Triumf PVV nie oznacza\u0142 jednak automatycznego obj\u0119cia w\u0142adzy. W holenderskim systemie politycznym, opartym na proporcjonalnej reprezentacji, \u017cadna partia nie zdobywa samodzielnej wi\u0119kszo\u015bci. Konieczno\u015bci\u0105 s\u0105 koalicje, a Wilders przez lata pozostawa\u0142 politycznym pariasem \u2013 jego radykalne pogl\u0105dy na temat islamu, migracji oraz Unii Europejskiej odstrasza\u0142y potencjalnych partner\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Sytuacja zmieni\u0142a si\u0119 w 2024 roku, gdy po miesi\u0105cach negocjacji uda\u0142o si\u0119 utworzy\u0107 koalicj\u0119 rz\u0105dz\u0105c\u0105. Obok PVV, w sk\u0142ad rz\u0105du wesz\u0142y liberalna VVD (dotychczas rz\u0105dz\u0105ca partia premiera Marka Ruttego), centrowa Nowa Umowa Spo\u0142eczna (NSC) oraz agrarno-populistyczna partia BBB. Na czele gabinetu stan\u0105\u0142 Dick Schoof, bezpartyjny technokrata, by\u0142y szef s\u0142u\u017cb wywiadowczych i minister sprawiedliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Nowy rz\u0105d od pocz\u0105tku deklarowa\u0142 twarde stanowisko wobec migracji \u2013 temat, kt\u00f3ry zdominowa\u0142 debat\u0119 publiczn\u0105 w ostatnich latach, szczeg\u00f3lnie w kontek\u015bcie rosn\u0105cej liczby wniosk\u00f3w azylowych i przeci\u0105\u017conych o\u015brodk\u00f3w dla uchod\u017ac\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Wilders stawia spraw\u0119 na ostrzu no\u017ca<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ale w tym tygodniu Geert Wilders podj\u0105\u0142 polityczny manewr, kt\u00f3ry mo\u017ce doprowadzi\u0107 do upadku rz\u0105du. Lider PVV przedstawi\u0142 10-punktowy plan drastycznego zaostrzenia polityki migracyjnej. Najbardziej kontrowersyjne dla koalicjant\u00f3w elementy obejmuj\u0105:<\/p>\n\n\n\n Wilders postawi\u0142 ultimatum: je\u015bli koalicja nie zaakceptuje jego \u017c\u0105da\u0144, PVV wycofa si\u0119 z rz\u0105du, co w praktyce oznacza jego upadek.<\/p>\n\n\n\n Reakcje koalicjant\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pozosta\u0142e partie koalicyjne zareagowa\u0142y z mieszank\u0105 zdziwienia, sprzeciwu i ostro\u017cno\u015bci. VVD, cho\u0107 r\u00f3wnie\u017c opowiadaj\u0105ca si\u0119 za ograniczeniem migracji, uzna\u0142a propozycje Wildersa za \u201esprzeczne z konstytucj\u0105\u201d i zobowi\u0105zaniami mi\u0119dzynarodowymi Holandii. NSC wskaza\u0142a na konieczno\u015b\u0107 zachowania \u201ehumanitaryzmu i legalizmu\u201d w polityce migracyjnej. BBB, cho\u0107 pocz\u0105tkowo sk\u0142onna do kompromisu, zacz\u0119\u0142a dystansowa\u0107 si\u0119 od najbardziej radykalnych postulat\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Sam premier Dick Schoof wezwa\u0142 do \u201espokoju i dialogu\u201d, ale nie wykluczy\u0142, \u017ce ultimatum Wildersa mo\u017ce zako\u0144czy\u0107 funkcjonowanie obecnej koalicji. W holenderskich mediach pojawi\u0142y si\u0119 spekulacje o przygotowaniach do ewentualnych przedterminowych wybor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Sonda\u017ce i opinia publiczna: poparcie topnieje<\/strong><\/p>\n\n\n\n Na przestrzeni miesi\u0119cy po wyborach, PVV utrzymywa\u0142a dominacj\u0119 w sonda\u017cach. Jednak wiosn\u0105 tego roku po raz pierwszy pojawi\u0142y si\u0119 oznaki spadku poparcia. W najnowszym badaniu opinii publicznej przeprowadzonym przez agencj\u0119 Maurice de Hond, PVV utraci\u0142a prowadzenie na rzecz lewicowej koalicji GroenLinks-PvdA, kierowanej przez Fransa Timmermansa. Przewidywana liczba mandat\u00f3w dla PVV spad\u0142a z 37 do 29, podczas gdy GroenLinks-PvdA mog\u0142aby liczy\u0107 na 31 miejsc.<\/p>\n\n\n\n Zmiana trendu mo\u017ce by\u0107 wynikiem rosn\u0105cego zm\u0119czenia spo\u0142ecze\u0144stwa konfrontacyjnym stylem Wildersa, jak r\u00f3wnie\u017c obaw zwi\u0105zanych z destabilizacj\u0105 rz\u0105du i mo\u017cliw\u0105 izolacj\u0105 Holandii na arenie mi\u0119dzynarodowej. JJednocze\u015bnie ro\u015bnie poparcie dla NSC, postrzeganej jako umiarkowana si\u0142a centrowa, oraz partii D66, kt\u00f3ra od dawna sprzeciwia si\u0119 wszelkim formom nacjonalistycznej retoryki.<\/p>\n\n\n\n Migracja jako pole bitwy politycznej<\/strong><\/p>\n\n\n\n Temat migracji niezmiennie pozostaje centralnym punktem sporu. Wilders od lat buduje sw\u00f3j kapita\u0142 polityczny na retoryce antyimigracyjnej i antyislamskiej. Jego przekaz jest prosty: Holandia musi \u201eodzyska\u0107 kontrol\u0119 nad w\u0142asnymi granicami\u201d, a islam jest \u201ezagro\u017ceniem dla europejskiej to\u017csamo\u015bci\u201d.<\/p>\n\n\n\n Dla wielu wyborc\u00f3w, szczeg\u00f3lnie poza du\u017cymi miastami, ten przekaz trafia w punkt. Rosn\u0105ce koszty utrzymania, brak mieszka\u0144 socjalnych, przeci\u0105\u017cone szko\u0142y i szpitale \u2013 wszystko to bywa przypisywane \u201eniekontrolowanej migracji\u201d. Z drugiej strony, organizacje spo\u0142eczne, eksperci i lewicowe partie wskazuj\u0105, \u017ce rzeczywisto\u015b\u0107 jest bardziej z\u0142o\u017cona. Azyl stanowi tylko cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3lnej migracji, a wielu migrant\u00f3w \u2013 zw\u0142aszcza z Ukrainy, Indii czy Afryki Subsaharyjskiej \u2013 przyje\u017cd\u017ca do Holandii legalnie, jako pracownicy sektora IT, opieki czy rolnictwa.<\/p>\n\n\n\n Scenariusze na nadchodz\u0105ce tygodnie pozostaj\u0105 otwarte. Wilders mo\u017ce postawi\u0107 wszystko na jedn\u0105 kart\u0119 i doprowadzi\u0107 do upadku gabinetu. Taki ruch ni\u00f3s\u0142by jednak ryzyko \u2013 je\u015bli kolejne wybory pogorsz\u0105 wynik PVV, mo\u017ce straci\u0107 realny wp\u0142yw na w\u0142adz\u0119. Alternatywnie, koalicja mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 kompromis: zaakceptowa\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 postulat\u00f3w PVV w zamian za porzucenie najbardziej ekstremalnych \u017c\u0105da\u0144.<\/p>\n\n\n\n Ciekaw\u0105 opcj\u0105 pozostaje te\u017c pr\u00f3ba \u201eobej\u015bcia\u201d Wildersa przez pozosta\u0142ych koalicjant\u00f3w \u2013 np. stworzenie rz\u0105du mniejszo\u015bciowego z poparciem partii centrowych i lewicowych. Taki uk\u0142ad by\u0142by jednak kruchy i trudny do utrzymania w d\u0142u\u017cszej perspektywie.<\/p>\n\n\n\n W debacie publicznej wyra\u017anie rysuje si\u0119 podzia\u0142. Cz\u0119\u015b\u0107 obywateli domaga si\u0119 twardych dzia\u0142a\u0144 i popiera wizj\u0119 Wildersa. Inni ostrzegaj\u0105 przed \u201ewej\u015bciem na drog\u0119 W\u0119gier czy Polski\u201d, gdzie rz\u0105dy populistyczne ogranicza\u0142y wolno\u015b\u0107 medi\u00f3w, s\u0105downictwa i prawa mniejszo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Coraz wi\u0119cej g\u0142os\u00f3w nawo\u0142uje te\u017c do odbudowy zaufania spo\u0142ecznego, dialogu i deeskalacji konfliktu. W badaniach opinii publicznej Holendrzy wskazuj\u0105, \u017ce najbardziej ceni\u0105 u polityk\u00f3w zdolno\u015b\u0107 do kompromisu, kompetencje i odpowiedzialno\u015b\u0107 \u2013 a nie tylko g\u0142o\u015bne deklaracje i wojownicz\u0105 retoryk\u0119.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W listopadzie 2023 roku holenderska scena polityczna prze\u017cy\u0142a tektoniczne przesuni\u0119cie. Partia Wolno\u015bci (PVV), kierowana przez Geerta Wildersa, odnios\u0142a spektakularne zwyci\u0119stwo w wyborach parlamentarnych. Zdobycie 37 mandat\u00f3w w 150-osobowej Tweede Kamer (Izbie Reprezentant\u00f3w) uczyni\u0142o PVV najwi\u0119ksz\u0105 parti\u0105 w kraju \u2013 pierwszy raz w historii ugrupowania, kt\u00f3re przez lata pozostawa\u0142o na marginesie, pomimo wysokich notowa\u0144 w sonda\u017cach. […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":15349,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[1642,1643,1641,1640],"class_list":["post-15354","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wydarzenia","tag-geert-wilders","tag-holandia","tag-partia-wolnosci","tag-pvv"],"yoast_head":"\n\n