Zgoda na przeprowadzenie prac poszukiwawczych zosta\u0142a udzielona stronie polskiej dopiero niedawno, a badaniami maj\u0105 zaj\u0105\u0107 si\u0119 wsp\u00f3lnie ukrai\u0144ska Fundacja Wo\u0142y\u0144skie Staro\u017cytno\u015bci i przedstawiciele polskiego Instytutu Pami\u0119ci Narodowej oraz Fundacji Wolno\u015b\u0107 i Demokracja. Pomimo prze\u0142omowego charakteru tego wydarzenia, decyzja w\u0142adz ukrai\u0144skich o ca\u0142kowitym wy\u0142\u0105czeniu dziennikarzy z mo\u017cliwo\u015bci obserwowania prac budzi powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci i stawia pod znakiem zapytania intencje strony ukrai\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n
Ogrodzony teren ekshumacji, zakaz jakichkolwiek komentarzy ze strony specjalist\u00f3w oraz zapowied\u017a, \u017ce wszystkie informacje zostan\u0105 podane dopiero po zako\u0144czeniu bada\u0144, i to podczas wsp\u00f3lnej konferencji prasowej, nie budz\u0105 zaufania. Oficjalnym powodem takiej decyzji ma by\u0107 trwaj\u0105ca wojna w Ukrainie. Jednak argument ten wydaje si\u0119 chybiony \u2013 w rzeczywisto\u015bci, w kontek\u015bcie zbrodni o tak dramatycznym i historycznie kontrowersyjnym charakterze, przejrzysto\u015b\u0107 powinna by\u0107 priorytetem. Zamiast tego mamy do czynienia z sytuacj\u0105, w kt\u00f3rej polska opinia publiczna zostaje pozbawiona mo\u017cliwo\u015bci bie\u017c\u0105cego \u015bledzenia procesu poszukiwa\u0144 i identyfikacji ofiar.<\/p>\n\n\n\n
Warto przypomnie\u0107, jak tragiczne wydarzenia rozegra\u0142y si\u0119 w Pu\u017anikach w nocy z 12 na 13 lutego 1945 roku. Sotnie UPA pod dow\u00f3dztwem Petra Chamczuka, pseudonim \u201eBystry\u201d, zaatakowa\u0142y wie\u015b zamieszkan\u0105 g\u0142\u00f3wnie przez Polak\u00f3w. Napastnicy otoczyli miejscowo\u015b\u0107 i rozpocz\u0119li brutaln\u0105 pacyfikacj\u0119 \u2013 mordowano ca\u0142e rodziny z u\u017cyciem siekier, bagnet\u00f3w i no\u017cy. \u015awiadkowie wspominaj\u0105, \u017ce najwi\u0119ksza masakra mia\u0142a miejsce w tzw. rowie Borkowskiego, gdzie zamordowano dziesi\u0105tki kobiet i dzieci. Cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w pr\u00f3bowa\u0142a si\u0119 broni\u0107 lub ucieka\u0107, inni szukali schronienia w ko\u015bciele, na plebanii czy w pobliskim lesie. Ofiary zosta\u0142y pochowane w dw\u00f3ch zbiorowych mogi\u0142ach na cmentarzu.<\/p>\n\n\n\n
Liczba zamordowanych w Pu\u017anikach nie jest do dzi\u015b jednoznacznie ustalona \u2013 wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 waha si\u0119 od 50 do nawet 120 os\u00f3b. Sowieckie raporty m\u00f3wi\u0105 o 50 ofiarach, raport UPA lakonicznie wspomina o \u201ezniszczeniu kilkunastu bolszewickich s\u0142ugus\u00f3w\u201d, a polscy badacze i \u015bwiadkowie wskazuj\u0105 na znacznie wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119 zbrodni. W wyniku ataku sp\u0142on\u0119\u0142o ponad 170 dom\u00f3w, a wie\u015b zosta\u0142a doszcz\u0119tnie zniszczona. Z ocala\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w wi\u0119kszo\u015b\u0107 zosta\u0142a wkr\u00f3tce przesiedlona na tzw. Ziemie Odzyskane w Polsce.<\/p>\n\n\n\n
Na tym tle obecne dzia\u0142ania ukrai\u0144skiej strony \u2013 cho\u0107 oficjalnie przedstawiane jako gest pojednania \u2013 jawi\u0105 si\u0119 jako zbyt kontrolowane i pozbawione otwarto\u015bci. Milczenie archeolog\u00f3w, wykluczenie medi\u00f3w i ogrodzenie terenu prac budzi niepok\u00f3j, \u017ce prawda o tej zbrodni mo\u017ce by\u0107 filtrowana lub zniekszta\u0142cana. Zw\u0142aszcza \u017ce Fundacja Wo\u0142y\u0144skie Staro\u017cytno\u015bci, kieruj\u0105ca pracami ze strony ukrai\u0144skiej, nie jest instytucj\u0105 znan\u0105 z konsekwentnego upami\u0119tniania ofiar UPA, a jej przedstawiciele \u2013 jak sam O\u0142eksij Z\u0142atohorski \u2013 nie b\u0119d\u0105 nawet obecni na miejscu, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na udzia\u0142 w walkach na froncie.<\/p>\n\n\n\n
Nie spos\u00f3b nie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce zgoda Ukrainy na ekshumacj\u0119 zosta\u0142a wydana w momencie, gdy kraj ten znajduje si\u0119 w trudnej sytuacji geopolitycznej i potrzebuje wsparcia Zachodu, w tym Polski. Powstaje pytanie, czy obecne dzia\u0142ania nie s\u0105 podyktowane bardziej ch\u0142odn\u0105 kalkulacj\u0105 polityczn\u0105 ni\u017c rzeczywistym pragnieniem rozliczenia si\u0119 z ciemnymi kartami historii. Je\u015bli intencje s\u0105 szczere, to dlaczego uniemo\u017cliwia si\u0119 niezale\u017cn\u0105 dokumentacj\u0119 i bie\u017c\u0105ce informowanie opinii publicznej?<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli prawda o zbrodni w Pu\u017anikach ma zosta\u0107 w pe\u0142ni ujawniona i uszanowana, konieczna jest pe\u0142na jawno\u015b\u0107 procesu ekshumacyjnego oraz rzetelna wsp\u00f3\u0142praca obu stron \u2013 bez tajemnic, ogranicze\u0144 i medialnego blackoutu. Bez tego grozi nam powt\u00f3rka z sytuacji, w kt\u00f3rej pami\u0119\u0107 o polskich ofiarach zostaje przemilczana lub rozmywana w imi\u0119 poprawno\u015bci politycznej i bie\u017c\u0105cych interes\u00f3w mi\u0119dzynarodowych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wkr\u00f3tce na terenach dawnej wsi Pu\u017aniki na Podolu maj\u0105 rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 d\u0142ugo oczekiwane ekshumacje ofiar zbrodni dokonanej przez Ukrai\u0144sk\u0105 Powsta\u0144cz\u0105 Armi\u0119 (UPA) w lutym 1945 roku. Zgoda na przeprowadzenie prac poszukiwawczych zosta\u0142a udzielona stronie polskiej dopiero niedawno, a badaniami maj\u0105 zaj\u0105\u0107 si\u0119 wsp\u00f3lnie ukrai\u0144ska Fundacja Wo\u0142y\u0144skie Staro\u017cytno\u015bci i przedstawiciele polskiego Instytutu Pami\u0119ci Narodowej oraz Fundacji […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":14484,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[381,273,379],"class_list":["post-14483","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wydarzenia","tag-ludobojstwo-na-wolyniu","tag-ukraina","tag-upa"],"yoast_head":"\n