{"id":13392,"date":"2025-02-12T04:20:00","date_gmt":"2025-02-12T03:20:00","guid":{"rendered":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=13392"},"modified":"2025-02-12T08:23:09","modified_gmt":"2025-02-12T07:23:09","slug":"mlodzi-naukowcy-przez-niskie-place-od","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=13392","title":{"rendered":"M\u0142odzi naukowcy przez niskie p\u0142ace odchodz\u0105 z uczelni. To du\u017ce zagro\u017cenie dla rozwoju polskiej gospodarki i technologii"},"content":{"rendered":"\n

O\u015brodki naukowo-badawcze w Polsce cierpi\u0105 na niedob\u00f3r kadry. Wynika to przede wszystkim z niedofinansowania bran\u017cy, kt\u00f3ra w obliczu kryzysu demograficznego musi rywalizowa\u0107 z sektorem przemys\u0142owym o najzdolniejsze umys\u0142y. Cho\u0107 sektor nauki oferuje mo\u017cliwo\u015b\u0107 samorealizacji i rozwijania pasji, dla m\u0142odych ludzi istotne znaczenie ma r\u00f3wnie\u017c aspekt ekonomiczny, a w tym wzgl\u0119dzie \u015bwiat nauki nie mo\u017ce si\u0119 mierzy\u0107 z konkurencj\u0105 ze strony firm i korporacji. Rozgoryczenie m\u0142odych naukowc\u00f3w pog\u0142\u0119bia fakt szybkiego wzrostu p\u0142acy minimalnej, kt\u00f3ra goni ich zarobki.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Stajemy przed takim problemem, \u017ce pensja obs\u0142ugi technicznej, np. personelu sprz\u0105taj\u0105cego, niebezpiecznie zbli\u017ca si\u0119 do pensji asystenta, co powoduje, \u017ce m\u0142odzi ludzie, kt\u00f3rzy nawet maj\u0105 pasj\u0119 naukow\u0105, nie chc\u0105 zosta\u0107 na uczelni. Poniewa\u017c musz\u0105 utrzyma\u0107 za co\u015b rodzin\u0119, id\u0105 do przemys\u0142u. S\u0105 dobrzy, wi\u0119c przemys\u0142 ich z przyjemno\u015bci\u0105 zatrudni, proponuj\u0105c o wiele lepsze pieni\u0105dze \u2013<\/em> m\u00f3wi agencji informacyjnej Newseria prof. dr hab. in\u017c. Krzysztof Mendrok, prorektor ds. kszta\u0142cenia Akademii G\u00f3rniczo-Hutniczej w Krakowie. \u2013 Jeste\u015bmy krajem, kt\u00f3ry szoruje po dnie, je\u017celi chodzi o Europ\u0119 w kontek\u015bcie procenta PKB przekazywanego na nauk\u0119 i badania. To powoduje, \u017ce tracimy bezpowrotnie kadr\u0119, kt\u00f3ra mog\u0142aby kszta\u0142ci\u0107 student\u00f3w i prowadzi\u0107 warto\u015bciowe badania naukowe. Pracownicy naukowi w pewnym wieku osi\u0105gn\u0105 emerytur\u0119 i nie b\u0119dziemy mieli kim ich zast\u0105pi\u0107, nie b\u0119dzie os\u00f3b do prowadzenia zaj\u0119\u0107, do prowadzenia bada\u0144, b\u0119dziemy znowu musieli to odbudowywa\u0107, maj\u0105c efekt dziury pokoleniowej.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Jak pokazuje Eurostat, Polska w 2023 roku przeznaczy\u0142a na badania i rozw\u00f3j 1,56 proc. swojego PKB. To wprawdzie wi\u0119cej ni\u017c we wcze\u015bniejszych latach (w okresie 2016\u20132017 wydatki wynosi\u0142y ok. 1 proc.), ale zdecydowanie mniej ni\u017c europejscy liderzy. Szwecja, Austria, Belgia, Niemcy czy Finlandia przeznaczaj\u0105 na ten cel przesz\u0142o 3 proc., a \u015brednia dla ca\u0142ej Unii to 2,22 proc.<\/p>\n\n\n\n

Z drugiej strony z raportu \u201ePrognoza ludno\u015bci na lata 2023\u20132060\u201d opublikowanego przez G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny pod koniec 2024 roku wynika, \u017ce w nadchodz\u0105cych latach w Polsce przewidywany jest du\u017cy spadek liczby os\u00f3b w wieku produkcyjnym. W skrajnych scenariuszach (niski i wysoki) szacuje si\u0119, \u017ce liczba ta w 2060 roku wyniesie odpowiednio 13,3 i 16,6 mln, co w por\u00f3wnaniu do 22,2 mln w 2022 roku oznacza spadek o 25 proc. w scenariuszu wysokim i o 40 proc. w niskim. O ile piramida wieku ludno\u015bci dzisiaj pokazuje, \u017ce najwi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa ma ok. 40 lat, a na drugim miejscu s\u0105 65-latkowie, o tyle za \u0107wier\u0107 wieku dominowa\u0107 b\u0119d\u0105 75\u201380-latkowie, wyra\u017anie przewa\u017caj\u0105c nad drug\u0105 co do liczebno\u015bci grup\u0105 w wieku 40\u201355 lat.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Problem jest szerszy i wynika z ni\u017cu demograficznego, wsz\u0119dzie brakuje pracownik\u00f3w. Wiemy, \u017ce bezrobocie w tej chwili jest na bardzo niskim poziomie, to jest oczywi\u015bcie spo\u0142ecznie korzystnym zjawiskiem, ale nie jest to korzystne dla pracodawc\u00f3w, mi\u0119dzy innymi dla uczelni, poniewa\u017c ka\u017cdy teraz walczy o cz\u0142owieka na jakimkolwiek stanowisku \u2013<\/em> podkre\u015bla prof. Krzysztof Mendrok. \u2013 My w tej walce przegrywamy, bo nie jeste\u015bmy konkurencyjni. Mamy oczywi\u015bcie inne zalety, pozwalamy realizowa\u0107 si\u0119 naukowo, realizowa\u0107 pasje, mamy niezale\u017cno\u015b\u0107 naukow\u0105 pracownika, pewne nielimitowane, nieokre\u015blane godziny pracy.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Dane zebrane przez firm\u0119 Sedlak & Sedlak od grupy 116 asystent\u00f3w naukowych pokazuj\u0105, \u017ce mediana ich wynagrodze\u0144 wynosi 6010 z\u0142 brutto (ostatnia aktualizacja w styczniu 2025 roku). Mediana p\u0142ac w ca\u0142ej gospodarce narodowej (ostatnie dost\u0119pne dane za sierpie\u0144 2024 roku) wskazuj\u0105 na 6697,52 z\u0142, czyli o niemal 700 z\u0142 wi\u0119cej, podczas gdy \u015brednia p\u0142aca jest bliska 8200 z\u0142. Najni\u017csze wynagrodzenia m\u0142odych naukowc\u00f3w nie si\u0119gaj\u0105 5 tys. z\u0142 i s\u0105 obecnie o zaledwie mniej ni\u017c 300 z\u0142 brutto wy\u017csze od p\u0142acy minimalnej.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Problemem nie jest p\u0142aca minimalna, tylko w og\u00f3le poziom wynagradzania nauczycieli akademickich. My jako pa\u0144stwo powinni\u015bmy wy\u0142o\u017cy\u0107 wi\u0119cej pieni\u0119dzy na sektor nauki i szkolnictwa wy\u017cszego <\/em>\u2013 przekonuje prorektor ds. kszta\u0142cenia z AGH w Krakowie. \u2013 \u017beby nasza gospodarka nie by\u0142a tylko gospodark\u0105 odtw\u00f3rcz\u0105, \u017ceby\u015bmy nie byli montowni\u0105, ale wytw\u00f3rc\u0105 produkt\u00f3w zaawansowanych technologii, to musimy zatrzymywa\u0107 warto\u015bciowych pracownik\u00f3w na uczelniach, \u017ceby pewne badania naukowe by\u0142y prowadzone u nas, a nie za granic\u0105, a je\u017celi u nas, to na rzecz naszych pracodawc\u00f3w, a nie pracodawc\u00f3w zagranicznych.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Odp\u0142yw m\u0142odych wykszta\u0142conych ludzi z uczelni i o\u015brodk\u00f3w badawczych mo\u017ce si\u0119 prze\u0142o\u017cy\u0107 na jako\u015b\u0107 dokona\u0144 polskiej nauki i spadek jej znaczenia zar\u00f3wno wewn\u0105trz polskiej gospodarki, jak i na tle innych kraj\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 W tej chwili musimy sobie zdawa\u0107 spraw\u0119, \u017ce s\u0105 inne priorytety, priorytetem jest bezpiecze\u0144stwo. To wszystko, co zyska\u0142 sektor obronno\u015bci, stracili\u015bmy my \u2013 i trudno z tym dyskutowa\u0107, sytuacja geopolityczna, jak\u0105 mamy w tej chwili, wymusza to w jaki\u015b spos\u00f3b. Natomiast dobrze by by\u0142o, \u017ceby by\u0142a \u015bwiadomo\u015b\u0107 w spo\u0142ecze\u0144stwie, \u017ce bardzo ma\u0142o \u015brodk\u00f3w przekazujemy w tej chwili na nauk\u0119, na rozw\u00f3j, a to jest gwarancja tak\u017ce pewnej niezale\u017cno\u015bci Polski jako kraju <\/em>\u2013 podkre\u015bla prof. Krzysztof Mendrok. \u2013 Nie ma za du\u017co czasu, \u017ceby co\u015b w tym zakresie zrobi\u0107. Musimy podj\u0105\u0107 jakie\u015b dzia\u0142ania ju\u017c, je\u017celi nie bardzo radykalne, to chocia\u017c ma\u0142e kroki, \u017ceby zwi\u0119kszy\u0107 finansowanie nauki na r\u00f3\u017cnych poziomach.<\/em><\/p>\n\n\n\n