{"id":15562,"date":"2025-06-04T00:05:00","date_gmt":"2025-06-03T22:05:00","guid":{"rendered":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=15562"},"modified":"2025-06-04T07:08:12","modified_gmt":"2025-06-04T05:08:12","slug":"rynek-nieprzygotowany-do-wdrozenia-systemu-kaucyjnego-moze-sie-opoznic-nawet-o-kilka-miesiecy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=15562","title":{"rendered":"Rynek nieprzygotowany do wdro\u017cenia systemu kaucyjnego. Mo\u017ce si\u0119 op\u00f3\u017ani\u0107 nawet o kilka miesi\u0119cy"},"content":{"rendered":"\n

Zdaniem przedstawicieli Polskiej Federacji Producent\u00f3w \u017bywno\u015bci Polska nie jest jeszcze przygotowana na wprowadzenie systemu kaucyjnego 1 pa\u017adziernika br. Za g\u0142\u00f3wny pow\u00f3d op\u00f3\u017anie\u0144 podaj\u0105 brak licencji, kt\u00f3re mog\u0105 powodowa\u0107 pot\u0119\u017cne straty finansowe. Eksperci wskazuj\u0105, \u017ce system mo\u017ce ruszy\u0107 z kilkumiesi\u0119cznym op\u00f3\u017anieniem, co spowoduje chaos zar\u00f3wno w\u015br\u00f3d konsument\u00f3w, jak i w handlu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

System kaucyjny jest mechanizmem, kt\u00f3ry promuje recykling i ponowne wykorzystanie opakowa\u0144 i ma by\u0107 kolejnym krokiem na drodze do osi\u0105gni\u0119cia przez Polsk\u0119 cel\u00f3w \u015brodowiskowych. Jest jednocze\u015bnie odpowiedzi\u0105 na unijn\u0105 dyrektyw\u0119 SUP, kt\u00f3ra nak\u0142ada obowi\u0105zki w zakresie ograniczenia wp\u0142ywu niekt\u00f3rych produkt\u00f3w z tworzyw sztucznych na \u015brodowisko. System obejmie butelki PET o pojemno\u015bci do 3 l, puszki metalowe o pojemno\u015bci do 1 l i butelki szklane wielokrotnego u\u017cytku o pojemno\u015bci do 1,5 l. Zgodnie z ustaw\u0105 kaucyjn\u0105 punktami zbi\u00f3rki opakowa\u0144 obowi\u0105zkowo b\u0119d\u0105 mi\u0119dzy innymi wszystkie sklepy powy\u017cej 200 mkw., kt\u00f3re w swojej ofercie maj\u0105 napoje w opakowaniach obj\u0119tych systemem. System kaucyjny ma zacz\u0105\u0107 dzia\u0142a\u0107 od pa\u017adziernika br. Wci\u0105\u017c trwaj\u0105 przygotowania, kt\u00f3rych wa\u017cnym etapem jest wydanie zezwole\u0144 dla podmiot\u00f3w gospodarczych na prowadzenie systemu kaucyjnego. Do tej pory resort wyda\u0142 ich zaledwie pi\u0119\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Wygl\u0105da na to, \u017ce nie jeste\u015bmy przygotowani do wprowadzenia systemu kaucyjnego z bardzo prostego powodu. Aby system kaucyjny m\u00f3g\u0142 funkcjonowa\u0107, nie wystarczy sama ustawa. Potrzebni s\u0105 jeszcze operatorzy tego systemu. Jeste\u015bmy zadziwieni sytuacj\u0105, \u017ce mamy pocz\u0105tek czerwca, a operatorzy nie dostali licencji na prowadzenie system\u00f3w kaucyjnych<\/em> \u2013 m\u00f3wi agencji Newseria Andrzej Gantner, dyrektor generalny i wiceprezes Polskiej Federacji Producent\u00f3w \u017bywno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Zdaniem eksperta cztery miesi\u0105ce na podpisanie um\u00f3w ze sklepami i wyznaczenie zar\u00f3wno finansowych, jak i organizacyjnych aspekt\u00f3w nie wystarcz\u0105, aby uruchomi\u0107 powszechny system kaucyjny w planowanym terminie.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Z jednej strony b\u0119dzie to generowa\u0142o bardzo du\u017cy chaos po stronie konsument\u00f3w, kt\u00f3rzy \u2013 mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 \u2013 b\u0119d\u0105 pr\u00f3bowali odda\u0107 opakowania nie w systemie kaucyjnym, ale r\u00f3wnie\u017c pot\u0119\u017cny chaos po stronie handlu, kt\u00f3ry ju\u017c m\u00f3wi, \u017ce du\u017ce sklepy s\u0105 zobowi\u0105zane do przyjmowania butelek w systemie kaucyjnym od 1 pa\u017adziernika 2025 roku. Ale z kim maj\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107, skoro operatorzy nie maj\u0105 licencji \u2013<\/em> wskazuje Andrzej Gantner.<\/p>\n\n\n\n

Przepisy przewiduj\u0105 trzymiesi\u0119czny okres przej\u015bciowy dla produkt\u00f3w nieoznakowanych symbolem kaucji. To oznacza, \u017ce najp\u00f3\u017aniej do 31 grudnia br. mog\u0105 by\u0107 wykorzystywane opakowania na napoje niemaj\u0105ce oznakowania, kt\u00f3re wskazuje na obj\u0119cie ich systemem kaucyjnym, do momentu ich zu\u017cycia, zwrotu lub wyczerpania zapas\u00f3w. Z tym te\u017c wi\u0105\u017ce si\u0119 powa\u017cne ryzyko.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Wprowadzaj\u0105cy mog\u0105 by\u0107 w bardzo trudnej sytuacji, poniewa\u017c tylko do ko\u0144ca roku obowi\u0105zuje tzw. okres przej\u015bciowy we wprowadzeniu systemu kaucyjnego, gdzie mo\u017cna wprowadza\u0107 do obrotu zar\u00f3wno butelki z oznakowanym systemem, jak i bez niego. Od przysz\u0142ego roku ju\u017c tego nie b\u0119dzie mo\u017cna robi\u0107, wi\u0119c je\u017celi systemy nie rusz\u0105, a wszystko wskazuje na to, \u017ce nie rusz\u0105, i to nie z winy wprowadzaj\u0105cych, to poniesiemy pot\u0119\u017cne straty od przysz\u0142ego roku, poniewa\u017c bardzo du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 opakowa\u0144 b\u0119dzie musia\u0142a po prostu by\u0107 zniszczona <\/em>\u2013 alarmuje przedstawiciel Polskiej Federacji Producent\u00f3w \u017bywno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Ekspert wskazuje, \u017ce wydanie licencji to tylko pocz\u0105tek procesu. Operatorzy musz\u0105 podpisa\u0107 umowy ze sklepami, a tak\u017ce mi\u0119dzy sob\u0105, aby rozlicza\u0107 si\u0119 z systemu. \u0141\u0105cznie mo\u017ce by\u0107 to ok. 120 tys. um\u00f3w. Bior\u0105c pod uwag\u0119 tak\u017ce to, \u017ce wprowadzaj\u0105cy musz\u0105 wiedzie\u0107, jak oznakowa\u0107 opakowania i w jakim systemie informatycznym b\u0119d\u0105 si\u0119 rozlicza\u0107, realna data uruchomienia w rzeczywisto\u015bci systemu kaucyjnego to po\u0142owa przysz\u0142ego roku.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 To zreszt\u0105 nie odbiega od tego, co m\u00f3wili\u015bmy od samego pocz\u0105tku. \u017beby wprowadzi\u0107 system w tak du\u017cym kraju jak Polska, gdzie mamy do zebrania prawie 16 mld opakowa\u0144, i \u017ceby to by\u0142 system przyjazny konsumentom, bezpieczny dla wprowadzaj\u0105cych i dla sklep\u00f3w, potrzeba od dw\u00f3ch do trzech lat. Czy mniej wi\u0119cej w tym terminie ruszy system, albo w po\u0142owie przysz\u0142ego roku, albo nawet jeszcze p\u00f3\u017aniej? <\/em>\u2013 zastanawia si\u0119 wiceprezes PFP\u017b.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 1 pa\u017adziernika, w odr\u00f3\u017cnieniu od innych kraj\u00f3w, tak jak to mia\u0142o miejsce na przyk\u0142ad w S\u0142owacji czy \u0141otwie, w Rumunii, czy ostatnio w Austrii, to nie jest sztywna data przyst\u0105pienia do systemu kaucyjnego. Data, kt\u00f3ra obowi\u0105zuje producenta i system operacyjny, czyli operatora systemu, to jest data, od kt\u00f3rej on w swoim zezwoleniu ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozpocz\u0119cia swojej dzia\u0142alno\u015bci. Czyli og\u00f3lnie dla ca\u0142ego rynku w Polsce jest to 1 pa\u017adziernika, natomiast w uk\u0142adzie poszczeg\u00f3lnych operator\u00f3w ta data jest p\u0142ynna \u2013<\/em> m\u00f3wi Anna Larsson, dyrektorka ds. gospodarki w obiegu zamkni\u0119tym RELOOP Platform.<\/p>\n\n\n\n

System kaucyjny w Polsce b\u0119dzie 19. systemem w Europie. W Szwecji dzia\u0142a on ju\u017c 40 lat. Kszta\u0142t polskiego systemu to po\u0142\u0105czenie rozwi\u0105za\u0144 nordycko-ba\u0142tyckich z niemieckim. Zdaniem ekspertki mo\u017ce to stwarza\u0107 pewne trudno\u015bci na pocz\u0105tku jego dzia\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 W modelu kraj\u00f3w skandynawskich i w krajach ba\u0142tyckich wyst\u0119puje jeden operator, kt\u00f3ry sk\u0142ada si\u0119 z sektora producenckiego i sektora handlu, natomiast w systemie niemieckim nie ma wyra\u017anego podmiotu, operatora systemu, kt\u00f3ry jest te\u017c w\u0142a\u015bcicielem surowc\u00f3w <\/em>\u2013 wyja\u015bnia Anna Larsson. \u2013 Bazuj\u0105c na do\u015bwiadczeniach kraj\u00f3w europejskich, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c dopu\u015bci\u0142y mo\u017cliwo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142pracy i istnienia wielu operator\u00f3w na jednym rynku, mniemam, \u017ce nast\u0105pi konsolidacja, dok\u0142adnie tak jak to nast\u0105pi\u0142o w tych krajach, kt\u00f3re dopu\u015bci\u0142y wielo\u015b\u0107 operator\u00f3w. W pewnych przypadkach operator, na przyk\u0142ad jednostka handlowa, kt\u00f3ra ma swoje w\u0142asne marki, ma racj\u0119 bytu i mo\u017ce praktycznie istnie\u0107 i dzia\u0142a\u0107 w uk\u0142adzie systemu kaucyjnego.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Ekspertka jest zdania, \u017ce jako metoda zbi\u00f3rki opakowa\u0144 po napojach od konsumenta system prawdopodobnie ostatecznie odniesie sukces, podobnie jak w innych krajach. Tu decyduj\u0105ce jest zastosowanie motywacji pieni\u0119\u017cnej. Zgodnie z rozporz\u0105dzeniem ministra klimatu i \u015brodowiska kaucja wyniesie 50 gr na butelki PET i puszki metalowe oraz 1 z\u0142 na butelki szklane wielokrotnego u\u017cytku.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Na pewno zmotywuje to konsument\u00f3w do przynoszenia zu\u017cytych, pustych opakowa\u0144 do punktu zbi\u00f3rki jednostki handlowej. To wida\u0107 wyra\u017anie r\u00f3wnie\u017c w tych krajach, kt\u00f3re wdro\u017cy\u0142y system niedawno, w Litwie w 2016 roku, w \u0141otwie w 2022, w S\u0142owacji r\u00f3wnie\u017c w 2022 roku ju\u017c nawet w drugim roku funkcjonowania osi\u0105gni\u0119to \u015bredni\u0105 europejsk\u0105, czyli 90 proc. zbi\u00f3rki <\/em>\u2013 podkre\u015bla dyrektorka ds. gospodarki w obiegu zamkni\u0119tym RELOOP Platform.<\/p>\n\n\n\n

System kaucyjny stanowi form\u0119 rozszerzonej odpowiedzialno\u015bci producenckiej (ROP). To strategia ochrony \u015brodowiska, kt\u00f3ra polega na tym, \u017ce producenci ponosz\u0105 koszty pou\u017cytkowej fazy \u017cycia opakowania. System ma motywowa\u0107 do przynoszenia zu\u017cytych do punkt\u00f3w zbi\u00f3rki. Tym samym zmniejsza si\u0119 poziom marnotrawstwa surowc\u00f3w podlegaj\u0105cych recyklingowi.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Obecnie w Polsce na jednego mieszka\u0144ca przypada ponad 150 marnowanych opakowa\u0144 po napojach na rok, to oczywi\u015bcie nie tylko dotyczy za\u015bmiecania, ale r\u00f3wnie\u017c wszystkich tych sytuacji, w kt\u00f3rych opakowanie nie zosta\u0142o potraktowane jako surowiec wt\u00f3rny do gospodarki w obiegu zamkni\u0119tym. W przypadku system\u00f3w kaucyjnych poziom marnotrawstwa tych frakcji surowc\u00f3w znacz\u0105co spada<\/em> \u2013 wyja\u015bnia Anna Larsson.<\/p>\n\n\n\n

O wyzwaniach zwi\u0105zanych z wdro\u017ceniem ROP i systemu kaucyjnego na polskim rynku eksperci rozmawiali podczas konferencji pt. \u201eRozszerzona Odpowiedzialno\u015b\u0107 Producenta \u2013 polityka \u015brodowiskowa, dialog i role interesariuszy\u201d, zorganizowanej przez Rekopol 28 maja.<\/p>\n\n\n\n