{"id":15213,"date":"2025-07-21T11:49:05","date_gmt":"2025-07-21T09:49:05","guid":{"rendered":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=15213"},"modified":"2025-07-21T11:49:08","modified_gmt":"2025-07-21T09:49:08","slug":"kapelan-zolnierzy-niezlomych-ktory-posluge-przyplacil-zyciem-odebranym-przez-komunistow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=15213","title":{"rendered":"Kapelan \u017bo\u0142nierzy Niez\u0142omych, kt\u00f3ry pos\u0142ug\u0119 przyp\u0142aci\u0142 \u017cyciem, odebranym przez komunist\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n
Ks. W\u0142adys\u0142aw Gurgacz urodzi\u0142 si\u0119 2 kwietnia 1914 roku w Jab\u0142onicy Polskiej, niewielkiej miejscowo\u015bci na Podkarpaciu, jako syn Jana i Marii Gurgacz\u00f3w. Dorasta\u0142 w rodzinie g\u0142\u0119boko religijnej, w atmosferze umi\u0142owania wiary i przywi\u0105zania do tradycyjnych warto\u015bci. Od najm\u0142odszych lat przejawia\u0142 powo\u0142anie kap\u0142a\u0144skie. <\/h5>\n\n\n\n

Po uko\u0144czeniu gimnazjum w Korczynie wst\u0105pi\u0142 w wieku 17 lat do Towarzystwa Jezusowego w Starej Wsi. Jako zakonnik jezuita przechodzi\u0142 intensywn\u0105 formacj\u0119 duchow\u0105 i intelektualn\u0105, kszta\u0142c\u0105c si\u0119 w Pi\u0144sku, Nowym S\u0105czu i Warszawie. \u015awi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie przyj\u0105\u0142 w 1942 roku, w samym \u015brodku wojennej zawieruchy, z r\u0105k biskupa Teodora Kubiny na Jasnej G\u00f3rze w Cz\u0119stochowie.<\/p>\n\n\n\n

Kap\u0142a\u0144stwo ks. Gurgacza od pocz\u0105tku mia\u0142o wymiar szczeg\u00f3lny. Przysz\u0142o mu pe\u0142ni\u0107 s\u0142u\u017cb\u0119 duszpastersk\u0105 w czasach brutalnej wojny i p\u00f3\u017aniejszego zniewolenia Polski. Po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych zosta\u0142 kapelanem szpitalnym w Gorlicach, gdzie ni\u00f3s\u0142 duchow\u0105 i psychologiczn\u0105 pomoc nie tylko pacjentom, ale tak\u017ce personelowi medycznemu, cz\u0119sto zm\u0119czonemu i poranionemu wojennym do\u015bwiadczeniem. W latach 1947\u20131948 pos\u0142ugiwa\u0142 w Krynicy, gdzie mieszka\u0142 u si\u00f3str s\u0142u\u017cebniczek. To w\u0142a\u015bnie w Krynicy zawi\u0105za\u0142a si\u0119 jego wi\u0119\u017a z ruchem niepodleg\u0142o\u015bciowym \u2013 z oddzia\u0142em zbrojnym Polskiej Podziemnej Armii Niepodleg\u0142o\u015bciowej, kt\u00f3ry z czasem przyj\u0105\u0142 go jako kapelana.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u00c2<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Nie by\u0142 partyzantem z broni\u0105 w r\u0119ku, ale jego duchowe przyw\u00f3dztwo i ideowe wsparcie dla \u017co\u0142nierzy antykomunistycznego podziemia mia\u0142o ogromne znaczenie. Dla wielu z nich by\u0142 nie tylko kap\u0142anem, ale i moralnym drogowskazem. W swoich kazaniach i rozmowach podkre\u015bla\u0142 potrzeb\u0119 zachowania godno\u015bci, unikania odwetu, a jednocze\u015bnie wierno\u015bci ojczy\u017anie i Ewangelii. Wyb\u00f3r \u017cycia po stronie PPAN by\u0142 dla niego konsekwencj\u0105 sumienia \u2013 nie chcia\u0142 pogodzi\u0107 si\u0119 z nowym porz\u0105dkiem narzuconym Polsce przez sowieckie imperium. Podziemna armia, z kt\u00f3r\u0105 si\u0119 zwi\u0105za\u0142, by\u0142a jedn\u0105 z wielu form oporu, jakie Polacy podj\u0119li przeciwko komunistycznemu re\u017cimowi, a jej \u017co\u0142nierze, cho\u0107 nieliczni, stanowili ostatni bastion walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Ks. Gurgacz dzia\u0142a\u0142 pod pseudonimami \u201eOjciec\u201d i \u201eSem\u201d. Zyska\u0142 ogromny autorytet w\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w PPAN, cho\u0107 jego pogl\u0105dy nie zawsze by\u0142y \u0142atwe do przyj\u0119cia. Otwarcie sprzeciwia\u0142 si\u0119 wykonywaniu wyrok\u00f3w \u015bmierci na funkcjonariuszach komunistycznych czy donosicielach, co bywa\u0142o powodem kontrowersji nawet w szeregach organizacji. Gurgacz wierzy\u0142, \u017ce Polska, by by\u0107 naprawd\u0119 wolna, musi by\u0107 tak\u017ce moralnie czysta \u2013 a przemoc, nawet w imi\u0119 s\u0142usznych idei, pozostaje z\u0142em. Jego kazania i postawa cz\u0119sto przypomina\u0142y duchow\u0105 kontynuacj\u0119 tradycji ks. Skargi \u2013 gorliwego, bezkompromisowego g\u0142osu sumienia narodu.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142adze komunistyczne od pocz\u0105tku mia\u0142y \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce walka z podziemiem nie mo\u017ce zako\u0144czy\u0107 si\u0119 jedynie militarnym zwyci\u0119stwem. Musieli z\u0142ama\u0107 tak\u017ce duchowy kr\u0119gos\u0142up spo\u0142ecze\u0144stwa. A takim symbolem niez\u0142omno\u015bci by\u0142 w\u0142a\u015bnie ks. Gurgacz. 2 lipca 1949 roku zosta\u0142 aresztowany przez funkcjonariuszy Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa w Krakowie. Zacz\u0119\u0142a si\u0119 droga przez m\u0119k\u0119: przes\u0142uchania, izolacja, pr\u00f3by z\u0142amania woli. Proces mia\u0142 charakter pokazowy \u2013 re\u017cimowi zale\u017ca\u0142o na zastraszeniu nie tylko dzia\u0142aczy niepodleg\u0142o\u015bciowych, ale tak\u017ce ca\u0142ego duchowie\u0144stwa, kt\u00f3re wci\u0105\u017c pozostawa\u0142o najwa\u017cniejsz\u0105 ostoj\u0105 niezale\u017cnej my\u015bli w Polsce Ludowej.<\/p>\n\n\n\n

Wojskowy S\u0105d Rejonowy w Krakowie, dzia\u0142aj\u0105c w trybie dora\u017anym, skaza\u0142 ks. Gurgacza na kar\u0119 \u015bmierci 13 sierpnia 1949 roku. S\u0119dziami byli W\u0142adys\u0142aw Stasica i Ludwik Kie\u0142tyka, a prokuratorem Henryk Ligi\u0119za \u2013 nazwiska te do dzi\u015b wywo\u0142uj\u0105 emocje w\u015br\u00f3d badaczy historii represji stalinowskich w Polsce. Wyrok wykonano 14 wrze\u015bnia 1949 roku na dziedzi\u0144cu wi\u0119zienia Montelupich w Krakowie. Egzekucj\u0119 przeprowadzono strza\u0142em w ty\u0142 g\u0142owy, metod\u0105 znan\u0105 z katy\u0144skich mord\u00f3w. Prawdopodobnie katem by\u0142 W\u0142adys\u0142aw Szymaniak, figurowany w dokumentach jako dow\u00f3dca plutonu egzekucyjnego. Wed\u0142ug \u015bwiadk\u00f3w, ks. Gurgacz przed \u015bmierci\u0105 zachowa\u0142 ca\u0142kowity spok\u00f3j i godno\u015b\u0107. W jednej z relacji m\u00f3wi\u0142: \u201eNa \u015bmier\u0107 p\u00f3jd\u0119 ch\u0119tnie\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Przez lata komunistyczne w\u0142adze nie informowa\u0142y o miejscu poch\u00f3wku ks. Gurgacza. Dopiero po upadku PRL, w 1992 roku, zosta\u0142 oficjalnie zrehabilitowany. Jego symboliczny gr\u00f3b przez wiele lat znajdowa\u0142 si\u0119 na Cmentarzu Wojskowym przy ul. Prandoty w Krakowie. W 2018 roku rozpocz\u0119to ekshumacje na Cmentarzu Rakowickim, w ich wyniku w 2019 roku zidentyfikowano jego szcz\u0105tki. 14 wrze\u015bnia 2021 roku przeniesiono je do Kwatery Wojennej \u017bo\u0142nierzy Podziemia Niepodleg\u0142o\u015bciowego, gdzie spoczywa w\u015br\u00f3d innych bohater\u00f3w walki z komunizmem.<\/p>\n\n\n\n

Po\u015bmiertnie, 9 listopada 2007 roku, prezydent Lech Kaczy\u0144ski odznaczy\u0142 ks. W\u0142adys\u0142awa Gurgacza Krzy\u017cem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski \u201eza wybitne zas\u0142ugi dla niepodleg\u0142o\u015bci Rzeczypospolitej Polskiej\u201d. Uroczysto\u015b\u0107 przekazania odznaczenia rodzinie odby\u0142a si\u0119 14 czerwca 2008 roku. By\u0142 to symboliczny akt pa\u0144stwowego uznania dla kap\u0142ana, kt\u00f3ry za swoje przekonania i wierno\u015b\u0107 sumieniu zap\u0142aci\u0142 najwy\u017csz\u0105 cen\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\n