W tej inscenizacji z przysz\u0142o\u015bci, Polska oskar\u017cana jest o zbrodnie wojenne, a rzekomi sprawcy nie tylko dopuszczaj\u0105 si\u0119 zabijania tysi\u0119cy muzu\u0142man\u00f3w na Zalewie Wi\u015blanym, ale r\u00f3wnie\u017c zamykaj\u0105 ocala\u0142ych w obozie w Stutthofie, miejscu, kt\u00f3re do dzi\u015b jest symbolem niemieckiego ludob\u00f3jstwa. Ca\u0142o\u015b\u0107 powsta\u0142a za pieni\u0105dze publiczne, a instytucja odpowiedzialna za realizacj\u0119 podlega prezydentowi Warszawy \u2013 Rafa\u0142owi Trzaskowskiemu, kt\u00f3ry aspiruje do roli g\u0142owy pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n
Spektakl w re\u017cyserii Piotra Pacze\u015bniaka opiera si\u0119 na tek\u015bcie bia\u0142oruskiego autora Mikity I\u0142inczyka i prezentuje dystopijn\u0105 wizj\u0119 roku 2049. Na scenie wyst\u0119puje fikcyjny Euro-Islamski Trybuna\u0142, kt\u00f3ry \u015bciga Polak\u00f3w za wydarzenia z lat 2021\u20132031. Kluczowy element fabu\u0142y stanowi masowe mordowanie migrant\u00f3w przez Stra\u017c Graniczn\u0105 oraz ich p\u00f3\u017aniejsze uwi\u0119zienie i tortury w Stutthofie. Cho\u0107 autorzy twierdz\u0105, \u017ce to fikcja, nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce symbole, postacie i realia zosta\u0142y zaczerpni\u0119te wprost z polskiej rzeczywisto\u015bci. To nie metafora, to bezpo\u015brednie przypisanie zbrodni konkretnej formacji pa\u0144stwowej i narodowi.<\/p>\n\n\n\n
Teatr Studio jest instytucj\u0105 kultury prowadzon\u0105 przez miasto sto\u0142eczne Warszawa. Oznacza to, \u017ce spektakl zosta\u0142 zrealizowany za \u015brodki z bud\u017cetu miasta \u2013 czyli z pieni\u0119dzy podatnik\u00f3w. Decyzje o finansowaniu podejmuje sto\u0142eczny ratusz, a za polityk\u0119 kulturaln\u0105 miasta odpowiada bezpo\u015brednio prezydent Rafa\u0142 Trzaskowski. To pod jego nadzorem, a szerzej \u2013 pod auspicjami Platformy Obywatelskiej, teatr wystawia spektakl, kt\u00f3ry w oczach wielu Polak\u00f3w jest jednoznaczn\u0105 zniewag\u0105. Trzaskowski, kt\u00f3ry oficjalnie deklaruje ambicje prezydenckie i kreuje si\u0119 na lidera demokratycznej, europejskiej Polski, musi teraz odpowiedzie\u0107 na pytanie: czy w jego wizji kultury mie\u015bci si\u0119 oskar\u017canie w\u0142asnego narodu o ludob\u00f3jstwo?<\/p>\n\n\n\n
Obrona, \u017ce to tylko \u201esztuka\u201d i \u201eprzestrze\u0144 wolno\u015bci\u201d nie wytrzymuje konfrontacji z realiami. To nie jest symboliczna przypowie\u015b\u0107. To nie jest og\u00f3lnoludzka opowie\u015b\u0107 o uchod\u017acach, granicach i odpowiedzialno\u015bci. To konkretna fabu\u0142a, w kt\u00f3rej nazwane s\u0105 instytucje, miejsca, narodowo\u015bci. Je\u015bli kto\u015b wystawia sztuk\u0119, w kt\u00f3rej niemiecka policja morduje \u017byd\u00f3w w Auschwitz \u2013 nikt nie powie, \u017ce to tylko fikcja. Je\u015bli dzi\u015b kto\u015b wystawia sztuk\u0119 o tym, \u017ce Polacy morduj\u0105 tysi\u0105ce muzu\u0142man\u00f3w i torturuj\u0105 ich w miejscu historycznego ludob\u00f3jstwa \u2013 to nie jest artystyczny komentarz. To \u015bwiadoma gra symbolami, kt\u00f3re buduj\u0105 jednoznaczny obraz: Polacy jako nowi oprawcy.<\/p>\n\n\n\n
Sztuka ma prawo prowokowa\u0107. Ale pytanie brzmi: czy instytucja finansowana z publicznych pieni\u0119dzy mo\u017ce bez konsekwencji realizowa\u0107 przekaz, kt\u00f3ry obra\u017ca w\u0142asnych obywateli? Czy wolno\u015b\u0107 tw\u00f3rcza oznacza prawo do szkalowania narodu? Czy Trzaskowski jako gospodarz miasta Warszawy i jednocze\u015bnie polityk og\u00f3lnokrajowy, mo\u017ce pozwala\u0107 na to, by z publicznych pieni\u0119dzy sponsorowa\u0107 tre\u015bci, kt\u00f3re stawiaj\u0105 Polak\u00f3w w roli oprawc\u00f3w?<\/p>\n\n\n\n
Zwolennicy spektaklu twierdz\u0105, \u017ce to \u201eprzestroga\u201d, \u201edystopia\u201d, \u201epr\u00f3ba rozliczenia nieprzepracowanych problem\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci\u201d. Ale trudno nie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce tego rodzaju narracje pojawiaj\u0105 si\u0119 zawsze w okre\u015blonym klimacie politycznym. W Polsce \u2013 kraju, kt\u00f3ry od lat zmaga si\u0119 z kryzysem migracyjnym, pr\u00f3buj\u0105c jednocze\u015bnie chroni\u0107 swoje granice i zachowa\u0107 bezpiecze\u0144stwo \u2013 teatr publiczny wybiera najostrzejsz\u0105 mo\u017cliw\u0105 interpretacj\u0119. Nie pokazuje dramatu jednostek. Nie m\u00f3wi o z\u0142o\u017cono\u015bci decyzji moralnych. Oskar\u017ca. Generalizuje. Uderza w ca\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n
W tej sytuacji nie da si\u0119 nie postawi\u0107 pytania o polityczn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107. Teatr, kt\u00f3ry realizuje tak\u0105 wizj\u0119, nie robi tego w pr\u00f3\u017cni. Kto\u015b podpisuje umow\u0119. Kto\u015b przekazuje \u015brodki. Kto\u015b zatwierdza repertuar. Owszem, dyrekcja teatru ma autonomi\u0119. Ale autonomia nie oznacza braku odpowiedzialno\u015bci. Kiedy finansujemy instytucj\u0119 kultury z bud\u017cetu miasta, a ta instytucja wystawia kontrowersyjn\u0105, potencjalnie oszczercz\u0105 sztuk\u0119 \u2013 odpowiedzialno\u015b\u0107 ponosi tak\u017ce organ finansuj\u0105cy.<\/p>\n\n\n\n
Rafa\u0142 Trzaskowski nie mo\u017ce zas\u0142ania\u0107 si\u0119 \u201ewolno\u015bci\u0105 kultury\u201d, gdy chodzi o oskar\u017canie Polak\u00f3w o masowe zbrodnie. To nie jest ju\u017c dyskusja artystyczna. To debata o granicach odpowiedzialno\u015bci publicznej. Je\u015bli kto\u015b aspiruje do najwy\u017cszego urz\u0119du w pa\u0144stwie, nie mo\u017ce milcze\u0107, gdy z miejskich pieni\u0119dzy sponsoruje si\u0119 sztuki, kt\u00f3re wpisuj\u0105 si\u0119 w antypolsk\u0105 narracj\u0119.<\/p>\n\n\n\n
I tu pojawia si\u0119 najwa\u017cniejsze pytanie: czy polityk, kt\u00f3ry nie reaguje na szkalowanie w\u0142asnego narodu, ma moralne prawo ubiega\u0107 si\u0119 o prezydentur\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Prezydent Rzeczypospolitej musi by\u0107 gwarantem jedno\u015bci narodowej, stra\u017cnikiem Konstytucji i reprezentantem wszystkich obywateli \u2013 niezale\u017cnie od ich pogl\u0105d\u00f3w, pochodzenia i przekona\u0144. Je\u015bli Rafa\u0142 Trzaskowski nie widzi problemu w tym, \u017ce pod jego nadzorem funkcjonuje teatr, kt\u00f3ry wystawia sztuki przedstawiaj\u0105ce Polak\u00f3w jako morderc\u00f3w, to znaczy, \u017ce nie rozumie ci\u0119\u017caru symboli, kt\u00f3rymi pos\u0142uguje si\u0119 pa\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n Prezydent nie musi cenzurowa\u0107 sztuki \u2013 ale nie mo\u017ce by\u0107 oboj\u0119tny wobec ataku na godno\u015b\u0107 obywateli. Je\u015bli milczy, to znaczy, \u017ce si\u0119 zgadza. Je\u015bli si\u0119 zgadza, to znaczy, \u017ce nie reprezentuje narodu, tylko okre\u015blon\u0105 ideologi\u0119. A pa\u0144stwo nie jest polem eksperyment\u00f3w artystycznych. Pa\u0144stwo to wsp\u00f3lnota, kt\u00f3rej symbole, historia i to\u017csamo\u015b\u0107 nie mog\u0105 by\u0107 wystawiane na publiczn\u0105 kpin\u0119 za pieni\u0105dze podatnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n W przysz\u0142ych wyborach prezydenckich Polacy b\u0119d\u0105 musieli odpowiedzie\u0107 sobie na pytanie: czy chc\u0105 prezydenta, kt\u00f3ry nie widzi nic zdro\u017cnego w finansowaniu sztuk, w kt\u00f3rych Polska to kraj tortur, a Polacy to oprawcy? Czy chc\u0105 prezydenta, kt\u00f3ry nie staje w obronie w\u0142asnego narodu, gdy ten jest oczerniany na scenie publicznej?<\/p>\n\n\n\n Publiczne pieni\u0105dze wymagaj\u0105 publicznej odpowiedzialno\u015bci. Je\u015bli teatr miejski idzie tak daleko w swoich inscenizacjach, sponsor musi by\u0107 gotowy wyt\u0142umaczy\u0107 si\u0119 przed opini\u0105 publiczn\u0105. Mo\u017cna si\u0119 spiera\u0107 o granice sztuki, ale nie mo\u017cna udawa\u0107, \u017ce nic si\u0119 nie sta\u0142o. M\u00f3wimy tu o oskar\u017ceniu narodu \u2013 nie w prywatnym przedstawieniu, ale na deskach teatru, kt\u00f3ry dzia\u0142a za pieni\u0105dze polskich obywateli.<\/p>\n\n\n\n To nie jest ju\u017c debata o kulturze. To pytanie o to, jak\u0105 Polsk\u0119 chc\u0105 budowa\u0107 jej liderzy \u2013 i czy rzeczywi\u015bcie chc\u0105 jej broni\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Warszawski Teatr Studio, finansowany z bud\u017cetu miasta sto\u0142ecznego Warszawy, wystawi\u0142 spektakl, kt\u00f3ry przekracza granice artystycznej prowokacji. \u201e2049: Witaj, Abdo\u201d to sceniczna fikcja, kt\u00f3ra przedstawia Polak\u00f3w \u2013 a konkretnie Stra\u017c Graniczn\u0105 \u2013 jako sprawc\u00f3w masowej eksterminacji uchod\u017ac\u00f3w. W tej inscenizacji z przysz\u0142o\u015bci, Polska oskar\u017cana jest o zbrodnie wojenne, a rzekomi sprawcy nie tylko dopuszczaj\u0105 si\u0119 zabijania […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":15099,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[539,960,457,1543],"class_list":["post-15098","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wydarzenia","tag-ludobojstwo","tag-muzulmanie","tag-rafal-trzaskowski","tag-teatr"],"yoast_head":"\n