By\u0142a to potyczka, kt\u00f3ra przekracza\u0142a lokalny wymiar \u2013 symbolizowa\u0142a bowiem zderzenie ideowego sprzeciwu wobec systemu z brutaln\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 w\u0142adzy ludowej. W centrum tych wydarze\u0144 znalaz\u0142a si\u0119 Brygada \u015awi\u0119tokrzyska Narodowych Si\u0142 Zbrojnych (NSZ).<\/p>\n\n\n\n
Narodowe Si\u0142y Zbrojne powsta\u0142y w 1942 roku jako formacja zbrojna obozu narodowego, cz\u0119\u015bci zwi\u0105zanej z ONR. Stanowi\u0142y alternatyw\u0119 wobec struktur podporz\u0105dkowanych rz\u0105dowi londy\u0144skiemu. Ich celem by\u0142a walka o niepodleg\u0142\u0105 Polsk\u0119, ale tak\u017ce obrona narodu przed zagro\u017ceniem bolszewickim. Najbardziej znan\u0105 jednostk\u0105 NSZ by\u0142a Brygada \u015awi\u0119tokrzyska, sformowana w 1944 roku. Sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z pocz\u0105tkowo ok. 850 \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy przeszli szlak bojowy przez po\u0142udniow\u0105 Polsk\u0119, Czechy i Niemcy. Formacja ta by\u0142a wyj\u0105tkowa \u2013 nie tylko stawia\u0142a op\u00f3r Niemcom, lecz tak\u017ce traktowa\u0142a Zwi\u0105zek Sowiecki jako g\u0142\u00f3wne zagro\u017cenie dla niepodleg\u0142o\u015bci Polski.<\/p>\n\n\n\n
W styczniu 1945 roku Brygada \u015awi\u0119tokrzyska wyruszy\u0142a na Zach\u00f3d, unikaj\u0105c bezpo\u015brednich star\u0107 z Armi\u0105 Czerwon\u0105. Jednak na terenie Kielecczyzny pozosta\u0142y mniejsze oddzia\u0142y NSZ, kt\u00f3re kontynuowa\u0142y dzia\u0142alno\u015b\u0107 partyzanck\u0105. Jednym z nich by\u0142 oddzia\u0142 por. Stanis\u0142awa Sikorskiego \u201eJaremy\u201d, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 uczestnikiem bitwy pod Kotkami.<\/p>\n\n\n\n
Stanis\u0142aw Sikorski, urodzony 1 wrze\u015bnia 1921 r. w Rynarzewie, by\u0142 oficerem NSZ i wcze\u015bniej cz\u0142onkiem Zwi\u0105zku Jaszczurczego. W 1944 roku wst\u0105pi\u0142 do Brygady \u015awi\u0119tokrzyskiej, gdzie pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 adiutanta dow\u00f3dcy. Po wymarszu g\u0142\u00f3wnych si\u0142 Brygady na Zach\u00f3d pozosta\u0142 na Kielecczy\u017anie, gdzie samodzielnie organizowa\u0142 oddzia\u0142 partyzancki. Do jego najbardziej znanych akcji nale\u017ca\u0142o rozbrojenie bez u\u017cycia broni kompanii saper\u00f3w Ludowego Wojska Polskiego oraz akcje dywersyjne w powiecie stopnickim. Dowodzony przez niego oddzia\u0142 liczy\u0142 ok. 200 \u017co\u0142nierzy. Celem ich obecno\u015bci w rejonie Pi\u0144czowa by\u0142o m.in. rozbicie miejscowego wi\u0119zienia UB.<\/p>\n\n\n\n
Sikorski zgin\u0105\u0142 1 czerwca 1945 r. podczas opisywanego boju w lasach koteckich. Okoliczno\u015bci jego \u015bmierci, wed\u0142ug \u015bwiadk\u00f3w, mia\u0142y charakter egzekucji \u2013 po wzi\u0119ciu rannego do niewoli zosta\u0142 zastrzelony strza\u0142em w ty\u0142 g\u0142owy. Miejsce jego poch\u00f3wku do dzi\u015b pozostaje nieznane.<\/p>\n\n\n\n
Bitwa rozegra\u0142a si\u0119 w dniach 28 maja \u2013 2 czerwca 1945 roku w okolicach wsi Kotki i Palonki w wojew\u00f3dztwie \u015bwi\u0119tokrzyskim. Oddzia\u0142 NSZ pod dow\u00f3dztwem \u201eJaremy\u201d, licz\u0105cy oko\u0142o 200 \u017co\u0142nierzy, zmierza\u0142 w kierunku Pi\u0144czowa z zamiarem rozbicia tamtejszego wi\u0119zienia Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa (UB). Pierwszy atak zosta\u0142 przeprowadzony przez grup\u0119 operacyjn\u0105 PUBP z Buska-Zdroju, dowodzon\u0105 przez por. Stanis\u0142awa Jab\u0142o\u0144skiego, na kwateruj\u0105cych we wsi Palonki partyzant\u00f3w NSZ. Atak zako\u0144czy\u0142 si\u0119 niepowodzeniem. Zgin\u0105\u0142 funkcjonariusz UB, a jego oddzia\u0142 wycofa\u0142 si\u0119 i wezwa\u0142 posi\u0142ki.<\/p>\n\n\n\n
Z Kielc przyby\u0142a grupa operacyjna WUBP, wsparta 30-osobowym oddzia\u0142em Armii Czerwonej. Przemieszczono si\u0119 do wsi M\u0142yny, sk\u0105d \u017co\u0142nierze pieszo ruszyli do las\u00f3w koteckich. Starcie mia\u0142o krwawy przebieg: zgin\u0119\u0142o 10 funkcjonariuszy UB, a po stronie partyzant\u00f3w by\u0142o 9 zabitych i 3 rannych. Ranny dow\u00f3dca NSZ por. Sikorski dosta\u0142 si\u0119 do niewoli i jak wspomniano, zosta\u0142 zamordowany.<\/p>\n\n\n\n
Wobec przewagi wroga i zagro\u017cenia okr\u0105\u017ceniem, oddzia\u0142 NSZ podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o odwrocie. W nocy opu\u015bci\u0142 lasy koteckie bez strat w\u0142asnych. Niestety, w rejonie Pi\u0144czowa partyzanci zostali ponownie wykryci i dosz\u0142o do dalszych walk w lasach mi\u0119dzy wsiami W\u0142ochy i Chru\u015bcice. Mimo poniesionych strat, oddzia\u0142 NSZ zdo\u0142a\u0142 wycofa\u0107 si\u0119 i rozproszy\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Bitwa pod Kotkami nie mia\u0142a znaczenia strategicznego w skali kraju, ale z punktu widzenia historii walk o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski by\u0142a niezwykle wymowna. Pokaza\u0142a determinacj\u0119 polskich partyzant\u00f3w w obronie suwerenno\u015bci i ich nieugi\u0119to\u015b\u0107 wobec dominacji komunistycznej.<\/p>\n\n\n\n
W czasach PRL wydarzenia te przedstawiano wy\u0142\u0105cznie przez pryzmat ofiar po stronie \u201eutrwalaczy w\u0142adzy ludowej\u201d. Na miejscu bitwy postawiono pomnik po\u015bwi\u0119cony funkcjonariuszom MO i SB. Ich imiona wyryto w kamieniu, przemilczaj\u0105c obecno\u015b\u0107 i ofiar\u0119 partyzant\u00f3w NSZ. Dopiero po 1989 roku prawda o tych wydarzeniach zacz\u0119\u0142a wychodzi\u0107 na \u015bwiat\u0142o dzienne. Pomnik zosta\u0142 usuni\u0119ty, a w jego miejscu pojawi\u0142 si\u0119 brzozowy krzy\u017c, a nast\u0119pnie obelisk po\u015bwi\u0119cony poleg\u0142ym \u017co\u0142nierzom NSZ. Co roku odbywaj\u0105 si\u0119 tam lokalne uroczysto\u015bci patriotyczne. W 2023 roku pomnik zosta\u0142 zdewastowany, co wywo\u0142a\u0142o oburzenie opinii publicznej i lokalnych \u015brodowisk kombatanckich.<\/p>\n\n\n\n
Andrzej Lamecki<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej Polska nie odzyska\u0142a pe\u0142nej suwerenno\u015bci. Cho\u0107 walki z niemieckim okupantem usta\u0142y, rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 nowa faza konfliktu \u2013 zbrojna konfrontacja polskiego podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego z narzuconym przez Zwi\u0105zek Radziecki re\u017cimem komunistycznym. Jednym z wyrazistych przyk\u0142ad\u00f3w tej walki by\u0142a bitwa pod Kotkami, kt\u00f3ra mia\u0142a miejsce na prze\u0142omie maja i czerwca 1945 roku. By\u0142a […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":14947,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[41,43],"tags":[1432,1491,337,358],"class_list":["post-14935","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia-i-idea","category-okres-miedzywojenny-i-okupacja","tag-bezpieka","tag-bitwa","tag-narodowe-sily-zbrojne","tag-zwiazek-sowiecki"],"yoast_head":"\n