{"id":15518,"date":"2025-06-03T06:28:44","date_gmt":"2025-06-03T04:28:44","guid":{"rendered":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=15518"},"modified":"2025-06-03T07:08:08","modified_gmt":"2025-06-03T05:08:08","slug":"wiedza-polakow-o-gospodarce-i-finansach-niewystarczajaca-to-moze-sie-przekladac-na-bledne-decyzje-inwestycyjne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=15518","title":{"rendered":"Wiedza Polak\u00f3w o gospodarce i finansach niewystarczaj\u0105ca. To mo\u017ce si\u0119 przek\u0142ada\u0107 na b\u0142\u0119dne decyzje inwestycyjne"},"content":{"rendered":"\n

Przyk\u0142ady kredyt\u00f3w frankowych czy Amber Gold pokazuj\u0105, \u017ce w spo\u0142ecze\u0144stwie brakuje rozumienia mechanizm\u00f3w rz\u0105dz\u0105cych gospodark\u0105 i finansami. Pod wzgl\u0119dem wiedzy ekonomicznej Polacy sami siebie oceniaj\u0105 na tr\u00f3jk\u0119, najgorzej w zakresie cyberbezpiecze\u0144stwa i inwestowania. Zdaniem ekspert\u00f3w ekonomii zarz\u0105dzania finansami i inwestowania warto uczy\u0107 ju\u017c w szkole, cho\u0107 nie w formule osobnego przedmiotu. Jednak pog\u0142\u0119bianie wiedzy ekonomicznej potrzebne jest tak\u017ce w\u015br\u00f3d starszych grup spo\u0142ecznych.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Polacy potrzebuj\u0105 lepszej edukacji ekonomicznej. Przypomnijmy sobie wszyscy, jak to by\u0142o z kredytami frankowymi, kiedy wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych, kt\u00f3rzy je brali, twierdzi\u0142a, \u017ce nie wiedzieli, \u017ce kurs mo\u017ce si\u0119 zmieni\u0107. Podobnie jest z ryzykiem, ile mieli\u015bmy wpadek w postaci zach\u0119cenia ludzi do inwestowania w Amber Gold, bo \u201ena z\u0142ocie si\u0119 nigdy nie straci\u201d. To jest przekaz dla ludzi, kt\u00f3rzy nie rozumiej\u0105 mechanizm\u00f3w rynku \u2013<\/em> m\u00f3wi agencji informacyjnej Newseria prof. Witold Or\u0142owski, ekonomista z Akademii Finans\u00f3w i Biznesu Vistula i Politechniki Warszawskiej. \u2013 Dzisiaj wielu, zw\u0142aszcza m\u0142odych ludzi wierzy, \u017ce na kryptowalutach mo\u017cna tylko zarobi\u0107. Po to, \u017ceby rozumie\u0107 na przyk\u0142ad ryzyko zwi\u0105zane z inwestowaniem, to trzeba sobie zdawa\u0107 spraw\u0119 z tego, jak dzia\u0142aj\u0105 finanse. To jest wi\u0119cej ni\u017c tylko proste policzenie stopy procentowej.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Co trzeci badany ocenia swoj\u0105 wiedz\u0119 ekonomiczn\u0105 jako ma\u0142\u0105 lub bardzo ma\u0142\u0105, a 37 proc. jako przeci\u0119tn\u0105. 59 proc. Polak\u00f3w po ostatnich 12 miesi\u0105cach uwa\u017ca, \u017ce nale\u017cy wi\u0119cej i regularniej oszcz\u0119dza\u0107 na tzw. czarn\u0105 godzin\u0119, a po\u0142owa z nich deklaruje, \u017ce oszcz\u0119dno\u015bci powinny by\u0107 dywersyfikowane. 1\/3 badanych wskazuje tak\u017ce, \u017ce nale\u017cy ogranicza\u0107 wydatki i prowadzi\u0107 skromniejszy tryb \u017cycia. Co istotne, odpowied\u017a t\u0119 cz\u0119\u015bciej wskazuj\u0105 mieszka\u0144cy wsi \u2013 czterech na 10 badanych. To wyniki VIII edycji corocznego badania realizowanego przez pracowni\u0119 Indicator na zlecenie Warszawskiego Instytutu Bankowo\u015bci i Fundacji GPW \u2013 \u201ePoziom wiedzy finansowej Polak\u00f3w 2025\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Jak si\u0119 pyta dzieci, sk\u0105d rodzice maj\u0105 pieni\u0105dze, najcz\u0119\u015bciej si\u0119 s\u0142yszy: z bankomatu, a nie to, \u017ce na przyk\u0142ad musieli zarobi\u0107. Jak si\u0119 zadaje pytanie, czy rz\u0105d ma swoje pieni\u0105dze, cz\u0119sto si\u0119 s\u0142yszy odpowied\u017a, \u017ce tak, a oczywi\u015bcie rz\u0105d nie ma swoich pieni\u0119dzy. Brak tej podstawowej wiedzy ekonomicznej ma du\u017cy wp\u0142yw zar\u00f3wno na gospodark\u0119, bo s\u0105 pope\u0142niane r\u00f3\u017cnego rodzaju b\u0142\u0119dy, ale tak\u017ce na szerzenie si\u0119 populizmu, nie tylko w Polsce, ale r\u00f3wnie\u017c w Europie i na \u015bwiecie \u2013<\/em> m\u00f3wi prof. dr hab. Piotr Wachowiak, rektor Szko\u0142y G\u0142\u00f3wnej Handlowej w Warszawie. <\/p>\n\n\n\n

W ostatnich latach zmieniaj\u0105 si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142a, z jakich Polacy najch\u0119tniej czerpi\u0105 wiedz\u0119 ekonomiczn\u0105. Stale ro\u015bnie popularno\u015b\u0107 blog\u00f3w i portali internetowych \u2013 62 proc. badanych deklaruje, \u017ce z nich pozyskuje wiedz\u0119 (55 proc. w 2022 roku) oraz z podcast\u00f3w i materia\u0142\u00f3w wideo w internecie \u2013 27 proc. (19 proc. w 2022 roku). Zmniejsza si\u0119 natomiast odsetek os\u00f3b, kt\u00f3re czerpi\u0105 wiedz\u0119 z medi\u00f3w tradycyjnych (34 proc. obecnie, 49 proc. w 2021 roku). Najwi\u0119ksze niedobory wiedzy Polacy odczuwaj\u0105 w zakresie cyberbezpiecze\u0144stwa (46 proc.). Na kolejnych miejscach znalaz\u0142y si\u0119 inwestowanie \u2013 32 proc. oraz system podatkowy \u2013 28 proc.<\/p>\n\n\n\n

Za brakami w wiedzy idzie tak\u017ce \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce nale\u017cy j\u0105 stale poszerza\u0107. 41 proc. badanych deklaruje, \u017ce chcia\u0142aby pog\u0142\u0119bi\u0107 swoj\u0105 wiedz\u0119 z zakresu cyberbezpiecze\u0144stwa (to o 3 pp. wi\u0119cej ni\u017c w ubieg\u0142orocznej edycji badania), a 24 proc. \u2013 z zakresu systemu podatkowego. Jednak tylko co pi\u0105ty badany chcia\u0142by pog\u0142\u0119bi\u0107 swoj\u0105 wiedz\u0119 na temat inwestowania, mimo \u017ce braki wiedzy w tym zakresie deklaruje co trzeci badany.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Powinni\u015bmy by\u0107 znacznie lepiej wyedukowani w kwestii proces\u00f3w gospodarczych. \u015awiat si\u0119 robi coraz bardziej skomplikowany, gospodarka jest skomplikowana. Nawet nie wystarcz\u0105 proste narz\u0119dzia finansowe, to trzeba naprawd\u0119 rozumie\u0107, co si\u0119 dzieje w gospodarce, jak ona si\u0119 zmienia, gdzie s\u0105 ryzyka, gdzie s\u0105 szanse, jak si\u0119 do tego dostosowywa\u0107. I to niestety musi by\u0107 ju\u017c w szkole, bo p\u00f3\u017aniej jest troch\u0119 za p\u00f3\u017ano, \u017ceby si\u0119 uczy\u0107 \u2013<\/em> m\u00f3wi prof. Witold Or\u0142owski.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Musimy znale\u017a\u0107 pewne rozwi\u0105zania systemowe, \u017ceby podnie\u015b\u0107 poziom wiedzy ekonomicznej, gospodarczej naszego spo\u0142ecze\u0144stwa \u2013 od przedszkola do seniora \u2013<\/em> wskazuje prof. Piotr Wachowiak.<\/p>\n\n\n\n

Obaj eksperci nie s\u0105 jednak przekonani do pomys\u0142u wprowadzenia dodatkowego przedmiotu w szkole nakierowanego na edukacj\u0119 finansow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Jestem przeciwnikiem tzw. silosowej wiedzy, czyli \u017ce tu jest matematyka, tu jest fizyka, tu jest historia, a tu jest przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107. Moim zdaniem nale\u017ca\u0142oby raczej w\u0142o\u017cy\u0107 wysi\u0142ek w to, \u017ceby wiedza o gospodarce by\u0142a wpleciona w inne tematy <\/em>\u2013 wskazuje prof. Witold Or\u0142owski. \u2013 Wiedza o finansach, prostych instrumentach finansowych mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie dobrze przekazywana na lekcjach matematyki. Wi\u0119c pewnie nie jest najlepszym pomys\u0142em tworzenie osobnego przedmiotu, lepiej by si\u0119 by\u0142o zastanowi\u0107 nad tym, w jaki spos\u00f3b elementy rozumienia gospodarki zintegrowa\u0107 z innymi przedmiotami.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Musimy bra\u0107 przyk\u0142ady z kraj\u00f3w Europy Zachodniej, gdzie ta wiedza ekonomiczna jest na r\u00f3\u017cnych przedmiotach, bo mo\u017ce ona by\u0107 na matematyce, gdzie zadania b\u0119d\u0105 dotyczy\u0107 zagadnie\u0144 gospodarczych, mo\u017ce by\u0107 na historii, gdzie b\u0119d\u0105 prezentowane sylwetki os\u00f3b przedsi\u0119biorczych, na geografii, \u017ceby pokaza\u0107 r\u00f3\u017cnego rodzaju regiony gospodarcze \u2013 <\/em>postuluje rektor Szko\u0142y G\u0142\u00f3wnej Handlowej w Warszawie. \u2013 Nie jestem zwolennikiem, \u017ceby to by\u0142 jeden przedmiot, na kt\u00f3rym b\u0119dzie si\u0119 uczy\u0107 ekonomii. Ona powinna nam towarzyszy\u0107 podczas naszego ca\u0142ego \u017cycia, a wi\u0119c na r\u00f3\u017cnych przedmiotach.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W badaniu WIB i Fundacji GPW ponownie sprawdzono w praktyce wiedz\u0119 badanych na temat inwestowania. Ankietowani odpowiedzieli poprawnie \u015brednio na po\u0142ow\u0119 pyta\u0144 dotycz\u0105cych inwestowania. 2 proc. nie udzieli\u0142o \u017cadnej poprawnej odpowiedzi, a 3 proc. osi\u0105gn\u0119\u0142o wynik 7\/7. Spo\u0142ecze\u0144stwo obawia si\u0119 inwestowania tak\u017ce z powodu nieznajomo\u015bci instrument\u00f3w GPW. 65 proc. badanych s\u0142ysza\u0142o o akcjach, ale nie wie, czym s\u0105 (widoczna jest niewielka poprawa \u2013 w ub.r. t\u0119 odpowied\u017a wskaza\u0142o 70 proc. badanych). Podobnie jest w przypadku obligacji (58 proc.) 3\/4 ankietowanych nigdy nie s\u0142ysza\u0142o o ETF-ach. Obecnie 44 proc. Polak\u00f3w nie inwestuje na gie\u0142dzie, poniewa\u017c brakuje im wystarczaj\u0105cej wiedzy.  <\/p>\n\n\n\n