\u015arednie stawki nieruchomo\u015bci za m2 w najwi\u0119kszych miastach Polski wahaj\u0105 si\u0119 w przedziale od 8,5 do 15 tys. z\u0142otych. Rokrocznie te procentowe wzrosty cen nierzadko bywaj\u0105 dwucyfrowe. W podobnej skali ro\u015bnie \u015brednie wynagrodzenie (osi\u0105gane zreszt\u0105 tylko przez niewielki odsetek zarobkuj\u0105cych). Ot\u00f3\u017c w zale\u017cno\u015bci od dobranych statystyk zarabiamy co roku wi\u0119cej o oko\u0142o 10-12%. Jakie s\u0105 jednak zasadnicze przyczyny tego,,\u017ce coraz trudniejszym zadaniem dla zwyk\u0142ego zjadacza chleba jest zdobycie w\u0142asno\u015bci?<\/p>\n\n\n\n
Niestety, obiektywna odpowied\u017a na powy\u017csze pytanie nie zadowoli ani w pe\u0142ni wolnorynkowca, ani te\u017c interwencjonisty. A to dlatego,,\u017ce cz\u0119\u015bciowo za ten problem odpowiadaj\u0105 mechanizmy rynkowe, a cz\u0119\u015bciowo dzia\u0142alno\u015b\u0107 pa\u0144stwa. <\/p>\n\n\n\n
Zacznijmy mo\u017ce od oceny obecnego systemu polityczno-gospodarczego. Rola pa\u0144stwa w gospodarce ro\u015bnie, o czym \u015bwiadczy udzia\u0142 pa\u0144stwa w PKB \u2013 w UE to oddzia\u0142ywanie si\u0119ga oko\u0142o 50%. Europejczycy z wielk\u0105 ch\u0119ci\u0105 buduj\u0105 systemy socjalne, a wi\u0119c musz\u0105 kreowa\u0107 sztuczny pieni\u0105dz, aby ten uk\u0142ad w,jaki\u015b spos\u00f3b sfinansowa\u0107. I tutaj przechodzimy do sporu teoretyczno-ekonomicznego. Dwie istotne, akademickie teorie pieni\u0105dza to: ilo\u015bciowa teoria pieni\u0105dza oraz austriacka teoria pieni\u0105dza. Ekonomi\u015bci zadaj\u0105 sobie w tych koncepcjach pytanie: czy pieni\u0105dz jest neutralny? Czy zmiany poda\u017cy pieni\u0105dza prowadz\u0105 wy\u0142\u0105cznie do proporcjonalnego dostosowania si\u0119 wielko\u015bci nominalnych i nie wp\u0142ywaj\u0105 na realne zmienne ekonomiczne, takie,jak bezrobocie czy produkcja?<\/p>\n\n\n\n
Autor tego tekstu or\u0119duje za teori\u0105 austriack\u0105. Ot\u00f3\u017c przedstawiciele szko\u0142y austriackiej uwa\u017caj\u0105,,\u017ce kreowanie sztucznego pieni\u0105dza: zaburza struktur\u0119 cen, nie prowadzi do neutralnego i p\u0142ynnego rozej\u015bcia si\u0119 w gospodarce tych \u015brodk\u00f3w. Teraz odnie\u015bmy te teoretyczne rozwa\u017cania do praktyki rynku nieruchomo\u015bci. Wyobra\u017amy sobie,,\u017ce drukujemy do obiegu z\u0142ot\u00f3wki, b\u0119dzie ich teraz o 5% wi\u0119cej ni\u017c by\u0142o rok wcze\u015bniej. A za chwil\u0119 okazuje si\u0119, i\u017c ceny na rynku nieruchomo\u015bci za m2 wzros\u0142y nie o 5% (proporcjonalnie), tylko o 10% rok do roku. Jaka jest przyczyna tego zjawiska? Zdaniem autora ta nieharmonijna podwy\u017cka stanowi przyk\u0142ad ucieczki od pieni\u0105dza. <\/p>\n\n\n\n
Mo\u017ce si\u0119 nam to podoba\u0107 b\u0105d\u017a nie, lecz rz\u0105dzi nami okre\u015blona klasa polityczna oraz klasa finansist\u00f3w-bankier\u00f3w. Wielu z tych ludzi jest na tyle \u015bwiat\u0142ych, i\u017c rozumiej\u0105 oni na,jak w\u0105t\u0142ych podstawach stoi wsp\u00f3\u0142czesna gospodarka. Te \u015brodowiska maj\u0105 pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107,,\u017ce pieni\u0105dz fiducjarny to fikcja, kt\u00f3ra w ka\u017cdej chwili mo\u017ce si\u0119 zawali\u0107, st\u0105d od czasu do czasu pada w eter has\u0142o wielkiego resetu. Dla nas to sygna\u0142 ostrzegawczy, by przygotowywa\u0107 si\u0119 zawczasu na najgorsze. Wspomniane wcze\u015bniej, powa\u017cne grupy interesu maj\u0105 pieni\u0105dze, dodatkowo otrzymuj\u0105 go pierwsi w kolejce,,jak r\u00f3wnie\u017c odczuwaj\u0105 konieczno\u015b\u0107 unikania inflacji, wi\u0119c dochodz\u0105 do wniosku, i\u017c musz\u0105 go ulokowa\u0107 w dobrach trwa\u0142ych: domach, mieszkaniach, lasach, ziemi ornej \u2013 wymienione kapita\u0142y w sytuacji za\u0142amania zawsze b\u0119d\u0105 mie\u0107,jak\u0105\u015b warto\u015b\u0107. Parcie krezus\u00f3w na akumulacj\u0119 maj\u0105tku trwa\u0142ego skutkuje nieproporcjonalnym wzrostem cen nieruchomo\u015bci. Warto \u015bledzi\u0107 zeznania maj\u0105tkowe naszych polityk\u00f3w, by zobaczy\u0107 to,,jak ch\u0119tnie inwestuj\u0105 w mieszkania. Albo inaczej, zobrazujmy to zjawisko przyk\u0142adem: Bill Gates jest jednym z najwi\u0119kszych prywatnych w\u0142a\u015bcicieli grunt\u00f3w rolnych w Ameryce. <\/p>\n\n\n\n
Kolejna kwestia dotyczy tego,,\u017ce wyprodukowali\u015bmy ju\u017c,jako ludzko\u015b\u0107 tak poka\u017an\u0105 ilo\u015b\u0107 wirtualnego kapita\u0142u, i\u017c nie ma on co ze sob\u0105 zrobi\u0107, nie ma na siebie pomys\u0142u. St\u0105d przedsi\u0119biorstwa inwestycyjne, takie,jak chocia\u017cby BlackRock, w spos\u00f3b masowy kupuj\u0105 na ca\u0142ym \u015bwiecie nieruchomo\u015bci. Nie zapominajmy \u2013 m\u0142ody cz\u0142owiek chc\u0105cy zdoby\u0107 w\u0142asno\u015b\u0107 b\u0119dzie musia\u0142 te\u017c konkurowa\u0107 na aukcjach z takimi gigantami rynku kapita\u0142owego \u2013 to nie jest zadanie \u0142atwe,,gdy\u017c przedstawiciele kolos\u00f3w ekonomicznych b\u0119d\u0105 windowa\u0107 stawki w g\u00f3r\u0119. <\/p>\n\n\n\n
Ziemia pod zabudow\u0119, ziemia orna to r\u00f3wnie\u017c formy d\u00f3br,,kt\u00f3rych nie jeste\u015bmy w stanie wyprodukowa\u0107 \u2013 poda\u017c jest tutaj ograniczona, a popyt ro\u015bnie. Liczba ludzi na \u015bwiecie natomiast ulega powi\u0119kszeniu w spos\u00f3b zasadniczy, przekraczaj\u0105c, wedle r\u00f3\u017cnorakich szacunk\u00f3w, barier\u0119 8 miliard\u00f3w. Z regu\u0142y na ca\u0142ym globie widzimy proces jednoczesnego wyludniania prowincji oraz powstawania megalopolis. Coraz mniej ch\u0119tnych chce by\u0107 gospodarzem na wsi, a ci co zostaj\u0105 na prowincji maj\u0105 problem ze znalezieniem \u017cony. Zreszt\u0105 ma\u0142e gospodarstwa rolne maj\u0105 problemy z utrzymywaniem rentowno\u015bci. Ponadto kobiety uciekaj\u0105 z ma\u0142ych o\u015brodk\u00f3w do wi\u0119kszych tak szybko,,jak si\u0119 tylko da. <\/p>\n\n\n\n
Obszar\u00f3w dziewiczych pod ewentualnych kolonializm ju\u017c nie posiadamy. Innymi s\u0142owy, rosn\u0105ca populacja konkuruje ze sob\u0105 o ograniczon\u0105 przestrze\u0144. To tak,jakby st\u0142oczy\u0107 szereg drapie\u017cnik\u00f3w na malutkiej wyspie. Rezultaty tej zach\u0142annej walki, twardej konkurencji, mog\u0105 by\u0107 uznane za druzgoc\u0105ce. A s\u0105 nimi powszechny wzrost cen mieszka\u0144 i dom\u00f3w oraz wzrost konflikt\u00f3w spo\u0142ecznych. Sytuacja jest jednak bardziej skomplikowana. Z jednej strony s\u0142yszymy o prowincjonalnych nieruchomo\u015bciach we W\u0142oszech i Japonii oddawanych za przys\u0142owiow\u0105 czapk\u0119 gruszek, a z drugiej strony s\u0142yszymy o ob\u0142\u0119dnych cenach nieruchomo\u015bci w stolicach kraj\u00f3w \u2013 niech \u017cyje \u015bwiat pe\u0142en paradoks\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n
Do\u015b\u0107 cz\u0119stym zjawiskiem jest r\u00f3wnie\u017c lobbing w\u0142a\u015bcicieli nieruchomo\u015bci przeciw nowym inwestycjom. Ponadto w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych promuje si\u0119 bycie flipperem, co ma by\u0107 \u0142atw\u0105 metod\u0105 na zostanie bogaczem. Nierzadko zachowania tych ludzi maj\u0105,\u017cenuj\u0105cy charakter, o czym \u015bwiadcz\u0105 te wszystkie (fa\u0142szywe) ulotki w naszych skrzynkach pocztowych, dotycz\u0105ce biednej rodziny, kt\u00f3ra kupi pierwsze mieszkanie za got\u00f3wk\u0119. Powy\u017csze dzia\u0142ania oczywi\u015bcie powoduj\u0105 sztuczne zawy\u017cenie warto\u015bci nieruchomo\u015bci w danej okolicy,,jak r\u00f3wnie\u017c stanowi\u0105 paskudny przyk\u0142ad grania na emocjach oraz wy\u0142udzania mieszka\u0144. W mediach g\u0142\u00f3wnego nurtu mo\u017cemy dostrzec r\u00f3wnie\u017c pr\u00f3b\u0119 zdyskredytowania w\u015br\u00f3d m\u0142odego pokolenia ch\u0119ci posiadania w\u0142asno\u015bci, poprzez promocj\u0119 stylu \u017cycia polegaj\u0105cego na podr\u00f3\u017cach, okazjonalnym najmie. Cz\u0142owiek wed\u0142ug wizji globalist\u00f3w ma by\u0107 perfekcyjnym i mobilnym konsumentem, a nie patriot\u0105 przywi\u0105zanym do ojcowizny. O ile od zawsze roztropna m\u0142odo\u015b\u0107 by\u0142a zwi\u0105zana z oszcz\u0119dnym trybem \u017cycia i inwestowaniem, o tyle teraz kreujemy fa\u0142szywy obraz rzeczywisto\u015bci rodem z Instagrama, gdzie rozpasana konsumpcja ma wymiar codzienny, a nie incydentalny. <\/p>\n\n\n\n
W debacie publicznej pojawia si\u0119 szereg postulat\u00f3w dotycz\u0105cych tego,,jak u\u0142atwi\u0107 m\u0142odym ludziom \u017cycie w materii mieszkalnictwa. Jednak wiele z tych pomys\u0142\u00f3w stanowi rozwi\u0105zanie gorsze od problemu. <\/p>\n\n\n\n
I tak chocia\u017cby rozwi\u0105zanie polegaj\u0105ce na dotowaniu przez pa\u0144stwo kredyt\u00f3w hipotecznych nie prowadzi do niczego dobrego. Tego typu dzia\u0142ania by\u0142y przyczyn\u0105 kryzysu ekonomicznego w Hiszpanii w latach 2008-2013,,poniewa\u017c powsta\u0142a ba\u0144ka na rynku nieruchomo\u015bci, kt\u00f3ra p\u0119k\u0142a. Najwi\u0119kszymi beneficjentami takich solucji s\u0105 osoby \u015bredniozamo\u017cne oraz deweloperzy, a nie najbiedniejsi \u2013 dla bogaczy jest to spos\u00f3b na bezodsetkowe budowanie maj\u0105tku w\u0142asnego. Niekt\u00f3rzy licz\u0105 r\u00f3wnie\u017c na rozw\u00f3j krajowego budownictwa socjalnego. Problemem jest jednak to,,\u017ce takie rozwi\u0105zania powi\u0119ksz\u0105 i tak wysoki d\u0142ug publiczny naszego kraju. Do tego inicjatywa pa\u0144stwowa wi\u0105\u017c\u0119 si\u0119 korupcj\u0105, nepotyzmem, oci\u0119\u017ca\u0142o\u015bci\u0105 oraz niskim poziomem rentowno\u015bci. Warto by\u0107 r\u00f3wnie\u017c pow\u015bci\u0105gliwym w historycznej ocenie budowy mieszka\u0144 socjalnych w pa\u0144stwach zachodnich, takich,jak Wielka Brytania. Gdy w latach 50. zaczynano tam takie programy, populacja Albionu wynosi\u0142a 50,4 miliona os\u00f3b. Obecnie jest to 68,35 miliona os\u00f3b, co oznacza wzrost o 35% na przestrzeni 75 lat. Id\u0105c dalej, populacja Europy liczy\u0142a w 1945 r. ok. 420 milion\u00f3w, a w 2025 r. wynosi 744 miliony. Poda\u017c ziemi jednak pozostaje od lat taka sama. Innymi s\u0142owy: na czyich terenach wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie mo\u017cna budowa\u0107 te osiedla socjalne? Czy warto wyw\u0142aszcza\u0107 prawowitych w\u0142a\u015bcicieli z resztek pustych, niezagospodarowanych teren\u00f3w? <\/p>\n\n\n\n
Coraz cz\u0119\u015bciej media strasz\u0105 nas wprowadzeniem podatku katastralnego, kt\u00f3rego wysoko\u015b\u0107 b\u0119dzie zale\u017ce\u0107 od warto\u015bci posiadanej nieruchomo\u015bci. Zaimplementowanie tego rozwi\u0105zania b\u0119dzie raczej kosztowne,,gdy\u017c,jaki\u015b urz\u0105d musi taki kompleksowy kataster wykona\u0107. W zale\u017cno\u015bci te\u017c od przyj\u0119tych rozwi\u0105za\u0144 prawnych, mo\u017cemy wyobrazi\u0107 sobie r\u00f3wnie\u017c inwazj\u0119 na nasz\u0105 prywatno\u015b\u0107, kiedy to urz\u0119dnik b\u0119dzie mia\u0142 uprawnienia do odwiedzenia naszego \u201eprzybytku domowego\u201d celem dokonania ogl\u0119dzin,,gdy kto\u015b stwierdzi, i\u017c zas\u0142ugujemy na domiar. W pa\u0144stwach, gdzie tego typu rozwi\u0105zania funkcjonuj\u0105, wiele rodzin straci\u0142o rodzinny dobytek,,gdy\u017c dotkn\u0105\u0142 ich proces gentryfikacji, czyli wzrostu warto\u015bci ich dzielnicy miasta. Przychody tych ludzi zwyczajnie nie nad\u0105\u017cy\u0142y za konsekwentnym wzrostem podatku od warto\u015bci. Niekt\u00f3rzy r\u00f3wnie\u017c z obaw przed t\u0105 danin\u0105 nie przeprowadzaj\u0105 remont\u00f3w, by nie zawy\u017ca\u0107 bazowej ceny nieruchomo\u015bci. Na tym rozwi\u0105zaniu trac\u0105 r\u00f3wnie\u017c emeryci, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105 dzi\u0119ki sta\u0142ej, niskiej emeryturze. Or\u0119downicy tych rozstrzygni\u0119\u0107 wskazuj\u0105 za to na potencjaln\u0105 redukcj\u0119 liczby pustostan\u00f3w. Uspokajani jeste\u015bmy tym, i\u017c pierwotnie podatek katastralny b\u0119dzie obowi\u0105zywa\u0142 od trzeciej albo czwartej nieruchomo\u015bci. Nie mamy r\u00f3wnie\u017c gwarancji,,\u017ce ten postulat nie stanowi pr\u00f3by powolnego gotowania \u017caby, by po,jakim\u015b czasie opodatkowa\u0107 w ten spos\u00f3b wszystkie posesje bez limitu. Od razu nasuwa si\u0119 r\u00f3wnie\u017c pytanie: je\u017celi faktycznie zale\u017cy nam na progresji w tym wzgl\u0119dzie, to dlaczego nie wprowadzimy progresywnego podatku od nieruchomo\u015bci, gdzie zastosujemy r\u00f3\u017cne stawki do r\u00f3\u017cnych metra\u017cy? W praktyce wygl\u0105da\u0142oby to tak,,\u017ce \u2013 przyk\u0142adowo \u2013 mieszkanie o powierzchni 40 m2 b\u0119dzie opodatkowane wedle innej stawki ni\u017c mieszkanie o powierzchni 80 m2. Gdy w\u0142a\u015bciciel posiada kilka ma\u0142ych mieszka\u0144 ten metra\u017c by\u0142by sumowany i opodatkowany wed\u0142ug wi\u0119kszej stawki. Przy tym rozwi\u0105zaniu nie by\u0142oby potrzeby tworzenia czego\u015b takiego,,jak szczeg\u00f3\u0142owy kataster.<\/p>\n\n\n\n
Warto r\u00f3wnie\u017c zastanowi\u0107 si\u0119 nad uproszczeniem procedur budowlanych. Niekt\u00f3rzy strasz\u0105 jednak,,\u017ce w ten spos\u00f3b powstan\u0105 w Polsce nowe fawele. Takie podej\u015bcie jest jednak wyrazem braku wiary w ludzi. Jedni b\u0119d\u0105 budowa\u0107 solidnie, inni zapewne nie, natomiast raczej warto wierzy\u0107 w og\u00f3ln\u0105 zasad\u0119,,\u017ce nikt nie b\u0119dzie budowa\u0142 sobie domu po to, by ten zawali\u0142 mu si\u0119 na g\u0142ow\u0119. Tak samo,jak masowe ocieplanie budynk\u00f3w,,jakie dokona\u0142o si\u0119 w naszym kraju, to raczej nie jest rezultat regulacji, tylko rezultat w\u0142asnego interesu ekonomicznego w\u0142a\u015bcicieli, kt\u00f3rzy pragn\u0119li zaoszcz\u0119dzi\u0107 na rachunkach za ogrzewanie. Bezpo\u015brednio po II wojnie \u015bwiatowej, szczeg\u00f3lnie na wsiach, nasi przodkowie zbudowali wiele pi\u0119knych dom\u00f3w jednorodzinnych, kt\u00f3re stoj\u0105 do dzisiaj \u2013 i te\u017c nikt nie my\u015bla\u0142 w latach 50. o,jakiej\u015b skomplikowanej dokumentacji. Za jedne z najbardziej rynkowych rozwi\u0105za\u0144 w zakresie budownictwa mieszkaniowego s\u0105 rozs\u0105dnie skonstruowane zwolnienia podatkowe. Zalet\u0105 tego rozwi\u0105zania jest to, i\u017c nie jest ono kryzysogenne, nie wymaga szerokie akcji kredytowej, czy te\u017c wzrostu zad\u0142u\u017cenia. Mo\u017cemy wyobrazi\u0107 sobie sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej to rodziny buduj\u0105ce sw\u00f3j pierwszy dom s\u0105 zwolnione z VAT, tj. w zakresie zakupu materia\u0142\u00f3w budowlanych czy us\u0142ug budowlanych. Ciekawym pomys\u0142em jest r\u00f3wnie\u017c przenoszenie urz\u0119d\u00f3w centralnych na prowincj\u0119 kraju, czyli praktyczna realizacja procesu deglomeracji. Kto powiedzia\u0142,,\u017ce Polska musi by\u0107 wy\u0142\u0105cznie Warszaw\u0105, Krakowem i Gda\u0144skiem, a nie Sanokiem, Krosnem i Przemy\u015blem? Dlaczego stolica ma wysysa\u0107 wszystkie podatkowe soki \u017cyciowe z mniejszych o\u015brodk\u00f3w? A mo\u017ce powinno by\u0107 dok\u0142adnie na odwr\u00f3t? Czy zamo\u017cne centra nie powinny inwestowa\u0107 w ubo\u017csz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kraju? Wiele problem\u00f3w mieszkaniowych Polak\u00f3w wynika z tego,,\u017ce m\u0142odzie\u017c widzi swoj\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 wy\u0142\u0105cznie w wielkim mie\u015bcie. <\/p>\n\n\n\n
Wy\u017cej opisane zjawiska pokazuj\u0105,jak trudnym i wielowymiarowym zagadnieniem s\u0105 podwy\u017cki cen na rynku nieruchomo\u015bci. W obecnej sytuacji \u015brodowiska narodowe oraz patriotyczne mog\u0105 tylko zyska\u0107 na retoryce dystrybucjonizmu. Gdy du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa posiada w\u0142asno\u015b\u0107 prywatn\u0105, taka sytuacja jest godna pochwa\u0142y. Najskrajniejsze formy socjalizmu, komunizmu rodzi\u0142y si\u0119 z biedy, z braku w\u0142asno\u015bci. Posesjonaci nie maj\u0105 \u017cadnego interesu w tym, by robi\u0107 rewolucj\u0119. Dlatego dla rozs\u0105dnej klasy politycznej za tak wa\u017cny mo\u017cna uzna\u0107 stosunek cen dom\u00f3w do dochodu albo wska\u017aniki w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci. <\/p>\n\n\n\n
Karol Skorek<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W zamo\u017cnych pa\u0144stwach Zachodu nie dzieje si\u0119 ciekawie. Koszty \u017cycia rosn\u0105 w spos\u00f3b zasadniczy. St\u0105d wielu m\u0142odych ludzi psioczy na sw\u00f3j n\u0119dzny los, r\u00f3wnie\u017c w naszym kraju. Do tego marzenia o w\u0142asnym lokum, w\u0142asnej nieruchomo\u015bci dla szerokich mas spo\u0142ecznych coraz cz\u0119\u015bciej pozostaj\u0105 tylko i wy\u0142\u0105cznie w strefie fantazji. \u015arednie stawki nieruchomo\u015bci za m2 w najwi\u0119kszych miastach Polski […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":15982,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[1088,1879,1842],"class_list":["post-15964","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-eseje-polityczne","tag-karol-skorek","tag-podatek-katastralny","tag-rynek-nieruchomosci"],"yoast_head":"\n