Dla por\u00f3wnania, sonda\u017c Medi\u00e1n z 18 czerwca pokaza\u0142 jeszcze bardziej wyra\u017an\u0105 dominacj\u0119 Tisza P\u00e1rt \u2013 w\u00f3wczas ugrupowanie P\u00e9tera Magyara zgromadzi\u0142o 51 % g\u0142os\u00f3w \u201ezdecydowanych\u201d wyborc\u00f3w, a Fidesz 36 %, co przek\u0142ada\u0142o si\u0119 na 15-punktow\u0105 przewag\u0119. Oznacza to, \u017ce w ci\u0105gu zaledwie kilkunastu dni poparcie Tiszy zmala\u0142o o 5 punkt\u00f3w procentowych, podczas gdy Fidesz straci\u0142 zaledwie jeden punkt (z 36 % do 35 %). Ta zmienno\u015b\u0107 wskazuje na rosn\u0105c\u0105 niepewno\u015b\u0107 elektoratu i na fakt, \u017ce nowy ruch polityczny \u2013 cho\u0107 nadal w fazie budowy \u2013 podlega gwa\u0142townym wahaniom nastroj\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Tisza P\u00e1rt, zwany te\u017c Parti\u0105 Szacunku i Wolno\u015bci (od pierwszych liter s\u0142\u00f3w \u201etisztelet\u201d oraz \u201eszabads\u00e1g\u201d), powsta\u0142a w pa\u017adzierniku 2020 r. i pierwotnie funkcjonowa\u0142 jako ma\u0142e ugrupowanie konserwatywne, samookre\u015blaj\u0105ce si\u0119 jako \u201ebezideologiczne\u201d. Prze\u0142om nast\u0105pi\u0142 w lipcu 2024 r., gdy do partii do\u0142\u0105czy\u0142 P\u00e9ter Magyar \u2013 by\u0142y cz\u0142onek Fideszu. W 2006 roku po\u015blubi\u0142 prawniczk\u0119 Judit Varg\u0119, z kt\u00f3r\u0105 ma troje dzieci. W latach 2019\u20132023 jego \u017cona pe\u0142ni\u0142a funkcj\u0119 minister sprawiedliwo\u015bci, jednak zrezygnowa\u0142a, gdy zdecydowa\u0142a si\u0119 kandydowa\u0107 z pierwszego miejsca listy koalicyjnej do Parlamentu Europejskiego w wyborach 2024. W kolorowej prasie para by\u0142a cz\u0119sto pokazywana jako wz\u00f3r tradycyjnej rodziny. W 2023 roku ich ma\u0142\u017ce\u0144stwo zosta\u0142o oficjalnie zako\u0144czone rozwodem.<\/p>\n\n\n\n
Szerok\u0105 rozpoznawalno\u015b\u0107 P\u00e9ter Magyar zyska\u0142 w lutym 2024, gdy wysz\u0142o na jaw, \u017ce prezydent u\u0142askawi\u0142 wicedyrektora domu dziecka oskar\u017conego o tuszowanie przest\u0119pstw pedofilskich. Skandal doprowadzi\u0142 do dymisji prezydent Katalin Nov\u00e1k i zawieszenia dzia\u0142alno\u015bci politycznej Judit Vargi, kt\u00f3ra kontrasygnowa\u0142a decyzj\u0119 o u\u0142askawieniu. Tego samego dnia, 10 lutego, Magyar opublikowa\u0142 na Facebooku wpis, w kt\u00f3rym dystansowa\u0142 si\u0119 od rz\u0105dowej ekipy, sugeruj\u0105c, \u017ce to Viktor Orb\u00e1n ponosi rzeczywist\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za kontrowersyjn\u0105 decyzj\u0119, a ofiarami politycznej presji sta\u0142y si\u0119 Nov\u00e1k i Varga. W konsekwencji zrezygnowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c z funkcji w przedsi\u0119biorstwach pa\u0144stwowych.<\/p>\n\n\n\n
Nast\u0119pnie udzieli\u0142 obszernego wywiadu na kanale \u201ePartiz\u00e1n\u201d w serwisie YouTube, kt\u00f3ry w kr\u00f3tkim czasie przekroczy\u0142 2 miliony wy\u015bwietle\u0144. Rozpocz\u0105\u0142 te\u017c tworzenie ruchu spo\u0142ecznego i organizowanie antyrz\u0105dowych demonstracji \u2013 pierwsza z nich odby\u0142a si\u0119 15 marca 2024, w rocznic\u0119 narodowego \u015bwi\u0119ta. Jeszcze w tym miesi\u0105cu ujawni\u0142 nagranie z 2023 roku, na kt\u00f3rym Judit Varga opowiada mu, \u017ce minister Antal Rog\u00e1n blokowa\u0142 \u015bledztwo w sprawie korupcji dotycz\u0105ce by\u0142ego sekretarza stanu P\u00e1la V\u00f6lnera.<\/p>\n\n\n\n
Podstaw\u0105 programow\u0105 Tisza P\u00e1rt jest tzw. \u201e21 punkt\u00f3w\u201d, kt\u00f3re maj\u0105 na celu stworzenie \u201elepszego, bardziej zr\u00f3wnowa\u017conego i sprawiedliwego\u201d pa\u0144stwa. W\u015br\u00f3d kluczowych za\u0142o\u017ce\u0144 wymienia si\u0119 odzyskanie wstrzymanych przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105 20 mld euro \u015brodk\u00f3w unijnych, co wed\u0142ug szefa partii pozwoli\u0142oby o\u017cywi\u0107 gospodark\u0119 i wesprze\u0107 ma\u0142e firmy; wprowadzenie krajowych minimalnych standard\u00f3w w dost\u0119pie do energii i \u015bwiadcze\u0144 socjalnych; ograniczenie liczby kadencji najwy\u017cszych urz\u0119dnik\u00f3w pa\u0144stwowych oraz bezpo\u015bredni wyb\u00f3r prezydenta przez obywateli. Program ten \u0142\u0105czy elementy liberalno-konserwatywne, akcentuje antykorupcj\u0119, decentralizacj\u0119 w\u0142adzy i zwi\u0119kszenie przejrzysto\u015bci proceduralnej.<\/p>\n\n\n\n
W Unii Europejskiej Tisza P\u00e1rt jest cz\u0142onkiem Europejskiej Partii Ludowej, a sama partia stara si\u0119 kreowa\u0107 na \u201ecentrow\u0105 si\u0142\u0119 antysystemow\u0105\u201d, odcinaj\u0105c si\u0119 od skrajno\u015bci i eksponuj\u0105c przywi\u0105zanie do warto\u015bci demokratycznych oraz europejskiej integracji. Dzi\u0119ki wsparciu m\u0142odszych wyborc\u00f3w (poni\u017cej 40. roku \u017cycia, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych poparcie si\u0119ga\u0142o 58 % w badaniu Medi\u00e1n) partia Magyara uros\u0142a do rangi najwi\u0119kszego wyzwania, z jakim Viktor Orb\u00e1n mierzy\u0142 si\u0119 od 2010 r. <\/p>\n\n\n\n
Spadek notowa\u0144 Fideszu w badaniach opinii publicznej wynika z kilku nak\u0142adaj\u0105cych si\u0119 przyczyn. Po pierwsze, utrzymuj\u0105cy si\u0119 od pi\u0119ciu lat kryzys gospodarczy (niskie tempo wzrostu PKB, wysokie koszty energii, inflacja przewy\u017cszaj\u0105ca wzrost p\u0142ac) przek\u0142ada si\u0119 na pogorszenie si\u0119 realnych dochod\u00f3w obywateli. Drugim czynnikiem s\u0105 skandale w\u0142adzy, zw\u0142aszcza zwi\u0105zane z kontrowersyjnymi u\u0142askawieniami os\u00f3b skazanych za powa\u017cne przest\u0119pstwa, kt\u00f3re wywo\u0142a\u0142y oskar\u017cenia o nepotyzm i brak przejrzysto\u015bci. Postrzeganie pa\u0144stwa jako faworyzuj\u0105cego wybrane grupy os\u0142abi\u0142o wiar\u0119 obywateli w uczciwo\u015b\u0107 instytucji. Dodatkowo strategia twardej r\u0119ki (\u201eer\u0151politika\u201d), obejmuj\u0105ca ograniczanie praw do zgromadze\u0144 czy represje wobec organizacji pozarz\u0105dowych, spotyka si\u0119 z oporem zw\u0142aszcza w miastach i w\u015br\u00f3d m\u0142odych, wolno\u015bciowo nastawionych wyborc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n