Na Kongres przyby\u0142o oko\u0142o 5 tysi\u0119cy delegat\u00f3w z ca\u0142ego kraju oraz 7 tysi\u0119cy go\u015bci i warszawiak\u00f3w. T\u0142um, sztandary, uroczyste nabo\u017ce\u0144stwo w ko\u015bciele \u015bw. Aleksandra i poch\u00f3d przez centrum stolicy nada\u0142y wydarzeniu charakter patriotycznego \u015bwi\u0119ta, ale te\u017c manifestacji politycznej determinacji.<\/p>\n\n\n\n
Zjazd odbywa\u0142 si\u0119 w momencie narastaj\u0105cego niepokoju \u2013 zar\u00f3wno wewn\u0119trznego, wynikaj\u0105cego z niestabilno\u015bci ustrojowej i kryzys\u00f3w gospodarczych, jak i zewn\u0119trznego, spowodowanego niepewno\u015bci\u0105 geopolityczn\u0105. Jak relacjonowa\u0142 “Kurier Pozna\u0144ski”, atmosfera obrad by\u0142a podnios\u0142a, nacechowana poczuciem odpowiedzialno\u015bci, wobec \u201etrudnego po\u0142o\u017cenia pa\u0144stwa, zada\u0144 i obowi\u0105zk\u00f3w Zwi\u0105zku wobec niego\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n Zwi\u0105zek Ludowo-Narodowy, kierowany przez Romana Dmowskiego, traktowa\u0142 Kongres nie tylko jako okazj\u0119 do integracji dzia\u0142aczy, ale przede wszystkim jako moment wyra\u017anego sformu\u0142owania ideowego programu dla Polski \u2013 narodowej, silnej, zorganizowanej i suwerennej. <\/p>\n\n\n\n Kongres Wszechpolski Zwi\u0105zku Ludowo-Narodowego by\u0142 bezprecedensowym przedsi\u0119wzi\u0119ciem organizacyjnym. Zjechali delegaci ze wszystkich dzielnic kraju \u2013 z Wielkopolski, Ma\u0142opolski, \u015al\u0105ska, Pomorza, Mazowsza i Kres\u00f3w. \u0141\u0105cznie oko\u0142o pi\u0119ciu tysi\u0119cy przedstawicieli struktur ZLN oraz siedem tysi\u0119cy go\u015bci i mieszka\u0144c\u00f3w Warszawy wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 w tej trzydniowej manifestacji politycznej.<\/p>\n\n\n\n Oficjalne rozpocz\u0119cie Kongresu poprzedzi\u0142o uroczyste nabo\u017ce\u0144stwo w ko\u015bciele \u015bw. Aleksandra, po kt\u00f3rym delegacje ruszy\u0142y w marszu sztandarowym przez g\u0142\u00f3wne ulice stolicy. By\u0142 to nie tylko symboliczny akt patriotyzmu, ale te\u017c pokaz si\u0142y i jedno\u015bci \u015brodowiska narodowego. Przestrze\u0144 publiczna Warszawy zosta\u0142a tymczasowo opanowana przez ob\u00f3z narodowy \u2013 zorganizowany, zdyscyplinowany, pewny swojego programu. Relacje prasowe zwracaj\u0105 uwag\u0119 na niezwyk\u0142\u0105 intensywno\u015b\u0107 nastroj\u00f3w w\u015br\u00f3d uczestnik\u00f3w. Kongres mia\u0142 charakter nie tylko sprawozdawczo-debatowy, ale przede wszystkim ideowy. Obrady toczy\u0142y si\u0119 w atmosferze pe\u0142nej skupienia i poczucia historycznej wagi decyzji, jakie mia\u0142y zapa\u015b\u0107. Delegaci podkre\u015blali, \u017ce znale\u017ali si\u0119 w Warszawie nie z potrzeby celebracji, ale z poczucia misji.<\/p>\n\n\n\n By\u0142o jasne, \u017ce Kongres nie mia\u0142 by\u0107 zwyk\u0142ym zjazdem partyjnym \u2013 lecz pr\u00f3b\u0105 formu\u0142owania narodowego testamentu politycznego. Ca\u0142o\u015b\u0107 wydarzenia podporz\u0105dkowano wizji Polski jako wsp\u00f3lnoty zbudowanej na lojalno\u015bci narodowej, sile organizacyjnej i zdolno\u015bci do samoobrony \u2013 politycznej, gospodarczej i kulturowej.<\/p>\n\n\n\n Prezes Rady Naczelnej Zwi\u0105zku, Jan Zamorski, otworzy\u0142 Kongres przem\u00f3wieniem, w kt\u00f3rym powita\u0142 przyby\u0142ych delegat\u00f3w oraz odda\u0142 ho\u0142d zmar\u0142ym dzia\u0142aczom ruchu narodowego. Szczeg\u00f3lne miejsce w jego wyst\u0105pieniu zaj\u0119\u0142o uhonorowanie Romana Dmowskiego \u2013 przyw\u00f3dcy ideowego i politycznego ZLN. Jego obecno\u015b\u0107 spotka\u0142a si\u0119 z natychmiastow\u0105, \u017cywio\u0142ow\u0105 reakcj\u0105 sali, powoduj\u0105c \u201egromkie, entuzjastyczne okrzyki i oklaski\u201d. Atmosfera otwarcia jasno wskazywa\u0142a, \u017ce Dmowski pozostaje dla \u015brodowiska narodowego niekwestionowanym autorytetem.<\/p>\n\n\n\n Pose\u0142 Stanis\u0142aw Kozicki w swoim referacie skupi\u0142 si\u0119 na sytuacji mi\u0119dzynarodowej. Ostrzega\u0142 przed z\u0142udnym poczuciem bezpiecze\u0144stwa i stabilizacji, jakie szerzy\u0142y elity europejskie po I wojnie \u015bwiatowej. Zwraca\u0142 uwag\u0119 na odradzaj\u0105cy si\u0119 rewizjonizm niemiecki i iluzoryczno\u015b\u0107 skuteczno\u015bci Ligi Narod\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n \u201eWielkie wydarzenia rodz\u0105 si\u0119 jedynie z wielkich ofiar. Mylne jest prze\u015bwiadczenie, \u017ce nar\u00f3d mo\u017ce si\u0119 rozwija\u0107 w spokoju \u2013 bo tylko te narody, kt\u00f3re mia\u0142y wielkie trudno\u015bci do przezwyci\u0119\u017cenia, stworzy\u0142y swoj\u0105 wielko\u015b\u0107.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Kozicki przekonywa\u0142, \u017ce Polska nie mo\u017ce budowa\u0107 swojej przysz\u0142o\u015bci na iluzjach i deklaracjach mi\u0119dzynarodowych. Potrzebna jest realna si\u0142a, sojusze z pa\u0144stwami, kt\u00f3re s\u0105 zainteresowane utrzymaniem uk\u0142adu wersalskiego (jak Francja, Rumunia, Czechos\u0142owacja) oraz gotowo\u015b\u0107 do obrony:<\/p>\n\n\n\n \u201eNa wszelkie zakusy na jego bezpiecze\u0144stwo nar\u00f3d polski b\u0119dzie mia\u0142 jedn\u0105 odpowied\u017a \u2013 stanie z or\u0119\u017cem w r\u0119ku.\u201d<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Kolejny g\u0142os zabra\u0142 pose\u0142 Stanis\u0142aw G\u0142\u0105bi\u0144ski, koncentruj\u0105c si\u0119 na potrzebie gruntownych reform ustrojowych. Podkre\u015bla\u0142 niestabilno\u015b\u0107 rz\u0105d\u00f3w i s\u0142abo\u015b\u0107 struktur pa\u0144stwowych. Jego postulatami by\u0142y m.in.: wzmocnienie roli prezydenta i Senatu; ograniczenie immunitetu poselskiego; podniesienie wieku prawa wyborczego: czynnego do 25 lat, biernego do 30.<\/p>\n\n\n\n Wyra\u017anie opowiada\u0142 si\u0119 za ograniczeniem wp\u0142ywu \u201enienarodowych grup politycznych\u201d i przeciwstawia\u0142 si\u0119 lokalnym nadu\u017cyciom na wschodzie kraju.<\/p>\n\n\n\n \u201ePrezydent nie mo\u017ce by\u0107 tylko cieniem w\u0142adzy \u2013 musi mie\u0107 wp\u0142yw na wydarzenia.\u201d – przekonywa\u0142. – \u201ePa\u0144stwo b\u0119dzie mog\u0142o si\u0119 rozwija\u0107 tylko wtedy, gdy panowa\u0107 w Polsce b\u0119dzie prawo, a nie samowola.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Wyst\u0105pienie profesora Romana Rybarskiego po\u015bwi\u0119cone by\u0142o gospodarce \u2013 i by\u0142o jedn\u0105 z najbardziej krytycznych ocen aktualnego stanu pa\u0144stwa. Rybarski wskazywa\u0142 na brak strategii rozwoju, z\u0142\u0105 struktur\u0119 podatk\u00f3w, zanik oszcz\u0119dno\u015bci i zale\u017cno\u015b\u0107 ekonomiczn\u0105 od zagranicy:<\/p>\n\n\n\n \u201eWszyscy chcemy, by usta\u0142a dro\u017cyzna, by wzros\u0142a produkcja \u2013 ale przede wszystkim, by wzros\u0142a pot\u0119ga Polski\u201d – t\u0142umaczy\u0142.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Domaga\u0142 si\u0119 wi\u0119kszej wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy pracownikami i pracodawcami, ograniczenia niepotrzebnych koszt\u00f3w produkcji i stworzenia realnych warunk\u00f3w do wzrostu kapita\u0142u krajowego.<\/p>\n\n\n\n Kulminacyjnym momentem Kongresu – drugiego dnia jego trwania – by\u0142o wyst\u0105pienie Romana Dmowskiego, wyg\u0142oszone po uroczystym pochodzie na Krakowskim Przedmie\u015bciu oraz udziale delegat\u00f3w w pogrzebie Henryka Sienkiewicza. Pisarz, swego czasu by\u0142 cz\u0142onkiem Ligi Narodowej i swym autorytetem wspomaga\u0142 endeckie zabiegi o stworzenie polskiej si\u0142y zbrojnej. Nie doczeka\u0142 niepodleg\u0142o\u015bci, umieraj\u0105c w listopadzie 1916 r. w szwajcarskim Vevey. Niespe\u0142na 8 lat p\u00f3\u017cniej sprowadzono jego szcz\u0105tki, by 27 pa\u017adziernika z\u0142o\u017cy\u0107 je w specjalnie przygotowanej krypcie w podziemiach katedry \u015bw. Jana.<\/p>\n\n\n\n Wbrew oczekiwaniom, Dmowski nie m\u00f3wi\u0142 o bie\u017c\u0105cych sprawach partyjnych ani organizacyjnych. Jego przem\u00f3wienie mia\u0142o wymiar g\u0142\u0119boko ideowy i to\u017csamo\u015bciowy.<\/p>\n\n\n\n Na wst\u0119pie zdefiniowa\u0142 charakter samego Kongresu:<\/p>\n\n\n\n \u201eKongres nasz nie jest tylko zjazdem obywateli Rzeczypospolitej. Wy, kt\u00f3rzy\u015bcie zjechali ze wszystkich stron kraju, jeste\u015bcie armi\u0105, kt\u00f3ra ma podbija\u0107 Polsk\u0119 \u2013 nie mieczem, lecz prac\u0105.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Dmowski jasno wskazywa\u0142, \u017ce walka o Polsk\u0119 toczy si\u0119 ju\u017c nie na frontach, ale w codziennym trudzie: w instytucjach, szko\u0142ach, prasie, gospodarce. Nar\u00f3d \u2013 wed\u0142ug niego \u2013 powinien by\u0107 organizmem sp\u00f3jnym, opartym na lojalno\u015bci i pracy, a nie chaosem r\u00f3\u017cnorodnych interes\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n W przem\u00f3wieniu nie brakowa\u0142o r\u00f3wnie\u017c osobistych odniesie\u0144. Dmowski, \u015bwiadom swojej kontrowersyjnej pozycji, przypomina\u0142 o wieloletnich atakach, jakim by\u0142 poddawany \u2013 nie tylko ze strony obcych, ale i polskich \u015brodowisk:<\/p>\n\n\n\n \u201eStarszym z was przypomn\u0119, jak mnie obrzucano b\u0142otem i zmuszano do milczenia. Nie tylko \u017bydzi \u2013 pami\u0119tajcie, s\u0105 te\u017c parobki \u017cydowskie.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Te s\u0142owa \u2013 jednoznaczne, brutalne \u2013 wyra\u017ca\u0142y jego przekonanie o konieczno\u015bci oczyszczenia \u017cycia publicznego z wp\u0142yw\u00f3w uznawanych za obce i szkodliwe. Apelowa\u0142 o pa\u0144stwo zbudowane na solidarno\u015bci narodowej, wsp\u00f3lnocie cel\u00f3w i szacunku do symboli:<\/p>\n\n\n\n \u201eMusimy zmusi\u0107 tych, kt\u00f3rzy nie kochaj\u0105 Polski, \u017ceby j\u0105 szanowali. Sztandar Polski musi by\u0107 niesiony wysoko.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Zako\u0144czenie jego przem\u00f3wienia mia\u0142o wymiar pokoleniowy. Dmowski wezwa\u0142 m\u0142odzie\u017c narodow\u0105 do aktywno\u015bci i odwagi, symbolicznie przekazuj\u0105c jej ci\u0119\u017car odpowiedzialno\u015bci:<\/p>\n\n\n\n \u201e[\u2026] trzeba kroczy\u0107 \u015bmia\u0142o ze swym sztandarem [\u2026] m\u0142odych, \u017ceby szli w pierwszy ogie\u0144 pracy.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Jego s\u0142owa by\u0142y nie tylko apelem do pokolenia przysz\u0142o\u015bci, ale te\u017c potwierdzeniem, \u017ce ideowa misja ZLN nie ko\u0144czy si\u0119 na tym Kongresie \u2013 dopiero si\u0119 zaczyna.<\/p>\n\n\n\n Zwie\u0144czeniem Kongresu by\u0142o przyj\u0119cie szeregu uchwa\u0142, kt\u00f3re wyznacza\u0142y kierunek dzia\u0142a\u0144 Zwi\u0105zku Ludowo-Narodowego w sferze polityki zagranicznej, wewn\u0119trznej i gospodarczej. By\u0142 to moment, w kt\u00f3rym deklaracje ideowe przesz\u0142y w konkretny plan polityczny \u2013 zdecydowany, sp\u00f3jny i wyra\u017anie narodowy w tre\u015bci.<\/p>\n\n\n\n W obszarze relacji mi\u0119dzynarodowych delegaci ZLN podkre\u015blili, \u017ce jakakolwiek pr\u00f3ba rewizji granic Polski b\u0119dzie traktowana jako akt agresji, zagra\u017caj\u0105cy nie tylko pa\u0144stwu, ale i pokojowi w Europie:<\/p>\n\n\n\n \u201eWszelki zamach na ca\u0142o\u015b\u0107 terytorialn\u0105 pa\u0144stwa polskiego r\u00f3wnoznaczny b\u0119dzie z zamachem na pokojowe wsp\u00f3\u0142\u017cycie narod\u00f3w.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Zgodnie z przyj\u0119tymi uchwa\u0142ami, Polska powinna budowa\u0107 sojusze z pa\u0144stwami, kt\u00f3re podobnie jak ona s\u0105 zainteresowane utrzymaniem porz\u0105dku ustalonego traktatem wersalskim \u2013 zw\u0142aszcza z Francj\u0105, Rumuni\u0105 i Czechos\u0142owacj\u0105. W przysz\u0142o\u015bci Rzeczpospolita mia\u0142a si\u0119 sta\u0107 stra\u017cnikiem pokoju w regionie \u2013 ale pod warunkiem, \u017ce zbuduje silne pa\u0144stwo, z solidn\u0105 armi\u0105 i stabiln\u0105 gospodark\u0105.<\/p>\n\n\n\n Uchwa\u0142y w sprawach ustrojowych by\u0142y szczeg\u00f3lnie rozbudowane. Kongres opowiedzia\u0142 si\u0119 za daleko id\u0105c\u0105 reform\u0105 konstytucji poprzez m.in. utworzenie dwuizbowego parlamentu \u2013 Sejmu i Senatu o r\u00f3wnorz\u0119dnych kompetencjach; wzmocnienie pozycji prezydenta; przyznanie g\u0142owie pa\u0144stwa prawa do rozwi\u0105zania Sejmu i rozpisania nowych wybor\u00f3w w razie powa\u017cnych kryzys\u00f3w politycznych.<\/p>\n\n\n\n \u201ePrzyznanie prezydentowi Rzeczpospolitej prawa do rozwi\u0105zywania sejmu oraz odwo\u0142ania si\u0119 do wyborc\u00f3w w przypadkach zasadniczych przeciwie\u0144stw, ze wzgl\u0119du na dobro pa\u0144stwa.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Ustalono te\u017c nowe limity wieku dla praw wyborczych: czynne prawo od 25. roku \u017cycia, bierne \u2013 od 30. Ograniczono r\u00f3wnie\u017c nietykalno\u015b\u0107 poselsk\u0105 \u2013 tylko do czasu trwania sesji, bez ochrony dla pos\u0142\u00f3w schwytanych na gor\u0105cym uczynku czy dzia\u0142alno\u015bci antypa\u0144stwowej. Podj\u0119to r\u00f3wnie\u017c postulat powo\u0142ania Trybuna\u0142u Konstytucyjnego, kt\u00f3ry mia\u0142by sta\u0107 na stra\u017cy porz\u0105dku ustrojowego i praw obywatelskich.<\/p>\n\n\n\n Kongres jednoznacznie opowiedzia\u0142 si\u0119 za pa\u0144stwem narodowym. Polska mia\u0142a by\u0107 pa\u0144stwem narodu polskiego a prawa Polak\u00f3w mia\u0142y by\u0107 nadrz\u0119dne wobec interes\u00f3w innych narodowo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n \u201eZasada jedno\u015bci pa\u0144stwa narodu polskiego i zasada praworz\u0105dno\u015bci w szczeg\u00f3lno\u015bci powinny by\u0107 stosowane w wojew\u00f3dztwach kresowych.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n W\u0142adza mia\u0142a budowa\u0107 swoje zaufanie nie przez przymus, lecz przez prawo. Samowola urz\u0119dnik\u00f3w i niesp\u00f3jno\u015b\u0107 przepis\u00f3w by\u0142a jednym z g\u0142\u00f3wnych punkt\u00f3w krytyki.<\/p>\n\n\n\n Po zako\u0144czeniu debat ideowych i przyj\u0119ciu g\u0142\u00f3wnych uchwa\u0142 politycznych, Kongres Wszechpolski przeszed\u0142 do spraw organizacyjnych. Zwi\u0105zek Ludowo-Narodowy, chc\u0105c wzmocni\u0107 swoj\u0105 sp\u00f3jno\u015b\u0107 i skuteczno\u015b\u0107, przyj\u0105\u0142 szereg decyzji strukturalnych, kt\u00f3re mia\u0142y na celu centralizacj\u0119 i unowocze\u015bnienie dzia\u0142ania partii.<\/p>\n\n\n\n W pierwszej kolejno\u015bci Kongres zdefiniowa\u0142 to\u017csamo\u015b\u0107 cz\u0142onkowsk\u0105 Zwi\u0105zku. Uchwalono, \u017ce:<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142onkami Zwi\u0105zku mog\u0105 by\u0107 jedynie osoby o pe\u0142nej lojalno\u015bci narodowej i niekwestionowanym obywatelstwie polskim.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Oznacza\u0142o to wykluczenie z organizacji wszelkich element\u00f3w uznanych za niepewne politycznie lub obco-narodowe. By\u0142o to wyra\u017ane potwierdzenie narodowego charakteru ZLN jako ruchu, kt\u00f3ry swoj\u0105 struktur\u0119 i misj\u0119 buduje na fundamencie jednolitej to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Drugim istotnym krokiem by\u0142a reorganizacja terytorialna partii. Dotychczasowe, rozproszone struktury dzielnicowe zosta\u0142y rozwi\u0105zane. W ich miejsce mia\u0142y powsta\u0107 wojew\u00f3dzkie rady Zwi\u0105zku, podporz\u0105dkowane centrum. To centralistyczne podej\u015bcie mia\u0142o zapewni\u0107 wi\u0119ksz\u0105 dyscyplin\u0119 i jednolito\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0144. W\u0142adz\u0119 najwy\u017csz\u0105 powierzono Radzie Naczelnej, z\u0142o\u017conej m.in. z przedstawicieli zarz\u0105du g\u0142\u00f3wnego, klub\u00f3w parlamentarnych oraz redaktor\u00f3w pism partyjnych.<\/p>\n\n\n\n Wa\u017cn\u0105 inicjatyw\u0105 by\u0142a tak\u017ce decyzja o zorganizowaniu og\u00f3lnopolskiej zbi\u00f3rki na cele propagandowe oraz budow\u0119 siedziby Zwi\u0105zku w Warszawie. By\u0142 to wyraz ambicji \u015brodowiska narodowego, by na trwa\u0142e wpisa\u0107 si\u0119 w instytucjonalny krajobraz stolicy jako sta\u0142y i silny o\u015brodek \u017cycia politycznego.<\/p>\n\n\n\n Zwie\u0144czeniem obrad organizacyjnych by\u0142y wybory nowych w\u0142adz Zwi\u0105zku. Do Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego weszli m.in.: Stanis\u0142aw G\u0142\u0105bi\u0144ski, Marian Seyda, Zygmunt Berezowski, Medard Koz\u0142owski, Jerzy Lebecki, W\u0142adys\u0142aw Matus, Julian Zdanowski, Franciszek So\u0142tysiak, Stanis\u0142aw Rymar. \u0141\u0105cznie wybrano ponad 30 os\u00f3b, kt\u00f3re mia\u0142y kierowa\u0107 ZLN w nadchodz\u0105cych miesi\u0105cach \u2013 zar\u00f3wno w dzia\u0142aniach krajowych, jak i w parlamencie. Nowy zarz\u0105d, nowa struktura, nowy rozmach \u2013 Kongres Wszechpolski ko\u0144czy\u0142 si\u0119 z jasnym przekazem: ob\u00f3z narodowy jest nie tylko ideowy, ale i gotowy do politycznego marszu w pe\u0142ni zorganizowan\u0105 formacj\u0105.<\/p>\n\n\n\n Kongres Wszechpolski z pa\u017adziernika 1924 roku by\u0142 czym\u015b znacznie wi\u0119cej ni\u017c tylko zjazdem partyjnym. Zgromadzi\u0142 tysi\u0105ce ludzi w sercu Warszawy, by zamanifestowa\u0107 si\u0142\u0119, dyscyplin\u0119 i ambicje obozu narodowego. Zorganizowany z rozmachem, przemy\u015blany w tre\u015bci i konsekwentny w przekazie \u2013 stanowi\u0142 jedn\u0105 z najpowa\u017cniejszych pr\u00f3b zdefiniowania ideowego programu Polski po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Wyst\u0105pienia lider\u00f3w \u2013 Kozickiego, G\u0142\u0105bi\u0144skiego, Rybarskiego i przede wszystkim Dmowskiego \u2013 wyznacza\u0142y kierunki dzia\u0142a\u0144 w polityce zagranicznej, ustrojowej i gospodarczej. Ka\u017cde z nich zawiera\u0142o jedno wsp\u00f3lne przes\u0142anie: Polska musi by\u0107 pa\u0144stwem silnym, zwartym i narodowym. Nie wystarczy niepodleg\u0142o\u015b\u0107 \u2013 potrzebna jest jej tre\u015b\u0107: w\u0142adza zdolna do dzia\u0142ania, spo\u0142ecze\u0144stwo gotowe do wyrzecze\u0144, gospodarka oparta na pracy i dyscyplinie.<\/p>\n\n\n\n Uchwa\u0142y przyj\u0119te na Kongresie by\u0142y nie tylko programem politycznym, ale te\u017c ideowym aktem wiary w mo\u017cliwo\u015b\u0107 zbudowania pa\u0144stwa narodowego. Zwi\u0105zek Ludowo-Narodowy zaprezentowa\u0142 si\u0119 jako si\u0142a gotowa przej\u0105\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 \u2013 zar\u00f3wno instytucjonaln\u0105, jak i moraln\u0105 \u2013 za przysz\u0142o\u015b\u0107 Polski. G\u0142os tego Kongresu, pe\u0142en patosu, determinacji i ideowej jednoznaczno\u015bci, stanowi\u0142 jeden z najmocniejszych sygna\u0142\u00f3w politycznych lat 20. XX wieku. By\u0142 zapowiedzi\u0105 d\u0142ugotrwa\u0142ej obecno\u015bci ruchu narodowego na scenie politycznej i pr\u00f3b\u0105 ugruntowania jego miejsca nie tylko jako partii, lecz jako wizji pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n Kamila Firlej<\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Jesieni\u0105 1924 roku Warszawa sta\u0142a si\u0119 aren\u0105 jednej z najwi\u0119kszych politycznych demonstracji wczesnej II Rzeczypospolitej. 26 pa\u017adziernika rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 Kongres Wszechpolski Zwi\u0105zku Ludowo-Narodowego \u2013 wydarzenie, kt\u00f3re mia\u0142o nie tylko zademonstrowa\u0107 si\u0142\u0119 organizacyjn\u0105 obozu narodowego, lecz tak\u017ce nakre\u015bli\u0107 kierunek, w jakim wed\u0142ug jego lider\u00f3w powinna zmierza\u0107 odrodzona Polska. Na Kongres przyby\u0142o oko\u0142o 5 tysi\u0119cy delegat\u00f3w z […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":15793,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[41,43],"tags":[1821,203,895,1514,1820,489],"class_list":["post-15842","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia-i-idea","category-okres-miedzywojenny-i-okupacja","tag-henryk-sienkiewicz","tag-roman-dmowski","tag-roman-rybarski","tag-stanislaw-glabinski","tag-stanislaw-kozicki","tag-zwiazek-ludowo-narodowy"],"yoast_head":"\nWyst\u0105pienia lider\u00f3w<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
Uchwa\u0142y Kongresu \u2013 program polityczny Zwi\u0105zku<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Polityka zagraniczna: obrona granic i \u0142adu wersalskiego<\/h6>\n\n\n\n
\n
Polityka wewn\u0119trzna: reforma ustroju i porz\u0105dek konstytucyjny<\/h6>\n\n\n\n
\n
Fundamenty ideowe: nar\u00f3d i prawo<\/h6>\n\n\n\n
\n
Uchwa\u0142y organizacyjne i nowe kierownictwo Zwi\u0105zku<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n
Zwi\u0105zek Ludowo-Narodowy u szczytu swojej pot\u0119gi<\/h3>\n\n\n\n