Rosja wykorzystuje t\u0119 narracj\u0119, by okre\u015bli\u0107 wojn\u0119 w Ukrainie jako \u201ewewn\u0119trzny konflikt\u201d, do kt\u00f3rego pa\u0144stwa trzecie nie powinny si\u0119 wtr\u0105ca\u0107. Tego typu interpretacja ma daleko id\u0105ce konsekwencje \u2013 mo\u017ce pos\u0142u\u017cy\u0107 jako fundament pod roszczenia wobec innych by\u0142ych republik ZSRS, w tym Armenii, Kazachstanu, a nawet kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich NATO.<\/p>\n\n\n\n
W ostatnich latach Federacja Rosyjska systematycznie podwa\u017ca suwerenno\u015b\u0107 by\u0142ych republik sowieckich. Te dzia\u0142ania maj\u0105 na celu nie tylko utrzymanie wp\u0142yw\u00f3w geopolitycznych w regionie, ale tak\u017ce potencjaln\u0105 odbudow\u0119 struktury imperialnej, przypominaj\u0105cej dawny Zwi\u0105zek Radziecki. Proces ten obejmuje agresj\u0119 militarn\u0105, dzia\u0142ania polityczne, propagandowe, prawne oraz operacje hybrydowe, w tym cyberataki i dezinformacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Polityka neoimperialna Kremla opiera si\u0119 na dw\u00f3ch filarach: geopolitycznym i ideologicznym. Geopolitycznie Rosja postrzega przestrze\u0144 postsowieck\u0105 jako swoj\u0105 stref\u0119 wp\u0142yw\u00f3w \u2013 tzw. “bliska zagranica”. Strategiczne po\u0142o\u017cenie tych pa\u0144stw, ich potencja\u0142 surowcowy i infrastruktura stanowi\u0105 o ich znaczeniu. Z kolei ideologicznie Kreml pos\u0142uguje si\u0119 koncepcj\u0105 “rosyjskiego \u015bwiata” (Russkij Mir), promowan\u0105 przez media pa\u0144stwowe i Cerkiew prawos\u0142awn\u0105. W\u0142adze rosyjskie wykorzystuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c filozofi\u0119 eurazjatyzmu Aleksandra Dugina, kt\u00f3ra zak\u0142ada kulturow\u0105 i polityczn\u0105 odr\u0119bno\u015b\u0107 Rosji od Zachodu oraz prawo do dominacji w Eurazji.<\/p>\n\n\n\n
Upadek ZSRS w 1991 roku doprowadzi\u0142 do powstania kilkunastu niepodleg\u0142ych pa\u0144stw, kt\u00f3rych niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Rosja formalnie uzna\u0142a. Jednak od pocz\u0105tku lat 2000. w rosyjskiej polityce zagranicznej zacz\u0119\u0142y dominowa\u0107 tendencje rewizjonistyczne. W przem\u00f3wieniu z 2005 roku W\u0142adimir Putin nazwa\u0142 rozpad Zwi\u0105zku Radzieckiego \u201enajwi\u0119ksz\u0105 katastrof\u0105 geopolityczn\u0105 XX wieku\u201d. To zdanie sta\u0142o si\u0119 wyznacznikiem polityki Kremla na kolejne dekady.<\/p>\n\n\n\n
Pierwszym krokiem do realizacji polityki neoimperialnej by\u0142a aneksja Krymu w 2014 roku, dokonana z pogwa\u0142ceniem prawa mi\u0119dzynarodowego. Rosja zorganizowa\u0142a tam nielegalne referendum i przej\u0119\u0142a kontrol\u0119 nad p\u00f3\u0142wyspem, uznaj\u0105c go za cz\u0119\u015b\u0107 swojego terytorium. Jednocze\u015bnie wspiera\u0142a separatyst\u00f3w w Donbasie, co doprowadzi\u0142o do d\u0142ugotrwa\u0142ego konfliktu zbrojnego.<\/p>\n\n\n\n
Inwazja na pe\u0142n\u0105 skal\u0119 w lutym 2022 roku stanowi\u0142a eskalacj\u0119 tej strategii. Retoryka Kremla przekszta\u0142ci\u0142a wojn\u0119 w Ukrainie w narracj\u0119 o \u201ebratob\u00f3jczym konflikcie\u201d oraz \u201edenazyfikacji\u201d i \u201edemilitaryzacji\u201d Ukrainy, co mia\u0142o uzasadni\u0107 agresj\u0119 wobec suwerennego pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n
Rosja nie ogranicza si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do Ukrainy. W 2008 roku zaatakowa\u0142a Gruzj\u0119, okupuj\u0105c Abchazj\u0119 i Oseti\u0119 Po\u0142udniow\u0105. Moskwa uzna\u0142a te terytoria za niezale\u017cne pa\u0144stwa, co by\u0142o jawnym pogwa\u0142ceniem integralno\u015bci terytorialnej Gruzji. W Mo\u0142dawii wspiera separatystyczn\u0105 Naddniestrz\u0119, utrzymuj\u0105c tam rosyjskie si\u0142y zbrojne mimo sprzeciwu Kiszyniowa.<\/p>\n\n\n\n
Pa\u0144stwa ba\u0142tyckie \u2013 Litwa, \u0141otwa i Estonia \u2013 s\u0105 regularnie atakowane w rosyjskiej propagandzie. W 2022 roku rosyjska Duma rozwa\u017ca\u0142a nawet uchwa\u0142\u0119 o uniewa\u017cnieniu uznania niepodleg\u0142o\u015bci Litwy. Cho\u0107 ostatecznie nie przyj\u0119to jej, sam fakt jej wniesienia by\u0142 powa\u017cnym sygna\u0142em politycznym.<\/p>\n\n\n\n
W Azji Centralnej, Rosja wykorzystywa\u0142a zamieszki i niepokoje spo\u0142eczne, by umacnia\u0107 wp\u0142ywy. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 interwencja ODKB w Kazachstanie w styczniu 2022 roku, kt\u00f3ra mia\u0142a na celu zduszenie protest\u00f3w, ale de facto s\u0142u\u017cy\u0142a pokazaniu dominacji Moskwy. W Armenii z kolei Rosja balansuje mi\u0119dzy wsparciem a neutralno\u015bci\u0105 wobec konfliktu z Azerbejd\u017canem, przez co traci wiarygodno\u015b\u0107 jako gwarant bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n
| Kraj<\/th> | Typ interwencji<\/th> | Rok(i)<\/th> | Status<\/th><\/tr><\/thead> |
|---|---|---|---|
| Ukraina<\/td> | Aneksja, wojna, cyber<\/td> | 2014\u20132025<\/td> | aktywna wojna<\/td><\/tr> |
| Gruzja<\/td> | Interwencja, okupacja<\/td> | 2008<\/td> | terytoria okupowane<\/td><\/tr> |
| Mo\u0142dawia<\/td> | Separatyzm, presja<\/td> | od lat 90.<\/td> | zamro\u017cony konflikt<\/td><\/tr> |
| Litwa<\/td> | Gro\u017aby prawne, propaganda<\/td> | 2022<\/td> | destabilizacja medialna<\/td><\/tr> |
| Kazachstan<\/td> | Interwencja ODKB<\/td> | 2022<\/td> | wzmocniona zale\u017cno\u015b\u0107<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<\/h3>\n\n\n\nKreml od lat u\u017cywa narracji o \u201eochronie rodak\u00f3w za granic\u0105\u201d, by ingerowa\u0107 w sprawy wewn\u0119trzne s\u0105siednich pa\u0144stw. W krajach takich jak \u0141otwa czy Estonia, gdzie istniej\u0105 liczne mniejszo\u015bci rosyjskie, Rosja wykorzystuje ten argument do podwa\u017cania polityki wewn\u0119trznej tych pa\u0144stw \u2013 od edukacji po obywatelstwo.<\/p>\n\n\n\n Przyznawanie rosyjskiego obywatelstwa mieszka\u0144com obszar\u00f3w okupowanych \u2013 jak w Donbasie czy na Krymie \u2013 to forma \u201epaszportyzacji\u201d, kt\u00f3ra ma uzasadni\u0107 p\u00f3\u017aniejsze dzia\u0142ania militarne i polityczne.<\/p>\n\n\n\n Rosja prowadzi agresywn\u0105 kampani\u0119 dezinformacyjn\u0105 wobec by\u0142ych republik sowieckich, siej\u0105c chaos, nieufno\u015b\u0107 wobec instytucji demokratycznych i rozbijaj\u0105c jedno\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105. Opr\u00f3cz medi\u00f3w tradycyjnych wykorzystuje r\u00f3wnie\u017c boty, trolli i farmy trolli na platformach spo\u0142eczno\u015bciowych. W 2024 i 2025 roku ujawniono kolejne kampanie cyberatak\u00f3w prowadzone przez GRU, wymierzone w infrastruktur\u0119 krytyczn\u0105 Ukrainy, Mo\u0142dawii, pa\u0144stw ba\u0142tyckich i Polski. Ataki te mia\u0142y na celu zbieranie danych o ruchach wojskowych i logistyce pomocowej Zachodu.<\/p>\n\n\n\n Zach\u00f3d z op\u00f3\u017anieniem, ale konsekwentnie, reaguje na dzia\u0142ania Rosji. Wzmacnianie wschodniej flanki NATO, zwi\u0119kszenie obecno\u015bci wojskowej w Polsce i pa\u0144stwach ba\u0142tyckich, wsparcie militarne i finansowe dla Ukrainy \u2013 to elementy odpowiedzi. UE rozwin\u0119\u0142a programy pomocowe wobec Mo\u0142dawii i Gruzji, ale inne pa\u0144stwa, jak Armenia czy Kazachstan, pozostaj\u0105 bardziej ods\u0142oni\u0119te i nara\u017cone na presj\u0119 rosyjsk\u0105.<\/p>\n\n\n\n Nale\u017cy jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce reakcja mi\u0119dzynarodowa jest cz\u0119sto sp\u00f3\u017aniona i ograniczona brakiem konsensusu co do skali zagro\u017cenia. Rosja skutecznie wykorzystuje podzia\u0142y w\u015br\u00f3d pa\u0144stw zachodnich oraz zm\u0119czenie opinii publicznej tematem Ukrainy.<\/p>\n\n\n\n Konkluzja: rewizjonizm jako doktryna pa\u0144stwowa<\/h3>\n\n\n\nRosja d\u0105\u017cy do rewizji porz\u0105dku geopolitycznego ustanowionego po 1991 roku. Celem nie jest tylko odbudowa wp\u0142yw\u00f3w, ale de facto odwr\u00f3cenie procesu dekolonizacji, jaki nast\u0105pi\u0142 po upadku ZSRS. Poprzez podwa\u017canie legalno\u015bci niepodleg\u0142o\u015bci by\u0142ych republik, Rosja toruje sobie drog\u0119 do przysz\u0142ych interwencji. Strategia ta, je\u015bli nie zostanie powstrzymana, mo\u017ce zagrozi\u0107 bezpiecze\u0144stwu ca\u0142ej Europy \u015arodkowo-Wschodniej.<\/p>\n\n\n\n Spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodowa musi jednoznacznie przeciwstawi\u0107 si\u0119 tej polityce, uznaj\u0105c j\u0105 za zagro\u017cenie nie tylko dla poszczeg\u00f3lnych kraj\u00f3w, ale dla stabilno\u015bci ca\u0142ego systemu opartego na prawie mi\u0119dzynarodowym. Niezb\u0119dne s\u0105 d\u0142ugofalowa strategia odstraszania oraz rozwijanie odporno\u015bci na operacje hybrydowe.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kilka dni temu doradca prezydenta Rosji Anton Kobiakow og\u0142osi\u0142, \u017ce rozwi\u0105zanie ZSRS by\u0142o nielegalne, poniewa\u017c nie zosta\u0142o zatwierdzone przez Kongres Deputowanych Ludowych \u2013 formalny organ za\u0142o\u017cycielski Zwi\u0105zku. Stwierdzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce Belove\u017cskie Porozumienia, kt\u00f3re leg\u0142y u podstaw rozwi\u0105zania ZSRS, zosta\u0142y podpisane przez osoby, kt\u00f3re nie mia\u0142y do tego prawnych uprawnie\u0144. Rosja wykorzystuje t\u0119 narracj\u0119, by okre\u015bli\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":15181,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[1589,286,397,396,1590],"class_list":["post-15196","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wydarzenia","tag-anton-kobiakow","tag-rosja","tag-rosyjski-imperializm","tag-wladimir-putin","tag-zsrs"],"yoast_head":"\n |