Jednym z najwa\u017cniejszych przejaw\u00f3w tego my\u015blenia by\u0142 Ob\u00f3z Narodowo-Radykalny (ONR) \u2013 \u015brodowisko, kt\u00f3re nie tylko kontestowa\u0142o status quo, ale r\u00f3wnie\u017c d\u0105\u017cy\u0142o do stworzenia nowej elity narodowej.<\/p>\n\n\n\n
Po delegalizacji ONR w czerwcu 1934 roku, jego dzia\u0142acze nie zaprzestali dzia\u0142alno\u015bci, lecz przeszli do dzia\u0142ania konspiracyjnego. Tak narodzi\u0142a si\u0119 Organizacja Polska (OP) \u2013 struktura tajna, oparta na wielostopniowej hierarchii i inspirowana modelem zakonno-rewolucyjnym. Jej istnienie stanowi\u0142o przyk\u0142ad konsekwentnego i d\u0142ugofalowego my\u015blenia strategicznego \u015brodowiska narodowo-radykalnego, kt\u00f3re, mimo represji, stara\u0142o si\u0119 formowa\u0107 przysz\u0142e kadry ideowe dla niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa polskiego.<\/p>\n\n\n\n
Powstanie Organizacji Polskiej (OP) w kwietniu 1934 roku by\u0142o bezpo\u015bredni\u0105 odpowiedzi\u0105 na represje wymierzone w Ob\u00f3z Narodowo-Radykalny po jego delegalizacji przez w\u0142adze sanacyjne. Zakaz dzia\u0142alno\u015bci formalnej nie zako\u0144czy\u0142 aktywno\u015bci ideowej cz\u0142onk\u00f3w ONR, lecz sta\u0142 si\u0119 impulsem do stworzenia struktur tajnych, bardziej zdyscyplinowanych i odpornych na penetracj\u0119 ze strony s\u0142u\u017cb pa\u0144stwowych. OP nie by\u0142a jednak jedynie schronieniem dla dzia\u0142aczy \u2013 stanowi\u0142a projekt o g\u0142\u0119bokim charakterze formacyjnym, maj\u0105cy na celu przemian\u0119 elit politycznych w duchu nacjonalistycznym.<\/p>\n\n\n\n
Ideowe podstawy OP opiera\u0142y si\u0119 na kilku filarach. Po pierwsze, centralne miejsce zajmowa\u0142 nacjonalizm integralny, w rozumieniu Romana Dmowskiego, ale uzupe\u0142niony o postulaty rewolucyjne i mistyczne \u2013 widoczny by\u0142 tu wp\u0142yw zar\u00f3wno katolickiej tradycji etycznej, jak i wzorc\u00f3w zakonnych. Po drugie, w programie OP obecna by\u0142a idea \u201erewolucji narodowej\u201d, zak\u0142adaj\u0105ca ca\u0142kowit\u0105 odnow\u0119 \u017cycia politycznego, spo\u0142ecznego i kulturowego \u2013 nie poprzez zmiany kosmetyczne, lecz przez g\u0142\u0119bok\u0105 przemian\u0119 duchow\u0105 narodu. Jak pisa\u0142 Jan Mosdorf, jeden z ideolog\u00f3w OP, <\/p>\n\n\n\n
\n\u201enar\u00f3d musi prze\u017cy\u0107 swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 metanoj\u0119 \u2013 przemian\u0119 serc i umys\u0142\u00f3w \u2013 by by\u0107 gotowym do niepodleg\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra nie b\u0119dzie jedynie flag\u0105 na masztach\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
W tym sensie OP by\u0142a projektem elitarnym, skierowanym do tych, kt\u00f3rzy chcieli nie tylko dzia\u0142a\u0107 politycznie, ale i formowa\u0107 siebie w duchu s\u0142u\u017cby narodowi. Przyj\u0119cie do organizacji wi\u0105za\u0142o si\u0119 z wewn\u0119trzn\u0105 przemian\u0105 i zobowi\u0105zaniem do walki o Polsk\u0119 sprawiedliw\u0105, katolick\u0105 i narodow\u0105. Tak zarysowana misja ideowa wyra\u017anie odr\u00f3\u017cnia\u0142a OP od innych ugrupowa\u0144 konspiracyjnych \u2013 jej cz\u0142onkowie nie tylko ukrywali si\u0119 przed w\u0142adz\u0105, lecz konsekwentnie budowali struktury my\u015bli i dzia\u0142ania, kt\u00f3re mia\u0142y przetrwa\u0107 pr\u00f3b\u0119 czasu.<\/p>\n\n\n\n
II. Struktura wewn\u0119trzna OP \u2013 hierarchia i funkcje<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Jednym z najbardziej charakterystycznych element\u00f3w Organizacji Polskiej by\u0142a jej rozbudowana i hermetyczna struktura wewn\u0119trzna, wyra\u017anie inspirowana wzorcami zakon\u00f3w wojskowo-religijnych oraz tajnych organizacji rewolucyjnych. Celem takiego modelu organizacyjnego nie by\u0142o jedynie utrudnienie infiltracji przez s\u0142u\u017cby pa\u0144stwowe, ale przede wszystkim stworzenie systemu wychowawczo-ideowego, w kt\u00f3rym ka\u017cdy cz\u0142onek przechodzi\u0142 przez kolejne szczeble wtajemniczenia i doskonalenia duchowego.<\/p>\n\n\n\n
Struktura OP sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z czterech podstawowych poziom\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n
\n
- Stopie\u0144 \u201eS\u201d \u2013 Sekcja<\/strong>: by\u0142 to najni\u017cszy poziom organizacyjny, do kt\u00f3rego przyjmowano nowych cz\u0142onk\u00f3w. Pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 inicjacyjn\u0105, gdzie testowano lojalno\u015b\u0107, zaanga\u017cowanie i zdolno\u015b\u0107 do pracy zespo\u0142owej. Wiele sekcji funkcjonowa\u0142o jako grupy samokszta\u0142ceniowe, gdzie studiowano literatur\u0119 narodow\u0105, katolick\u0105 oraz analizowano bie\u017c\u0105c\u0105 sytuacj\u0119 polityczn\u0105.<\/li>\n\n\n\n
- Stopie\u0144 \u201eC\u201d \u2013 Czarniecki<\/strong>: nazwa ta nawi\u0105zywa\u0142a do hetmana Stefana Czarnieckiego \u2013 symbolu m\u0119stwa i bezkompromisowej walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Cz\u0142onkowie tego stopnia podejmowali ju\u017c konkretne dzia\u0142ania operacyjne i organizacyjne, m.in. kontakt z innymi kom\u00f3rkami, rekrutacj\u0119, tworzenie struktur zewn\u0119trznych.<\/li>\n\n\n\n
- Stopie\u0144 \u201eZ\u201d \u2013 Zakon Narodowy<\/strong>: etap najbardziej zaawansowany ideowo, obejmuj\u0105cy w\u0105skie grono dzia\u0142aczy, kt\u00f3rzy byli w pe\u0142ni oddani sprawie narodowej. Na tym poziomie odbywa\u0142o si\u0119 planowanie strategiczne oraz budowa struktur wp\u0142ywu w spo\u0142ecze\u0144stwie (np. w zawodach prawniczych, nauczycielskich, robotniczych).<\/li>\n\n\n\n
- Stopie\u0144 \u201eA\u201d \u2013 Komitet Polityczny<\/strong>: najwy\u017cszy, trzyosobowy szczebel w\u0142adzy OP. Sk\u0142ad Komitetu Politycznego nigdy nie zosta\u0142 w pe\u0142ni ujawniony, co mia\u0142o zabezpiecza\u0107 organizacj\u0119 przed dekonspiracj\u0105. To w\u0142a\u015bnie ten poziom wyznacza\u0142 g\u0142\u00f3wne kierunki ideowe, polityczne i kadrowe ca\u0142ej struktury.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
Koordynacj\u0105 dzia\u0142a\u0144 pomi\u0119dzy szczeblami zajmowa\u0142 si\u0119 Komitet Wykonawczy, kt\u00f3remu przewodniczyli kolejno W\u0142adys\u0142aw Martini, Stanis\u0142aw Nowicki i Tadeusz Salski. W\u0142adza wykonawcza pozostawa\u0142a w kontakcie z cz\u0142onkami Komitetu Politycznego, kt\u00f3ry jednak zachowywa\u0142 pewn\u0105 autonomi\u0119 decyzji. Dzi\u0119ki temu modelowi OP zachowa\u0142a du\u017c\u0105 sp\u00f3jno\u015b\u0107 ideologiczn\u0105, mimo trudnych warunk\u00f3w dzia\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n
Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce ca\u0142a struktura mia\u0142a charakter elitarno-wychowawczy. Awans wewn\u0105trz OP nie zale\u017ca\u0142 wy\u0142\u0105cznie od aktywno\u015bci operacyjnej, ale r\u00f3wnie\u017c od poziomu moralnego, zdolno\u015bci intelektualnych i gotowo\u015bci do ofiary na rzecz wsp\u00f3lnoty narodowej. Organizacja zak\u0142ada\u0142a, \u017ce tylko poprzez trwa\u0142e uformowanie elit moralnych mo\u017cliwa jest skuteczna odbudowa pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n
III. Najwa\u017cniejsi dzia\u0142acze OP i ich wp\u0142yw na kierunek ideowy<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Organizacja Polska by\u0142a ruchem, kt\u00f3rego si\u0142a le\u017ca\u0142a w kadrach \u2013 ludziach o g\u0142\u0119bokim przekonaniu do g\u0142oszonych idei, odwadze w dzia\u0142aniu i wykszta\u0142ceniu. To w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki nim OP nie ogranicza\u0142a si\u0119 do biernego oporu wobec sanacji, lecz stawa\u0142a si\u0119 laboratorium idei narodowych<\/strong>, kt\u00f3re mia\u0142y znale\u017a\u0107 zastosowanie w przysz\u0142ej, suwerennej Polsce. Poni\u017cej przedstawiamy wybranych lider\u00f3w i ich wp\u0142yw na rozw\u00f3j organizacji.<\/p>\n\n\n\n
Tadeusz Gluzi\u0144ski<\/strong> \u2013 jeden z ideolog\u00f3w OP, autor licznych tekst\u00f3w doktrynalnych i wyk\u0142adowca. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce przysz\u0142o\u015b\u0107 Polski zale\u017cy od odbudowy \u201educha narodowego\u201d, a nie jedynie od zmiany systemu w\u0142adzy. Podkre\u015bla\u0142 rol\u0119 katolicyzmu jako fundamentu to\u017csamo\u015bci narodowej.<\/p>\n\n\n\n
Jan Mosdorf<\/strong> \u2013 filozof i publicysta, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca programu ONR i jeden z najwa\u017cniejszych my\u015blicieli narodowo-radykalnych. To on sformu\u0142owa\u0142 ide\u0119 \u201erewolucji narodowej\u201d, a tak\u017ce propagowa\u0142 model \u201eelity s\u0142u\u017cby\u201d \u2013 intelektualist\u00f3w i organizator\u00f3w, oddanych narodowi jak zakonnikom idei.<\/p>\n\n\n\n
Wojciech Koz\u0142owski<\/strong> \u2013 wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca struktur konspiracyjnych, organizator \u015brodowisk m\u0142odzie\u017cowych. Uwa\u017cany za jednego z tw\u00f3rc\u00f3w programu edukacyjnego OP dla m\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n\n\n\n
W\u0142adys\u0142aw Marcinkowski<\/strong> \u2013 dzia\u0142acz o silnym zmy\u015ble organizacyjnym, kt\u00f3ry dba\u0142 o sp\u00f3jno\u015b\u0107 strukturaln\u0105 OP. Odpowiada\u0142 za wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z organizacjami zawodowymi i spo\u0142ecznymi.<\/p>\n\n\n\n
Henryk Rossmann<\/strong> \u2013 prawnik, aktywny w \u015brodowiskach adwokackich, autor projekt\u00f3w zwi\u0105zanych z reform\u0105 prawa. Jego wizja to Polska sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej opartej na warto\u015bciach chrze\u015bcija\u0144skich.<\/p>\n\n\n\n
Na p\u00f3\u017aniejszym etapie wojny i konspiracji kierownictwo OP obj\u0119li tak\u017ce Wac\u0142aw Brodowski, Stefan Kasznica, Kazimierz Romer i Boles\u0142aw Soboci\u0144ski<\/strong>, kt\u00f3rzy kontynuowali dzia\u0142alno\u015b\u0107 w duchu ideowego radykalizmu po\u0142\u0105czonego z odpowiedzialno\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105. Kasznica \u2013 ostatni komendant Narodowych Si\u0142 Zbrojnych \u2013 sta\u0142 si\u0119 tragicznym symbolem niez\u0142omno\u015bci, zamordowany przez komunistyczne w\u0142adze w 1948 roku.<\/p>\n\n\n\n
Liderzy OP tworzyli unikaln\u0105 mieszank\u0119 ideowo\u015bci, patriotyzmu i organizacyjnego pragmatyzmu. Dzi\u0119ki ich pracy organizacja zdo\u0142a\u0142a przetrwa\u0107 najtrudniejsze lata represji i wojny, nie trac\u0105c swojej to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
IV. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 OP w latach 1934\u20131939<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Lata 1934\u20131939 stanowi\u0142y dla Organizacji Polskiej okres konsolidacji struktur, testowania przyj\u0119tej strategii konspiracyjnej oraz budowy zaplecza ideowego i kadrowego. Cho\u0107 funkcjonowanie w warunkach \u015bcis\u0142ej nielegalno\u015bci ogranicza\u0142o skal\u0119 dzia\u0142a\u0144 publicznych, to jednak OP zdo\u0142a\u0142a stworzy\u0107 rozbudowan\u0105 sie\u0107 kom\u00f3rek terenowych, \u015brodowiskowych i zawodowych, kt\u00f3ra odegra\u0142a wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w wychowaniu pokolenia narodowych aktywist\u00f3w oraz w podtrzymaniu duchowego oporu wobec ideologii sanacyjnej.<\/p>\n\n\n\n
1. Dzia\u0142ania edukacyjne i formacyjne<\/h4>\n\n\n\n
OP k\u0142ad\u0142a szczeg\u00f3lny nacisk na prac\u0119 u podstaw \u2013 samokszta\u0142cenie, formacj\u0119 ideow\u0105 i duchow\u0105, nauk\u0119 historii narodu, prawa rzymskiego oraz katolickiej nauki spo\u0142ecznej. W wielu sekcjach wprowadzono systematyczne wyk\u0142ady i szkolenia, prowadzone przez bardziej do\u015bwiadczonych dzia\u0142aczy \u2013 m.in. Tadeusza Gluzi\u0144skiego czy Henryka Rossmanna. Uczestnictwo w tych kursach nie tylko pog\u0142\u0119bia\u0142o wiedz\u0119 cz\u0142onk\u00f3w, ale budowa\u0142o tak\u017ce poczucie wsp\u00f3lnoty i misji.<\/p>\n\n\n\n
Dzia\u0142acze OP starali si\u0119 kszta\u0142ci\u0107 siebie i innych w duchu \u201ecz\u0142owieka integralnego\u201d \u2013 Polaka, katolika i obywatela zarazem, \u015bwiadomego nie tylko swojej roli spo\u0142ecznej, ale tak\u017ce duchowej odpowiedzialno\u015bci za los narodu. Ta pedagogika narodowa odr\u00f3\u017cnia\u0142a OP od czysto politycznych ugrupowa\u0144 \u2013 organizacja by\u0142a bowiem r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3lnot\u0105 wychowawcz\u0105.<\/p>\n\n\n\n
2. Rozw\u00f3j \u015brodowisk zawodowych i spo\u0142ecznych<\/h4>\n\n\n\n
W tym okresie OP skupi\u0142a si\u0119 na infiltracji i tworzeniu struktur wp\u0142ywu w \u015brodowiskach zawodowych i spo\u0142ecznych. Powsta\u0142y liczne organizacje zewn\u0119trzne, formalnie niezwi\u0105zane z OP, lecz ideowo lojalne wobec jej programu:<\/p>\n\n\n\n
\n
- \u201eZa\u0142oga\u201d<\/strong> \u2013 organizacja robotnicza, kt\u00f3ra mia\u0142a na celu kszta\u0142towanie klasy pracuj\u0105cej w duchu narodowym, jako alternatywa wobec lewicy i socjalistycznych zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych.<\/li>\n\n\n\n
- Zwi\u0105zek Adwokat\u00f3w Polskich<\/strong> \u2013 inicjatywa Rossmanna i Marcinkowskiego, maj\u0105ca skupia\u0107 prawnik\u00f3w oddanych idei narodowej i broni\u0105cych represjonowanych dzia\u0142aczy.<\/li>\n\n\n\n
- Zwi\u0105zek Odbudowy Prawa<\/strong> \u2013 \u015brodowisko prawnicze i administracyjne, promuj\u0105ce reform\u0119 systemu prawnego w duchu sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej i warto\u015bci chrze\u015bcija\u0144skich.<\/li>\n\n\n\n
- M\u0142odzie\u017c Wielkiej Polski (MWP)<\/strong> \u2013 organizacja m\u0142odzie\u017cowa o charakterze wychowawczo-patriotycznym, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 ku\u017ani\u0105 kadr narodowych, wywodz\u0105cych si\u0119 z inteligencji, student\u00f3w i uczni\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Ka\u017cda z tych struktur pe\u0142ni\u0142a nie tylko funkcje organizacyjne, ale r\u00f3wnie\u017c by\u0142a instrumentem oddzia\u0142ywania na szersze grupy spo\u0142eczne \u2013 robotnik\u00f3w, student\u00f3w, inteligencj\u0119 i kobiety. W ten spos\u00f3b OP realizowa\u0142a swoj\u0105 d\u0142ugofalow\u0105 strategi\u0119 budowy narodowej elity spo\u0142ecznej, kt\u00f3ra mog\u0142a dzia\u0142a\u0107 nawet bez dost\u0119pu do \u015brodk\u00f3w masowego przekazu czy struktur pa\u0144stwowych.<\/p>\n\n\n\n
3. Legalne i nielegalne formy aktywno\u015bci<\/h4>\n\n\n\n
Chocia\u017c dzia\u0142alno\u015b\u0107 OP jako taka by\u0142a ca\u0142kowicie nielegalna, niekt\u00f3rzy jej cz\u0142onkowie funkcjonowali r\u00f3wnie\u017c w przestrzeni legalnej, zw\u0142aszcza poprzez udzia\u0142 w redakcjach prasy narodowej i katolickiej. Pr\u00f3bowano wp\u0142ywa\u0107 na opini\u0119 publiczn\u0105 poprzez artyku\u0142y ideowe, eseje historyczne i teksty programowe, publikowane w czasopismach takich jak \u201eProsto z mostu\u201d<\/em> czy \u201eMy\u015bl Narodowa\u201d<\/em>. R\u00f3wnocze\u015bnie funkcjonowa\u0142y wewn\u0119trzne biuletyny organizacyjne, w kt\u00f3rych przekazywano instrukcje, materia\u0142y do samokszta\u0142cenia oraz analizy polityczne.<\/p>\n\n\n\n
Nielegalna dzia\u0142alno\u015b\u0107 obj\u0119\u0142a tak\u017ce kontakty z innymi ugrupowaniami opozycyjnymi, pr\u00f3by tworzenia lokalnych koalicji oraz dzia\u0142ania przygotowawcze do ewentualnych zmian politycznych \u2013 np. przewrotu lub mobilizacji spo\u0142ecznej. Cho\u0107 OP nie by\u0142a organizacj\u0105 paramilitarn\u0105, to jednak przygotowywano cz\u0142onk\u00f3w do potencjalnych dzia\u0142a\u0144 o charakterze operacyjnym.<\/p>\n\n\n\n
Na tle zatomizowanej sceny politycznej ko\u0144ca lat 30. XX w., OP reprezentowa\u0142a model organizacji cichej, zdyscyplinowanej, ale ideowo wyrazistej. Jej dzia\u0142alno\u015b\u0107 nie by\u0142a spektakularna \u2013 brakowa\u0142o marsz\u00f3w, wiec\u00f3w i demonstracji \u2013 jednak w d\u0142ugofalowej perspektywie jej wp\u0142yw okaza\u0142 si\u0119 trwa\u0142y. OP wychowa\u0142a kadry, kt\u00f3re ju\u017c w 1939 roku by\u0142y gotowe do przej\u015bcia do g\u0142\u0119bokiej konspiracji wojennej.<\/p>\n\n\n\n
V. OP w konspiracji podczas II wojny \u015bwiatowej (1939\u20131945)<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Upadek pa\u0144stwa polskiego we wrze\u015bniu 1939 roku stworzy\u0142 zupe\u0142nie now\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 polityczn\u0105 \u2013 zar\u00f3wno dla organizacji legalnych, jak i dla ugrupowa\u0144 dzia\u0142aj\u0105cych dot\u0105d w podziemiu. W przypadku Organizacji Polskiej, wojna nie oznacza\u0142a przerwania dzia\u0142alno\u015bci, lecz jej gwa\u0142towne przekszta\u0142cenie w kierunku struktur g\u0142\u0119bokiej konspiracji. Dzia\u0142acze OP, wychowani w duchu samodyscypliny, elitaryzmu i gotowo\u015bci do ofiary, byli lepiej przygotowani do warunk\u00f3w okupacyjnych ni\u017c wiele formacji politycznych funkcjonuj\u0105cych przed wojn\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Ju\u017c w pa\u017adzierniku 1939 roku rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 proces odbudowy Organizacji Polskiej. Wielu cz\u0142onk\u00f3w wcze\u015bniejszych struktur sekcyjnych i zakonnych natychmiast przyst\u0105pi\u0142o do tworzenia nowych ogniw lokalnych. Ze wzgl\u0119du na aresztowanie cz\u0119\u015bci dawnych lider\u00f3w, konieczne by\u0142o uformowanie nowego Komitetu Wykonawczego, na kt\u00f3rego czele stan\u0119li kolejno Stanis\u0142aw Nowicki i Tadeusz Salski. Nadal dzia\u0142a\u0142 r\u00f3wnie\u017c Komitet Polityczny OP (Poziom A), kierowany przez osoby o ogromnym do\u015bwiadczeniu politycznym i konspiracyjnym, m.in. Wac\u0142awa Brodowskiego, Stefana Kasznic\u0119, Kazimierza Romera i Boles\u0142awa Soboci\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n
Zachowano dotychczasow\u0105 struktur\u0119 hierarchiczn\u0105 OP, kt\u00f3ra \u2013 paradoksalnie \u2013 okaza\u0142a si\u0119 bardzo dobrze przystosowana do reali\u00f3w okupacyjnych. Hermetyczno\u015b\u0107, dyskrecja, podzia\u0142 kompetencji i \u015bcis\u0142e zasady awansu zapobiega\u0142y dekonspiracji i tworzy\u0142y \u015brodowisko ideowego oporu o du\u017cej odporno\u015bci psychicznej.<\/p>\n\n\n\n
1. Organizacje zewn\u0119trzne podleg\u0142e OP<\/h4>\n\n\n\n
Jednym z g\u0142\u00f3wnych kierunk\u00f3w dzia\u0142a\u0144 OP podczas okupacji by\u0142o budowanie i koordynowanie tzw. organizacji zewn\u0119trznych \u2013 struktur spo\u0142ecznych, zawodowych i wojskowych, formalnie niezale\u017cnych, ale ideowo i kadrowo podporz\u0105dkowanych Organizacji Polskiej. W\u015br\u00f3d nich wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 szczeg\u00f3lnie:<\/p>\n\n\n\n
\n
- Organizacja Wojskowa Zwi\u0105zek Jaszczurczy (OW ZJ)<\/strong> \u2013 konspiracyjna formacja wojskowa zbudowana na bazie kadry OP, kt\u00f3ra p\u00f3\u017aniej wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142a Narodowe Si\u0142y Zbrojne (NSZ)<\/strong>. Jej celem by\u0142o nie tylko przygotowanie zbrojnego oporu przeciw Niemcom, ale r\u00f3wnie\u017c przeciw ewentualnej okupacji sowieckiej. Wyr\u00f3\u017cnia\u0142a si\u0119 siln\u0105 dyscyplin\u0105 i lojalno\u015bci\u0105 ideow\u0105.<\/li>\n\n\n\n
- Zwi\u0105zek Dzia\u0142aczy Ludowych (\u201eZydel\u201d)<\/strong> \u2013 organizacja \u0142\u0105cz\u0105ca dzia\u0142aczy ch\u0142opskich i rolniczych o orientacji narodowej. Stanowi\u0142a odpowied\u017a na dominacj\u0119 Stronnictwa Ludowego i PPS w terenie wiejskim.<\/li>\n\n\n\n
- \u201eZa\u0142oga\u201d<\/strong> \u2013 kontynuacja przedwojennej organizacji robotniczej, kt\u00f3rej zadaniem by\u0142o propagowanie my\u015bli narodowo-radykalnej w\u015br\u00f3d klasy pracuj\u0105cej. Organizowa\u0142a pomoc socjaln\u0105, szkolenia i opiek\u0119 dla rodzin cz\u0142onk\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n
- Zwi\u0105zek Adwokat\u00f3w Polskich i Zwi\u0105zek Odbudowy Prawa<\/strong> \u2013 organizacje prawnicze, kt\u00f3re kontynuowa\u0142y misj\u0119 ochrony represjonowanych, tworzenia podziemnych system\u00f3w pomocy prawnej oraz przygotowywania projekt\u00f3w ustaw dla przysz\u0142ej, niepodleg\u0142ej Polski.<\/li>\n\n\n\n
- Wiara i Wola<\/strong> \u2013 organizacja kobieca OP, skupiaj\u0105ca dzia\u0142aczki o du\u017cym wp\u0142ywie spo\u0142ecznym i religijnym. Zajmowa\u0142a si\u0119 pomoc\u0105 dla rodzin wi\u0119zionych, kolporta\u017cem materia\u0142\u00f3w, a tak\u017ce dzia\u0142alno\u015bci\u0105 wychowawcz\u0105.<\/li>\n\n\n\n
- M\u0142odzie\u017c Wielkiej Polski<\/strong> \u2013 struktura m\u0142odzie\u017cowa, pe\u0142ni\u0105ca funkcj\u0119 zaplecza kadrowego dla OP. Organizowa\u0142a tajne komplety, seminaria ideowe i przygotowanie do pracy konspiracyjnej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Dzi\u0119ki tym organizacjom OP zbudowa\u0142a quasi-pa\u0144stwo podziemne o charakterze narodowym, funkcjonuj\u0105ce r\u00f3wnolegle do struktur Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego, lecz zachowuj\u0105ce ideow\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
2. Udzia\u0142 polityczny OP: Tymczasowa Narodowa Rada Polityczna<\/h4>\n\n\n\n
W latach 1942\u20131944 przedstawiciele OP (jako reprezentanci ONR) weszli w sk\u0142ad Prezydium Tymczasowej Narodowej Rady Politycznej (TNRP) \u2013 cia\u0142a politycznego powo\u0142anego przez \u015brodowiska narodowe, maj\u0105cego by\u0107 alternatyw\u0105 dla dominuj\u0105cej pozycji rz\u0105du londy\u0144skiego i ZWZ-AK. Udzia\u0142 ten \u015bwiadczy o tym, \u017ce OP nie by\u0142a jedynie zapleczem organizacyjnym, ale realnym podmiotem politycznym, formu\u0142uj\u0105cym alternatywn\u0105 wizj\u0119 ustroju przysz\u0142ej Polski.<\/p>\n\n\n\n
W dokumentach programowych OP z tego okresu przewija\u0142y si\u0119 has\u0142a: nacjonalizacji strategicznych sektor\u00f3w gospodarki, decentralizacji administracyjnej, przywr\u00f3cenia etycznych fundament\u00f3w pa\u0144stwowo\u015bci, obrony niezale\u017cno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a i edukacji katolickiej. Cho\u0107 propozycje te by\u0142y cz\u0119sto kontestowane przez inne ugrupowania, to stanowi\u0142y wyraz konsekwentnej my\u015bli narodowo-katolickiej, szukaj\u0105cej trzeciej drogi pomi\u0119dzy liberalizmem a komunizmem.<\/p>\n\n\n\n
VI. Rozbicie i kres dzia\u0142alno\u015bci OP po wojnie (1945\u20131947)<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Zako\u0144czenie II wojny \u015bwiatowej i wkroczenie Armii Czerwonej na ziemie polskie oznacza\u0142o dramatyczn\u0105 zmian\u0119 reali\u00f3w politycznych, w kt\u00f3rych Organizacja Polska dot\u0105d funkcjonowa\u0142a. Z jednej strony, okupacja niemiecka zosta\u0142a zast\u0105piona now\u0105 form\u0105 zniewolenia \u2013 systemem komunistycznym narzucanym przy wsparciu Moskwy, z drugiej za\u015b \u015brodowiska niepodleg\u0142o\u015bciowe, kt\u00f3re przez sze\u015b\u0107 lat walczy\u0142y z nazizmem, znalaz\u0142y si\u0119 w sytuacji niemal ca\u0142kowitej delegalizacji i represji.<\/p>\n\n\n\n
Dla OP, kt\u00f3rej struktury przetrwa\u0142y najtrudniejsze lata okupacji niemieckiej, okres 1945\u20131947 okaza\u0142 si\u0119 czasem systematycznego niszczenia i rozbijania. Komunistyczna bezpieka (UB) potraktowa\u0142a dzia\u0142aczy narodowych \u2013 szczeg\u00f3lnie zwi\u0105zanych z ONR i OP \u2013 jako \u201ereakcjonist\u00f3w\u201d, \u201efaszyst\u00f3w\u201d i \u201ewrog\u00f3w ludu\u201d. Aresztowania, brutalne \u015bledztwa, procesy pokazowe i wyroki \u015bmierci dotkn\u0119\u0142y wielu z nich.<\/p>\n\n\n\n
W latach 1945\u201346 zatrzymano znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kierownictwa OP, w tym osoby z ostatniego Komitetu Wykonawczego, a tak\u017ce wielu dow\u00f3dc\u00f3w Zwi\u0105zku Jaszczurczego i dzia\u0142aczy organizacji zewn\u0119trznych. Represje by\u0142y skuteczne nie tylko dzi\u0119ki brutalno\u015bci, ale r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce po raz pierwszy OP stan\u0119\u0142a wobec przeciwnika o nieograniczonych \u015brodkach inwigilacji i przemocy, kt\u00f3ry nie liczy\u0142 si\u0119 z \u017cadnym kodeksem moralnym czy prawnym.<\/p>\n\n\n\n
Najbardziej dramatycznym symbolem ko\u0144ca OP i ca\u0142ego nurtu narodowo-radykalnego by\u0142a \u015bmier\u0107 Stefana Kasznicy, ostatniego Komendanta G\u0142\u00f3wnego NSZ i cz\u0142onka Komitetu Politycznego OP. Aresztowany w 1946 roku, torturowany i skazany na \u015bmier\u0107, zosta\u0142 zamordowany przez w\u0142adze komunistyczne w 1948 roku w wi\u0119zieniu mokotowskim. Jego posta\u0107 do dzi\u015b pozostaje symbolem wierno\u015bci idei i niez\u0142omno\u015bci wobec terroru systemowego.<\/p>\n\n\n\n
1. Pr\u00f3by odbudowy i emigracja<\/h4>\n\n\n\n
W\u015br\u00f3d dzia\u0142aczy, kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 unikn\u0105\u0107 aresztowania, niekt\u00f3rzy pr\u00f3bowali kontynuowa\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w konspiracji antykomunistycznej \u2013 cz\u0119sto w ramach NSZ lub innych organizacji niepodleg\u0142o\u015bciowych. Jednak warunki operacyjne by\u0142y coraz trudniejsze, a poziom represji \u2013 druzgoc\u0105cy. Cz\u0119\u015b\u0107 \u015brodowiska OP wyemigrowa\u0142a, przede wszystkim do Wielkiej Brytanii i Francji. Tam, cho\u0107 w ograniczonym zakresie, kontynuowano dzia\u0142alno\u015b\u0107 publicystyczn\u0105 i ideow\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Powstawa\u0142y pisma, biuletyny i wspomnienia, w kt\u00f3rych starano si\u0119 zachowa\u0107 pami\u0119\u0107 o dzia\u0142alno\u015bci OP i ONR, a tak\u017ce interpretowa\u0107 te dzia\u0142ania jako cz\u0119\u015b\u0107 wi\u0119kszej tradycji niepodleg\u0142o\u015bciowej \u2013 obok pi\u0142sudczyk\u00f3w, endek\u00f3w i socjalist\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
2. Dziedzictwo ideowe OP po 1947 roku<\/h4>\n\n\n\n
Po rozbiciu struktur OP jej dziedzictwo nie znikn\u0119\u0142o. Cho\u0107 przez dekady PRL-u by\u0142o oficjalnie zakazane, a nazwiska jej lider\u00f3w wymazywane z podr\u0119cznik\u00f3w, to jednak w niekt\u00f3rych \u015brodowiskach \u2013 zw\u0142aszcza rodzinnych i parafialnych \u2013 przechowywano pami\u0119\u0107 o \u201eInnych \u017bo\u0142nierzach Wykl\u0119tych\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Po 1989 roku zainteresowanie ideami OP zacz\u0119\u0142o stopniowo wraca\u0107. Dzia\u0142acze zwi\u0105zani z ruchem narodowym zacz\u0119li odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 do wzorc\u00f3w Organizacji Polskiej jako modelu pracy ideowej, formacyjnej i konspiracyjnej. W niekt\u00f3rych wsp\u00f3\u0142czesnych ruchach m\u0142odzie\u017cowych wida\u0107 inspiracj\u0119 formu\u0142\u0105 \u201ecz\u0142owieka s\u0142u\u017cby narodowej\u201d, sformu\u0142owan\u0105 w\u0142a\u015bnie przez \u015brodowisko OP.<\/p>\n\n\n\n
W tym sensie, mimo zniszczenia struktur organizacyjnych, OP przetrwa\u0142a jako idea, wzorzec my\u015blenia o narodzie jako wsp\u00f3lnocie etycznej, a polityki jako s\u0142u\u017cby \u2013 nie za\u015b walki o wp\u0142ywy.<\/p>\n\n\n\n
Andrzej Lamecki<\/strong><\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W burzliwym okresie II Rzeczypospolitej, naznaczonym walk\u0105 o w\u0142adz\u0119, ideowe podzia\u0142y oraz napi\u0119cia spo\u0142eczne stanowi\u0142y sta\u0142y element \u017cycia politycznego. Na tle sanacyjnej centralizacji i dominacji pi\u0142sudczyk\u00f3w pojawi\u0142 si\u0119 nurt radykalnie narodowy, pragn\u0105cy odnowy pa\u0144stwa nie tyle przez reformy administracyjne, co przez g\u0142\u0119bok\u0105 przemian\u0119 duchow\u0105 i spo\u0142eczn\u0105 narodu. Jednym z najwa\u017cniejszych przejaw\u00f3w tego my\u015blenia by\u0142 Ob\u00f3z […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":14469,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[41,43],"tags":[427,1328],"class_list":["post-14470","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia-i-idea","category-okres-miedzywojenny-i-okupacja","tag-oboz-narodowo-radykalny","tag-organizacja-polska"],"yoast_head":"\n
Organizacja Polska (OP) \u2013 tajna struktura Obozu Narodowo-Radykalnego - Dziennik Narodowy<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14470\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Organizacja Polska (OP) \u2013 tajna struktura Obozu Narodowo-Radykalnego - Dziennik Narodowy\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14470\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Dziennik Narodowy\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/DziennikNarodowy\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-04-17T06:34:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-04-17T08:42:52+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/734ef01e-227c-4a85-8022-c62c1434fe81_f600x450.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"450\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Redakcja\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@Dziennik_N\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@Dziennik_N\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Redakcja\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"15 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14470#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14470\"},\"author\":{\"name\":\"Redakcja\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/ff639da77d6cc52c042a97f149e0e3f1\"},\"headline\":\"Organizacja Polska (OP) \u2013 tajna struktura Obozu Narodowo-Radykalnego\",\"datePublished\":\"2025-04-17T06:34:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-04-17T08:42:52+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14470\"},\"wordCount\":3067,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization\"},\"keywords\":[\"Ob\u00f3z Narodowo-Radykalny\",\"Organizacja Polska\"],\"articleSection\":[\"Historia i idea\",\"Okres mi\u0119dzywojenny i okupacja\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14470#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14470\",\"url\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14470\",\"name\":\"Organizacja Polska (OP) \u2013 tajna struktura Obozu Narodowo-Radykalnego - Dziennik Narodowy\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-04-17T06:34:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-04-17T08:42:52+00:00\",\"description\":\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14470#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14470\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14470#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Organizacja Polska (OP) \u2013 tajna struktura Obozu Narodowo-Radykalnego\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/\",\"name\":\"Dziennik Narodowy\",\"description\":\"Dziennik Narodowy\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization\"},\"alternateName\":\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization\",\"name\":\"Dziennik Narodowy\",\"alternateName\":\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\",\"url\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"http:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/dn_logo-dark-1.png\",\"contentUrl\":\"http:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/dn_logo-dark-1.png\",\"width\":704,\"height\":155,\"caption\":\"Dziennik Narodowy\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/DziennikNarodowy\",\"https:\/\/twitter.com\/Dziennik_N\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/ff639da77d6cc52c042a97f149e0e3f1\",\"name\":\"Redakcja\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/79ff7411ec10862047a34aae93d1672549efe67840169bf3eaef69cb41874242?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/79ff7411ec10862047a34aae93d1672549efe67840169bf3eaef69cb41874242?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Redakcja\"},\"url\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?author=3\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Organizacja Polska (OP) \u2013 tajna struktura Obozu Narodowo-Radykalnego - Dziennik Narodowy","description":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14470","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Organizacja Polska (OP) \u2013 tajna struktura Obozu Narodowo-Radykalnego - Dziennik Narodowy","og_description":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","og_url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14470","og_site_name":"Dziennik Narodowy","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/DziennikNarodowy","article_published_time":"2025-04-17T06:34:00+00:00","article_modified_time":"2025-04-17T08:42:52+00:00","og_image":[{"width":600,"height":450,"url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/734ef01e-227c-4a85-8022-c62c1434fe81_f600x450.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Redakcja","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@Dziennik_N","twitter_site":"@Dziennik_N","twitter_misc":{"Napisane przez":"Redakcja","Szacowany czas czytania":"15 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14470#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14470"},"author":{"name":"Redakcja","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/ff639da77d6cc52c042a97f149e0e3f1"},"headline":"Organizacja Polska (OP) \u2013 tajna struktura Obozu Narodowo-Radykalnego","datePublished":"2025-04-17T06:34:00+00:00","dateModified":"2025-04-17T08:42:52+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14470"},"wordCount":3067,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization"},"keywords":["Ob\u00f3z Narodowo-Radykalny","Organizacja Polska"],"articleSection":["Historia i idea","Okres mi\u0119dzywojenny i okupacja"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14470#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14470","url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14470","name":"Organizacja Polska (OP) \u2013 tajna struktura Obozu Narodowo-Radykalnego - Dziennik Narodowy","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#website"},"datePublished":"2025-04-17T06:34:00+00:00","dateModified":"2025-04-17T08:42:52+00:00","description":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14470#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14470"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14470#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Organizacja Polska (OP) \u2013 tajna struktura Obozu Narodowo-Radykalnego"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#website","url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/","name":"Dziennik Narodowy","description":"Dziennik Narodowy","publisher":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization"},"alternateName":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization","name":"Dziennik Narodowy","alternateName":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"http:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/dn_logo-dark-1.png","contentUrl":"http:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/dn_logo-dark-1.png","width":704,"height":155,"caption":"Dziennik Narodowy"},"image":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/DziennikNarodowy","https:\/\/twitter.com\/Dziennik_N"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/ff639da77d6cc52c042a97f149e0e3f1","name":"Redakcja","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/79ff7411ec10862047a34aae93d1672549efe67840169bf3eaef69cb41874242?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/79ff7411ec10862047a34aae93d1672549efe67840169bf3eaef69cb41874242?s=96&d=mm&r=g","caption":"Redakcja"},"url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?author=3"}]}},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14470","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14470"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14470\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14557,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14470\/revisions\/14557"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14469"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14470"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14470"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14470"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}<br /> <b>Fatal error</b>: Uncaught wfWAFStorageFileException: Unable to save temporary file for atomic writing. in /home/klient.dhosting.pl/silnapolska/dzienniknarodowy.pl-xu9p/public_html/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php:34 Stack trace: #0 /home/klient.dhosting.pl/silnapolska/dzienniknarodowy.pl-xu9p/public_html/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php(658): wfWAFStorageFile::atomicFilePutContents('/home/klient.dh...', '<?php exit('Acc...') #1 [internal function]: wfWAFStorageFile->saveConfig('livewaf') #2 {main} thrown in <b>/home/klient.dhosting.pl/silnapolska/dzienniknarodowy.pl-xu9p/public_html/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php</b> on line <b>34</b><br />