Do ko\u0144ca lipca 2026 roku wezwanych ma zosta\u0107 54 tysi\u0105ce m\u0119\u017cczyzn ze \u015brodowiska haredim. To decyzja bezprecedensowa \u2013 nie tylko ze wzgl\u0119du na skal\u0119, ale przede wszystkim dlatego, \u017ce uderza w jeden z najtrwalszych i najbardziej kontrowersyjnych filar\u00f3w izraelskiego kompromisu spo\u0142ecznego: zwolnienie student\u00f3w jesziw z obowi\u0105zku s\u0142u\u017cby. Do tej pory obowi\u0105zek obrony pa\u0144stwa by\u0142 roz\u0142o\u017cony nier\u00f3wno \u2013 \u015bwieccy Izraelczycy, a tak\u017ce \u017cydowscy tradycjonali\u015bci i mniejszo\u015bci, odbywali obowi\u0105zkow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119, podczas gdy m\u0142odzi m\u0119\u017cczy\u017ani z ultraortodoksyjnych wsp\u00f3lnot byli z niej w praktyce wy\u0142\u0105czeni. Teraz, na tle rosn\u0105cego zagro\u017cenia militarnego, pog\u0142\u0119biaj\u0105cej si\u0119 polaryzacji spo\u0142ecznej i presji S\u0105du Najwy\u017cszego, sytuacja ta zmienia si\u0119 radykalnie.<\/p>\n\n\n\n
Rz\u0105d premiera Benjamina Netanjahu znajduje si\u0119 pod ogromn\u0105 presj\u0105. Z jednej strony musi utrzyma\u0107 koalicj\u0119 z partiami religijnymi, z drugiej \u2013 odpowiada\u0107 na oczekiwania wi\u0119kszo\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa domagaj\u0105cej si\u0119 r\u00f3wno\u015bci w obowi\u0105zkach obywatelskich. Wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z czerwca 2024 roku, kt\u00f3ry uzna\u0142 za niekonstytucyjne dalsze utrzymywanie zwolnie\u0144 dla haredim, tylko przyspieszy\u0142 nieuchronny proces. Wymogi rekrutacyjne IDF wobec tej grupy zacz\u0119\u0142y by\u0107 wprowadzane w \u017cycie ju\u017c od lipca 2025 roku. Przedstawiciele armii zapowiedzieli, \u017ce pierwsze wezwania zosta\u0142y wys\u0142ane, a kolejne fale mobilizacji b\u0119d\u0105 systematycznie obejmowa\u0107 tysi\u0105ce m\u0119\u017cczyzn dotychczas formalnie “zarejestrowanych jako studiuj\u0105cy Tor\u0119”.<\/p>\n\n\n\n
Zmiana ta niesie daleko id\u0105ce konsekwencje nie tylko dla armii, ale dla ca\u0142ej izraelskiej tkanki spo\u0142ecznej. Haredim stanowili przez dekady osobny sektor \u2013 nie tylko z powodu przekona\u0144 religijnych, ale r\u00f3wnie\u017c dzi\u0119ki instytucjonalnemu wy\u0142\u0105czeniu z wielu aspekt\u00f3w \u017cycia obywatelskiego. Wzrost liczebny tej grupy (dzi\u015b to oko\u0142o 13\u201314% populacji) sprawi\u0142, \u017ce utrzymywanie przywilej\u00f3w staje si\u0119 dla pa\u0144stwa coraz trudniejsze do zaakceptowania, zar\u00f3wno w wymiarze praktycznym (potrzeby obronne), jak i etycznym (spo\u0142eczna sprawiedliwo\u015b\u0107). W tle znajduje si\u0119 te\u017c bardzo konkretna potrzeba kadrowa \u2013 w obliczu rosn\u0105cego napi\u0119cia z Iranem, eskalacji sytuacji w Gazie i atak\u00f3w ze strony Hezbollahu, IDF musi poszerzy\u0107 swoje rezerwy i zwi\u0119kszy\u0107 gotowo\u015b\u0107 mobilizacyjn\u0105. Powo\u0142anie dziesi\u0105tek tysi\u0119cy nowych rezerwist\u00f3w to krok ku budowie bardziej elastycznego i odpornego systemu obronnego.<\/p>\n\n\n\n
Decyzja o wezwaniu do s\u0142u\u017cby ultraortodoks\u00f3w wywo\u0142a\u0142a gwa\u0142towne reakcje w samym \u015brodowisku haredim. W Jerozolimie i Bnei Brak odby\u0142y si\u0119 protesty, podczas kt\u00f3rych liderzy religijni nawo\u0142ywali do obywatelskiego niepos\u0142usze\u0144stwa. Ich argumenty pozostaj\u0105 niezmienne od lat: studia religijne s\u0105 r\u00f3wnie istotn\u0105 s\u0142u\u017cb\u0105 wobec narodu jak udzia\u0142 w armii, a narzucanie m\u0142odym ludziom obowi\u0105zk\u00f3w sprzecznych z ich wiar\u0105 narusza wolno\u015b\u0107 wyznania. W praktyce jednak sprzeciw haredim nie opiera si\u0119 jedynie na kwestiach ideologicznych. To r\u00f3wnie\u017c kwestia to\u017csamo\u015bciowa, spo\u0142eczna i ekonomiczna. M\u0142odzi m\u0119\u017cczy\u017ani ze wsp\u00f3lnot ultraortodoksyjnych cz\u0119sto nie ucz\u0119szczaj\u0105 do szk\u00f3\u0142 \u015bwieckich, nie znaj\u0105 podstaw matematyki czy angielskiego, nie s\u0105 przygotowani do \u017cycia w \u015bwieckim otoczeniu, a tym bardziej do s\u0142u\u017cby wojskowej, kt\u00f3ra mimo pr\u00f3b adaptacji rz\u0105dzi si\u0119 w\u0142asnymi, niezale\u017cnymi zasadami.<\/p>\n\n\n\n
W\u0142adze zapowiadaj\u0105 elastyczne podej\u015bcie \u2013 programy przygotowawcze, osobne jednostki dla haredim, wsparcie duchownych w bazach, a tak\u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 odrocze\u0144 i skr\u00f3conej s\u0142u\u017cby. Cz\u0119\u015b\u0107 wsp\u00f3lnot mo\u017ce by\u0107 gotowa na taki kompromis, szczeg\u00f3lnie m\u0142odsze pokolenie, kt\u00f3re coraz cz\u0119\u015bciej poszukuje mo\u017cliwo\u015bci zatrudnienia poza zamkni\u0119tym kr\u0119giem instytucji religijnych. Jednak wp\u0142yw konserwatywnych rabin\u00f3w wci\u0105\u017c pozostaje ogromny, a ich sprzeciw wobec jakiejkolwiek formy przymusu pa\u0144stwowego bywa bezkompromisowy. Dla niekt\u00f3rych cz\u0142onk\u00f3w spo\u0142eczno\u015bci haredi lepszym rozwi\u0105zaniem ni\u017c armia b\u0119dzie emigracja \u2013 ten temat r\u00f3wnie\u017c pojawia si\u0119 coraz cz\u0119\u015bciej w wewn\u0119trznych dyskusjach.<\/p>\n\n\n\n
W szerszym kontek\u015bcie izraelskim decyzja o mobilizacji haredim wzmacnia spo\u0142eczne napi\u0119cia, kt\u00f3re ju\u017c i tak osi\u0105gaj\u0105 rekordowy poziom. Ruch protestacyjny przeciwko reformie s\u0105downictwa, spory wok\u00f3\u0142 praw kobiet, statusu os\u00f3b LGBTQ, a tak\u017ce pog\u0142\u0119biaj\u0105ca si\u0119 przepa\u015b\u0107 mi\u0119dzy \u017bydami \u015bwieckimi a religijnymi sprawiaj\u0105, \u017ce ka\u017cda decyzja dotycz\u0105ca to\u017csamo\u015bci narodowej odbija si\u0119 szerokim echem. Mobilizacja haredim sta\u0142a si\u0119 wi\u0119c nie tylko kwesti\u0105 wojskow\u0105, ale symbolem szerszego starcia o przysz\u0142o\u015b\u0107 pa\u0144stwa: czy b\u0119dzie ono pa\u0144stwem wszystkich obywateli, czy pa\u0144stwem podzielonym na kastowe, ideologiczne sektory?<\/p>\n\n\n\n
Powo\u0142anie 54 tysi\u0119cy ultraortodoksyjnych m\u0119\u017cczyzn do IDF mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 pocz\u0105tkiem nowego rozdzia\u0142u w historii Izraela. Niezale\u017cnie od tego, jak du\u017cy b\u0119dzie realny odsetek tych, kt\u00f3rzy faktycznie odb\u0119d\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119, sama decyzja o masowym wezwaniu wysy\u0142a pot\u0119\u017cny sygna\u0142: koniec z wyj\u0105tkiem. Je\u015bli armia, najbardziej szanowana instytucja w kraju, traktuje wszystkich obywateli r\u00f3wno, to mo\u017ce to stworzy\u0107 precedens dla innych obszar\u00f3w: podatk\u00f3w, edukacji, rynku pracy.<\/p>\n\n\n\n
W perspektywie d\u0142ugoterminowej w\u0142\u0105czenie haredim do systemu s\u0142u\u017cby wojskowej mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do ich wi\u0119kszej integracji z reszt\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa. Wiele m\u0142odych os\u00f3b po odbyciu s\u0142u\u017cby zyskuje umiej\u0119tno\u015bci, kontakty, poczucie sprawczo\u015bci \u2013 to z kolei u\u0142atwia wej\u015bcie na rynek pracy, opuszczenie kr\u0119gu ub\u00f3stwa i tworzenie bardziej zr\u00f3\u017cnicowanego \u017cycia zawodowego. Cho\u0107 na razie zmiana ta wywo\u0142uje op\u00f3r, mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 impulsem do modernizacji tej cz\u0119\u015bci izraelskiego spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3ra przez dekady funkcjonowa\u0142a na jego obrze\u017cach.<\/p>\n\n\n\n
Jednak koszt tej rewolucji spo\u0142ecznej mo\u017ce by\u0107 wysoki. Utrata politycznego poparcia partii religijnych, masowe protesty, a nawet przemoc wewn\u0119trzna to realne ryzyka. Izrael musi wi\u0119c nie tylko przeprowadzi\u0107 mobilizacj\u0119 sprawnie, ale te\u017c umiej\u0119tnie zarz\u0105dza\u0107 skutkami spo\u0142ecznymi. Potrzebne b\u0119d\u0105 nie tylko narz\u0119dzia wojskowe, ale r\u00f3wnie\u017c g\u0142\u0119boka wra\u017cliwo\u015b\u0107 spo\u0142eczna i zdolno\u015b\u0107 do kompromisu. Zmiana modelu obywatelstwa w Izraelu nie zako\u0144czy si\u0119 na armii, ale to w\u0142a\u015bnie wojsko, jako najwa\u017cniejsza instytucja narodowa, staje si\u0119 dzi\u015b polem pierwszej i najwa\u017cniejszej bitwy o r\u00f3wno\u015b\u0107. Je\u015bli si\u0119 powiedzie, mo\u017ce to by\u0107 pocz\u0105tek wi\u0119kszego procesu odbudowy wsp\u00f3lnoty obywatelskiej. Je\u015bli zawiedzie \u2013 skutki mog\u0105 by\u0107 odwrotne: pog\u0142\u0119bienie podzia\u0142\u00f3w, radykalizacja i erozja zaufania do pa\u0144stwa. W tej rozgrywce nie chodzi ju\u017c tylko o obron\u0119 granic, ale o to, kto ma prawo wsp\u00f3\u0142decydowa\u0107 o przysz\u0142o\u015bci Izraela \u2013 i na jakich zasadach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W Izraelu dosz\u0142o w\u0142a\u015bnie do historycznej zmiany. Po dekadach debat i politycznych unik\u00f3w Si\u0142y Obronne Izraela (IDF) og\u0142osi\u0142y plan masowego powo\u0142ywania ultraortodoksyjnych \u017byd\u00f3w do s\u0142u\u017cby wojskowej. Do ko\u0144ca lipca 2026 roku wezwanych ma zosta\u0107 54 tysi\u0105ce m\u0119\u017cczyzn ze \u015brodowiska haredim. To decyzja bezprecedensowa \u2013 nie tylko ze wzgl\u0119du na skal\u0119, ale przede wszystkim dlatego, \u017ce […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":16280,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[2187,2200,2185,2184,2199,242,2195,2101,2197,2193,2194,2198,2190,2201,2191,2196,2192,2189,2186,2188],"class_list":["post-16279","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wydarzenia","tag-armia-izraelska","tag-bezpieczenstwo-narodowe","tag-haredim","tag-idf","tag-integracja-spoleczna","tag-izrael","tag-konflikt-spoleczny","tag-mobilizacja","tag-napiecia-religijne","tag-netanjahu","tag-polityka-izraelska","tag-reforma-armii","tag-religia-a-panstwo","tag-rezerwa-wojskowa","tag-rownosc-obywatelska","tag-sad-najwyzszy-izraela","tag-sluzba-wojskowa","tag-spoleczenstwo-izraelskie","tag-ultraortodoksi","tag-wojsko"],"yoast_head":"\n