{"id":15160,"date":"2025-05-22T00:39:00","date_gmt":"2025-05-21T22:39:00","guid":{"rendered":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=15160"},"modified":"2025-05-22T13:41:08","modified_gmt":"2025-05-22T11:41:08","slug":"statystyki-dotyczace-otylosci-coraz-bardziej-niepokojace-niewielki-odsetek-chorych-podejmuje-leczenie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=15160","title":{"rendered":"Statystyki dotycz\u0105ce oty\u0142o\u015bci coraz bardziej niepokoj\u0105ce. Niewielki odsetek chorych podejmuje leczenie"},"content":{"rendered":"\n

Oty\u0142o\u015b\u0107 generuje gigantyczne koszty zdrowotne i ekonomiczne. Ma to odzwierciedlenie zar\u00f3wno w wydatkach systemu ochrony zdrowia zwi\u0105zanych z leczeniem czy hospitalizacj\u0105, jak i kosztach bezpo\u015brednich zwi\u0105zanych ze spadkiem produktywno\u015bci w pracy. W dodatku z oty\u0142o\u015bci\u0105 powi\u0105zanych jest ok. 200 innych chor\u00f3b \u2013 podkre\u015blaj\u0105 eksperci przy okazji Europejskiego Dnia Walki z Oty\u0142o\u015bci\u0105. Mo\u017cliwo\u015bci leczenia oty\u0142o\u015bci jest coraz wi\u0119cej, ale pacjenci wci\u0105\u017c za rzadko zg\u0142aszaj\u0105 si\u0119 po pomoc.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Oty\u0142o\u015b\u0107 jest matk\u0105 wielu chor\u00f3b. Oko\u0142o 200 jednostek chorobowych jest zwi\u0105zanych z oty\u0142o\u015bci\u0105, w zwi\u0105zku z czym szacowanie jej ekonomicznych skutk\u00f3w dla systemu ochrony zdrowia jest nies\u0142ychanie trudnym zadaniem. Je\u017celi wiemy, \u017ce oty\u0142o\u015b\u0107 wp\u0142ywa na cukrzyc\u0119 typu 2, to czy jeszcze powinni\u015bmy liczy\u0107 koszty oty\u0142o\u015bci, czy ju\u017c cukrzycy? To jest oczywi\u015bcie jeden z przyk\u0142ad\u00f3w, bo oty\u0142o\u015b\u0107 prowadzi r\u00f3wnie\u017c do powik\u0142a\u0144 ze strony uk\u0142adu sercowo-naczyniowego, uk\u0142adu ruchu, wielu chor\u00f3b metabolicznych i nowotwor\u00f3w, s\u0142owem, wielu schorze\u0144, kt\u00f3re kosztuj\u0105 nies\u0142ychanie du\u017co \u2013<\/em> t\u0142umaczy w rozmowie z agencj\u0105 Newseria prof. dr hab. n. med. Marcin Czech, kierownik Zak\u0142adu Farmakoekonomiki w Instytucie Matki i Dziecka w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n

Jak podaje wydany w maju ubieg\u0142ego roku raport \u201eNFZ o zdrowiu. Oty\u0142o\u015b\u0107 i jej konsekwencje\u201d, warto\u015b\u0107 refundacji samych tylko operacji bariatrycznych w Polsce wzrasta\u0142a w ostatnich latach i w 2023 roku osi\u0105gn\u0119\u0142a prawie 129 mln z\u0142. Oty\u0142o\u015b\u0107 generuje bezpo\u015brednie koszty leczenia, hospitalizacji, operacji czy opieki specjalistycznej lub ze strony POZ-u, ale do jej skutk\u00f3w ekonomicznych mo\u017cna by te\u017c wliczy\u0107 koszty leczenia chor\u00f3b powi\u0105zanych z nadmiern\u0105 mas\u0105 cia\u0142a. Dodatkowo trzeba uwzgl\u0119dni\u0107 tak\u017ce koszty po\u015brednie, zwi\u0105zane chocia\u017cby z mniejsz\u0105 produktywno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 To zjawisko ma trzy wymiary. Jeden to absenteizm, czyli nieobecno\u015b\u0107 w pracy, przez co taka osoba nie generuje produktu krajowego brutto. Mamy r\u00f3wnie\u017c prezenteizm, czyli zjawisko polegaj\u0105ce na obecno\u015bci w pracy, ale niepe\u0142nej produktywno\u015bci. Musimy dorzuci\u0107 do tego koszty przedwczesnego zgonu, poniewa\u017c szczeg\u00f3lnie w tych zaawansowanych stadiach, przy BMI 35, 40 czy 45, bardzo cz\u0119sto oczekiwana d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia jest skr\u00f3cona <\/em>\u2013 zauwa\u017ca prof. Marcin Czech.<\/p>\n\n\n\n

Z raportu \u201eWorld Obesity Atlas 2023\u201d wynika, \u017ce w 2020 roku leczenie nadwagi i oty\u0142o\u015bci oraz ich powik\u0142a\u0144, warto\u015b\u0107 zmniejszonej produktywno\u015bci, przedwczesnej \u015bmierci czy rezygnacji z pracy wynios\u0142y 1,9 bln dol., co daje 2,4 proc. \u015bwiatowego PKB. W 2035 roku kwota ta mo\u017ce si\u0119gn\u0105\u0107 4,32 bln dol.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Choroba oty\u0142o\u015bciowa to wyzwanie, z kt\u00f3rym mierzy si\u0119 na co dzie\u0144 oko\u0142o 9 mln Polak\u00f3w, a nadwag\u0119 i oty\u0142o\u015b\u0107 mo\u017cna rozpozna\u0107 u 18 mln. To znacznie wi\u0119cej ni\u017c liczba os\u00f3b, kt\u00f3re choruj\u0105 na nadci\u015bnienie czy cukrzyc\u0119 <\/em>\u2013 m\u00f3wi dr hab. n. med. Alina Kury\u0142owicz, prof. Centrum Medycznego Kszta\u0142cenia Podyplomowego w Warszawie, cz\u0142onkini zarz\u0105du Polskiego Towarzystwa Leczenia Oty\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Gdy wska\u017anik BMI (stosunek masy cia\u0142a do wzrostu) wynosi powy\u017cej 25, mamy do czynienia z nadwag\u0105, powy\u017cej 30 \u2013 oznacza chorob\u0119 oty\u0142o\u015bciow\u0105. Wed\u0142ug \u015awiatowej Organizacji Zdrowia obecnie w ka\u017cdym rejonie \u015bwiata poza Azj\u0105 Po\u0142udniowo-Wschodni\u0105 wi\u0119cej os\u00f3b cierpi na oty\u0142o\u015b\u0107 ni\u017c z powodu niedo\u017cywienia. Nie jest to ju\u017c wi\u0119c tak jak kiedy\u015b wy\u0142\u0105cznie problem kraj\u00f3w o wysokich dochodach. Co szczeg\u00f3lnie niepokoj\u0105ce, problem coraz cz\u0119\u015bciej dotyczy dzieci.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Aktualnie oko\u0142o 30\u201335 proc. polskich 8-latk\u00f3w ma ju\u017c nadmiern\u0105 mas\u0119 cia\u0142a. To oznacza, \u017ce czeka nas prawdziwe tsunami, bo te dzieci b\u0119d\u0105 na pewno chorymi doros\u0142ymi \u2013<\/em> zauwa\u017ca prof. Alina Kury\u0142owicz.<\/p>\n\n\n\n

Alarmuj\u0105ce prognozy prezentuje tak\u017ce raport \u201eWorld Obesity Atlas\u201d. W wydaniu z 2024 roku zaprezentowane zosta\u0142y dane dotycz\u0105ce polskich dzieci z nadmiern\u0105 mas\u0105 cia\u0142a. W 2020 roku ich odsetek wyni\u00f3s\u0142 29 proc., a w 2035 mo\u017ce si\u0119gn\u0105\u0107 nawet 45 proc. W tegorocznej edycji autorzy badania wskazuj\u0105, \u017ce 66 proc. Polak\u00f3w ma zbyt wysokie BMI, a 30 proc. cierpi na oty\u0142o\u015b\u0107. W 2030 roku liczba doros\u0142ych ze zbyt wysokim wska\u017anikiem si\u0119gnie 20,8 mln. \u201eWorld Obesity Atlas 2025\u201d szacuje, \u017ce je\u015bli obecne trendy si\u0119 utrzymaj\u0105, z nadwag\u0105 lub oty\u0142o\u015bci\u0105 do 2030 roku b\u0119dzie \u017cy\u0142o ok. 3 mld os\u00f3b na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n

Jak podkre\u015bla farmakoekonomista, strategia walki z oty\u0142o\u015bci\u0105 powinna si\u0119 rozpocz\u0105\u0107 od profilaktyki polegaj\u0105cej na kszta\u0142towaniu odpowiednich nawyk\u00f3w prozdrowotnych u dzieci, na przyk\u0142ad zach\u0119cania do uprawiania sport\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Ju\u017c w tej najm\u0142odszej grupie wiekowej mamy olbrzymie wyzwania dotycz\u0105ce oty\u0142o\u015bci i wszystkie wielowymiarowe konsekwencje, kt\u00f3re potem zostan\u0105 przeniesione z wieku dzieci\u0119cego do wieku m\u0142odzie\u017cowego i potem na populacj\u0119 doros\u0142\u0105 <\/em>\u2013 m\u00f3wi prof. Marcin Czech. \u2013 Nale\u017cy interweniowa\u0107 jak najwcze\u015bniej, czyli zacz\u0105\u0107 od profilaktyki, od prewencji oty\u0142o\u015bci, od tego, \u017ceby nasze zachowania prozdrowotne by\u0142y odpowiednie, \u017ceby uprawia\u0107 sporty, \u017ceby mie\u0107 wiedz\u0119 o tym, co je\u015b\u0107, ile kalorii przyjmowa\u0107, w jakich formach, jak ma by\u0107 zbilansowana ta dieta.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Ekspert wi\u0105\u017ce pewne nadzieje w tym wzgl\u0119dzie z wprowadzeniem do szk\u00f3\u0142 od wrze\u015bnia 2025 roku nowego przedmiotu: edukacji zdrowotnej.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Je\u017celi profilaktyka nie pomaga, musimy wej\u015b\u0107 jak najszybciej z interwencjami r\u00f3\u017cnego rodzaju, dietetycznymi, z \u0107wiczeniami, z lekami tam, gdzie potrzeba, m\u0105drze dobranymi do tych populacji, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 mia\u0142y najwi\u0119ksze korzy\u015bci \u2013<\/em> wymienia ekspert IMiD.<\/p>\n\n\n\n

Problemem jest jednak niska \u015bwiadomo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa na temat mo\u017cliwo\u015bci leczenia.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Cho\u0107 wydaje nam si\u0119, \u017ce coraz wi\u0119cej m\u00f3wi si\u0119 o leczeniu choroby oty\u0142o\u015bciowej, ka\u017cdy portal internetowy huczy na temat nowych lek\u00f3w, coraz wi\u0119cej i odwa\u017cniej m\u00f3wi si\u0119 o operacjach bariatrycznych, to jest to zaledwie kropla w morzu potrzeb. Mo\u017ce p\u00f3\u0142 miliona, mo\u017ce milion os\u00f3b pr\u00f3buje leczy\u0107 aktywnie chorob\u0119 oty\u0142o\u015bciow\u0105. Mam na my\u015bli zar\u00f3wno to, co nazywamy modyfikacj\u0105 stylu \u017cycia, jak i dost\u0119p do nowoczesnej farmakoterapii czy do operacji bariatrycznej. Tak \u017ce gros pacjent\u00f3w nie podejmuje \u017cadnych dzia\u0142a\u0144 w tym kierunku, r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce nie ma poj\u0119cia, \u017ce mog\u0105 tak\u0105 pomoc otrzyma\u0107, nawet od swojego lekarza rodzinnego \u2013<\/em> wyja\u015bnia prof. Alina Kury\u0142owicz.<\/p>\n\n\n\n

Od 2021 roku w Polsce funkcjonuje program pilota\u017cowy KOS-BAR obejmuj\u0105cy kompleksow\u0105 diagnostyk\u0119 i leczenie oty\u0142o\u015bci olbrzymiej. Do marca 2024 roku zakwalifikowano do niego 5,5 tys. pacjent\u00f3w, 4,78 tys. zakwalifikowano do operacji bariatrycznej, a u 3,87 tys. j\u0105 do tego czasu wykonano. Wed\u0142ug NFZ liczba opakowa\u0144 sprzedanych lek\u00f3w na oty\u0142o\u015b\u0107 wzros\u0142a w 2023 roku dwunastokrotnie w stosunku do 2019 roku.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 W Polsce mamy zarejestrowanych sze\u015b\u0107 lek\u00f3w na oty\u0142o\u015b\u0107. Ich dost\u0119pno\u015b\u0107 mo\u017ce si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107 w poszczeg\u00f3lnych regionach, ale tak naprawd\u0119 w ka\u017cdym wi\u0119kszym polskim mie\u015bcie chory mo\u017ce uzyska\u0107 leczenie w formie farmakoterapii <\/em>\u2013 m\u00f3wi ekspertka. \u2013 Dost\u0119p nie jest wi\u0119c problemem, to jest bardziej problem dotycz\u0105cy wiedzy, informowania i przepisywania tych lek\u00f3w chorym, kt\u00f3rzy maj\u0105 wskazania.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Najpopularniejszy jest semaglutyd. To lek z grupy analog\u00f3w GLP-1, kt\u00f3ry \u2013 zarejestrowany pod r\u00f3\u017cnymi nazwami \u2013 mo\u017ce by\u0107 stosowany do leczenia cukrzycy lub oty\u0142o\u015bci. W tym drugim wskazaniu mo\u017ce by\u0107 przepisywany chorym z nadwag\u0105 o BMI powy\u017cej 27, je\u017celi wyst\u0105pi cho\u0107by jedno zwi\u0105zane z nadmiern\u0105 mas\u0105 cia\u0142a powik\u0142anie (na przyk\u0142ad b\u00f3le stawowe, nadci\u015bnienie, stan przedcukrzycowy, problemy z cholesterolem). Lek jest zarejestrowany do stosowania u pacjent\u00f3w od 12. roku \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 To jest lek na tyle prze\u0142omowy, \u017ce<\/em> nie tylko powoduje u co trzeciego pacjenta redukcj\u0119 masy cia\u0142a o 20 proc., ale te\u017c wyd\u0142u\u017ca \u017cycie, zmniejsza prawdopodobie\u0144stwo zawa\u0142\u00f3w, udar\u00f3w, zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych oraz zmniejsza ryzyko cukrzycy. Ten lek sprawi\u0142, \u017ce zacz\u0119li\u015bmy inaczej patrze\u0107 na nasze cele w leczeniu choroby oty\u0142o\u015bciowej: nie tylko z perspektywy gubionych kilogram\u00f3w, ale z perspektywy tego, jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142a po leczeniu jako\u015b\u0107 \u017cycia naszych pacjent\u00f3w \u2013 t\u0142umaczy prof. Centrum Medycznego Kszta\u0142cenia Podyplomowego. \u2013 Oczywi\u015bcie skuteczno\u015b\u0107 leczenia b\u0119dzie zale\u017ca\u0142a od wielu czynnik\u00f3w, m.in. od tego, jak bardzo pacjent zaanga\u017cuje si\u0119 w zmian\u0119 stylu \u017cycia. Bo my tak widzimy rol\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnej farmakoterapii w leczeniu oty\u0142o\u015bci \u2013 jako nowe otwarcie w \u017cyciu chorego, kt\u00f3re pozwoli mu zmieni\u0107 jego dotychczasowy spos\u00f3b funkcjonowania na prozdrowotny.<\/em><\/p>\n\n\n\n