{"id":14968,"date":"2025-05-16T03:14:00","date_gmt":"2025-05-16T01:14:00","guid":{"rendered":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14968"},"modified":"2025-05-16T09:16:57","modified_gmt":"2025-05-16T07:16:57","slug":"trwaja-prace-nad-szczegolowacja-i-ocena-stanu-istniejacych-obiektow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14968","title":{"rendered":"Trwaj\u0105 prace nad szczeg\u00f3\u0142owymi wytycznymi dla schron\u00f3w. Prowadzona jest te\u017c inwentaryzacja i ocena stanu istniej\u0105cych obiekt\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n

W MSWiA trwaj\u0105 prace nad rozporz\u0105dzeniem, kt\u00f3re okre\u015bli m.in., jakie warunki powinny spe\u0142nia\u0107 miejsca schronienia, oraz wprowadzi sp\u00f3jne standardy dotycz\u0105ce ich organizacji i wyposa\u017cenia. Ich opracowanie wymagane jest przez ustaw\u0119 o ochronie ludno\u015bci i obronie cywilnej, kt\u00f3ra wesz\u0142a w \u017cycie 1 stycznia br. Trwa tak\u017ce inwentaryzacja istniej\u0105cych obiekt\u00f3w zbiorowej ochrony, w tym schron\u00f3w. Jak podkre\u015blaj\u0105 eksperci, mamy w tym obszarze wiele zaleg\u0142o\u015bci do nadrobienia. Problemem jest niedob\u00f3r specjalist\u00f3w od budowli schronowych, kt\u00f3rzy mogliby ten proces wesprze\u0107 i przyspieszy\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Podmioty ochrony ludno\u015bci, czyli organy samorz\u0105du: w\u00f3jt, starosta, s\u0105 na etapie oceny tego, co maj\u0105 w swoich zasobach. Oceniaj\u0105 to przy pomocy Pa\u0144stwowej Stra\u017cy Po\u017carnej i powiatowych inspektor\u00f3w nadzoru budowlanego, kt\u00f3rzy na podstawie zlecenia dokonuj\u0105 oceny budowli, czy to wizualnie na miejscu, czy te\u017c wspomagamy si\u0119 dokumentacj\u0105, kt\u00f3ra czasami istnieje, czasami nie istnieje. W zasadzie robimy to zero-jedynkowo, albo obiekt si\u0119 nadaje, albo wymaga jakiej\u015b modernizacji, albo b\u0119dzie si\u0119 nadawa\u0142, albo nigdy si\u0119 nie b\u0119dzie nadawa\u0142 <\/em>\u2013 t\u0142umaczy w rozmowie z agencj\u0105 Newseria nadbryg. J\u00f3zef Galica, zast\u0119pca Komendanta G\u0142\u00f3wnego Pa\u0144stwowej Stra\u017cy Po\u017carnej. \u2013 My\u015bl\u0119, \u017ce ten rok poka\u017ce nam prawdziwy obraz stopnia przygotowania pa\u0144stwa do zapewnienia ludziom schronienia.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Poprzednia inwentaryzacja przeprowadzona przez Pa\u0144stwow\u0105 Stra\u017c Po\u017carn\u0105 w 2023 roku wykaza\u0142a, \u017ce w Polsce w schronach mo\u017ce si\u0119 ukry\u0107 ponad 300 tys. os\u00f3b (w ok. 2 tys. obiekt\u00f3w), miejsc ukrycia jest blisko 9 tys. dla ponad 1,1 mln os\u00f3b, wytypowano r\u00f3wnie\u017c 224 tys. miejsc dora\u017anego schronienia. \u0141\u0105cznie w Polsce na miejsce w schronach i ukryciach mo\u017ce liczy\u0107 nieca\u0142e 4 proc. mieszka\u0144c\u00f3w. Jak podkre\u015bla zast\u0119pca Komendanta G\u0142\u00f3wnego PSP, w statystykach uwzgl\u0119dniono wszystko, co by\u0142o dost\u0119pne, ale nie oceniano tego pod wzgl\u0119dem realnego przygotowania technicznego tych budowli do zapewnienia bezpiecze\u0144stwa ludzi.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Wi\u0119kszo\u015b\u0107 schron\u00f3w, kt\u00f3re do tej pory funkcjonowa\u0142y, powsta\u0142a w okresie zimnej wojny. Z regu\u0142y s\u0105 to budynki zaniedbane, zagrzybione, niespe\u0142niaj\u0105ce podstawowego parametru zwi\u0105zanego z funkcjonowaniem schronu, czyli kwestii wentylacji. Nale\u017cy wykona\u0107 ca\u0142y szereg bada\u0144, oceniaj\u0105c parametry mechaniczne schron\u00f3w, bior\u0105c pod uwag\u0119 ich stan zawilgocenia, jako\u015b\u0107 no\u015bno\u015bci, jako\u015b\u0107 wykonanych prac, r\u00f3wnie\u017c materia\u0142\u00f3w, kt\u00f3re zosta\u0142y u\u017cyte, jaki jest ich stan, szczeg\u00f3lnie mam tutaj na my\u015bli stan zbrojenia stalowego. W dalszej kolejno\u015bci nale\u017ca\u0142oby wykona\u0107 prace naprawcze, prace w zakresie wentylacji, a prace ko\u0144cowe to jest oczywi\u015bcie wyposa\u017cenie. Z regu\u0142y tego typu budynki maj\u0105 inne przeznaczenie ni\u017c to, do czego zosta\u0142y wybudowane, i nale\u017ca\u0142oby je w takim razie wyposa\u017cy\u0107 w to, co jest niezb\u0119dne dla funkcjonowania schronu <\/em>\u2013 m\u00f3wi dr in\u017c. Micha\u0142 Wieczorek, zast\u0119pca dyrektora ds. komercjalizacji w Sieci Badawczej \u0141ukasiewicz \u2013 Instytucie Ceramiki i Materia\u0142\u00f3w Budowlanych.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Czekamy na ostateczny dokument, jakim b\u0119d\u0105 warunki techniczne, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 wytycznymi dla projektant\u00f3w, jak zbudowa\u0107 budowl\u0119 ochronn\u0105. My si\u0119 dzisiaj wszyscy tego tematu uczymy \u2013<\/em> m\u00f3wi nadbryg. J\u00f3zef Galica podczas Defence24 Days. \u2013 Dzisiaj jest bardzo ma\u0142o specjalist\u00f3w od budowli schronowych. I dobrze, \u017ce do tego podchodzimy, prowadz\u0105c konsultacje z r\u00f3\u017cnymi podmiotami. Jako stra\u017cacy, buduj\u0105c sw\u00f3j zakres odpowiedzialno\u015bci za budowle schronowe, podpieramy si\u0119 specjalistami z politechnik: Politechniki Pozna\u0144skiej, Politechniki Warszawskiej, ale g\u0142\u00f3wnie specjalistami z Wojskowej Akademii Technicznej.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Ustawa o ochronie ludno\u015bci przewiduje, \u017ce planowanie zbiorowej ochrony ludno\u015bci powinno zapewni\u0107 miejsca w obiektach zbiorowej ochrony dla co najmniej 50 proc., a w budowlach ochronnych \u2013 dla co najmniej 25 proc. mieszka\u0144c\u00f3w (poza granicami administracyjnymi miast odpowiednio 25 i 15 proc.).<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Dzi\u0119ki powstaniu ustawy o ochronie ludno\u015bci rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 prace na temat wdra\u017cania okre\u015blonych rozporz\u0105dze\u0144, kt\u00f3re dopiero zdecyduj\u0105 o tym, jakie w\u0142a\u015bciwo\u015bci, jakie parametry i jakie wymagania musz\u0105 spe\u0142nia\u0107 budynki, kt\u00f3re mo\u017cna zakwalifikowa\u0107 do budynk\u00f3w schronie\u0144 dla ludno\u015bci \u2013<\/em> m\u00f3wi dr in\u017c. Micha\u0142 Wieczorek.<\/p>\n\n\n\n

Przedstawiony w lutym projekt rozporz\u0105dzenia jest obecnie po etapie opiniowania. Okre\u015bli ono zasady dla podmiot\u00f3w ochrony ludno\u015bci do organizowania miejsc dora\u017anego schronienia, w tym ich typowania, weryfikacji pod k\u0105tem ich przydatno\u015bci oraz przygotowania do u\u017cytkowania w sytuacjach kryzysowych. Wska\u017ce tak\u017ce minimalne standardy techniczne i u\u017cytkowe miejsc dora\u017anego schronienia, m.in. dotycz\u0105cych odleg\u0142o\u015bci, pojemno\u015bci, wysoko\u015bci i wyposa\u017cenia. W rozporz\u0105dzeniu b\u0119d\u0105 r\u00f3wnie\u017c okre\u015blone rodzaje wolnostoj\u0105cych obiekt\u00f3w budowlanych, kt\u00f3re wykonane dora\u017anie mog\u0105 stanowi\u0107 miejsce dora\u017anego schronienia, do kt\u00f3rych zaliczaj\u0105 si\u0119 szczeliny przeciwlotnicze, okopy i ziemianki.<\/p>\n\n\n\n

Ustawa jako kategorie obiekt\u00f3w zbiorowej ochrony przewiduje: schrony \u2013 obiekty o konstrukcji zamkni\u0119tej i hermetycznej, wyposa\u017cone w urz\u0105dzenia filtrowentylacyjne lub poch\u0142aniacze regeneracyjne, ukrycia, czyli obiekty o konstrukcji niehermetycznej, oraz miejsca dora\u017anego schronienia, czyli obiekty budowlane przystosowane do tymczasowego ukrycia ludzi.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Kluczowa z punktu widzenia bezpiecze\u0144stwa ludzi i pa\u0144stwa jest budowa schron\u00f3w. M\u00f3wimy tu o schronach o parametrach podstawowych i to jest przede wszystkim odporno\u015b\u0107 na dzia\u0142anie powietrznej fali uderzeniowej, o okre\u015blonych parametrach w zakresie warto\u015bci w megapaskalach. Schrony musz\u0105 posiada\u0107 zdolno\u015b\u0107 do obni\u017cania wsp\u00f3\u0142czynnika promieniowania gamma, co istotne z punktu widzenia zagro\u017cenia nuklearnego. Musimy r\u00f3wnie\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na kwestie zwi\u0105zane z odporno\u015bci\u0105 na niszczenie przez od\u0142amki pocisk\u00f3w czy z broni ma\u0142okalibrowej, ale r\u00f3wnie\u017c przez bezza\u0142ogowe statki powietrzne \u2013<\/em> wymienia dyrektor w Sieci Badawczej \u0141ukasiewicz \u2013 Instytucie Ceramiki i Materia\u0142\u00f3w Budowlanych. \u2013 Kolejna kwestia jest zwi\u0105zana z bezpiecze\u0144stwem po\u017carowym. Takie budynki musz\u0105 mie\u0107 okre\u015blon\u0105 odporno\u015b\u0107, aby w razie po\u017caru, kt\u00f3ry wybucha w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie, stwarza\u0142y bezpiecze\u0144stwo dla ludzi, kt\u00f3rzy s\u0105 schronieni wewn\u0105trz. Dodatkowo dochodz\u0105 kwestie mechaniczne zwi\u0105zane z odporno\u015bci\u0105 na zagruzowywanie.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Obiekty zbiorowej ochrony musz\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c wyposa\u017cone w odpowiedni\u0105 wentylacj\u0119, drog\u0119 ewakuacyjn\u0105, media, odprowadzanie \u015bciek\u00f3w oraz inne rozwi\u0105zania s\u0142u\u017c\u0105ce przetrwaniu os\u00f3b znajduj\u0105cych si\u0119 w obiekcie.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Trzeba te\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na kolejne rozporz\u0105dzenie, kt\u00f3re zosta\u0142o opracowane na bazie ustawy o ochronie ludno\u015bci. Ono narzuca na budynki u\u017cyteczno\u015bci publicznej uwzgl\u0119dnianie budynk\u00f3w ochronnych \u2013<\/em> m\u00f3wi ekspert.<\/p>\n\n\n\n

Przepisy dotycz\u0105 budynk\u00f3w mieszkalnych wielorodzinnych oraz obiekt\u00f3w u\u017cyteczno\u015bci publicznej, takich jak szko\u0142y, szpitale, urz\u0119dy, dworce czy s\u0105dy. Od 1 stycznia 2026 roku deweloperzy b\u0119d\u0105 mieli obowi\u0105zek projektowania takich budynk\u00f3w z uwzgl\u0119dnieniem mo\u017cliwo\u015bci organizowania miejsc dora\u017anego schronienia. Dotyczy to gara\u017cy i kondygnacji podziemnych, kt\u00f3re powinny by\u0107 dostosowane do funkcji schronienia.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Bardzo wa\u017cne jest, \u017ceby w miejscach, kt\u00f3re s\u0105 mniej zaludnione, m\u00f3wimy tu o domkach jednorodzinnych, umo\u017cliwia\u0107 ochron\u0119 poprzez stosowanie ma\u0142ych, mobilnych schron\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 ca\u0142o\u015bciowo czy w cz\u0119\u015bci wkopane lub na powierzchni pomieszcze\u0144. Takie schrony s\u0105 popularne w Ukrainie czy Szwajcarii <\/em>\u2013 podkre\u015bla dr in\u017c. Micha\u0142 Wieczorek. \u2013 Budowa prefabrykowanych schron\u00f3w na potrzeby domk\u00f3w jednorodzinnych czy jakich\u015b ma\u0142ych wsp\u00f3lnot wydaje mi si\u0119 kluczowa z punktu widzenia bezpiecze\u0144stwa ochrony ludno\u015bci. Nie ma jeszcze jasnych plan\u00f3w na ten temat. My\u015bl\u0119, \u017ce to jest dobry pomys\u0142 i trwaj\u0105 prace, \u017ceby jednak w oparciu o ulgi dla deweloper\u00f3w, kt\u00f3rzy buduj\u0105 du\u017ce budynki, uwzgl\u0119dni\u0107 je r\u00f3wnie\u017c dla posiadaczy domk\u00f3w jednorodzinnych, \u017ceby w jaki\u015b spos\u00f3b wsp\u00f3\u0142finansowa\u0107 lub w inny spos\u00f3b u\u0142atwi\u0107 tego typu inwestycje.<\/em><\/p>\n\n\n\n