{"id":16046,"date":"2025-06-24T06:04:55","date_gmt":"2025-06-24T04:04:55","guid":{"rendered":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16046"},"modified":"2025-06-24T06:05:07","modified_gmt":"2025-06-24T04:05:07","slug":"maria-podlodowska-alienacja-rodzicielska-pieklo-rodziny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16046","title":{"rendered":"Maria Podlodowska: Alienacja rodzicielska \u2013 piek\u0142o rodziny"},"content":{"rendered":"\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Wst\u0119p<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Sala s\u0105dowa cz\u0119sto jest miejscem, w kt\u00f3rego zaciszu rozgrywaj\u0105 si\u0119 ludzkie dramaty. Sprawy rodzinne to gra na emocjach, nieustanne prostowanie rzeczywisto\u015bci, walka o prawo do dziecka i udowadnianie swoich kompetencji opieku\u0144czo-wychowawczych. Nagrywanie przebiegu kontakt\u00f3w z dzieckiem przez jednego rodzica z drugim z nich, wzajemne podwa\u017canie autorytetu i dyskredytowanie w oczach dziecka, rywalizacja skonfliktowanych rodzic\u00f3w, manipulacje dzieckiem, wielomiesi\u0119czne oczekiwanie na opini\u0119 Opiniodawczego Zespo\u0142u S\u0105dowych Specjalist\u00f3w (OZSS), to niemal klasyczny obraz sprawy o kontakty z dzieckiem. Do tego dochodzi przewlek\u0142o\u015b\u0107 post\u0119powa\u0144 s\u0105dowych i brak realnej ochrony przed wykluczeniem z \u017cycia dziecka jednego rodzica przez drugiego z nich. Alienacja rodzicielska w praktyce dotyka cz\u0119\u015bciej ojc\u00f3w. Zdarzaj\u0105 si\u0119 jednak sytuacje, w kt\u00f3rych to matka zostaje bezprawnie odizolowana od dziecka.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Post\u0119powanie s\u0105dowe, kt\u00f3re cz\u0119sto trwa latami i ko\u0144czy si\u0119 ustaleniem kontakt\u00f3w alienowanego rodzica z dzieckiem w wymiarze zaledwie kilku godzin miesi\u0119cznie, rodzi jeszcze wi\u0119ksze poczucie krzywdy i bezradno\u015bci. Na dodatek orzeczenie nierespektuj\u0105ce prawa rodzica do kontaktu z dzieckiem w pewien spos\u00f3b sprzyja alienacji rodzicielskiej niejako \u201elegalizuj\u0105c\u201d r\u00f3\u017cnego rodzaju zabiegi podejmowane przez rodzica, u kt\u00f3rego dziecko przebywa na sta\u0142e, zmierzaj\u0105ce do wyeliminowania z \u017cycia dziecka drugiego z rodzic\u00f3w. Post\u0119powanie o ustalenie i zabezpieczenie kontakt\u00f3w z dzieckiem przemienia si\u0119 <em>de facto<\/em> w post\u0119powanie zmierzaj\u0105ce do ograniczenia tych praw, kt\u00f3re przecie\u017c nie przys\u0142uguj\u0105 rodzicom z nadania s\u0105du, ale z samego faktu pochodzenia od nich dziecka. Sytuacja ta wymaga zmian systemowych, a przede wszystkim nowelizacji przepis\u00f3w kodeksu rodzinnego i opieku\u0144czego oraz kodeksu karnego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku os\u00f3b zaniedbuj\u0105cych swoje obowi\u0105zki rodzicielskie, uzale\u017cnionych, karanych, czy chorych psychicznie, ograniczenie kontaktu z dzieckiem bywa niekiedy niezb\u0119dne dla zapewnienia ma\u0142oletniemu odpowiednich warunk\u00f3w do prawid\u0142owego wzrostu i rozwoju. Trudno uzna\u0107 za uzasadnione poddawanie rygorystycznym nakazom i zakazom prawa do kontaktu z dzieckiem rodzic\u00f3w nale\u017cycie wywi\u0105zuj\u0105cych si\u0119 z obowi\u0105zk\u00f3w rodzicielskich i daj\u0105cych r\u0119kojmi\u0119 nale\u017cytego sprawowania pieczy nad ma\u0142oletnimi, cz\u0119sto w po\u0142\u0105czeniu z ograniczaniem lub pozbawianiem ich praw rodzicielskich tylko z uwagi na fakt rozstania si\u0119 rodzic\u00f3w. <strong>To w\u0142a\u015bnie wzorowi rodzice cz\u0119sto padaj\u0105 ofiarami alienacji rodzicielskiej. Z powodu alienacji rodzicielskiej cierpi tak\u017ce dziecko i ca\u0142a rodzina. \u015awiadomo\u015b\u0107 spo\u0142eczna w tym zakresie nadal utrzymuje si\u0119 na niskim poziomie, co przek\u0142ada si\u0119 na brak wsparcia dla alienowanego rodzica, a wr\u0119cz jego stygmatyzacj\u0119.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol start=\"2\" class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Prawa rodzic\u00f3w<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Prawa rodzic\u00f3w do kontaktu z dzieckiem i decydowania o jego najwa\u017cniejszych sprawach s\u0105 prawami naturalnymi, przys\u0142uguj\u0105cymi ka\u017cdemu rodzicowi z samego faktu pochodzenia od niego dziecka. Prawa te przys\u0142uguj\u0105 ka\u017cdemu z rodzic\u00f3w w r\u00f3wnym stopniu. Ponadto s\u0105 to prawa chronione na szczeblu konstytucyjnym i mi\u0119dzynarodowym. Ingerencja w prawa rodzic\u00f3w winna by\u0107 podyktowana szczeg\u00f3lnymi wzgl\u0119dami, takimi jak zagro\u017cenie dobra dziecka i jak w ka\u017cdym przypadku musi by\u0107 proporcjonalna oraz adekwatna do stopnia zagro\u017cenia.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Zgodnie z art. 18 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej <em>Ma\u0142\u017ce\u0144stwo jako zwi\u0105zek kobiety i m\u0119\u017cczyzny, <\/em><strong><em>rodzina, macierzy\u0144stwo i rodzicielstwo<\/em><\/strong><em> znajduj\u0105 si\u0119 pod ochron\u0105 i opiek\u0105 Rzeczypospolitej Polskiej<\/em>.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Podobnie przepis art. 47 Konstytucji RP stanowi: <em>Ka\u017cdy ma prawo do ochrony prawnej <\/em><strong><em>\u017cycia <\/em><\/strong><em>prywatnego, <\/em><strong><em>rodzinnego<\/em><\/strong><em>, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim \u017cyciu osobistym.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Ponadto w my\u015bl przepisu art. 33 ust. Konstytucji RP <em>Kobieta i m\u0119\u017cczyzna w Rzeczypospolitej Polskiej maj\u0105 <\/em><strong><em>r\u00f3wne prawa w \u017cyciu rodzinnym<\/em><\/strong><em>, politycznym, spo\u0142ecznym i gospodarczym.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Z kolei zgodnie z przepisem art. 113 k.r.o.:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00a7 1 Niezale\u017cnie od w\u0142adzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko maj\u0105 <\/em><strong><em>prawo i obowi\u0105zek utrzymywania ze sob\u0105 kontakt\u00f3w.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00a7 2 Kontakty z dzieckiem obejmuj\u0105 w szczeg\u00f3lno\u015bci przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego sta\u0142ego pobytu) i bezpo\u015brednie porozumiewanie si\u0119, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych \u015brodk\u00f3w porozumiewania si\u0119 na odleg\u0142o\u015b\u0107, w tym ze \u015brodk\u00f3w komunikacji elektronicznej.<\/em><\/p>\n\n\n\n<ol start=\"3\" class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Prawa dziecka<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Prawa dziecka odpowiadaj\u0105 niejako prawom rodzic\u00f3w tj. dziecko ma prawo do kontaktu z ka\u017cdym z rodzic\u00f3w. Przede wszystkim dziecko ma prawo do mi\u0142o\u015bci, do kochania i bycia&nbsp; kochanym, do wychowania w bezpiecznym \u015brodowisku rodzinnym.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Znamienny fragment preambu\u0142y konwencji o prawach dziecka brzmi:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e<em>wyra\u017caj\u0105c przekonanie, \u017ce <\/em><strong><em>rodzina jako podstawowa kom\u00f3rka spo\u0142ecze\u0144stwa oraz naturalne \u015brodowisko rozwoju i dobra wszystkich jej cz\u0142onk\u00f3w, a w szczeg\u00f3lno\u015bci dzieci<\/em><\/strong><em>, powinna by\u0107 otoczona niezb\u0119dn\u0105 ochron\u0105 oraz wsparciem, aby mog\u0142a w pe\u0142nym zakresie wype\u0142nia\u0107 swoje obowi\u0105zki w spo\u0142ecze\u0144stwie,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>uznaj\u0105c, \u017ce dziecko dla pe\u0142nego i harmonijnego rozwoju swojej osobowo\u015bci powinno wychowywa\u0107 si\u0119 <\/em><strong><em>w \u015brodowisku rodzinnym, w atmosferze szcz\u0119\u015bcia, mi\u0142o\u015bci i zrozumienia<\/em><\/strong>\u201d[\u2026].&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Konwencja o prawach dziecka gwarantuje dzieciom szereg praw i wolno\u015bci, w tym prawo do poznania swoich rodzic\u00f3w (art. 7 Konwencji o prawach dziecka), prawo do zachowania: to\u017csamo\u015bci, nazwiska oraz stosunk\u00f3w rodzinnych z wy\u0142\u0105czeniem bezprawnej ingerencji w te dobra (art. 8 Konwencji o prawach dziecka).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"4\" class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Alienacja rodzicielska<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Zgodnie z przepisem art. 113<sup>1 <\/sup>k.r.o. <em>Je\u017celi dziecko przebywa stale u jednego z rodzic\u00f3w, spos\u00f3b utrzymywania kontakt\u00f3w z dzieckiem przez drugiego z nich rodzice okre\u015blaj\u0105 wsp\u00f3lnie, kieruj\u0105c si\u0119 dobrem dziecka i bior\u0105c pod uwag\u0119 jego rozs\u0105dne \u017cyczenia; w braku porozumienia rozstrzyga s\u0105d opieku\u0144czy.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>O ile w przypadku zwi\u0105zk\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144skich mo\u017cliwym jest oddalenie pow\u00f3dztwa o rozw\u00f3d, je\u017celi wskutek rozwodu mia\u0142oby ucierpie\u0107 dobro wsp\u00f3lnych ma\u0142oletnich dzieci, o tyle w przypadku zwi\u0105zk\u00f3w konkubenckich brak jest podobnych rozwi\u0105za\u0144, a i w przypadku spraw rozwodowych jest to praktycznie niespotykana instytucja, za\u015b jej zastosowanie nie gwarantuje zabezpieczenia interes\u00f3w ma\u0142oletnich dzieci. Przeciwnie, szanse, \u017ce ma\u0142\u017conkowie b\u0119d\u0105 razem wie\u015b\u0107 wsp\u00f3lne gospodarstwo domowe po oddaleniu pow\u00f3dztwa o rozw\u00f3d z uwagi na dobro wsp\u00f3lnych ma\u0142oletnich dzieci s\u0105 znikome.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Niewiele os\u00f3b zdaje sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce je\u015bli sprawa o kontakty z dzieckiem, ustalenie jego miejsca pobytu, w\u0142adz\u0119 rodzicielsk\u0105 i inne kwestie z tym zwi\u0105zane trafi przed s\u0105d, to w\u00f3wczas b\u0119d\u0105 badane nie tylko kompetencje-opieku\u0144czo wychowawcze ka\u017cdego z rodzic\u00f3w, czy ich rozeznanie w potrzebach dziecka, ale tak\u017ce warunki mieszkaniowe, wyposa\u017cenie pokoju dla dziecka, mo\u017cliwo\u015b\u0107 dojazdu do szko\u0142y, mo\u017cliwo\u015bci zarobkowe rodzic\u00f3w etc. Ponadto ocenie specjalist\u00f3w (najcz\u0119\u015bciej OZSS) b\u0119dzie podlega\u0107 stopie\u0144 wi\u0119zi \u0142\u0105cz\u0105cej ka\u017cdego rodzica z dzieckiem oraz podatno\u015b\u0107 dziecka na manipulacje i jego sk\u0142onno\u015b\u0107 do konfabulacji.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Wiod\u0105c\u0105 zasad\u0105 kodeksu rodzinnego i opieku\u0144czego, jak i post\u0119powa\u0144 prowadzonych na jego podstawie jest <strong>zasada dobra dziecka<\/strong>, kt\u00f3ra nie ma definicji legalnej, ale opiera si\u0119 na dorobku orzecznictwa i doktryny prawniczej. Stawianie interesu rodzic\u00f3w w opozycji do zasady dobra dziecka cz\u0119sto prowadzi do jej ca\u0142kowitego wypaczenia. Zapewnienie dziecku prawa do przebywania z ka\u017cdym z rodzic\u00f3w jest przecie\u017c dzia\u0142aniem podejmowanym w szeroko pojmowanym interesie dziecka, o ile nie stoj\u0105 temu szczeg\u00f3lne wzgl\u0119dy na przeszkodzie (alkoholizm, narkomania rodzica itp.).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Post\u0119powanie s\u0105dowe o ustalenie prawa do kontaktu z dzieckiem potrafi trwa\u0107 kilka lat. Przez ten okres dziecko cz\u0119sto widuje drugiego z rodzic\u00f3w w bardzo ograniczonym zakresie lub kontakty te przebiegaj\u0105 pod nadzorem kuratora s\u0105dowego, co nie sprzyja budowaniu wi\u0119zi rodzinnych.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u017celi rodzice rozstaj\u0105 si\u0119 tu\u017c po narodzinach dziecka, to najcz\u0119\u015bciej dziecko trafia pod opiek\u0119 matki, kt\u00f3ra karmi je piersi\u0105. W takiej sytuacji, w okresie wczesnego dzieci\u0144stwa ojciec mo\u017ce widywa\u0107 dziecko w ograniczonym zakresie, a dziecko przyzwyczaja si\u0119 do istniej\u0105cego modelu funkcjonowania rodziny. W kolejnych latach zwraca si\u0119 uwag\u0119 na potrzeb\u0119 poczucia stabilizacji u dziecka, zapewnienie mu harmonii etc., co powoduje dalsze ograniczanie kontaktu z drugim z rodzic\u00f3w. Nast\u0119pnie, po wydaniu opinii przez bieg\u0142ych s\u0105dowych cz\u0119sto okazuje si\u0119, \u017ce wi\u0119\u017a drugiego rodzica (najcz\u0119\u015bciej ojca) z dzieckiem nie wykszta\u0142ci\u0142a si\u0119 na tyle, aby orzec piecz\u0119 naprzemienn\u0105, a w konsekwencji zostaje zatoczone b\u0142\u0119dne ko\u0142o. Dziecko bowiem nie ma mo\u017cliwo\u015bci niejako oswoi\u0107 si\u0119 i przyzwyczai\u0107 do rodzica, z kt\u00f3rym nie przebywa na sta\u0142e, a sporadyczne kontakty ustalone przez s\u0105d potrafi\u0105 by\u0107 kr\u0119puj\u0105ce i wywo\u0142ywa\u0107 u ma\u0142oletnich stres, co p\u00f3\u017aniej jest wykorzystywane w s\u0105dzie jako argument za dalszym ich ograniczaniem. Sytuacja ta nie wygl\u0105da lepiej, gdy rozstanie rodzic\u00f3w nast\u0119puje w p\u00f3\u017aniejszym okresie \u017cycia dziecka, kiedy zd\u0105\u017cy si\u0119 ono ju\u017c przyzwyczai\u0107 do obecno\u015bci obojgu rodzic\u00f3w i nagle stawiane jest przed faktem dokonanym, kiedy jeden z rodzic\u00f3w przejmuje nad im opiek\u0119 i izoluje dziecko od drugiego rodzica.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Rodzic, u kt\u00f3rego dziecko nie przebywa na sta\u0142e cz\u0119sto nie zna jego rytmu dnia, nawyk\u00f3w \u017cywieniowych, godzin drzemki, czy przyjmowanych lek\u00f3w. Naturalnie rodzice ucz\u0105 si\u0119 potrzeb dziecka obserwuj\u0105c je i zajmuj\u0105c si\u0119 nim na co dzie\u0144. W s\u0105dzie jednak rodzic, u kt\u00f3rego dziecko nie przebywa na sta\u0142e musi wykazywa\u0107 si\u0119 wiedz\u0105 w tym zakresie i udowadnia\u0107, \u017ce gdy dziecko trafi pod jego opiek\u0119 b\u0119dzie w stanie sprosta\u0107 tym wymaganiom. Niemal na porz\u0105dku dziennym zdarzaj\u0105 si\u0119 sytuacje, \u017ce rodzic, u kt\u00f3rego dziecko przebywa na sta\u0142e utrudnia lub uniemo\u017cliwia kontakt z dzieckiem drugiemu z rodzic\u00f3w, nie odpowiada na zapytania o stan zdrowia dziecka i inne kwestie z tym zwi\u0105zane, co prowadzi do skrajnej marginalizacji drugiego rodzica w \u017cyciu dziecka, kt\u00f3re nie jest tego \u015bwiadome i nie mo\u017ce wyrazi\u0107 swojego sprzeciwu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Umniejszenie roli drugiemu z rodzic\u00f3w cz\u0119sto towarzyszy podawanie szeregu nieprawdziwych informacji na jego temat, za\u015b prostowanie tych twierdze\u0144 wymaga przeprowadzenia post\u0119powania dowodowego, co przy obecnej ilo\u015bci spraw s\u0105dowych jest bardzo czasoch\u0142onne i poci\u0105ga za sob\u0105 negatywne konsekwencje dla \u201eniewinnego\u201d rodzica. Wraz z wiekiem, dziecku indukowane s\u0105 negatywne tre\u015bci dotycz\u0105cego drugiego z rodzic\u00f3w, a dziecko wik\u0142ane jest w konflikt lojalno\u015bciowy rodzic\u00f3w, przez co niekiedy samo obawia si\u0119 spotka\u0144 z rodzicem, u kt\u00f3rego nie przebywa na sta\u0142e. Niew\u0105tpliwie jest to zjawisko niepo\u017c\u0105dane z punktu widzenia dobra dziecka.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Cz\u0119sto w przypadku odmowy wpuszczenia drugiego rodzica do domu na spotkanie z dzieckiem wzywana jest Policja, co tylko nara\u017ca dziecko na stres i nie prowadzi do rozwi\u0105zania sytuacji, ale do eskalacji konfliktu. Jeszcze brutalniej wygl\u0105da procedura przymusowego odebrania dziecka przez kuratora w asy\u015bcie Policji celem przekazania go rodzicowi, pod kt\u00f3rego opiek\u0105 pozostaje w przypadku odmowy dobrowolnego przekazania ma\u0142oletniego przez drugiego rodzica lub innych cz\u0142onk\u00f3w rodziny.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Alienacja rodzicielska nie posiada swojej definicji legalnej. Jest to poj\u0119cie potocznie stosowane dla okre\u015blenia szeregu dzia\u0142a\u0144 i zachowa\u0144 maj\u0105cych na celu utrudnianie kontaktu z drugim z rodzicem, indukowaniem dziecku negatywnych tre\u015bci na jego temat, d\u0105\u017ceniem do eliminacji drugiego rodzica z \u017cycia dziecka. Dzia\u0142ania te mog\u0105 charakteryzowa\u0107 si\u0119 r\u00f3\u017cnym stopniem nat\u0119\u017cenia i dolegliwo\u015bci. Najcz\u0119\u015bciej towarzyszy im ch\u0119\u0107 dokuczenia drugiemu rodzicowi, odegrania si\u0119 na nim, zabezpieczenia w\u0142asnych interes\u00f3w. Niekiedy dzia\u0142aniom tym towarzyszy zamiar zast\u0105pienia biologicznego rodzica nowym partnerem \u017cyciowym, kt\u00f3ry stopniowo wprowadzany jest w \u017cycie dziecka i docelowo ma zast\u0105pi\u0107 dziecku alienowanego rodzica. W skrajnych przypadkach rodzic sprawuj\u0105cy piecz\u0119 nad ma\u0142oletnim potrafi wyst\u0105pi\u0107 do s\u0105du z wnioskiem o wyra\u017cenie zgody zast\u0119pczej na zmian\u0119 nazwiska dziecka, a nawet przeprowadzi\u0107 si\u0119 z dzieckiem na drugi koniec Polski, aby wyeliminowa\u0107 z \u017cycia ma\u0142oletniego drugiego rodzica.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Z tych te\u017c wzgl\u0119d\u00f3w alienacja rodzicielska jest nie tylko zespo\u0142em zachowa\u0144 godz\u0105cych w dobra osobiste rodzica, ale przede wszystkim dzia\u0142aniem wymierzonym w dobro dziecka. Alienacja rodzicielska narusza bowiem szereg praw i wolno\u015bci dziecka takich jak: prawo do kontaktu i utrzymywania wi\u0119zi z drugim rodzicem, prawo do bycia wychowywanym przez rodzic\u00f3w, prawo do poznania cz\u0142onk\u00f3w rodziny, prawo do to\u017csamo\u015bci i zachowania nazwiska, prawo do wychowania w bezpiecznym \u015brodowisku rodzinnym. Dziecko nie jest cz\u0119sto \u015bwiadome krzywdy, jak\u0105 wyrz\u0105dza mu rodzic dopuszczaj\u0105cy si\u0119 alienacji rodzicielskiej i nie ma zdolno\u015bci postulatywnej, aby wyrazi\u0107 sw\u00f3j sprzeciw wobec tego typu zachowa\u0144.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W doktrynie pr\u00f3by zdefiniowania alienacji rodzicielskiej sprowadzaj\u0105 si\u0119 do przyk\u0142adowego wyliczenia zachowa\u0144 prowadz\u0105cych do alienacji rodzicielskiej oraz przedstawienia negatywnych konsekwencji z tym zwi\u0105zanych.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Jak wskazuj\u0105 J. Helios i W. Jedlecka \u201e<em>Cho\u0107 powszechnie przyjmuje si\u0119, \u017ce alienacja rodzicielska sprowadza si\u0119 do utrudniania lub ograniczania kontakt\u00f3w z drugim rodzicem, w rzeczywisto\u015bci mo\u017ce ona przybiera\u0107 tak\u017ce inne formy. <\/em><strong><em>Poza utrudnianiem lub ograniczaniem kontakt\u00f3w s\u0105 to mi\u0119dzy innymi: negatywne nastawianie dziecka wzgl\u0119dem drugiego rodzica, oferowanie dziecku korzy\u015bci, np. materialnych, w zamian za niech\u0119\u0107 i negatywny stosunek do drugiego rodzica, wymuszanie deklaracji uczu\u0107 od dziecka, przedstawianie drugiego rodzica w z\u0142ym \u015bwietle lub m\u00f3wienie o nim w pogardliwy spos\u00f3b. Jak wskazuj\u0105 specjali\u015bci, i jak ju\u017c zasygnalizowa\u0142y\u015bmy, alienacja rodzicielska mo\u017ce mie\u0107 powa\u017cne konsekwencje dla rozwoju i psychiki dziecka. Alienacja ta mo\u017ce mie\u0107 wp\u0142yw na ni\u017cszy w stosunku do grupy iloraz inteligencji do\u015bwiadczonego ni\u0105 dziecka, jego ni\u017csz\u0105 samoocen\u0119, zaburzon\u0105 identyfikacj\u0119 seksualn\u0105, zwi\u0119kszenie agresji i autoagresji<\/em><\/strong>\u201d (J. Helios, W. Jedlecka, Alienacja rodzicielska, Wroc\u0142aw 2023).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Przedstawienie jednak wszystkich negatywnych konsekwencji, czy przybli\u017cenie statystyk zwi\u0105zanych ze zjawiskiem alienacji rodzicielskiej wymaga wielu bada\u0144 i znacznie wykracza poza problematyk\u0119 uj\u0119t\u0105 w niniejszej analizie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Gdy ograniczanie kontaktu rodzica z dzieckiem odbywa si\u0119 niejako w majestacie prawa (np. na skutek zabezpieczenia kontakt\u00f3w rodzica z dzieckiem w niewystarczaj\u0105cym zakresie lub w spos\u00f3b ur\u0105gaj\u0105cy temu rodzicowi poprzez nieuzasadnione ustanowienie nadzoru kuratora nad odbywaniem tych kontakt\u00f3w &#8211; nadzabezpieczenie), w\u00f3wczas s\u0105d karny ma utrudnione zadanie w dokonaniu prawnej kwalifikacji tego czynu i przypisaniu winy rodzicowi, kt\u00f3ry swoim zachowaniem wywo\u0142a\u0142 t\u0119 sytuacj\u0119. Ponadto w kodeksie karnym obowi\u0105zuje zasada <em>nullum crime sine lege<\/em> tj. <em>nie ma przest\u0119pstwa bez ustawy<\/em>, kt\u00f3ra wi\u0105\u017ce si\u0119 z innymi zasadami wymagaj\u0105cymi precyzyjnego okre\u015blenia znamion czynu zabronionego w ustawie <em>nullum crimen sine lege certa<\/em>.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Brak wyra\u017anych znamion alienacji rodzicielskiej powoduje, \u017ce ocenie prawnokarnej mog\u0105 zosta\u0107 poddane jedynie fragmentaryczne, poszczeg\u00f3lne zachowania, kt\u00f3re niejako przy okazji wyczerpuj\u0105 znamiona innych przest\u0119pstw, przybieraj\u0105c form\u0119 np. zn\u0119cania, zniewagi lub znies\u0142awienia, gro\u017aby bezprawnej, wymuszenia itp. Udowodnienie jednak powy\u017cszych okoliczno\u015bci napotyka liczne trudno\u015bci, zw\u0142aszcza w sytuacji, gdy alienowany rodzic nie ma mo\u017cliwo\u015bci odbywania cz\u0119stych, regularnych spotka\u0144 z dzieckiem i nie wie dok\u0142adnie co si\u0119 z nim dzieje.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Alienacja rodzicielska w praktyce najcz\u0119\u015bciej dotyka ojc\u00f3w. Zdarzaj\u0105 si\u0119 jednak sytuacje, kiedy o prawo do kontakt\u00f3w z dzie\u0107mi wnioskuj\u0105 matki, dziadkowie, czy rodze\u0144stwo.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"5\" class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>W\u0142adza rodzicielska i alimenty a zjawisko alienacji rodzicielskiej\u00a0<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Podejmuj\u0105c pr\u00f3b\u0119 wyja\u015bnienia zjawiska alienacji rodzicielskiej, nie spos\u00f3b nie wspomnie\u0107 o cz\u0119sto towarzysz\u0105cym w sprawie o kontakty z dzieckiem wnioskom o pozbawienie, czy ograniczenie w\u0142adzy rodzicielskiej, przy jednoczesnym \u017c\u0105daniu obci\u0105\u017cenia kosztami utrzymania i wychowania dziecka rodzica, kt\u00f3ry na co dzie\u0144 nie zajmuje si\u0119 dzieckiem. Uzasadnieniem dla tego typu wysnuwanych roszcze\u0144 jest argument, \u017ce rodzic sprawuj\u0105cy na co dzie\u0144 piecz\u0119 nad ma\u0142oletnim dzieckiem (najcz\u0119\u015bciej matka) wype\u0142nia sw\u00f3j obowi\u0105zek alimentacyjny wzgl\u0119dem ma\u0142oletniego dziecka poprzez osobiste starania o utrzymanie i wychowanie dziecka. Drugi z rodzic\u00f3w powinien zatem ponosi\u0107 koszty utrzymania i wychowania dziecka. Z kolei w\u0142adza rodzicielska najcz\u0119\u015bciej jest ograniczana do najwa\u017cniejszych spraw dotycz\u0105cych dziecka takich jak wyb\u00f3r lekarza, szko\u0142y, czy decydowania o wyje\u017adzie za granic\u0119, albowiem skonfliktowani rodzice nie s\u0105 w stanie porozumie\u0107 si\u0119 w bie\u017c\u0105cych sprawach dotycz\u0105cych ma\u0142oletnich i decyduj\u0105 w tym zakresie wzgl\u0119dy pragmatyczne.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W ten spos\u00f3b drugi z rodzic\u00f3w, u kt\u00f3rego dziecko nie przebywa na sta\u0142e zostaje jeszcze bardziej pokrzywdzony, albowiem zostaje obci\u0105\u017cony obowi\u0105zkiem alimentacyjnym w wi\u0119kszym zakresie ani\u017celi rodzic, kt\u00f3ry ma dziecko przy sobie, co nie przek\u0142ada si\u0119 na cz\u0119stsze kontakty z dzieckiem, ale wr\u0119cz ogranicza jego prawa rodzicielskie tylko do tych najbardziej istotnych. Rola drugiego rodzica, u kt\u00f3rego dziecko na sta\u0142e nie przebywa zostaje zatem na ka\u017cdej p\u0142aszczy\u017anie zmarginalizowana, za\u015b nier\u00f3wny podzia\u0142 praw i obowi\u0105zk\u00f3w rodzic\u00f3w prowadzi do poczucia pokrzywdzenia w majestacie prawa.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Co wi\u0119cej, rodzic, kt\u00f3remu ograniczono w\u0142adz\u0119 rodzicielsk\u0105 do\u015bwiadcza stygmatyzacji w spo\u0142ecze\u0144stwie. Cz\u0119sto dochodzi do sytuacji, \u017ce rodzic, kt\u00f3remu ograniczono w\u0142adz\u0119 rodzicielsk\u0105 nie mo\u017ce samodzielnie odebra\u0107 dziecka ze \u017c\u0142obka, przedszkola, czy szko\u0142y, zabra\u0107 dziecka do lekarza, czy nawet pozyska\u0107 podstawowych informacji o ocenach, szczepieniach dziecka itp. Mimo, i\u017c rodzic ten jest osob\u0105 niekaran\u0105, bez na\u0142og\u00f3w i nieskazitelnego charakteru, to na ka\u017cdym kroku do\u015bwiadcza dyskryminacji i poczucia niesprawiedliwo\u015bci.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce pozbawienie w\u0142adzy rodzicielskiej nie pozostaje oboj\u0119tne dla wizerunku danej osoby tak\u017ce w sferze prawnej. Przyk\u0142adowo, zgodnie z <em>rozporz\u0105dzeniem Prezesa Rady Ministr\u00f3w z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania podmiot\u00f3w w wykonywaniu kar, \u015brodk\u00f3w karnych, kompensacyjnych, zabezpieczaj\u0105cych, zapobiegawczych oraz przepadku, a tak\u017ce spo\u0142ecznej kontroli nad ich wykonywaniem<\/em> \u201eosob\u0105 godn\u0105 zaufania\u201d&nbsp; jest osoba, kt\u00f3ra m.in. \u201enie zosta\u0142a pozbawiona praw rodzicielskich lub opieku\u0144czych\u201d przy spe\u0142nieniu innych warunk\u00f3w okre\u015blonych w \u00a7 3 pkt 1-5 rozporz\u0105dzenia. Ponadto w przypadku zawod\u00f3w zaufania publicznego wymagane jest posiadanie \u201enieskazitelnego charakteru\u201d. Ograniczenie lub pozbawienie praw rodzicielskich mo\u017ce prowadzi\u0107 do uznania, \u017ce dana osoba nie legitymuje si\u0119 nieskazitelnym charakterem, albowiem poj\u0119cie to jest nieostre, nie posiada swojej definicji ustawowej. Niew\u0105tpliwie kwestie zwi\u0105zane z w\u0142adz\u0105 rodzicielsk\u0105 nie pozostaj\u0105 w \u015bwietle powy\u017cszego oboj\u0119tne dla funkcjonowania rodzica w spo\u0142ecze\u0144stwie, jego wizerunku i dobrego imienia, a nawet \u015bcie\u017cki zawodowej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Zgodnie z przepisem art. 48 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej:<\/p>\n\n\n\n<p><em>1. Rodzice maj\u0105 prawo do wychowania dzieci zgodnie z w\u0142asnymi przekonaniami. Wychowanie to powinno uwzgl\u0119dnia\u0107 stopie\u0144 dojrza\u0142o\u015bci dziecka, a tak\u017ce wolno\u015b\u0107 jego sumienia i wyznania oraz jego przekonania.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>2. Ograniczenie lub pozbawienie praw rodzicielskich mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 tylko w przypadkach okre\u015blonych w ustawie i tylko na podstawie prawomocnego orzeczenia s\u0105du.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>W praktyce wystarczaj\u0105cym powodem dla ograniczenia (a nawet pozbawienia) w\u0142adzy rodzicielskiej jest fakt, i\u017c rodzice dziecka \u017cyj\u0105 w roz\u0142\u0105czeniu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"6\" class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Prawna ochrona przed alienacj\u0105 rodzicielsk\u0105\u00a0<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Mimo, i\u017c istniej\u0105 regulacje, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 na uzyskanie prawnego zabezpieczenia w zakresie kontakt\u00f3w rodzica z dzieckiem, to jednak ochrona ta jest niepe\u0142na i nie przynosi po\u017c\u0105danych efekt\u00f3w. Przede wszystkim rodzic, kt\u00f3remu drugi z rodzic\u00f3w utrudnia lub uniemo\u017cliwia odbywanie kontakt\u00f3w z dzieckiem mo\u017ce z\u0142o\u017cy\u0107 wniosek o ustalenie i zabezpieczenie tych kontakt\u00f3w. Bywa jednak, \u017ce na samo zabezpieczenie kontakt\u00f3w, czas oczekiwania wynosi kilka miesi\u0119cy, mimo i\u017c wniosek w tym zakresie powinien zosta\u0107 rozpoznany niezw\u0142ocznie. Samo za\u015b post\u0119powanie o ustalenie kontakt\u00f3w potrafi trwa\u0107 kilka lat. Najwi\u0119kszym rozczarowaniem jest jednak ustalenie lub zabezpieczenie tych kontakt\u00f3w w spos\u00f3b lub w wymiarze, kt\u00f3ry nie odpowiada potrzebom emocjonalnym alienowanego rodzica (ustalenie kontakt\u00f3w pod nadzorem kuratora lub w obecno\u015bci drugiego z rodzic\u00f3w, brak mo\u017cliwo\u015bci zabrania dziecka na ca\u0142y weekend z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 nocowania, ustalenie kontakt\u00f3w w wymiarze zaledwie kilku godzin miesi\u0119cznie itp.).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ponadto zgodnie z przepisem art. 598<sup>15<\/sup> \u00a7 1 k.p.c.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><em>Je\u017celi osoba, pod kt\u00f3rej piecz\u0105 dziecko pozostaje, nie wykonuje albo niew\u0142a\u015bciwie wykonuje obowi\u0105zki wynikaj\u0105ce z orzeczenia albo z ugody zawartej przed s\u0105dem lub przed mediatorem w przedmiocie kontakt\u00f3w z dzieckiem, s\u0105d opieku\u0144czy, uwzgl\u0119dniaj\u0105c sytuacj\u0119 maj\u0105tkow\u0105 tej osoby, <\/em><strong><em>zagrozi jej nakazaniem zap\u0142aty na rzecz osoby uprawnionej do kontaktu z dzieckiem<\/em><\/strong><em> oznaczonej sumy pieni\u0119\u017cnej za ka\u017cde naruszenie obowi\u0105zku.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Z kolei zgodnie z art. 598<sup>16<\/sup> \u00a7 1 k.p.c. <em>Je\u017celi osoba, kt\u00f3rej s\u0105d opieku\u0144czy zagrozi\u0142 nakazaniem zap\u0142aty oznaczonej sumy pieni\u0119\u017cnej, nie wype\u0142nia nadal swego obowi\u0105zku, s\u0105d opieku\u0144czy nakazuje jej <\/em><strong><em>zap\u0142at\u0119 nale\u017cnej sumy pieni\u0119\u017cnej<\/em><\/strong><em>, ustalaj\u0105c jej wysoko\u015b\u0107 stosownie do liczby narusze\u0144. S\u0105d mo\u017ce w wyj\u0105tkowych wypadkach zmieni\u0107 wysoko\u015b\u0107 sumy pieni\u0119\u017cnej, o kt\u00f3rej mowa w art. 598<\/em><em><sup>15<\/sup><\/em><em>, ze wzgl\u0119du na zmian\u0119 okoliczno\u015bci.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Ochrona ta jest jednak prowizoryczna&nbsp; ju\u017c z tego wzgl\u0119du, \u017ce wymaga ugody zawartej przed mediatorem lub orzeczenia s\u0105du, aby respektowa\u0107 prawo drugiego rodzica, przy kt\u00f3rym ma\u0142oletni&nbsp; nie ma okre\u015blonego miejsca sta\u0142ego pobytu do kontaktowania si\u0119 z jego w\u0142asnym dzieckiem. Ponadto najcz\u0119\u015bciej rodzic, u kt\u00f3rego dziecko nie przebywa na sta\u0142e jest zobowi\u0105zany do zap\u0142aty aliment\u00f3w na rzecz dziecka bezpo\u015brednio do r\u0105k rodzica, kt\u00f3ry sprawuje nad nim piecz\u0119. Nakazanie rodzicowi sprawuj\u0105cemu piecz\u0119 nad dzieckiem zap\u0142aty okre\u015blonej sumy pieni\u0119\u017cnej na rzecz drugie rodzica uprawnionego do kontakt\u00f3w i zobowi\u0105zanego do ponoszenia koszt\u00f3w utrzymania i wychowania dziecka mija si\u0119 zatem z celem. Dodatkowo ka\u017cdorazowe niewywi\u0105zywanie si\u0119 z realizacji ugody, czy orzeczenia s\u0105du w zakresie kontakt\u00f3w z dzieckiem wymaga udokumentowania, a nast\u0119pnie poinformowania o tym fakcie s\u0105du, co z kolei jest czasoch\u0142onne i nak\u0142ada kolejne obowi\u0105zki na rodzica i tak ju\u017c \u201epokrzywdzonego\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>W razie stwierdzenia, \u017ce dobro dziecka jest zagro\u017cone s\u0105d opieku\u0144czy na podstawie przepisu art. 109 k.r.o. mo\u017ce:<\/p>\n\n\n\n<p><em>1)zobowi\u0105za\u0107 rodzic\u00f3w oraz ma\u0142oletniego do okre\u015blonego post\u0119powania, w szczeg\u00f3lno\u015bci do pracy z asystentem rodziny, realizowania innych form pracy z rodzin\u0105, skierowa\u0107 ma\u0142oletniego do plac\u00f3wki wsparcia dziennego, okre\u015blonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zast\u0119pczej lub skierowa\u0107 rodzic\u00f3w do plac\u00f3wki albo specjalisty zajmuj\u0105cych si\u0119 terapi\u0105 rodzinn\u0105, poradnictwem lub \u015bwiadcz\u0105cych rodzinie inn\u0105 stosown\u0105 pomoc z jednoczesnym wskazaniem sposobu kontroli wykonania wydanych zarz\u0105dze\u0144;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>2) okre\u015bli\u0107, jakie czynno\u015bci nie mog\u0105 by\u0107 przez rodzic\u00f3w dokonywane bez zezwolenia s\u0105du, albo podda\u0107 rodzic\u00f3w innym ograniczeniom, jakim podlega opiekun;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>3)podda\u0107 wykonywanie w\u0142adzy rodzicielskiej sta\u0142emu nadzorowi kuratora s\u0105dowego;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>4)skierowa\u0107 ma\u0142oletniego do organizacji lub instytucji powo\u0142anej do przygotowania zawodowego albo do innej plac\u00f3wki sprawuj\u0105cej cz\u0119\u015bciow\u0105 piecz\u0119 nad dzie\u0107mi;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>5)zarz\u0105dzi\u0107 umieszczenie ma\u0142oletniego w rodzinie zast\u0119pczej, rodzinnym domu dziecka albo w instytucjonalnej pieczy zast\u0119pczej albo powierzy\u0107 tymczasowo pe\u0142nienie funkcji rodziny zast\u0119pczej ma\u0142\u017conkom lub osobie, niespe\u0142niaj\u0105cym warunk\u00f3w dotycz\u0105cych rodzin zast\u0119pczych, w zakresie niezb\u0119dnych szkole\u0144, okre\u015blonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zast\u0119pczej albo zarz\u0105dzi\u0107 umieszczenie ma\u0142oletniego w zak\u0142adzie opieku\u0144czo-leczniczym, w zak\u0142adzie piel\u0119gnacyjno-opieku\u0144czym lub w zak\u0142adzie rehabilitacji leczniczej.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Ponadto w razie stwierdzenia, \u017ce w\u0142adza rodzicielska jest nadu\u017cywana przez jednego z rodzic\u00f3w np. do alienowania drugiego rodzica, <strong>s\u0105d opieku\u0144czy mo\u017ce pozbawi\u0107 w\u0142adzy rodzicielskiej na podstawie przepisu art. 111 \u00a7&nbsp; 1 k.r.o. rodzica nadu\u017cywaj\u0105cego tej w\u0142adzy.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W orzecznictwie od dawna istnieje sp\u00f3r, czy wi\u0119\u017a rodzinna stanowi dobro osobiste i podlega ochronie na podstawie art. 24 k.c. Cz\u0119\u015b\u0107 s\u0105d\u00f3w uznaje, \u017ce wi\u0119\u017a rodzinna jest dobrem osobistym i przyznaje zado\u015b\u0107uczynienie zado\u015b\u0107uczynienie na podstawie przepisu&nbsp; art. 448 k.c. za uniemo\u017cliwianie lub utrudnianie kontakt\u00f3w. Zdarzaj\u0105 si\u0119 jednak odmienne nurty orzecznicze, prowadz\u0105ce do oddalenia pow\u00f3dztwa w ca\u0142o\u015bci. Nawet S\u0105d Najwy\u017cszy w powi\u0119kszonym sk\u0142adzie siedmiu s\u0119dzi\u00f3w wyda\u0142 dwie sprzeczne ze sob\u0105 uchwa\u0142y w tym zakresie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W dniu 27 marca 2018 r., III CZP 36\/17 S\u0105d Najwy\u017cszy uzna\u0142, \u017ce wi\u0119\u017a rodzinna jest dobrem osobistym. Z kolei w uchwale z dnia 22 pa\u017adziernika 2019 r., I NSNZP 2\/19 S\u0105d Najwy\u017cszy zanegowa\u0142 t\u0119 tez\u0119. \u017badna z powy\u017cszych uchwa\u0142 nie ma mocy zasady prawnej, a zatem nie wi\u0105\u017ce wszystkich sk\u0142ad\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego. W postanowieniu z dnia 25 czerwca 2024 r., II CSKP 2419\/22 S\u0105d Najwy\u017cszy po raz kolejny odroczy\u0142 rozpoznanie sprawy i przedstawi\u0142 do rozstrzygni\u0119cia sk\u0142adowi 7 s\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego zagadnienie prawne: <em>Czy wi\u0119\u017a uczuciowa cz\u0142onka rodziny dziecka stanowi dobro osobiste i korzysta z ochrony na podstawie art. 24 \u00a7 1 w zw. z art. 23 k.c.?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>W ww. postanowieniu S\u0105d Najwy\u017cszy zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, na dylematy, kt\u00f3re od dawna budz\u0105 spory w doktrynie i orzecznictwie zaznaczaj\u0105c:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e<em>Utrwalonym pogl\u0105dem jest, \u017ce kontakty rodzinne co do zasady s\u0142u\u017c\u0105 dobru dziecka. Kontakty rodzinne s\u0142u\u017c\u0105 zar\u00f3wno celom wychowawczym (socjalizacja) jak i przysz\u0142o\u015bci dziecka, gdy\u017c cz\u0142onkowie rodziny mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 wsparciem przy wchodzeniu w doros\u0142o\u015b\u0107 i p\u00f3\u017aniej, przez ca\u0142e \u017cycie. Problem pojawia si\u0119, gdy opiekun, najcz\u0119\u015bciej rodzic sprawuj\u0105cy piecz\u0119 nad dzieckiem, nie rozumie, co jest d\u0142ugoterminowo dobre dla dziecka, lub przedk\u0142ada w\u0142asne, negatywne emocje wobec drugiego rodzica lub innego cz\u0142onka rodziny nad dobro dziecka.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W przypadku nastawiania dziecka przeciwko cz\u0142onkom rodziny niesprawuj\u0105cym codziennej pieczy nad dzieckiem samo egzekwowanie kontakt\u00f3w z dzieckiem mo\u017ce narusza\u0107 dobro dziecka. W post\u0119powaniu opieku\u0144czym dotycz\u0105cym kontakt\u00f3w powodowego ojca z dzieckiem ustalono, \u017ce na skutek nieprawid\u0142owej postawy matki dziecka nabra\u0142o ono niech\u0119ci do spotka\u0144 z ojcem i spotkania te wywo\u0142uj\u0105 u niego stres i konflikt lojalno\u015bci. S\u0105d opieku\u0144czy stoi w\u00f3wczas przed bardzo trudnym zadaniem oceny, czy dalsze egzekwowanie kontakt\u00f3w ojca z dzieckiem nie powoduje zbyt du\u017cego obci\u0105\u017cenia dla dziecka oraz czy korzy\u015bci z przysz\u0142ej wi\u0119zi z ojcem przewa\u017caj\u0105 nad tym ogromnym obci\u0105\u017ceniem<\/em>.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak postanowieniem z dnia z dnia 20 listopada 2024 r., II CSKP 2419\/22 S\u0105d Najwy\u017cszy uchyli\u0142 swoje postanowienie z 25 czerwca 2024 r., II CSKP 2419\/22.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0105d opieku\u0144czy ka\u017cdorazowo zobligowany jest wa\u017cy\u0107 oba dobra tj. dobro dziecka i dobra osobiste cz\u0142onk\u00f3w jego rodziny. Nale\u017cy jednak wskaza\u0107, \u017ce przede wszystkim to dziecko ma prawo do kontaktu z ka\u017cdym z rodzic\u00f3w. Krytycznie nale\u017cy zatem oceni\u0107 dylematy S\u0105du Najwy\u017cszego, kt\u00f3re leg\u0142y u podstaw przekazania zagadnienia prawnego do rozstrzygni\u0119cia w powi\u0119kszonym sk\u0142adzie 7 s\u0119dzi\u00f3w. Z przytoczonego fragmentu wy\u0142ania si\u0119 bowiem obraz rodzica \u2013 matki, kt\u00f3ra swoim zachowaniem doprowadzi\u0142a do sytuacji, w kt\u00f3rej dziecko nie chce widywa\u0107 si\u0119 z ojcem, a kontakty te wywo\u0142uj\u0105 u dziecka stres. Nale\u017cy jednak postawi\u0107 podstawowe pytanie stosowane przy ka\u017cdej metodzie badawczej \u2013 <em>gdzie przyczyna, a gdzie skutek<\/em>?&nbsp; Dziecko nawet nie jest \u015bwiadome tego, \u017ce pad\u0142o ofiar\u0105 alienacji rodzicielskiej i w przysz\u0142o\u015bci mo\u017ce mie\u0107 \u017cal do matki oraz wymiaru sprawiedliwo\u015bci, \u017ce dosz\u0142o do zerwania jego wi\u0119zi z ojcem. Pozostawanie dziecka pod opiek\u0105 osoby dopuszczaj\u0105cej si\u0119 alienacji rodzicielskiej obiektywnie zagra\u017ca jego dobru. Ponadto post\u0119powanie takie niew\u0105tpliwie narusza dobra osobiste drugiego rodzica \u2013 jego cze\u015b\u0107, wizerunek i wi\u0119\u017a rodzinn\u0105, a w skrajnych przypadkach prowadzi do rozstroju zdrowia na skutek za\u0142amania nerwowego, depresji itp.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Niew\u0105tpliwie nadanie przez S\u0105d Najwy\u017cszy mocy zasady prawnej uchwale uznaj\u0105cej wi\u0119\u017a rodzinn\u0105 za dobro osobiste uporz\u0105dkowa\u0142oby istniej\u0105ce rozbie\u017cno\u015bci orzecznicze w tym zakresie, ale z pewno\u015bci\u0105 nie po\u0142o\u017cy\u0142oby kresu&nbsp; alienacji rodzicielskiej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"7\" class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Postulaty zmian<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Nale\u017cy postulowa\u0107, aby <strong>sprawy rodzinne (a przede wszystkim sprawy opieku\u0144cze dotycz\u0105ce kontakt\u00f3w z dzieckiem, w\u0142adzy rodzicielskiej, pieczy naprzemiennej, miejsca pobytu dziecka, czy aliment\u00f3w) by\u0142y rozstrzygane w sk\u0142adzie \u0142awniczym tj. w sk\u0142adzie jednego s\u0119dziego i dw\u00f3ch \u0142awnik\u00f3w, jak ma to miejsce w przypadku spraw o rozw\u00f3d.<\/strong> Post\u0119powanie w sprawie o rozw\u00f3d jest rozstrzygane w trybie procesowym przez s\u0105d okr\u0119gowy w sk\u0142adzie jednego s\u0119dziego zawodowego i dw\u00f3ch \u0142awnik\u00f3w. Czynnik spo\u0142eczny w sprawach rodzinnych ma niebagatelne znaczenie, albowiem rodzina jest podstawow\u0105 kom\u00f3rk\u0105 spo\u0142eczn\u0105, w kt\u00f3rej dziecko przechodzi proces socjalizacji i przygotowuje si\u0119 do \u017cycia w spo\u0142ecze\u0144stwie. Ponadto specyfika spraw rodzinnych wymaga, aby wszelkie rozstrzygni\u0119cia wydawane w tych sprawach by\u0142y podyktowane nie tyle liter\u0105 prawa, co do\u015bwiadczeniem \u017cyciowym i powszechnie akceptowanymi w spo\u0142ecze\u0144stwie normami oraz ocenami, a tak\u017ce aby odpowiada\u0142y spo\u0142ecznemu poczuciu sprawiedliwo\u015bci.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Obecnie sprawy przed s\u0105dem opieku\u0144czym (s\u0105dem rodzinnym) rozstrzygane s\u0105 w s\u0105dach rejonowych w sk\u0142adzie jednego s\u0119dziego, co znacznie zwi\u0119ksza ryzyko b\u0142\u0119du. Postulat w tym zakresie brzmi \u2013 <strong>oddajmy rodzin\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwu<\/strong>. Pierwszym krokiem pozwalaj\u0105cym na uzyskanie sprawiedliwych orzecze\u0144, godz\u0105cych sporne interesy rodzic\u00f3w i respektuj\u0105cym nadrz\u0119dne dobro dziecka mo\u017ce by\u0107 <strong>propozycja zmiany sk\u0142adu s\u0105du opieku\u0144czego na sk\u0142ad \u0142awniczy.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nale\u017cy tak\u017ce <strong>upowszechni\u0107 praktyk\u0119 stosowania pieczy naprzemiennej<\/strong>, kt\u00f3ra powinna by\u0107 docelowym \u015brodkiem ochrony przed alienacj\u0105 rodzicielsk\u0105, je\u015bli dobro dziecka nie stoi temu na przeszkodzie. Ponadto nale\u017cy <strong>doprecyzowa\u0107 przes\u0142anki ograniczenia lub pozbawienia w\u0142adzy rodzicielskiej w spos\u00f3b chroni\u0105cy rodzic\u00f3w przed arbitralno\u015bci\u0105 s\u0105d\u00f3w w tym zakresie<\/strong>. O ograniczaniu praw rodzicielskich nie mog\u0105 decydowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie wzgl\u0119dy pragmatyczne w zwi\u0105zku z rozstaniem rodzic\u00f3w. <strong>S\u0105dy powinny d\u0105\u017cy\u0107 do r\u00f3wnego roz\u0142o\u017cenia praw i obowi\u0105zk\u00f3w ka\u017cdego z rodzic\u00f3w wzgl\u0119dem dziecka.<\/strong> Za niedopuszczalne uzna\u0107 nale\u017cy ograniczanie w\u0142adzy rodzicielskiej i kontakt\u00f3w z dzieckiem jednego z rodzic\u00f3w przy jednoczesnym obci\u0105\u017ceniu go w wi\u0119kszym zakresie obowi\u0105zkiem alimentacyjnym. Je\u017celi rodzice nie s\u0105 wstanie porozumie\u0107 si\u0119 w najwa\u017cniejszych sprawach dotycz\u0105cych ma\u0142oletniego dziecka, w\u00f3wczas ka\u017cdemu z nich nale\u017cy ograniczy\u0107 w\u0142adz\u0119 rodzicielsk\u0105 w r\u00f3wnym stopniu, a\u017c do czasu, kiedy taki stan ustanie lub powierzy\u0107 wykonywanie w\u0142adzy rodzicielskiej oboju rodzicom, aby mieli oni mo\u017cliwo\u015b\u0107 decydowania o sprawach dziecka w okresie, kiedy dziecko przebywa z ka\u017cdym z nich. <strong>Orzeczenia s\u0105du opieku\u0144czego powinny regulowa\u0107 kwestie zwi\u0105zane z opiek\u0105 nad dzieckiem kompleksowo tj. w spos\u00f3b minimalizuj\u0105cy poczucie pokrzywdzenia rodzica, u kt\u00f3rego dziecko nie przebywa na sta\u0142e, z uwzgl\u0119dnieniem nadrz\u0119dnego interesu oraz dobra dziecka.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ponadto <strong>nale\u017cy penalizowa\u0107 zachowania podejmowane przez rodzica, u kt\u00f3rego dziecko przebywa na sta\u0142e zmierzaj\u0105ce do wyeliminowania z \u017cycia dziecka drugiego z rodzic\u00f3w,<\/strong> a w szczeg\u00f3lno\u015bci polegaj\u0105ce na: uporczywym udaremnianiu um\u00f3wionych kontakt\u00f3w drugiego rodzica z dzieckiem poprzez odmow\u0119 wydania dziecka drugiemu rodzicowi w celu odbycia z nim spotkania lub pozorowanie r\u00f3\u017cnych sytuacji (np. drzemki dziecka, wycieczki, wizyty u lekarza przy braku ku temu jakichkolwiek wskaza\u0144 medycznych, r\u00f3wnoleg\u0142ego zapisywania dziecka na zaj\u0119cia dodatkowe w czasie um\u00f3wionych kontakt\u00f3w z drugim rodzicem etc.), indukowaniu dziecku negatywnych tre\u015bci na temat drugiego rodzica (cz\u0119sto po\u0142\u0105czone z zastraszaniem dziecka lub znies\u0142awianiem drugiego rodzica), nagradzaniu dziecka za ka\u017cdorazow\u0105 odmow\u0119 kontaktu z drugim rodzicem itp. Okre\u015blenie znamion alienacji rodzicielskiej powinno pozwoli\u0107 na dokonanie prawnokarnej oceny ca\u0142okszta\u0142tu zachowa\u0144 sprawcy zmierzaj\u0105cego swoim zachowaniem do wyeliminowania z \u017cycia dziecka rodzica lub innej osoby bliskiej uprawnionej do kontakt\u00f3w np. dziadk\u00f3w.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Spo\u0142eczna szkodliwo\u015b\u0107 tego typu czyn\u00f3w jest bowiem wysoka chocia\u017cby z uwagi na rozmiar cierpie\u0144 i upokorze\u0144 alienowanego rodzica oraz czas ich trwania, a tak\u017ce nieodwracalno\u015b\u0107 skutk\u00f3w tego zjawiska. Dzia\u0142ania te cechuje nieust\u0119pliwo\u015b\u0107, zaplanowanie, d\u0142ugotrwa\u0142o\u015b\u0107, dzia\u0142anie z premedytacj\u0105 z niskich pobudek i ukierunkowane na wyrz\u0105dzeniu szkody drugiemu rodzicowi. Rodzic, kt\u00f3ry dopuszcza si\u0119 tego typu dzia\u0142a\u0144 godzi si\u0119 na to, \u017ce niejako przy okazji mo\u017ce zaszkodzi\u0107 dziecku, kt\u00f3re na skutek jego dzia\u0142a\u0144 zostaje pozbawione swojego prawa do widywania drugiego rodzica, a w konsekwencji <strong>dzia\u0142a z zamiarem ewentualnym pokrzywdzenia w\u0142asnego dziecka.<\/strong> Tego typu dzia\u0142ania nie korzystaj\u0105 z ochrony prawa i zas\u0142uguj\u0105 na najwy\u017csze pot\u0119pienie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>St\u0105d te\u017c <strong>potrzeba wprowadzenia zmian w kodeksie karnym, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 precyzyjnie okre\u015bla\u0107 znamiona alienacji rodzicielskiej i chroni\u0107 dziecko oraz alienowanego rodzica przed bezprawnym dzia\u0142aniem rodzica, u kt\u00f3rego dziecko przebywa na sta\u0142e, zmierzaj\u0105cym do eliminacji drugiego rodzica z \u017cycia dziecka.<\/strong> Ustawodawca powinien podj\u0105\u0107 r\u00f3wnie\u017c pr\u00f3b\u0119 wprowadzenia <strong>definicji legalnej alienacji rodzicielskiej poprzez zamieszczenie otwartego katalogu zachowa\u0144, kt\u00f3re prowadz\u0105 do tego zjawiska.<\/strong>&nbsp; Wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c <strong>podnoszenie \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej w zakresie alienacji rodzicielskiej, r\u00f3wno\u015bci praw rodzicielskich, znaczenia rodziny, dobra dziecka oraz roli ka\u017cdego z rodzic\u00f3w w \u017cyciu ma\u0142oletnich dzieci.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Na przestrzeni ostatnich lat powsta\u0142o kilka projekt\u00f3w ustaw rz\u0105dowych i obywatelskich zmierzaj\u0105cych do prawnego uregulowania kwestii alienacji rodzicielskiej. Do sejmu wp\u0142ywa\u0142y r\u00f3wnie\u017c petycje w tym zakresie. Powsta\u0142o wiele organizacji sprzeciwiaj\u0105cych si\u0119 alienacji rodzicielskiej, wspomagaj\u0105cych uzyskanie r\u00f3wnego traktowania rodzic\u00f3w i zwracaj\u0105cych uwag\u0119 na negatywne skutki alienacji rodzicielskiej w \u017cyciu dziecka oraz ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa. Okoliczno\u015bci te powinny sk\u0142oni\u0107 ustawodawc\u0119 do niezw\u0142ocznego podj\u0119cia dzia\u0142a\u0144 legislacyjnych w tym zakresie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"8\" class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Wnioski<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Alienacja rodzicielska jest bezprawnym zamachem wymierzonym w szereg d\u00f3br chronionych prawem. Jest to zjawisko wywo\u0142ane szeregiem zabieg\u00f3w i zachowa\u0144 mniej lub bardziej wyrafinowanych, o r\u00f3\u017cnym stopniu nat\u0119\u017cenia i dolegliwo\u015bci, podejmowanych przez osob\u0119 sprawuj\u0105c\u0105 piecz\u0119 nad dzieckiem i sprowadzaj\u0105cych si\u0119 do eliminacji z \u017cycia dziecka osoby uprawnionej do utrzymywania relacji z dzieckiem. Alienacja rodzicielska jest zaprzeczeniem dobra dziecka i godzi w prawa rodzica, u kt\u00f3rego dziecko nie przebywa na sta\u0142e. Alienacja rodzicielska wywo\u0142uje szereg negatywnych skutk\u00f3w zar\u00f3wno w \u017cyciu dziecka, kt\u00f3re nara\u017cane jest na stres, wewn\u0119trzne rozdarcie, czy poczucie bezradno\u015bci, jak i w \u017cyciu alienowanego rodzica, kt\u00f3rego rola w \u017cyciu dziecka cz\u0119sto zostaje sprowadzona do realizacji obowi\u0105zku alimentacyjnego i kt\u00f3ry do\u015bwiadcza stygmatyzacji w spo\u0142ecze\u0144stwie z powodu ograniczenia lub pozbawienia jego praw rodzicielskich.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Mimo, i\u017c powszechnie obowi\u0105zuj\u0105ce przepisy prawa przyznaj\u0105 rodzicom r\u00f3wne prawa i obowi\u0105zki wzgl\u0119dem dziecka, to w wymiarze sprawiedliwo\u015bci widoczna jest tendencja do faworyzowania roli matki w \u017cyciu dziecka. Alienacja rodzicielska dotyka r\u00f3wnie\u017c innych cz\u0142onk\u00f3w rodziny uprawnionych do utrzymywania kontakt\u00f3w i osobistej styczno\u015bci z dzieckiem, w tym matek, dziadk\u00f3w, rodze\u0144stwa.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Obecnie istniej\u0105ce rozwi\u0105zania prawne nie gwarantuj\u0105 rodzicom i dziecku zabezpieczenia ich szeroko pojmowanych interes\u00f3w, ale wr\u0119cz niekiedy sprzyjaj\u0105 powstawaniu zjawiska alienacji rodzicielskiej. Z tych te\u017c wzgl\u0119d\u00f3w koniecznym jest podj\u0119cie przez ustawodawc\u0119 systemowych dzia\u0142a\u0144 zmierzaj\u0105cych do zapewnienia realnej ochrony dobra dziecka oraz r\u00f3wno\u015bci praw i obowi\u0105zk\u00f3w rodzic\u00f3w wzgl\u0119dem dziecka.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Maria Podlodowska\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><em>Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U.1997.78.483 z dnia 1997.07.16);<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>Konwencja o prawach dziecka przyj\u0119ta przez Zgromadzenie Og\u00f3lne Narod\u00f3w Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz.U.1991.120.526 z dnia 1991.12.23)<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opieku\u0144czy (Dz.U.2023.2809 t.j. z dnia 2023.12.29);<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U.2025.383 t.j. z dnia 2025.03.26);<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>Rozporz\u0105dzenie Prezesa Rady Ministr\u00f3w z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania podmiot\u00f3w w wykonywaniu kar, \u015brodk\u00f3w karnych, kompensacyjnych, zabezpieczaj\u0105cych, zapobiegawczych oraz przepadku, a tak\u017ce spo\u0142ecznej kontroli nad ich wykonywaniem (Dz.U.2016.2305 z dnia 2016.12.30);\u00a0<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>Uchwa\u0142a S\u0105du Najwy\u017cszego 7 s\u0119dzi\u00f3w z dnia 27 marca 2018 r., III CZP 36\/17 (OSNC 2018\/11\/103);<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>Uchwa\u0142a S\u0105du Najwy\u017cszego 7 s\u0119dzi\u00f3w z dnia 22 pa\u017adziernika 2019 r., I NSNZP 2\/19 (OSNKN 2020\/2\/11);<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>Postanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 25 czerwca 2024 r., II CSKP 2419\/22 (LEX nr 3729281);<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>Postanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 20 listopada 2024 r., II CSKP 2419\/22 (LEX nr 3782927);<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>J. Helios, W. Jedlecka, Alienacja rodzicielska, Wroc\u0142aw 2023r.;<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>M. Pomara\u0144ska-Bielecka, Kryminalizacja zjawiska alienacji rodzicielskiej \u2013 aktualnie obowi\u0105zuj\u0105cy stan prawny i propozycje zmian [w:] Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka Vol. 20 Nr 1 (2021).\u00a0<\/em><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sala s\u0105dowa cz\u0119sto jest miejscem, w kt\u00f3rego zaciszu rozgrywaj\u0105 si\u0119 ludzkie dramaty. Sprawy rodzinne to gra na emocjach, nieustanne prostowanie rzeczywisto\u015bci, walka o prawo do dziecka i udowadnianie swoich kompetencji opieku\u0144czo-wychowawczych. Nagrywanie przebiegu kontakt\u00f3w z dzieckiem przez jednego rodzica z drugim z nich, wzajemne podwa\u017canie autorytetu i dyskredytowanie w oczach dziecka, rywalizacja skonfliktowanych rodzic\u00f3w, manipulacje [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":16039,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[191],"tags":[1916,923,387,1915],"class_list":["post-16046","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-spoleczesntwo","tag-aliienacja-rodzicielska","tag-dzieci","tag-maria-podlodowska","tag-rodzice"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v20.11 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Maria Podlodowska: Alienacja rodzicielska \u2013 piek\u0142o rodziny - Dziennik Narodowy<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16046\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Maria Podlodowska: Alienacja rodzicielska \u2013 piek\u0142o rodziny - Dziennik Narodowy\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16046\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Dziennik Narodowy\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/DziennikNarodowy\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-06-24T04:04:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-06-24T04:05:07+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/ChatGPT-Image-23-cze-2025-17_50_37-1024x683.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"683\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Redakcja\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@Dziennik_N\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@Dziennik_N\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Redakcja\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"31 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16046#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16046\"},\"author\":{\"name\":\"Redakcja\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/ff639da77d6cc52c042a97f149e0e3f1\"},\"headline\":\"Maria Podlodowska: Alienacja rodzicielska \u2013 piek\u0142o rodziny\",\"datePublished\":\"2025-06-24T04:04:55+00:00\",\"dateModified\":\"2025-06-24T04:05:07+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16046\"},\"wordCount\":6098,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization\"},\"keywords\":[\"aliienacja rodzicielska\",\"dzieci\",\"Maria Podlodowska\",\"rodzice\"],\"articleSection\":[\"Spo\u0142ecze\u0144stwo\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16046#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16046\",\"url\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16046\",\"name\":\"Maria Podlodowska: Alienacja rodzicielska \u2013 piek\u0142o rodziny - Dziennik Narodowy\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-06-24T04:04:55+00:00\",\"dateModified\":\"2025-06-24T04:05:07+00:00\",\"description\":\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16046#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16046\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16046#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Maria Podlodowska: Alienacja rodzicielska \u2013 piek\u0142o rodziny\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/\",\"name\":\"Dziennik Narodowy\",\"description\":\"Dziennik Narodowy\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization\"},\"alternateName\":\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization\",\"name\":\"Dziennik Narodowy\",\"alternateName\":\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\",\"url\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"http:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/dn_logo-dark-1.png\",\"contentUrl\":\"http:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/dn_logo-dark-1.png\",\"width\":704,\"height\":155,\"caption\":\"Dziennik Narodowy\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/DziennikNarodowy\",\"https:\/\/twitter.com\/Dziennik_N\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/ff639da77d6cc52c042a97f149e0e3f1\",\"name\":\"Redakcja\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/79ff7411ec10862047a34aae93d1672549efe67840169bf3eaef69cb41874242?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/79ff7411ec10862047a34aae93d1672549efe67840169bf3eaef69cb41874242?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Redakcja\"},\"url\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?author=3\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Maria Podlodowska: Alienacja rodzicielska \u2013 piek\u0142o rodziny - Dziennik Narodowy","description":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16046","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Maria Podlodowska: Alienacja rodzicielska \u2013 piek\u0142o rodziny - Dziennik Narodowy","og_description":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","og_url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16046","og_site_name":"Dziennik Narodowy","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/DziennikNarodowy","article_published_time":"2025-06-24T04:04:55+00:00","article_modified_time":"2025-06-24T04:05:07+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":683,"url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/ChatGPT-Image-23-cze-2025-17_50_37-1024x683.png","type":"image\/png"}],"author":"Redakcja","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@Dziennik_N","twitter_site":"@Dziennik_N","twitter_misc":{"Napisane przez":"Redakcja","Szacowany czas czytania":"31 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16046#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16046"},"author":{"name":"Redakcja","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/ff639da77d6cc52c042a97f149e0e3f1"},"headline":"Maria Podlodowska: Alienacja rodzicielska \u2013 piek\u0142o rodziny","datePublished":"2025-06-24T04:04:55+00:00","dateModified":"2025-06-24T04:05:07+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16046"},"wordCount":6098,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization"},"keywords":["aliienacja rodzicielska","dzieci","Maria Podlodowska","rodzice"],"articleSection":["Spo\u0142ecze\u0144stwo"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16046#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16046","url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16046","name":"Maria Podlodowska: Alienacja rodzicielska \u2013 piek\u0142o rodziny - Dziennik Narodowy","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#website"},"datePublished":"2025-06-24T04:04:55+00:00","dateModified":"2025-06-24T04:05:07+00:00","description":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16046#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16046"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=16046#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Maria Podlodowska: Alienacja rodzicielska \u2013 piek\u0142o rodziny"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#website","url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/","name":"Dziennik Narodowy","description":"Dziennik Narodowy","publisher":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization"},"alternateName":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization","name":"Dziennik Narodowy","alternateName":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"http:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/dn_logo-dark-1.png","contentUrl":"http:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/dn_logo-dark-1.png","width":704,"height":155,"caption":"Dziennik Narodowy"},"image":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/DziennikNarodowy","https:\/\/twitter.com\/Dziennik_N"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/ff639da77d6cc52c042a97f149e0e3f1","name":"Redakcja","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/79ff7411ec10862047a34aae93d1672549efe67840169bf3eaef69cb41874242?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/79ff7411ec10862047a34aae93d1672549efe67840169bf3eaef69cb41874242?s=96&d=mm&r=g","caption":"Redakcja"},"url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?author=3"}]}},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16046","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16046"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16046\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16047,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16046\/revisions\/16047"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16039"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16046"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16046"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16046"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}<br />
<b>Fatal error</b>:  Uncaught wfWAFStorageFileException: Unable to save temporary file for atomic writing. in /home/klient.dhosting.pl/silnapolska/dzienniknarodowy.pl-xu9p/public_html/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php:34
Stack trace:
#0 /home/klient.dhosting.pl/silnapolska/dzienniknarodowy.pl-xu9p/public_html/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php(658): wfWAFStorageFile::atomicFilePutContents('/home/klient.dh...', '&lt;?php exit('Acc...')
#1 [internal function]: wfWAFStorageFile-&gt;saveConfig('livewaf')
#2 {main}
  thrown in <b>/home/klient.dhosting.pl/silnapolska/dzienniknarodowy.pl-xu9p/public_html/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php</b> on line <b>34</b><br />