{"id":13705,"date":"2025-03-02T02:28:00","date_gmt":"2025-03-02T01:28:00","guid":{"rendered":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=13705"},"modified":"2025-03-02T04:24:06","modified_gmt":"2025-03-02T03:24:06","slug":"polskie-produkty-rolno-spozywczeczasowe-przewagi-koszte","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=13705","title":{"rendered":"Polskie produkty rolno-spo\u017cywcze za granic\u0105 dro\u017cej\u0105. Eksporterzy trac\u0105 dotychczasowe przewagi kosztowe"},"content":{"rendered":"\n

W ubieg\u0142ym roku eksport produkt\u00f3w rolno-spo\u017cywczych wyni\u00f3s\u0142 53,5 mld euro i by\u0142 o 2,7 proc. wi\u0119kszy ni\u017c rok wcze\u015bniej, podczas gdy import wzr\u00f3s\u0142 o 6,7 proc. \u2013 wynika ze wst\u0119pnych danych GUS. Na wyhamowanie tempa wzrostu eksportu wp\u0142yn\u0119\u0142o umocnienie si\u0119 z\u0142otego wobec euro, co sprawi\u0142o, \u017ce polskie produkty sprzedawane za granic\u0105 podro\u017ca\u0142y. Polscy eksporterzy \u017cywno\u015bci trac\u0105 stopniowo przewagi kosztowo-cenowe, kt\u00f3re nap\u0119dza\u0142y sprzeda\u017c zagraniczn\u0105 przez ostatnie dwie dekady, wi\u0119c szukaj\u0105 innych.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Na zmian\u0119 warto\u015bci sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 zazwyczaj dwa elementy: zmiana wolumenu i zmiana cen. Ten wolumen po raz pierwszy od 2016 roku tak s\u0142abo wypad\u0142, bo w 2024 roku wolumen sprzedanych za granic\u0105 produkt\u00f3w rolno-spo\u017cywczych Polski by\u0142 zaledwie o 1 proc. wy\u017cszy ni\u017c w 2023 roku, widzimy wyra\u017ane wyhamowanie <\/em>\u2013 wyja\u015bnia w rozmowie z agencj\u0105 Newseria dr hab. \u0141ukasz Ambroziak, prof. Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki \u017bywno\u015bciowej \u2013 Pa\u0144stwowego Instytutu Badawczego. \u2013 Rok 2024 by\u0142 rokiem trudnym dla polskich eksporter\u00f3w rolno-spo\u017cywczych. Z\u0142oty umocni\u0142 si\u0119 wobec euro w 2024 roku o ponad 5 proc., co oznacza, \u017ce produkty sprzedawane na rynkach zagranicznych w euro by\u0142y dro\u017csze.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W ubieg\u0142ym roku to rosn\u0105ce ceny zdecydowa\u0142y wi\u0119c o tym, \u017ce warto\u015b\u0107 eksportu produkt\u00f3w rolno-spo\u017cywczych wzros\u0142a. Nie by\u0142 to jednak imponuj\u0105cy wzrost \u2013 dynamika w euro wynios\u0142a 2,7 proc., a warto\u015b\u0107 si\u0119gn\u0119\u0142a 53,5 mld euro. Wst\u0119pne dane GUS wskazuj\u0105, \u017ce warto\u015b\u0107 eksportu wyra\u017cona w z\u0142otych zmala\u0142a o 2,9 proc. w por\u00f3wnaniu do 2023 roku. W tym czasie import tej kategorii produkt\u00f3w wzr\u00f3s\u0142 o 6,7 proc. w uj\u0119ciu rocznym, do 35,6 mld euro.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Dodatnie saldo w handlu rolno-spo\u017cywczym Polski po raz pierwszy od 2016 roku zmala\u0142o o 820 mln euro w por\u00f3wnaniu z rokiem poprzednim i wynios\u0142o blisko 17,9 mld euro <\/em>\u2013 m\u00f3wi prof. \u0141ukasz Ambroziak.<\/p>\n\n\n\n

Jak podkre\u015bla, do zmniejszenia nadwy\u017cki najbardziej przyczyni\u0142a si\u0119 sytuacja w handlu pszenic\u0105, kukurydz\u0105 i rzepakiem oraz p\u00f3\u0142produktami kakaowymi i kaw\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 W ostatnich kilku latach, wskutek pandemii i inwazji rosyjskiej na Ukrain\u0119, dosz\u0142o do wyra\u017anego rozchwiania rynk\u00f3w rolno-spo\u017cywczych i do wzrostu cen surowc\u00f3w rolnych i energetycznych. Mimo \u017ce na rynkach surowcowych mamy teraz do czynienia z pewnego rodzaju stabilizacj\u0105, to jednak koszty ponoszone przez producent\u00f3w w sektorze spo\u017cywczym s\u0105 nadal wy\u017csze, ni\u017c by\u0142y przed pandemi\u0105. To znaczy, \u017ce te przewagi cenowo-kosztowe, kt\u00f3re mieli\u015bmy do tej pory i kt\u00f3re by\u0142y g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em wzrostu polskiego eksportu rolno-spo\u017cywczego, os\u0142abi\u0142y si\u0119 w\u0142a\u015bnie w wyniku wzrostu cen surowc\u00f3w i innych czynnik\u00f3w produkcji, jak chocia\u017cby energia czy wynagrodzenia, oraz w wyniku aprecjacji z\u0142otego wobec euro w 2024 roku \u2013 <\/em>wyja\u015bnia ekspert IERiG\u017b.<\/p>\n\n\n\n

Od momentu wej\u015bcia do Unii Europejskiej Polska zyskiwa\u0142a kolejne zagraniczne rynki dzi\u0119ki ni\u017cszym kosztom produkcji, ni\u017cszym cenom surowc\u00f3w i energii oraz ni\u017cszym wynagrodzeniom w por\u00f3wnaniu do kraj\u00f3w Europy Zachodniej. Ten model coraz bardziej ci\u0105\u017cy na polskim eksporcie i rozwoju bran\u017cy rolno-spo\u017cywczej.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Polscy producenci, eksporterzy \u017cywno\u015bci powinni <\/em>si\u0119 <\/em>skupi\u0107 na rozwijaniu takich przewag pozacenowych, kt\u00f3re pozwol\u0105 im <\/em>si\u0119 <\/em>wyr\u00f3\u017cnia\u0107 na tle innych producent\u00f3w na rynku unijnym. Chodzi tutaj przede wszystkim o wzrost znaczenia strategii konkurowania jako\u015bci\u0105 produkt\u00f3w, czyli wzrost znaczenia \u017cywno\u015bci wysoko przetworzonej czy \u017cywno\u015bci funkcjonalnej. S\u0105 to obszary, w ramach kt\u00f3rych polscy producenci powinni poszukiwa\u0107 przewag konkurencyjnych, aby m\u00f3c konkurowa\u0107 inaczej ni\u017c cen\u0105 sprzedawanych wyrob\u00f3w na rynkach zagranicznych<\/em> \u2013 ocenia prof. \u0141ukasz Ambroziak.<\/p>\n\n\n\n

Mimo ubieg\u0142orocznego spowolnienia kategoria produkt\u00f3w rolno-spo\u017cywczych wci\u0105\u017c odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w polskiej sprzeda\u017cy zagranicznej w og\u00f3le. Jej udzia\u0142 wzr\u00f3s\u0142 z 14,8 proc. w 2023 roku do 15,3 proc. w ubieg\u0142ym roku. Przyczyni\u0142 si\u0119 do tego wynik eksportu pozosta\u0142ych produkt\u00f3w, innych ni\u017c produkty rolno-spo\u017cywcze, kt\u00f3ry w ubieg\u0142ym roku by\u0142 ni\u017cszy o 1,4 proc. w uj\u0119ciu rocznym (wyra\u017cony w euro).<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Udzia\u0142 15,3 proc. to rekordowy poziom, jaki notowali\u015bmy w ostatnich latach, i prawdopodobnie b\u0119dzie si\u0119 on utrzymywa\u0142 b\u0105d\u017a nawet mo\u017ce w najbli\u017cszych latach nieco wzrosn\u0105\u0107 \u2013<\/em> prognozuje ekspert IERiG\u017b. \u2013 Wa\u017cne jest te\u017c, \u017ce nadwy\u017cka w handlu rolno-spo\u017cywczym, kt\u00f3r\u0105 posiada Polska, w coraz wi\u0119kszym stopniu przyczynia si\u0119 do poprawy og\u00f3lnego salda w handlu zagranicznym towarami. W 2024 roku uda\u0142o si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 nadwy\u017ck\u0119 w handlu towarami w wysoko\u015bci 700 mln euro.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Jak wynika z opracowania KOWR, w strukturze towarowej polskiego eksportu produkt\u00f3w rolno-spo\u017cywczych w 2024 roku dominowa\u0142o mi\u0119so, przetwory mi\u0119sne i \u017cywiec (10,8 mld euro, 20 proc. udzia\u0142u w warto\u015bci). Kolejne pozycje zajmowa\u0142y: ziarno zb\u00f3\u017c i przetwory (6,5 mld euro, 12 proc.), tyto\u0144 i wyroby tytoniowe (5,6 mld euro, 10 proc.), cukier i wyroby cukiernicze (4,5 mld euro, 8 proc.), produkty mleczne (3,5 mld euro, 7 proc.), ryby i przetwory (3,1 mld euro, 6 proc.) oraz warzywa i przetwory (2,7 mld euro, 5 proc.).<\/p>\n\n\n\n

Udzia\u0142 unijnego rynku w polskim eksporcie rolno-spo\u017cywczym wyni\u00f3s\u0142 74 proc. Do kraj\u00f3w UE trafiaj\u015b g\u0142\u00f3wnie: tyto\u0144 i wyroby tytoniowe, mi\u0119so drobiowe, ryby i przetwory, produkty mleczne. Najwi\u0119kszym odbiorc\u0105 s\u0105 Niemcy, Francja, Niderlandy, W\u0142ochy i Czechy. Poza UE z Polski eksportowano przede wszystkim mi\u0119so i przetwory, produkty mleczne, czekolad\u0119 i wyroby czekoladowe, pieczywo i wyroby piekarnicze. W\u015br\u00f3d odbiorc\u00f3w przoduje Wielka Brytania, a nast\u0119pne s\u0105 Ukraina i Stany Zjednoczone.<\/p>\n\n\n\n