{"id":14060,"date":"2025-03-21T18:03:28","date_gmt":"2025-03-21T17:03:28","guid":{"rendered":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14060"},"modified":"2025-03-21T18:59:46","modified_gmt":"2025-03-21T17:59:46","slug":"swoj-do-swego-po-swoj-kiedsolidarnos","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14060","title":{"rendered":"Artur Szczepek: \u201eSw\u00f3j do swego po swoje\u201d \u2013 kiedy solidarno\u015b\u0107 znaczy\u0142a wi\u0119cej ni\u017c has\u0142o"},"content":{"rendered":"\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>1. Wprowadzenie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>W odrodzonej po ponad wieku zabor\u00f3w Polsce nie brakowa\u0142o wielkich wyzwa\u0144. Budowano pa\u0144stwo od zera \u2013 nie tylko w sensie administracyjnym czy politycznym, ale te\u017c gospodarczym. Trzy r\u00f3\u017cne systemy prawne, waluty, infrastruktura, a do tego ogromna bieda i brak kapita\u0142u. W takich warunkach polscy przedsi\u0119biorcy \u2013 drobni kupcy, rzemie\u015blnicy, w\u0142a\u015bciciele sklepik\u00f3w i warsztat\u00f3w \u2013 musieli konkurowa\u0107 z dobrze zorganizowanym, silnym kapita\u0142em zagranicznym. W praktyce oznacza\u0142o to, \u017ce w wielu miastach i miasteczkach Polak mia\u0142 problem, by utrzyma\u0107 si\u0119 ze swojego biznesu.<\/p>\n\n\n\n<p>W\u0142a\u015bnie w tej rzeczywisto\u015bci pojawi\u0142a si\u0119 oddolna akcja spo\u0142eczna pod has\u0142em \u201eSw\u00f3j do swego po swoje\u201d. Jej g\u0142\u00f3wny cel by\u0142 prosty: zach\u0119ci\u0107 Polak\u00f3w, by wspierali rodzimy handel i us\u0142ugi. Kupujmy u swoich, korzystajmy z us\u0142ug naszych, inwestujmy w to, co polskie \u2013 nie z nienawi\u015bci, ale z rozs\u0105dku i solidarno\u015bci. Has\u0142o to nios\u0142o ze sob\u0105 ide\u0119 samopomocy narodowej: je\u015bli nie chcemy, \u017ceby obcy dyktowali nam warunki, musimy trzyma\u0107 si\u0119 razem i budowa\u0107 w\u0142asne zaplecze gospodarcze.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie by\u0142a to kampania agresywna ani oparta na przemocy. Przeciwnie \u2013 opiera\u0142a si\u0119 na pozytywnym przekazie, apelowa\u0142a do sumienia i patriotyzmu. By\u0142a odpowiedzi\u0105 na realne potrzeby spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re chcia\u0142o by\u0107 nie tylko politycznie wolne, ale i ekonomicznie niezale\u017cne.<\/p>\n\n\n\n<p>Dla sympatyk\u00f3w tej inicjatywy by\u0142o jasne: nie zbudujemy silnej Polski, je\u015bli b\u0119dziemy zale\u017cni od cudzych sklep\u00f3w, bank\u00f3w i fabryk. \u201eSw\u00f3j do swego po swoje\u201d to nie by\u0142 tylko slogan \u2013 to by\u0142 spos\u00f3b my\u015blenia, kt\u00f3ry dawa\u0142 Polakom narz\u0119dzie, by w codziennym \u017cyciu walczy\u0107 o swoje miejsce na rynku.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>2. Sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142o to has\u0142o?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>\u201eSw\u00f3j do swego po swoje\u201d nie wzi\u0119\u0142o si\u0119 znik\u0105d. To has\u0142o, kt\u00f3re wyros\u0142o z konkretnych do\u015bwiadcze\u0144 \u2013 biedy, marginalizacji i bezsilno\u015bci drobnych polskich przedsi\u0119biorc\u00f3w w obliczu zdominowanego przez obcy kapita\u0142 rynku. W mi\u0119dzywojennej Polsce, mimo odzyskanej niepodleg\u0142o\u015bci, struktura gospodarki nadal w du\u017cej mierze nie by\u0142a w r\u0119kach Polak\u00f3w. W miastach dominowa\u0142 handel prowadzony przez mniejszo\u015bci narodowe \u2013 g\u0142\u00f3wnie \u017cydowskie i niemieckie \u2013 kt\u00f3re mia\u0142y lepszy dost\u0119p do kapita\u0142u, zaplecze rodzinne, kontakty handlowe i cz\u0119sto lepiej rozwini\u0119te struktury organizacyjne.<\/p>\n\n\n\n<p>Polscy kupcy i rzemie\u015blnicy, szczeg\u00f3lnie ci z mniejszych o\u015brodk\u00f3w, przegrywali w tej konkurencji. Wielu z nich by\u0142o samotnych w walce o klienta, nie mia\u0142o wsparcia w wi\u0119kszych organizacjach ani szansy na przetrwanie w zderzeniu z dobrze dzia\u0142aj\u0105cymi sieciami handlowymi. W\u0142a\u015bnie z tych \u015brodowisk wyszed\u0142 impuls do stworzenia ruchu opartego na solidarno\u015bci ekonomicznej. Has\u0142o \u201eSw\u00f3j do swego po swoje\u201d zacz\u0119\u0142o kr\u0105\u017cy\u0107 jako wyraz sprzeciwu wobec ekonomicznej zale\u017cno\u015bci i jako apel do narodowej jedno\u015bci w dzia\u0142aniu gospodarczym.<\/p>\n\n\n\n<p>Akcj\u0119 promowa\u0142y \u015brodowiska narodowe, katolickie, chrze\u015bcija\u0144sko-spo\u0142eczne \u2013 gazety, ksi\u0119\u017ca, nauczyciele, lokalni dzia\u0142acze. Ale nie by\u0142a to inicjatywa stricte polityczna. Jej si\u0142\u0105 by\u0142a oddolno\u015b\u0107 i prostota. Ka\u017cdy m\u00f3g\u0142 w niej uczestniczy\u0107: wystarczy\u0142o, \u017ce wybierze polski sklep zamiast zagranicznego, \u017ce zam\u00f3wi us\u0142ug\u0119 u s\u0105siada, zamiast szuka\u0107 jej gdzie indziej. To by\u0142 patriotyzm dnia codziennego \u2013 bez pomnik\u00f3w, za to z paragonem z rodzimego sklepu.<\/p>\n\n\n\n<p>Warto te\u017c zaznaczy\u0107, \u017ce za tym has\u0142em sta\u0142o co\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko sentyment. To by\u0142a pr\u00f3ba budowania gospodarki narodowej bez potrzeby si\u0119gania po ustawowy przymus. Opierano si\u0119 na \u015bwiadomej decyzji konsumenta, kt\u00f3ry zaczyna\u0142 rozumie\u0107, \u017ce ka\u017cdy jego zakup to g\u0142os \u2013 za lub przeciw niezale\u017cno\u015bci ekonomicznej Polski.<\/p>\n\n\n\n<p>Dla wielu uczestnik\u00f3w tej akcji by\u0142a to te\u017c forma cichej, ale konsekwentnej rewolucji: zmieni\u0107 kierunek my\u015blenia spo\u0142ecze\u0144stwa z \u201etaniej i szybciej\u201d na \u201eswojsko i odpowiedzialnie\u201d. I cho\u0107 idea mia\u0142a te\u017c swoich krytyk\u00f3w i ciemniejsze strony, o kt\u00f3rych nie spos\u00f3b milcze\u0107, to jej \u017ar\u00f3d\u0142a by\u0142y g\u0142\u0119boko zakorzenione w pragnieniu budowania czego\u015b w\u0142asnego \u2013 uczciwego, polskiego i wsp\u00f3lnego.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>3. Jak to dzia\u0142a\u0142o w praktyce?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Akcja \u201eSw\u00f3j do swego po swoje\u201d nie by\u0142a pustym has\u0142em. Za tym zawo\u0142aniem sz\u0142a realna praca u podstaw. W ca\u0142ej Polsce zacz\u0119to organizowa\u0107 sieci wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy polskimi kupcami, rzemie\u015blnikami, producentami i konsumentami. Powstawa\u0142y sp\u00f3\u0142dzielnie handlowe, kasy po\u017cyczkowe, banki ludowe, a tak\u017ce lokalne sklepy z polskim towarem i polsk\u0105 obs\u0142ug\u0105. Dzia\u0142a\u0142y nie tylko w miastach, ale te\u017c w mniejszych miasteczkach i na wsiach, gdzie potrzeba samowystarczalno\u015bci by\u0142a szczeg\u00f3lnie silna.<\/p>\n\n\n\n<p>Ruch ten mia\u0142 wiele twarzy. W niekt\u00f3rych miejscach zak\u0142adano tzw. \u201edomy towarowe chrze\u015bcija\u0144skie\u201d \u2013 sklepy prowadzone przez polskich katolik\u00f3w, kt\u00f3re jasno komunikowa\u0142y swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107. W innych regionach opierano si\u0119 na sieciach sp\u00f3\u0142dzielczych, takich jak Spo\u0142em, kt\u00f3re stawia\u0142y na nowoczesne formy organizacji i uczciwe warunki dla cz\u0142onk\u00f3w. Wsp\u00f3lnym mianownikiem by\u0142o jedno: wspiera\u0107 swoich, nie da\u0107 si\u0119 wypchn\u0105\u0107 z rynku.<\/p>\n\n\n\n<p>Ogromn\u0105 rol\u0119 odegra\u0142a tu tak\u017ce edukacja spo\u0142eczna. Plakaty, broszury, artyku\u0142y w gazetach, kazania w ko\u015bcio\u0142ach \u2013 wsz\u0119dzie tam powtarzano ten sam przekaz: twoje codzienne wybory maj\u0105 znaczenie. Kupuj\u0105c u polskiego rzemie\u015blnika, pomagasz mu utrzyma\u0107 rodzin\u0119. Korzystaj\u0105c z us\u0142ug \u201eswego\u201d, pomagasz budowa\u0107 siln\u0105 gospodark\u0119 narodow\u0105. To by\u0142 komunikat prosty, ale skuteczny. Ludzie zacz\u0119li dostrzega\u0107, \u017ce ich pieni\u0105dz ma si\u0142\u0119 \u2013 i \u017ce mog\u0105 t\u0119 si\u0142\u0119 wykorzysta\u0107 z po\u017cytkiem dla wsp\u00f3lnoty.<\/p>\n\n\n\n<p>Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce akcja nie opiera\u0142a si\u0119 na zakazach ani przemocy. Owszem, pojawia\u0142y si\u0119 \u015brodowiska radykalne, kt\u00f3re chcia\u0142y i\u015b\u0107 dalej, nawo\u0142uj\u0105c do bojkotu czy ostracyzmu wobec \u201enieswoich\u201d. Jednak g\u0142\u00f3wny nurt ruchu stawia\u0142 na pozytywny przekaz i dobrowolno\u015b\u0107. To mia\u0142o by\u0107 oddolne budowanie solidarno\u015bci ekonomicznej, a nie wojna handlowa.<\/p>\n\n\n\n<p>W praktyce nie by\u0142o to \u0142atwe. Konkurencja by\u0142a silna, ceny w sklepach prowadzonych przez inne grupy cz\u0119sto ni\u017csze, a dost\u0119pno\u015b\u0107 towar\u00f3w \u2013 lepsza. Ale mimo wszystko akcja przynosi\u0142a efekty. Ros\u0142y obroty polskich sklep\u00f3w, zak\u0142adano nowe warsztaty, lokalne spo\u0142eczno\u015bci zaczyna\u0142y dzia\u0142a\u0107 jak dobrze naoliwiony mechanizm. Ludzie widzieli sens w tym, \u017ce ich wybory maj\u0105 realne skutki. I to w\u0142a\u015bnie by\u0142a najwi\u0119ksza si\u0142a tego ruchu.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>4. Efekty akcji<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Akcja \u201eSw\u00f3j do swego po swoje\u201d zacz\u0119\u0142a przynosi\u0107 konkretne rezultaty. W wielu miejscowo\u015bciach polskie sklepy, warsztaty i sp\u00f3\u0142dzielnie zacz\u0119\u0142y si\u0119 rozwija\u0107. Ma\u0142e spo\u0142eczno\u015bci budowa\u0142y w\u0142asne struktury gospodarcze \u2013 sklepy prowadzone przez lokalnych kupc\u00f3w, kasy zapomogowe, sp\u00f3\u0142dzielnie mleczarskie, piekarnie, zak\u0142ady us\u0142ugowe. Obywatelska \u015bwiadomo\u015b\u0107 ekonomiczna ros\u0142a. Polacy zaczynali rozumie\u0107, \u017ce pieni\u0105dz, kt\u00f3ry zostaje \u201ew swoich r\u0119kach\u201d, to nie tylko lepsze warunki dla przedsi\u0119biorc\u00f3w, ale te\u017c wi\u0119cej miejsc pracy i wi\u0119ksza niezale\u017cno\u015b\u0107 ca\u0142ej wsp\u00f3lnoty.<\/p>\n\n\n\n<p>W wymiarze symbolicznym akcja wzmacnia\u0142a te\u017c poczucie godno\u015bci i sprawczo\u015bci. Po latach zabor\u00f3w i bycia \u201eu siebie, ale na cudzych warunkach\u201d, coraz wi\u0119cej os\u00f3b czu\u0142o, \u017ce wreszcie maj\u0105 realny wp\u0142yw na rzeczywisto\u015b\u0107 gospodarcz\u0105. Klient przestawa\u0142 by\u0107 biernym uczestnikiem rynku \u2013 stawa\u0142 si\u0119 \u015bwiadomym uczestnikiem wsp\u00f3lnoty.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie da si\u0119 jednak pomin\u0105\u0107 faktu, \u017ce akcja mia\u0142a tak\u017ce swoj\u0105 kontrowersyjn\u0105 stron\u0119 \u2013 zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie relacji z mniejszo\u015bciami narodowymi, g\u0142\u00f3wnie spo\u0142eczno\u015bci\u0105 \u017cydowsk\u0105. W wielu miejscowo\u015bciach to w\u0142a\u015bnie \u017bydzi prowadzili wi\u0119kszo\u015b\u0107 sklep\u00f3w, zak\u0142ad\u00f3w us\u0142ugowych czy punkt\u00f3w handlu hurtowego. Takie by\u0142y realia \u2013 wynika\u0142o to z tradycji, struktury zawodowej tej spo\u0142eczno\u015bci i historycznego uwarunkowania, nie z \u017cadnego \u201ezaj\u0119cia\u201d rynku si\u0142\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>W zwi\u0105zku z tym, wspieraj\u0105c \u201eswoich\u201d, ruch cz\u0119sto prowadzi\u0142 do ograniczenia obrot\u00f3w w \u017cydowskich sklepach. Nie by\u0142o to jednak w istocie motywowane rasizmem, lecz ch\u0119ci\u0105 odzyskania przez Polak\u00f3w miejsca we w\u0142asnej gospodarce. Ruch nie domaga\u0142 si\u0119 usuni\u0119cia kogokolwiek z rynku, ale raczej \u2013 r\u00f3wnego startu, uczciwej konkurencji i aktywnego wspierania tych, kt\u00f3rzy przez dekady byli w handlu mniej obecni.<\/p>\n\n\n\n<p>Oczywi\u015bcie, zdarza\u0142y si\u0119 przypadki eksces\u00f3w, hase\u0142 radykalnych, pr\u00f3b wykluczania \u2013 zw\u0142aszcza na fali emocji politycznych. Ale nie to by\u0142o istot\u0105 akcji. G\u0142\u00f3wna linia \u201eSw\u00f3j do swego po swoje\u201d opiera\u0142a si\u0119 na pozytywnym przes\u0142aniu: budujmy w\u0142asne, wspierajmy si\u0119 nawzajem, dzia\u0142ajmy razem. Nie przeciwko komu\u015b \u2013 ale dla siebie.<\/p>\n\n\n\n<p>W\u0142a\u015bnie dlatego akcja mia\u0142a tak du\u017cy odd\u017awi\u0119k i tak trwa\u0142y \u015blad. Jej si\u0142\u0105 by\u0142o nie tylko has\u0142o, ale realna zmiana nawyk\u00f3w, kt\u00f3ra prze\u0142o\u017cy\u0142a si\u0119 na rozw\u00f3j polskiej przedsi\u0119biorczo\u015bci \u2013 i na odczuwaln\u0105 popraw\u0119 sytuacji ekonomicznej tysi\u0119cy rodzin.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>5. Dlaczego to mia\u0142o sens?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Akcja \u201eSw\u00f3j do swego po swoje\u201d nie by\u0142a tylko reakcj\u0105 na trudno\u015bci ekonomiczne. By\u0142a \u015bwiadomym wyborem kierunku \u2013 budowania gospodarki opartej na zaufaniu, solidarno\u015bci i odpowiedzialno\u015bci. W czasach, gdy pa\u0144stwo dopiero si\u0119 kszta\u0142towa\u0142o, a rynek by\u0142 zdominowany przez obce interesy, inicjatywa ta dawa\u0142a Polakom realne narz\u0119dzie do odzyskiwania wp\u0142ywu na w\u0142asne \u017cycie. I w\u0142a\u015bnie dlatego mia\u0142a sens.<\/p>\n\n\n\n<p>W centrum tej idei by\u0142 zwyk\u0142y cz\u0142owiek \u2013 klient, rzemie\u015blnik, w\u0142a\u015bciciel sklepu, ch\u0142op, robotnik. To on mia\u0142 zrozumie\u0107, \u017ce jego codzienne decyzje \u2013 gdzie kupi chleb, gdzie odda buty do naprawy, w jakim sklepie wyda pensj\u0119 \u2013 maj\u0105 znaczenie. I nie chodzi\u0142o tu tylko o sentyment. Chodzi\u0142o o konkret: \u017ce ka\u017cda z\u0142ot\u00f3wka wydana u \u201eswojego\u201d wraca do wsp\u00f3lnoty, a wydana gdzie indziej \u2013 odp\u0142ywa.<\/p>\n\n\n\n<p>Dla wielu uczestnik\u00f3w tego ruchu by\u0142 to rodzaj gospodarczego patriotyzmu, ale praktycznego, namacalnego. Nie nosz\u0105cego si\u0119 na sztandarach, tylko zakorzenionego w codziennym \u017cyciu. Nie trzeba by\u0142o manifestowa\u0107 pogl\u0105d\u00f3w \u2013 wystarczy\u0142o \u015bwiadomie robi\u0107 zakupy. To w\u0142a\u015bnie ta prostota czyni\u0142a akcj\u0119 skuteczn\u0105 i zrozumia\u0142\u0105 nawet dla tych, kt\u00f3rzy wcze\u015bniej nie interesowali si\u0119 ani polityk\u0105, ani ekonomi\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Do tego dochodzi\u0142 aspekt psychologiczny. Polacy, kt\u00f3rzy przez wieki byli pozbawieni w\u0142asnego pa\u0144stwa, mogli poczu\u0107, \u017ce co\u015b wreszcie od nich zale\u017cy. \u017be nie musz\u0105 czeka\u0107 na pomoc z g\u00f3ry, \u017ce mog\u0105 dzia\u0142a\u0107 oddolnie \u2013 skutecznie i odpowiedzialnie. To poczucie sprawczo\u015bci by\u0142o bezcenne. Dawa\u0142o si\u0142\u0119, poczucie dumy i \u015bwiadomo\u015b\u0107 wsp\u00f3lnoty interes\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Ruch ten mia\u0142 te\u017c swoj\u0105 g\u0142\u0119bsz\u0105 warstw\u0119 \u2013 ideow\u0105. Pokazywa\u0142, \u017ce ekonomia to nie tylko pieni\u0105dze, ale te\u017c relacje spo\u0142eczne. \u017be zaufanie i solidarno\u015b\u0107 maj\u0105 realn\u0105 warto\u015b\u0107. \u017be kupuj\u0105c u \u201eswego\u201d, nie tylko wspierasz jego rodzin\u0119, ale te\u017c inwestujesz w stabilno\u015b\u0107 swojego otoczenia. To my\u015blenie dzi\u015b wraca w nowoczesnych formach: w ruchach \u201ekupuj lokalnie\u201d, \u201efair trade\u201d czy wspieraniu ma\u0142ych przedsi\u0119biorc\u00f3w. Ale wtedy, w mi\u0119dzywojennej Polsce, by\u0142o czym\u015b nowym \u2013 i rewolucyjnym.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eSw\u00f3j do swego po swoje\u201d mia\u0142o sens, bo wychodzi\u0142o z realnych potrzeb i dawa\u0142o proste, konkretne narz\u0119dzia dzia\u0142ania. Bez wielkich s\u0142\u00f3w, bez przemocy \u2013 po prostu przez codzienne wybory. I w\u0142a\u015bnie w tej codzienno\u015bci tkwi\u0142a jego si\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>6. Co zosta\u0142o z tego dzisiaj?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Cho\u0107 has\u0142o \u201eSw\u00f3j do swego po swoje\u201d pochodzi z mi\u0119dzywojnia, jego sens nie zestarza\u0142 si\u0119 ani troch\u0119. Wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat wygl\u0105da zupe\u0142nie inaczej \u2013 mamy globalne rynki, wielkie korporacje, zakupy przez internet. Ale mimo to idea wspierania lokalnych, swoich, rodzimych \u2013 nadal trafia w punkt. A mo\u017ce w\u0142a\u015bnie dzi\u015b, w dobie anonimowo\u015bci i masowo\u015bci, potrzeba tej idei jest jeszcze wi\u0119ksza?<\/p>\n\n\n\n<p>Duch tej akcji przetrwa\u0142 w wielu formach. Przede wszystkim w sp\u00f3\u0142dzielczo\u015bci, kt\u00f3ra cho\u0107 w czasach PRL-u zosta\u0142a cz\u0119\u015bciowo wypaczona, nadal jest obecna i powoli odzyskuje zaufanie. Przetrwa\u0142 w rodzinnych firmach, ma\u0142ych sklepach, zak\u0142adach rzemie\u015blniczych, kt\u00f3re nie znikn\u0119\u0142y mimo naporu sieci\u00f3wek. Przetrwa\u0142 w lokalnych targowiskach, piekarniach, serowarniach, gdzie jako\u015b\u0107 i relacja z klientem wci\u0105\u017c maj\u0105 znaczenie.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzi\u015b coraz wi\u0119cej ludzi m\u00f3wi: wspieraj lokalne. Kupuj u s\u0105siada, nie u bezdusznej platformy. Wybieraj to, co bliskie \u2013 nie tylko geograficznie, ale i mentalnie. Bo kupuj\u0105c produkt od kogo\u015b, kogo znasz, wspierasz nie tylko jego biznes, ale te\u017c sw\u00f3j \u015bwiat. To powr\u00f3t do relacji, do odpowiedzialno\u015bci za wsp\u00f3lnot\u0119. I cho\u0107 nie m\u00f3wimy ju\u017c \u201eSw\u00f3j do swego po swoje\u201d \u2013 m\u00f3wimy praktycznie to samo, tylko innymi s\u0142owami.<\/p>\n\n\n\n<p>Co wa\u017cne, dzi\u015b \u0142atwiej unika\u0107 b\u0142\u0119d\u00f3w przesz\u0142o\u015bci. \u015awiadomo\u015b\u0107 spo\u0142eczna wzros\u0142a, potrafimy lepiej rozr\u00f3\u017cnia\u0107, gdzie ko\u0144czy si\u0119 solidarno\u015b\u0107, a zaczyna wykluczanie. Mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 \u201ewspieraj swoje\u201d, nie definiuj\u0105c \u201eswego\u201d w kategoriach narodowo\u015bci, wyznania czy pochodzenia, ale przez wsp\u00f3lnot\u0119 warto\u015bci, miejsca, jako\u015bci i uczciwo\u015bci. To dojrza\u0142a wersja tej samej idei.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eSw\u00f3j do swego po swoje\u201d nie musi wraca\u0107 jako has\u0142o historyczne. Mo\u017ce wr\u00f3ci\u0107 jako praktyka \u2013 nowoczesna, etyczna i \u015bwiadoma. Bo cho\u0107 zmieni\u0142y si\u0119 czasy, jedno pozosta\u0142o takie samo: warto mie\u0107 wp\u0142yw. Na to, gdzie trafiaj\u0105 nasze pieni\u0105dze, kogo wspieramy, jak\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142tworzymy. I je\u015bli mo\u017cemy wybiera\u0107 \u2013 wybierajmy m\u0105drze. Tak jak robili to ci, kt\u00f3rzy w II RP wiedzieli, \u017ce gospodarka to nie tylko liczby, ale przede wszystkim ludzie.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>7. Zako\u0144czenie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>\u201eSw\u00f3j do swego po swoje\u201d to nie by\u0142a utopia ani propaganda. To by\u0142 praktyczny, zdroworozs\u0105dkowy pomys\u0142 na przetrwanie i rozw\u00f3j w trudnych warunkach. W czasach, gdy pa\u0144stwo dopiero si\u0119 rodzi\u0142o, a rynek by\u0142 brutalnie konkurencyjny, ta oddolna inicjatywa dawa\u0142a ludziom realne narz\u0119dzie dzia\u0142ania. Bez przemocy, bez pa\u0144stwowych dekret\u00f3w, bez wielkich pieni\u0119dzy \u2013 opiera\u0142a si\u0119 na czym\u015b, co ka\u017cdy mia\u0142 w zasi\u0119gu: decyzji, gdzie i u kogo wyda swoje pieni\u0105dze.<\/p>\n\n\n\n<p>Dla sympatyk\u00f3w tej idei by\u0142 to nie tylko akt ekonomiczny, ale te\u017c akt moralny. G\u0142os za wsp\u00f3lnot\u0105, solidarno\u015bci\u0105, wzajemnym wsparciem. I cho\u0107 \u015bwiat si\u0119 zmieni\u0142, to pytania, kt\u00f3re wtedy stawiano, wci\u0105\u017c s\u0105 aktualne. Czy mamy wp\u0142yw na gospodark\u0119? Tak. Czy nasze codzienne wybory co\u015b znacz\u0105? Tak. Czy warto wspiera\u0107 lokalnych, uczciwych, zaanga\u017cowanych ludzi? Zawsze.<\/p>\n\n\n\n<p>Wsp\u00f3\u0142czesna wersja tej idei nie potrzebuje etykiet narodowych, wyznaniowych czy ideologicznych. Dzi\u015b \u201esw\u00f3j\u201d to kto\u015b, kto tworzy warto\u015b\u0107 tu, gdzie \u017cyjemy. Kto pracuje uczciwie, p\u0142aci podatki, dba o jako\u015b\u0107 i nie chowa si\u0119 za bezosobow\u0105 mark\u0105. To mo\u017ce by\u0107 s\u0105siad z ma\u0142\u0105 piekarni\u0105, rzemie\u015blnik z warsztatem, lokalny producent, kt\u00f3ry nie idzie na skr\u00f3ty. To ci, kt\u00f3rych wybieramy \u015bwiadomie \u2013 nie z obowi\u0105zku, tylko z przekonania.<\/p>\n\n\n\n<p>Dziedzictwo \u201eSw\u00f3j do swego po swoje\u201d pokazuje, \u017ce zmiana zaczyna si\u0119 od podstaw. Od tego, jak \u017cyjemy, gdzie kupujemy, komu ufamy. Nie trzeba czeka\u0107 na lepszy \u015bwiat \u2013 mo\u017cna go codziennie wsp\u00f3\u0142tworzy\u0107, wybieraj\u0105c to, co nasze. Nie z wrogo\u015bci do innych, ale z lojalno\u015bci wobec swoich.<\/p>\n\n\n\n<p>I to w\u0142a\u015bnie jest najcenniejsza lekcja tej przedwojennej akcji: \u017ce wsp\u00f3lnota, kt\u00f3ra potrafi si\u0119 wspiera\u0107, nie jest skazana na przegran\u0105. Przeciwnie \u2013 mo\u017ce przetrwa\u0107 wszystko. Nawet najbardziej niesprzyjaj\u0105ce czasy.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/swojak.org\">Stowarzyszenie Przedsi\u0119biorc\u00f3w i Rolnik\u00f3w SWOJAK <\/a>jest wsp\u00f3\u0142czesnym kontynuatorem idei akcji &#8220;Sw\u00f3j do swego po swoje&#8221;. Organizacja ta promuje ide\u0119 wzajemnej wsp\u00f3\u0142pracy i solidarno\u015bci pomi\u0119dzy przedsi\u0119biorcami oraz rolnikami, d\u0105\u017c\u0105c do wzmacniania lokalnych wsp\u00f3lnot gospodarczych i spo\u0142ecznych. SWOJAK anga\u017cuje si\u0119 w r\u00f3\u017cnorodne inicjatywy, wspieraj\u0105c przedsi\u0119biorc\u00f3w w rozwoju ich dzia\u0142alno\u015bci oraz promuj\u0105c lokalne produkty i us\u0142ugi. Wspiera dzisiaj nie tylko biznes, ale wszelkie inicjatywy, w tym kulturalne i sportowe.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Artur Szczepek<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1. Wprowadzenie W odrodzonej po ponad wieku zabor\u00f3w Polsce nie brakowa\u0142o wielkich wyzwa\u0144. Budowano pa\u0144stwo od zera \u2013 nie tylko w sensie administracyjnym czy politycznym, ale te\u017c gospodarczym. Trzy r\u00f3\u017cne systemy prawne, waluty, infrastruktura, a do tego ogromna bieda i brak kapita\u0142u. W takich warunkach polscy przedsi\u0119biorcy \u2013 drobni kupcy, rzemie\u015blnicy, w\u0142a\u015bciciele sklepik\u00f3w i warsztat\u00f3w [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":14068,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1119,4],"tags":[267,498,197,375],"class_list":["post-14060","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artur-szczepek","category-eseje-polityczne","tag-artur-szczepek","tag-patriotyzm-konsumencki","tag-spir-swojak","tag-swoj-do-swego-po-swoje"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v20.11 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Artur Szczepek: \u201eSw\u00f3j do swego po swoje\u201d \u2013 kiedy solidarno\u015b\u0107 znaczy\u0142a wi\u0119cej ni\u017c has\u0142o - Dziennik Narodowy<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14060\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Artur Szczepek: \u201eSw\u00f3j do swego po swoje\u201d \u2013 kiedy solidarno\u015b\u0107 znaczy\u0142a wi\u0119cej ni\u017c has\u0142o - Dziennik Narodowy\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14060\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Dziennik Narodowy\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/DziennikNarodowy\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-03-21T17:03:28+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-03-21T17:59:46+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/rsz_1rsz_484315295_1028106976033823_4100646991905329187_n-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1018\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"791\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Redakcja\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@Dziennik_N\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@Dziennik_N\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Redakcja\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14060#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14060\"},\"author\":{\"name\":\"Redakcja\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/ff639da77d6cc52c042a97f149e0e3f1\"},\"headline\":\"Artur Szczepek: \u201eSw\u00f3j do swego po swoje\u201d \u2013 kiedy solidarno\u015b\u0107 znaczy\u0142a wi\u0119cej ni\u017c has\u0142o\",\"datePublished\":\"2025-03-21T17:03:28+00:00\",\"dateModified\":\"2025-03-21T17:59:46+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14060\"},\"wordCount\":2671,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization\"},\"keywords\":[\"Artur Szczepek\",\"patriotyzm konsumencki\",\"SPIR Swojak\",\"Sw\u00f3j do swego po swoje\"],\"articleSection\":[\"Artur Szczepek\",\"Eseje polityczne\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14060#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14060\",\"url\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14060\",\"name\":\"Artur Szczepek: \u201eSw\u00f3j do swego po swoje\u201d \u2013 kiedy solidarno\u015b\u0107 znaczy\u0142a wi\u0119cej ni\u017c has\u0142o - Dziennik Narodowy\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-03-21T17:03:28+00:00\",\"dateModified\":\"2025-03-21T17:59:46+00:00\",\"description\":\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14060#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14060\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14060#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Artur Szczepek: \u201eSw\u00f3j do swego po swoje\u201d \u2013 kiedy solidarno\u015b\u0107 znaczy\u0142a wi\u0119cej ni\u017c has\u0142o\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/\",\"name\":\"Dziennik Narodowy\",\"description\":\"Dziennik Narodowy\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization\"},\"alternateName\":\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization\",\"name\":\"Dziennik Narodowy\",\"alternateName\":\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\",\"url\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"http:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/dn_logo-dark-1.png\",\"contentUrl\":\"http:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/dn_logo-dark-1.png\",\"width\":704,\"height\":155,\"caption\":\"Dziennik Narodowy\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/DziennikNarodowy\",\"https:\/\/twitter.com\/Dziennik_N\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/ff639da77d6cc52c042a97f149e0e3f1\",\"name\":\"Redakcja\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/79ff7411ec10862047a34aae93d1672549efe67840169bf3eaef69cb41874242?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/79ff7411ec10862047a34aae93d1672549efe67840169bf3eaef69cb41874242?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Redakcja\"},\"url\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?author=3\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Artur Szczepek: \u201eSw\u00f3j do swego po swoje\u201d \u2013 kiedy solidarno\u015b\u0107 znaczy\u0142a wi\u0119cej ni\u017c has\u0142o - Dziennik Narodowy","description":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14060","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Artur Szczepek: \u201eSw\u00f3j do swego po swoje\u201d \u2013 kiedy solidarno\u015b\u0107 znaczy\u0142a wi\u0119cej ni\u017c has\u0142o - Dziennik Narodowy","og_description":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","og_url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14060","og_site_name":"Dziennik Narodowy","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/DziennikNarodowy","article_published_time":"2025-03-21T17:03:28+00:00","article_modified_time":"2025-03-21T17:59:46+00:00","og_image":[{"width":1018,"height":791,"url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/rsz_1rsz_484315295_1028106976033823_4100646991905329187_n-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Redakcja","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@Dziennik_N","twitter_site":"@Dziennik_N","twitter_misc":{"Napisane przez":"Redakcja","Szacowany czas czytania":"13 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14060#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14060"},"author":{"name":"Redakcja","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/ff639da77d6cc52c042a97f149e0e3f1"},"headline":"Artur Szczepek: \u201eSw\u00f3j do swego po swoje\u201d \u2013 kiedy solidarno\u015b\u0107 znaczy\u0142a wi\u0119cej ni\u017c has\u0142o","datePublished":"2025-03-21T17:03:28+00:00","dateModified":"2025-03-21T17:59:46+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14060"},"wordCount":2671,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization"},"keywords":["Artur Szczepek","patriotyzm konsumencki","SPIR Swojak","Sw\u00f3j do swego po swoje"],"articleSection":["Artur Szczepek","Eseje polityczne"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14060#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14060","url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14060","name":"Artur Szczepek: \u201eSw\u00f3j do swego po swoje\u201d \u2013 kiedy solidarno\u015b\u0107 znaczy\u0142a wi\u0119cej ni\u017c has\u0142o - Dziennik Narodowy","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#website"},"datePublished":"2025-03-21T17:03:28+00:00","dateModified":"2025-03-21T17:59:46+00:00","description":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14060#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14060"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=14060#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Artur Szczepek: \u201eSw\u00f3j do swego po swoje\u201d \u2013 kiedy solidarno\u015b\u0107 znaczy\u0142a wi\u0119cej ni\u017c has\u0142o"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#website","url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/","name":"Dziennik Narodowy","description":"Dziennik Narodowy","publisher":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization"},"alternateName":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization","name":"Dziennik Narodowy","alternateName":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"http:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/dn_logo-dark-1.png","contentUrl":"http:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/dn_logo-dark-1.png","width":704,"height":155,"caption":"Dziennik Narodowy"},"image":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/DziennikNarodowy","https:\/\/twitter.com\/Dziennik_N"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/ff639da77d6cc52c042a97f149e0e3f1","name":"Redakcja","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/79ff7411ec10862047a34aae93d1672549efe67840169bf3eaef69cb41874242?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/79ff7411ec10862047a34aae93d1672549efe67840169bf3eaef69cb41874242?s=96&d=mm&r=g","caption":"Redakcja"},"url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?author=3"}]}},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14060","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14060"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14060\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14069,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14060\/revisions\/14069"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14068"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14060"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14060"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14060"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}<br />
<b>Fatal error</b>:  Uncaught wfWAFStorageFileException: Unable to save temporary file for atomic writing. in /home/klient.dhosting.pl/silnapolska/dzienniknarodowy.pl-xu9p/public_html/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php:34
Stack trace:
#0 /home/klient.dhosting.pl/silnapolska/dzienniknarodowy.pl-xu9p/public_html/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php(658): wfWAFStorageFile::atomicFilePutContents('/home/klient.dh...', '&lt;?php exit('Acc...')
#1 [internal function]: wfWAFStorageFile-&gt;saveConfig('livewaf')
#2 {main}
  thrown in <b>/home/klient.dhosting.pl/silnapolska/dzienniknarodowy.pl-xu9p/public_html/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php</b> on line <b>34</b><br />
