Uzna\u0144ski-Wi\u015bniewski, in\u017cynier o bogatym do\u015bwiadczeniu w projektowaniu system\u00f3w satelitarnych i prowadzeniu bada\u0144 w warunkach symulowanej mikrograwitacji, od pocz\u0105tku swojej kariery wykazywa\u0142 determinacj\u0119, by si\u0119gn\u0105\u0107 gwiazd. Ju\u017c jako student zainteresowa\u0142 si\u0119 problematyk\u0105 oddzia\u0142ywania promieniowania kosmicznego na organizm ludzki, a w kolejnych latach wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z renomowanymi o\u015brodkami badawczymi w Niemczech, Francji oraz w Stanach Zjednoczonych. Jego prace nad nowatorskimi materia\u0142ami os\u0142onowymi do kabin za\u0142ogowych oraz nad systemami podtrzymywania \u017cycia zyska\u0142y uznanie komisji ESA, co otworzy\u0142o mu drzwi do wieloetapowego programu szkoleniowego w o\u015brodku w Kolonii. Przez kilka miesi\u0119cy przeszed\u0142 intensywny kurs pilota\u017cu symulator\u00f3w podej\u015bcia do stacji kosmicznej, szkolenia survivalowe w warunkach surowego klimatu subarktycznego oraz programy medyczne przygotowuj\u0105ce jego organizm na ekstremalne warunki, jakie panuj\u0105 za granic\u0105 magnetosfery.<\/p>\n\n\n\n
Misja Ax-4, realizowana pod kryptonimem IGNIS, jest jednym z pierwszych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 w ramach rozwoju komercyjnych lot\u00f3w za\u0142ogowych i \u015bwiadczy o ewolucji modelu wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy agencjami kosmicznymi a prywatnymi firmami. Projekt powsta\u0142 dzi\u0119ki partnerstwu NASA i Axiom Space, a udzia\u0142 ESA, reprezentowanej przez S\u0142awosza, mia\u0142 nada\u0107 przedsi\u0119wzi\u0119ciu mi\u0119dzynarodowego charakteru. Pod bander\u0105 Axiom Space wyruszy\u0107 mia\u0142y cztery osoby: do\u015bwiadczona astronautka Peggy Whitson jako dow\u00f3dca misji, reprezentant Indii Shubhanshu Shukla, W\u0119gier Tibor Kapu oraz w\u0142a\u015bnie S\u0142awosz Uzna\u0144ski-Wi\u015bniewski jako reprezentant Europy. Na pok\u0142adzie statku Crew Dragon C213 znajdowa\u0142y si\u0119 nie tylko standardowe stanowiska dowodzenia i systemy podtrzymywania \u017cycia, lecz tak\u017ce specjalne modu\u0142y do przeprowadzania eksperyment\u00f3w badawczych. Statek mia\u0142 wystartowa\u0107 z historycznego miejsca start\u00f3w Apollo, kompleksu 39A w Kennedy Space Center, gdzie Falcon 9 Block 5 po raz kolejny potwierdzi\u0142 sw\u0105 niezawodno\u015b\u0107 w wynoszeniu za\u0142\u00f3g na nisk\u0105 orbit\u0119 okoziemsk\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Program IGNIS zak\u0142ada\u0142 przeprowadzenie kilkunastu eksperyment\u00f3w przygotowanych przez polskie instytucje i firmy, finansowane przez polskie Ministerstwo Rozwoju i Technologii we wsp\u00f3\u0142pracy z ESA. W\u015br\u00f3d projekt\u00f3w znalaz\u0142y si\u0119 badania nad zachowaniem kom\u00f3rek nowotworowych w warunkach mikrograwitacji, testy biodegradowalnych materia\u0142\u00f3w opakowaniowych przeznaczonych do przechowywania \u017cywno\u015bci w kosmosie oraz pr\u00f3by zastosowania algorytm\u00f3w sztucznej inteligencji do zarz\u0105dzania systemami autonomicznymi, kt\u00f3re wspiera\u0142yby przysz\u0142e, d\u0142u\u017csze misje za\u0142ogowe. Eksperymenty medyczne dotyczy\u0142y g\u0142\u00f3wnie dynamiki p\u0142yn\u00f3w ustrojowych w warunkach zerowej grawitacji, co ma kluczowe znaczenie dla planowania d\u0142ugotrwa\u0142ych lot\u00f3w na Ksi\u0119\u017cyc czy Marsa. Polskie laboratorium kosmiczne na Mi\u0119dzynarodowej Stacji Kosmicznej mia\u0142o ustanowi\u0107 rekord aktywno\u015bci badawczych przeprowadzonych podczas jednej prywatnej misji, jednocze\u015bnie pokazuj\u0105c zdolno\u015b\u0107 naszych naukowc\u00f3w do konkurowania na arenie mi\u0119dzynarodowej.<\/p>\n\n\n\n
Pierwotny harmonogram start\u00f3w zak\u0142ada\u0142 wylot ju\u017c 10 czerwca, lecz z uwagi na nadzwyczaj silne wiatry w rejonie korytarza wznoszenia procedur\u0119 prze\u0142o\u017cono na 22 czerwca. Tu\u017c przed kolejn\u0105 dat\u0105 lotu inspektorzy stacji wykryli nieszczelno\u015b\u0107 w module Zwiezda, kluczowym elemencie rosyjskiego segmentu orbitera. Cho\u0107 specjali\u015bci z Europejskiej Agencji Kosmicznej i Roskosmosu natychmiast usun\u0119li \u017ar\u00f3d\u0142o wycieku, dalsze testy wykaza\u0142y, \u017ce szczelno\u015b\u0107 modu\u0142u nie spe\u0142nia jeszcze najwy\u017cszych standard\u00f3w bezpiecze\u0144stwa. Bezpiecze\u0144stwo za\u0142ogi i integralno\u015b\u0107 stacji s\u0105 priorytetem absolutnym, dlatego kierownictwo misji zdecydowa\u0142o si\u0119 wstrzyma\u0107 start i przeprowadzi\u0107 dodatkowe kontrole. W tym momencie nie wyznaczono jeszcze nowego terminu wylotu \u2013 wiadomo jednak, \u017ce dru\u017cyna Ax-4 pozostaje w pe\u0142nej gotowo\u015bci, a in\u017cynierowie kontynuuj\u0105 prace nad certyfikacj\u0105 systemu.<\/p>\n\n\n\n
Op\u00f3\u017anienie wp\u0142ywa nie tylko na harmonogram lotu, ale tak\u017ce na logistyk\u0119 transportu eksperyment\u00f3w i personelu. Cz\u0119\u015b\u0107 aparat\u00f3w badawczych zosta\u0142a ju\u017c dostarczona na stacj\u0119 w poprzednich misjach towarowych, a ich przechowywanie wymaga utrzymania \u015bci\u015ble kontrolowanych warunk\u00f3w termicznych i wilgotno\u015bci. Dla zespo\u0142u naukowc\u00f3w, kt\u00f3ry od lat przygotowywa\u0142 protoko\u0142y badawcze, ka\u017cda zmiana daty oznacza konieczno\u015b\u0107 modyfikacji procedur i ponownej kalibracji urz\u0105dze\u0144. Mimo to, work in progress nad dalszymi etapami przygotowa\u0144 idzie pe\u0142n\u0105 par\u0105: symulatory misji s\u0105 uruchamiane codziennie, a astronauci uczestnicz\u0105 w zdalnych sesjach treningowych, by nie straci\u0107 wypracowanej kondycji fizycznej i psychicznej.<\/p>\n\n\n\n
Dla Polski udzia\u0142 w misji Ax-4 ma znaczenie historyczne. Nigdy wcze\u015bniej \u017cadne narodowe przedsi\u0119biorstwo ani instytucja badawcza nie finansowa\u0142y w\u0142asnych eksperyment\u00f3w na pok\u0142adzie stacji kosmicznej, a program IGNIS stanowi pierwsze przedsi\u0119wzi\u0119cie tego typu. Obecno\u015b\u0107 polskiego astronauty na orbicie ma szans\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 inwestor\u00f3w zagranicznych i umocni\u0107 nasz\u0105 pozycj\u0119 w sektorze kosmicznym, kt\u00f3ry w ostatnich latach dynamicznie si\u0119 rozwija. Otwiera te\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 kszta\u0142cenia specjalist\u00f3w w kraju, co w d\u0142u\u017cszej perspektywie mo\u017ce prze\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 na nowe miejsca pracy i rozw\u00f3j technologii satelitarnych, biotechnologii czy sztucznej inteligencji. Wsp\u00f3\u0142praca z ESA i Axiom Space stanowi cenn\u0105 lekcj\u0119 dla polskich in\u017cynier\u00f3w i naukowc\u00f3w, a do\u015bwiadczenia zdobyte podczas przygotowa\u0144 do Ax-4 zaprocentuj\u0105 w kolejnych programach eksploracyjnych.<\/p>\n\n\n\n
S\u0142awosz Uzna\u0144ski-Wi\u015bniewski swoj\u0105 misj\u0119 postrzega jako wyzwanie niezwyk\u0142e, por\u00f3wnuj\u0105c je do wspinaczki wysokog\u00f3rskiej. Zwraca uwag\u0119 na konieczno\u015b\u0107 precyzyjnego planowania kolejnych etap\u00f3w, elastycznego reagowania na nieprzewidziane sytuacje oraz znaczenie wzajemnego wsparcia w zespole. W wypowiedziach podkre\u015bla, \u017ce praca astronauty wymaga nie tylko doskona\u0142ej kondycji fizycznej, ale tak\u017ce wysokiej odporno\u015bci psychicznej i zdolno\u015bci komunikacyjnych, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 szybkie podejmowanie decyzji w warunkach izolacji i ograniczonych zasob\u00f3w. Ka\u017cda symulacja awarii, ka\u017cdy test procedur ewakuacyjnych stanowi\u0105 krok ku minimalizowaniu ryzyka, a zarazem buduj\u0105 zaufanie zespo\u0142u do system\u00f3w i do siebie nawzajem.<\/p>\n\n\n\n
Misja Ax-4 IGNIS, cho\u0107 chwilowo odroczona, pozostaje kamieniem milowym w historii polskiego programu kosmicznego. Gdy tylko zostan\u0105 zako\u0144czone procedury certyfikacyjne modu\u0142u Zwiezda, S\u0142awosz i jego koledzy z za\u0142ogi ponownie rozpoczn\u0105 odliczanie do startu. Ju\u017c sama gotowo\u015b\u0107 do lotu na nisk\u0105 orbit\u0119 okoziemsk\u0105 w ramach prywatnej inicjatywy dowodzi, \u017ce komercyjne loty za\u0142ogowe staj\u0105 si\u0119 realn\u0105 alternatyw\u0105 dla dotychczasowych, pa\u0144stwowych program\u00f3w kosmicznych. Polska, anga\u017cuj\u0105c si\u0119 w takie przedsi\u0119wzi\u0119cie, do\u0142\u0105cza do grona kraj\u00f3w, kt\u00f3re nie tylko wysy\u0142aj\u0105 w kosmos ekspert\u00f3w, ale te\u017c finansuj\u0105 i kieruj\u0105 w\u0142asnymi eksperymentami badawczymi.<\/p>\n\n\n\n
Aleksandra Uzna\u0144ska-Wi\u015bniewska, \u017cona S\u0142awosza, od 2023 roku zasiada w Sejmie X kadencji, reprezentuj\u0105c Koalicj\u0119 Obywatelsk\u0105. Z wykszta\u0142cenia jest politologiem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
S\u0142awosz Uzna\u0144ski-Wi\u015bniewski od momentu og\u0142oszenia wynik\u00f3w naboru do korpusu astronaut\u00f3w Europejskiej Agencji Kosmicznej sta\u0142 si\u0119 symbolem polskich ambicji kosmicznych. Jego wyb\u00f3r na stanowisko projektowego astronauty otworzy\u0142 przed Polsk\u0105 szans\u0119 uczestniczenia w najbardziej presti\u017cowych misjach badawczych realizowanych na Mi\u0119dzynarodowej Stacji Kosmicznej. Uzna\u0144ski-Wi\u015bniewski, in\u017cynier o bogatym do\u015bwiadczeniu w projektowaniu system\u00f3w satelitarnych i prowadzeniu bada\u0144 w warunkach symulowanej […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":15950,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[1870,1294,1869,1868],"class_list":["post-15949","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wydarzenia","tag-europejska-agencja-kosmiczna","tag-kosmos","tag-miedzynarodowa-stacja-kosmiczna","tag-slawosz-uznanski-wisniewski"],"yoast_head":"\n