":"Artur Szczepek: Krakowska szko\u0142a ekonomii &#8211; dorobek i my\u015bl Adama Krzy\u017canowskiego","datePublished":"2025-07-12T08:30:51+00:00","dateModified":"2025-07-21T09:46:24+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16390"},"wordCount":2576,"publisher":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization"},"keywords":["Adam Krzy\u017canowski","Artur Szczepek","Bezpartyjny Blok Wsp\u00f3\u0142pracy z Rz\u0105dem","Dolar i z\u0142oty","Edward Taylor","ekonomia polityczna","etyka w ekonomii","konserwatyzm polityczny","Krakowska Szko\u0142a Ekonomii","liberalizm gospodarczy","nauka o skarbowo\u015bci","polityka gospodarcza II RP","Polityka i gospodarstwo","Polska Akademia Umiej\u0119tno\u015bci","polska my\u015bl ekonomiczna","po\u017cyczka stabilizacyjna","publicystyka ekonomiczna","reforma walutowa","Sonderaktion Krakau","teoria pieni\u0105dza","Uniwersytet Jagiello\u0144ski"],"articleSection":["Historia i idea","Nie tylko narodowcy..."],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16390","url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16390","name":"Artur Szczepek: Krakowska szko\u0142a ekonomii - dorobek i my\u015bl Adama Krzy\u017canowskiego - Dziennik Narodowy","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#website"},"datePublished":"2025-07-12T08:30:51+00:00","dateModified":"2025-07-21T09:46:24+00:00","description":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16390#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16390"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16390#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Artur Szczepek: Krakowska szko\u0142a ekonomii &#8211; dorobek i my\u015bl Adama Krzy\u017canowskiego"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#website","url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/","name":"Dziennik Narodowy","description":"Dziennik Narodowy","publisher":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization"},"alternateName":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization","name":"Dziennik Narodowy","alternateName":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"http:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/dn_logo-dark-1.png","contentUrl":"http:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/dn_logo-dark-1.png","width":704,"height":155,"caption":"Dziennik Narodowy"},"image":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/DziennikNarodowy","https:\/\/twitter.com\/Dziennik_N"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/ff639da77d6cc52c042a97f149e0e3f1","name":"Redakcja","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/79ff7411ec10862047a34aae93d1672549efe67840169bf3eaef69cb41874242?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/79ff7411ec10862047a34aae93d1672549efe67840169bf3eaef69cb41874242?s=96&d=mm&r=g","caption":"Redakcja"},"url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?author=3"}]}},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16390","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16390"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16390\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16394,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16390\/revisions\/16394"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16391"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16390"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16390"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16390"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}<br />
<b>Fatal error</b>:  Uncaught wfWAFStorageFileException: Unable to save temporary file for atomic writing. in /home/klient.dhosting.pl/silnapolska/dzienniknarodowy.pl-xu9p/public_html/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php:34
Stack trace:
#0 /home/klient.dhosting.pl/silnapolska/dzienniknarodowy.pl-xu9p/public_html/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php(658): wfWAFStorageFile::atomicFilePutContents('/home/klient.dh...', '&lt;?php exit('Acc...')
#1 [internal function]: wfWAFStorageFile-&gt;saveConfig('livewaf')
#2 {main}
  thrown in <b>/home/klient.dhosting.pl/silnapolska/dzienniknarodowy.pl-xu9p/public_html/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php</b> on line <b>34</b><br />
