{"id":15836,"date":"2025-06-13T06:00:00","date_gmt":"2025-06-13T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=15836"},"modified":"2025-06-13T06:53:31","modified_gmt":"2025-06-13T04:53:31","slug":"35-proc-gospodarstw-domowy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=15836","title":{"rendered":"35 proc. gospodarstw domowych nie sta\u0107 na zakup mieszkania nawet na kredyt. Pom\u00f3c mo\u017ce wsparcie budownictwa spo\u0142ecznego i uwolnienie grunt\u00f3w pod zabudow\u0119"},"content":{"rendered":"\n

W Polsce co roku oddaje si\u0119 do u\u017cytku ok. 200 tys. mieszka\u0144, co oznacza, \u017ce w ci\u0105gu dekady teoretycznie potrzeby mieszkaniowe spo\u0142ecze\u0144stwa mog\u0142yby zosta\u0107 zaspokojone. Jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 lokali buduj\u0105 deweloperzy na sprzeda\u017c, a 35 proc. gospodarstw domowych nie sta\u0107 na zakup nawet za pomoc\u0105 kredytu. Jednocze\u015bnie ta grupa zarabia za du\u017co, by korzysta\u0107 z mieszkania socjalnego i komunalnego. Zdaniem prof. Bart\u0142omieja Marony z UEK zmniejszeniu skali problemu zaradzi\u0107 mo\u017ce wy\u0142\u0105cznie wi\u0119ksza skala budownictwa spo\u0142ecznego zamiast wspierania kolejnymi programami zaci\u0105gania kredyt\u00f3w.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Problem luki mieszkaniowej dotyczy tych gospodarstw domowych, kt\u00f3re z jednej strony nie s\u0105 w stanie zaspokoi\u0107 swoich potrzeb mieszkaniowych na rynku, czyli ich wynagrodzenia s\u0105 zbyt ma\u0142e, \u017ceby zaci\u0105gn\u0105\u0107 kredyt b\u0105d\u017a wynaj\u0105\u0107 mieszkanie, z drugiej strony maj\u0105 za wysokie dochody, \u017ceby korzysta\u0107 z mieszkania socjalnego i komunalnego \u2013<\/em> przypomina w rozmowie z agencj\u0105 informacyjn\u0105 Newseria dr hab. Bart\u0142omiej Marona, profesor Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. \u2013 Z szacunk\u00f3w wynika, \u017ce ta luka wynosi mniej wi\u0119cej 35 proc., to jest bardzo du\u017co, natomiast, co jest optymistyczne, ta luka zmniejsza si\u0119 z roku na rok. Na pewno nie jeste\u015bmy w stanie jej zasypa\u0107 i rozwi\u0105za\u0107 problemu bez wi\u0119kszej intensywno\u015bci dzia\u0142a\u0144 pa\u0144stwa w zakresie TBS-\u00f3w czy generalnie budownictwa spo\u0142ecznego.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Mi\u0119dzy styczniem a kwietniem 2025 roku oddano do u\u017cytku ponad 62 tys. mieszka\u0144, o 3,3 proc. mniej ni\u017c przed rokiem. W tej grupie ponad jedn\u0105 trzeci\u0105 stanowi\u0142o budownictwo indywidualne, a ponad 60 proc. mieszkania na sprzeda\u017c lub wynajem, czyli deweloperskie (g\u0142\u00f3wnie na sprzeda\u017c, na wynajem przeznaczono 331 lokali z blisko 38 tys.). Mieszka\u0144 sp\u00f3\u0142dzielczych oddano 210, a wybudowanych w ramach budownictwa spo\u0142ecznego czynszowego \u2013 991. I cho\u0107 oznacza to wzrost wobec analogicznego okresu 2024 roku odpowiednio o 76,5 oraz 21,3 proc., to wci\u0105\u017c jest to u\u0142amek ca\u0142ego rynku, nieadekwatny do potrzeb spo\u0142ecze\u0144stwa. Ponadto niemal o po\u0142ow\u0119 zmniejszy\u0142a si\u0119 liczba mieszka\u0144 oddanych do u\u017cytku w ramach budownictwa komunalnego. Zdaniem ekonomisty w rozwi\u0105zaniu problemu pom\u00f3c by mog\u0142y dzia\u0142ania propoda\u017cowe, w tym wsparcie budownictwa spo\u0142ecznego, zamiast generowania dodatkowego popytu poprzez ta\u0144sze kredyty, co w d\u0142ugim czasie podwy\u017csza ceny i powoduje, \u017ce dost\u0119p do mieszkania jest ograniczony.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Znajdujemy si\u0119 w momencie do\u015b\u0107 niekorzystnym z punktu widzenia wska\u017anika dost\u0119pno\u015bci mieszkaniowej, czyli relacja pomi\u0119dzy dochodami a cenami mieszka\u0144 jest stosunkowo niekorzystna, gdyby\u015bmy spojrzeli na ostatnie dwa\u2013trzy lata, natomiast w d\u0142u\u017cszym horyzoncie czasowym ta dost\u0119pno\u015b\u0107 jednak si\u0119 zwi\u0119ksza\u0142a. W\u0142a\u015bnie tutaj mamy do czynienia z przyk\u0142adem nieadekwatnego programu mieszkaniowego, kt\u00f3ry wdro\u017cony dwa lata temu pompowa\u0142 ceny mieszka\u0144, doprowadzaj\u0105c do tego, \u017ce te wska\u017aniki wygl\u0105daj\u0105 tak, jak wygl\u0105daj\u0105 <\/em>\u2013 zaznacza prof. UEK.<\/p>\n\n\n\n

Mowa o Bezpiecznym Kredycie 2 proc., kt\u00f3ry zosta\u0142 wprowadzony w 2023 roku przez rz\u0105d Mateusza Morawieckiego. Dzia\u0142a\u0142 on przez kilka miesi\u0119cy i zak\u0142ada\u0142 dop\u0142aty pa\u0144stwa do rat kredytu mieszkaniowego tak, by przez 10 lat oprocentowanie po\u017cyczki dla kredytobiorcy wynosi\u0142o jedynie 2 proc. Program spotka\u0142 si\u0119 z ogromnym zainteresowaniem i w efekcie wywindowa\u0142 ceny mieszka\u0144. Wed\u0142ug danych ze stycznia 2024 roku z programu skorzysta\u0142o 82,5 tys. os\u00f3b, co oznacza\u0142o 59,6 tys. udzielonych kredyt\u00f3w i 24,2 mld z\u0142 akcji kredytowej, czyli oko\u0142o po\u0142owy akcji kredytowej w drugim p\u00f3\u0142roczu 2023 roku. Z danych NBP wynika, \u017ce wskutek funkcjonowania programu ceny mieszka\u0144 na rynku wt\u00f3rnym wzros\u0142y najmocniej od 2007 roku. Mi\u0119dzy lipcem 2023 a czerwcem  2024 roku ceny w siedmiu najwi\u0119kszych miastach w Polsce uros\u0142y wed\u0142ug wskaza\u0144 tzw. indeksu hedonicznego o 19,2 proc. Na rynku pierwotnym ceny posz\u0142y w g\u00f3r\u0119 o 20,4 proc. wobec wzrostu o niespe\u0142na 5 proc. rok wcze\u015bniej.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Drugim komponentem dost\u0119pno\u015bci mieszkaniowej w kontek\u015bcie zakupu jest kredyt i w sytuacji wysokiej inflacji, wysokich st\u00f3p procentowych kredyt jest drogi, najdro\u017cszy w Unii Europejskiej. Natomiast te\u017c widz\u0119 pewnego rodzaju \u015bwiate\u0142ko w tunelu w kontek\u015bcie polityki makroekonomicznej, monetarnej \u2013 jest tendencja do obni\u017cania si\u0119 inflacji, zatem obni\u017cania si\u0119 st\u00f3p procentowych, w kolejnej fazie obni\u017cania WIBOR-u i zwi\u0119kszenia dost\u0119pno\u015bci kredytowej \u2013 <\/em>m\u00f3wi prof. Bart\u0142omiej Marona.<\/p>\n\n\n\n

Jak podkre\u015bla, programy mieszkaniowe powinny by\u0107 skierowane raczej w stron\u0119 propoda\u017cow\u0105, w tym wsparcie budownictwa spo\u0142ecznego, a w mniejszym stopniu na generowanie dodatkowego popytu, kt\u00f3ry w d\u0142ugim czasie podwy\u017csza ceny i powoduje, \u017ce dost\u0119p do mieszkania jest ograniczony.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Nie chodzi o to, \u017ceby mieszkanie posiada\u0107 na w\u0142asno\u015b\u0107, z punktu widzenia polityki mieszkaniowej pa\u0144stwa chodzi o to, \u017ceby wszyscy obywatele mogli i mieli warunki do zaspokajania swoich potrzeb mieszkaniowych \u2013<\/em> wskazuje ekspert. \u2013 Dlatego tak wa\u017cne jest budownictwo spo\u0142eczne, kt\u00f3re jest narz\u0119dziem w wielu rozwini\u0119tych krajach \u015bwiata: Azji, Europy w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Barier\u0105 dla sektora komunalnego i spo\u0142ecznego, podobnie zreszt\u0105 jak dla deweloper\u00f3w, jest ograniczony zas\u00f3b grunt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Na t\u0119 chwil\u0119 w takich miastach jak Krak\u00f3w nie ma area\u0142\u00f3w, w kt\u00f3re mo\u017cna by zainwestowa\u0107. Jest pewnego rodzaju perspektywa uwolnienia tych teren\u00f3w w kontek\u015bcie ostatniej zmiany w ustawie o planowaniu przestrzennym i narzuconym obowi\u0105zku wprowadzenia plan\u00f3w og\u00f3lnych \u2013<\/em> wskazuje prof. Bart\u0142omiej Marona.<\/p>\n\n\n\n

Jesieni\u0105 2023 roku wesz\u0142a w \u017cycie znowelizowana ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, kt\u00f3ra zobligowa\u0142a gminy do sporz\u0105dzenia plan\u00f3w og\u00f3lnych \u2013 nowych opracowa\u0144 planistycznych w randze aktu prawa miejscowego, obejmuj\u0105cych ca\u0142\u0105 gmin\u0119 i sporz\u0105dzanych wy\u0142\u0105cznie w formie cyfrowej. Dokument ten w znacznej mierze zast\u0105pi dotychczasowe studia uwarunkowa\u0144 i kierunk\u00f3w zagospodarowania przestrzennego gmin, kt\u00f3re zgodnie z niedawn\u0105 nowel\u0105 strac\u0105 moc najp\u00f3\u017aniej 1 lipca 2026 roku.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Dodatkow\u0105 bol\u0105czk\u0105 sektora komunalnego i spo\u0142ecznego, kt\u00f3ra niekoniecznie wyst\u0119puje w sektorze prywatnym, s\u0105 oczywi\u015bcie pieni\u0105dze na wsparcie budownictwa. Te pieni\u0105dze pojawiaj\u0105 si\u0119 w obecnych deklaracjach rz\u0105du, mo\u017cemy si\u0119 spodziewa\u0107 2 mld z\u0142 na sektor budownictwa spo\u0142ecznego. Mam nadziej\u0119, \u017ce te pieni\u0105dze zostan\u0105 wykorzystane przez samorz\u0105dy na powstanie nowej substancji mieszkaniowej b\u0105d\u017a remonty aktualnych pustostan\u00f3w mieszkaniowych \u2013<\/em> m\u00f3wi prof. UEK.<\/p>\n\n\n\n