{"id":14349,"date":"2025-04-07T08:00:12","date_gmt":"2025-04-07T06:00:12","guid":{"rendered":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14349"},"modified":"2025-04-07T08:01:21","modified_gmt":"2025-04-07T06:01:21","slug":"duze-zmiany-w-globalnym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14349","title":{"rendered":"Du\u017ce zmiany w globalnym handlu. Polska mo\u017ce straci\u0107 nawet 0,43 proc. PKB"},"content":{"rendered":"\n

C\u0142a nak\u0142adane na UE przez administracj\u0119 Trumpa mog\u0105 znacz\u0105co wp\u0142yn\u0105\u0107 na kondycj\u0119 polskiej gospodarki, mimo \u017ce bezpo\u015bredni eksport z Polski do USA ma stosunkowo niewielkie rozmiary, a sama Polska odnotowuje deficyt handlowy w wymianie z tym krajem. Stany Zjednoczone s\u0105 jednak drugim po Niemczech odbiorc\u0105 polskiej warto\u015bci dodanej na \u015bwiecie \u2013 wskazuj\u0105 wyliczenia Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Eksperci ostrzegaj\u0105, \u017ce wojna handlowa uderzy we wszystkie kraje ze Stanami w\u0142\u0105cznie i we wszystkie sektory.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Stany Zjednoczone s\u0105 drugim partnerem Polski, je\u015bli chodzi o eksport warto\u015bci dodanej, wi\u0119c s\u0105 naszym istotnym partnerem i rzeczywi\u015bcie c\u0142a nak\u0142adane przez Stany Zjednoczone na Uni\u0119 Europejsk\u0105 b\u0119d\u0105 mia\u0142y wp\u0142yw na polsk\u0105 gospodark\u0119. Te na stal i aluminium, a tak\u017ce w sektorze motoryzacyjnym mog\u0105 \u0142\u0105cznie doprowadzi\u0107 do spadku polskiego PKB o 0,12\u20130,15 proc. PKB \u2013<\/em> m\u00f3wi agencji informacyjnej Newseria Marek W\u0105si\u0144ski, kierownik zespo\u0142u gospodarki \u015bwiatowej w Polskim Instytucie Ekonomicznym. \u2013 Najbardziej negatywny mo\u017cliwy scenariusz, czyli c\u0142a wy\u0142\u0105cznie na Uni\u0119 Europejsk\u0105 w wysoko\u015bci 25 proc., m\u00f3g\u0142by doprowadzi\u0107 do spadku polskiego PKB o oko\u0142o 0,4 proc. Ten wp\u0142yw przede wszystkim b\u0119dzie mia\u0142 znaczenie przez kana\u0142y po\u015brednie, nie tylko eksport bezpo\u015bredni do Stan\u00f3w Zjednoczonych, ale i inne pa\u0144stwa na \u015bwiecie. Do USA polska warto\u015b\u0107 dodana trafia te\u017c przez Meksyk czy Kanad\u0119.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Popyt finalny USA odpowiada\u0142 w 2023 roku za 2,6 proc. polskiego PKB i ok. 3 proc. zatrudnienia. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 (57 proc.) tych powi\u0105za\u0144 wynika z eksportu po\u015bredniego przez inne pa\u0144stwa, m.in. Niemcy, Meksyk i Kanad\u0119. W eksporcie bezpo\u015brednim z Polski Stany Zjednoczone s\u0105 dopiero naszym \u00f3smym partnerem. Warto\u015b\u0107 tego eksportu do USA w 2024 roku wzros\u0142a do 12,6 mld dol. (o 6,3 proc. r\/r) i stanowi\u0142o to 3,3 proc. \u0142\u0105cznego eksportu towar\u00f3w z Polski. Szczeg\u00f3lnie istotne w wymianie handlowej s\u0105 towary z sektora maszynowego oraz silniki turboodrzutowe i turbo\u015bmig\u0142owe. Eksport us\u0142ug stanowi\u0142 por\u00f3wnywaln\u0105 do eksportu towar\u00f3w cz\u0119\u015b\u0107 wymiany handlowej \u2013 w 2023 roku Polska sprzeda\u0142a USA us\u0142ugi o warto\u015bci 10,4 mld dol.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Przeanalizowali\u015bmy trzy scenariusze, ten, z kt\u00f3rym mieli\u015bmy do czynienia do 3 kwietnia, czyli c\u0142a na stal i aluminium oraz c\u0142a na Chiny w wysoko\u015bci 20 proc. Drugim scenariuszem, kt\u00f3ry analizowali\u015bmy, jest rozszerzenie tych ce\u0142 o sektor motoryzacyjny w wysoko\u015bci 25 proc., a tak\u017ce sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej Unia Europejska i inne pa\u0144stwa na \u015bwiecie odpowiedzia\u0142y na c\u0142a ameryka\u0144skie, w sektorze motoryzacyjnym r\u00f3wnie\u017c w wysoko\u015bci 25 proc. \u2013 <\/em>wyja\u015bnia Marek W\u0105si\u0144ski. \u2013 Trzeci scenariusz, gdyby Stany Zjednoczone na\u0142o\u017cy\u0142y c\u0142a wy\u0142\u0105cznie na Uni\u0119 Europejsk\u0105 w wysoko\u015bci 25 proc. W tym scenariuszu w\u0142a\u015bnie najwi\u0119ksze potencjalne straty polskiej gospodarki wynosi\u0142yby 0,4 proc. PKB.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Najbardziej dotkliwy okaza\u0142 si\u0119 scenariusz ostrej wojny handlowej mi\u0119dzy USA a UE, w kt\u00f3rym c\u0142a ze strony administracji Trumpa spotka\u0142yby si\u0119 z odwetem. Skutkowa\u0142oby to spadkiem PKB Polski o 0,43 proc. To skutek zak\u0142\u00f3cenia \u0142a\u0144cuch\u00f3w dostaw w wyniku ogranicze\u0144 w handlu mi\u0119dzynarodowym, co prze\u0142o\u017cy si\u0119 na wy\u017csze koszty produkcji i mniejsz\u0105 dost\u0119pno\u015b\u0107 rynk\u00f3w zbytu oraz pog\u0142\u0119bienie niepewno\u015bci na rynkach. C\u0142a spowoduj\u0105 tak\u017ce ograniczenie inwestycji i eksportu polskich firm uczestnicz\u0105cych w globalnych \u0142a\u0144cuchach dostaw. W pozosta\u0142ych scenariuszach spadki PKB Polski s\u0105 bardziej umiarkowane (od -0,11 proc. do -0,15 proc.), lecz ka\u017cdy z nich wskazuje na istotny negatywny wp\u0142yw wprowadzanych ce\u0142 na polsk\u0105 gospodark\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Najbardziej z perspektywy tych ce\u0142, z kt\u00f3rymi mamy obecnie do czynienia, zagro\u017cony mo\u017ce by\u0107 sektor wydobywczy, ale tak\u017ce odczuje ten wp\u0142yw mi\u0119dzy innymi sektor motoryzacyjny. Chocia\u017c ze wzgl\u0119du na bardziej elastyczne formy dostaw, je\u015bli chodzi o jego eksport, to on ucierpi w mniejszym stopniu <\/em>\u2013 przewiduje kierownik zespo\u0142u gospodarki \u015bwiatowej w Polskim Instytucie Ekonomicznym. \u2013 Skala wsp\u00f3\u0142pracy Unii Europejskiej ze Stanami Zjednoczonymi jest tak du\u017ca, \u017ce straty poniesie ca\u0142a Unia. Na dobr\u0105 spraw\u0119 te\u017c Stany Zjednoczone bardzo mocno same negatywnie odczuj\u0105 c\u0142a, poniewa\u017c pogarszaj\u0105 warunki prowadzenia biznesu, a tak\u017ce pogarszaj\u0105 warunki dla konsument\u00f3w, wi\u0119c nale\u017cy si\u0119 spodziewa\u0107 wzrostu cen w Stanach Zjednoczonych.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Trump zosta\u0142 zaprzysi\u0119\u017cony jako 47. prezydent USA 20 stycznia i ju\u017c 4 lutego na\u0142o\u017cy\u0142 dodatkowe 10-proc. c\u0142o na import towar\u00f3w z Chin (10 lutego wesz\u0142y w \u017cycie dzia\u0142ania odwetowe Chin), a miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej do\u0142o\u017cy\u0142 kolejne 10-proc. taryfy. Wtedy tak\u017ce zacz\u0119\u0142y obowi\u0105zywa\u0107 25-proc. c\u0142a na towary z Kanady i Meksyku, ale dwa dni p\u00f3\u017aniej ameryka\u0144ska administracja wykluczy\u0142a jednak towary spe\u0142niaj\u0105ce wymogi USMCA, czyli umowy o wolnym handlu mi\u0119dzy USA, Kanad\u0105 i Meksykiem. Z kolei 12 marca wesz\u0142y w \u017cycie 25-proc. c\u0142a na stal i aluminium, a dwa tygodnie p\u00f3\u017aniej og\u0142oszono c\u0142a na sprowadzane z ca\u0142ego \u015bwiata samochody (i prawdopodobnie ich cz\u0119\u015bci).<\/p>\n\n\n\n

2 kwietnia Donald Trump zaprezentowa\u0142 list\u0119 tzw. ce\u0142 wzajemnych czy \u201ece\u0142 odwetowych\u201d (reciprocal tariffs) tak, by odpowiada\u0142y stawkom celnym w imporcie partner\u00f3w. Zasadnicza stawka celna wynios\u0142a 10 proc., jednak niekt\u00f3re kraje, np. azjatyckie, zosta\u0142y obj\u0119te ponadczterokrotnie wy\u017csz\u0105 stawk\u0105. W przypadku Unii Europejskiej wynios\u0142a ona 20 proc., w przypadku Chin \u2013 34 proc.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Teoretycznie cz\u0119\u015b\u0107 produkt\u00f3w na rynku mi\u0119dzynarodowym mo\u017ce by\u0107 ta\u0144sza, ze wzgl\u0119du na to, \u017ce nie mog\u0105 trafi\u0107 na rynek ameryka\u0144ski i b\u0119d\u0105 szuka\u0107 innych rynk\u00f3w zbytu. Jednak c\u0142a dotykaj\u0105 w du\u017cej mierze te\u017c gospodarki chi\u0144skiej, z tej perspektywy jej nadprodukcja mo\u017ce by\u0107 te\u017c ryzykowna dla europejskiej gospodarki. Nale\u017cy wi\u0119c rozwa\u017cy\u0107, na ile Unia Europejska b\u0119dzie musia\u0142a chroni\u0107 sw\u00f3j rynek przed potencjalnym zalewem ta\u0144szych produkt\u00f3w na rynku mi\u0119dzynarodowym, na przyk\u0142ad je\u015bli chodzi o stal czy aluminium<\/em> \u2013 wskazuje Marek W\u0105si\u0144ski. \u2013 Z perspektywy wewn\u0119trznej w Unii Europejskiej, w przypadku cz\u0119\u015bci produkt\u00f3w, zw\u0142aszcza mniej przetworzonych, kt\u00f3re mia\u0142yby trafia\u0107 do Stan\u00f3w Zjednoczonych, mo\u017cemy si\u0119 spodziewa\u0107 spadku ich cen, poniewa\u017c b\u0119dzie pr\u00f3ba znalezienia popytu na te produkty w wi\u0119kszym stopniu na innych rynkach, m.in. na rynku wewn\u0119trznym Unii Europejskiej, ale z perspektywy zagregowanej wojna celna pomi\u0119dzy sojusznikami nie b\u0119dzie korzystna dla nikogo.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Chiny ju\u017c og\u0142osi\u0142y dodatkowe 34-proc. c\u0142a na import z USA, kt\u00f3re wejd\u0105 w \u017cycie 10 kwietnia. W pi\u0105tek rynki akcji zar\u00f3wno w USA, jak i w Europie czy Azji zanotowa\u0142y wyra\u017ane spadki. Teraz inwestorzy czekaj\u0105 na odpowied\u017a UE.<\/p>\n\n\n\n