{"id":13283,"date":"2025-02-07T07:10:29","date_gmt":"2025-02-07T06:10:29","guid":{"rendered":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=13283"},"modified":"2025-02-07T12:06:14","modified_gmt":"2025-02-07T11:06:14","slug":"miasta-beda-sie-starzaly-wolniej-niz-reszta-kraju-jednak-w-niektorych-do-2050-roku-seniorzy-beda-stanowic-37-proc-populacji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=13283","title":{"rendered":"Miasta b\u0119d\u0105 si\u0119 starza\u0142y wolniej ni\u017c reszta kraju. Jednak w niekt\u00f3rych do 2050 roku seniorzy b\u0119d\u0105 stanowi\u0107 37 proc. populacji"},"content":{"rendered":"\n

Udzia\u0142 os\u00f3b starszych w populacji Polski b\u0119dzie si\u0119 stopniowo zwi\u0119ksza\u0142 i w 2050 roku wyniesie 34 proc. Dla por\u00f3wnania w 12 najwi\u0119kszych miastach b\u0119dzie to 31 proc. \u2013 wynika z raportu Centrum Analiz i Bada\u0144 Unii Metropolii Polskich. To oznacza, \u017ce metropolie \u2013 chocia\u017c nie wszystkie \u2013 b\u0119d\u0105 si\u0119 starze\u0107 nieco wolniej ni\u017c reszta kraju. Z tym procesem wi\u0105\u017ce si\u0119 szereg wyzwa\u0144 dla samorz\u0105d\u00f3w i zada\u0144 zwi\u0105zanych m.in. z przygotowaniem us\u0142ug dla zr\u00f3\u017cnicowanej grupy senior\u00f3w i dostosowania przestrzeni miejskiej.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Z raportu \u201eStarzej\u0105ce si\u0119 miasta\u201d UMP wynika, \u017ce w ca\u0142ym kraju w latach 2002\u20132023 zbiorowo\u015b\u0107 os\u00f3b w wieku poprodukcyjnym zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 z 5,8 do 8,8 mln (o 52 proc.), za\u015b \u0142\u0105cznie w miastach UMP \u2013 z 1,2 do 1,6 mln (o 39 proc.). Wzrost odnotowano w ka\u017cdym z 12 miast nale\u017c\u0105cych do Unii Metropolii Polskich,  przy czym najwi\u0119kszy, bo ponad dwukrotny, w Rzeszowie, a najmniejszy \u2013 w Warszawie (o 27 proc.).<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Starzenie si\u0119 ludno\u015bci, czyli wzrost udzia\u0142u os\u00f3b starszych w populacji, oznacza, \u017ce miasta stan\u0105, czy nawet ju\u017c stoj\u0105, przed wyzwaniem, \u017ceby zapewni\u0107 im opiek\u0119 i wsparcie. Z drugiej strony tym zmianom towarzyszy ubytek liczby ludno\u015bci w wieku produkcyjnym. Tym samym finansowanie, kt\u00f3re miasta otrzymuj\u0105 z podatk\u00f3w, mo\u017ce by\u0107 mniejsze i mog\u0105 si\u0119 pojawi\u0107 problemy z zapewnieniem i dostarczeniem r\u00f3\u017cnych us\u0142ug publicznych r\u00f3\u017cnym grupom ludno\u015bci, nie tylko osobom starszym, ale te\u017c dzieciom i m\u0142odzie\u017cy <\/em>\u2013 m\u00f3wi agencji Newseria dr Anita Abramowska-Kmon, kierowniczka Zak\u0142adu Demografii w Szkole G\u0142\u00f3wnej Handlowej w Warszawie, wsp\u00f3\u0142autorka raportu \u201eStarzej\u0105ce si\u0119 miasta\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Jak wynika z raportu przygotowanego przez Centrum Analiz i Bada\u0144 UMP, do 2050 roku liczba os\u00f3b w wieku emerytalnym w 12 miastach nale\u017c\u0105cych do Unii wzro\u015bnie z 1,6 mln do 2 mln, czyli o 19 proc. Udzia\u0142 tej grupy w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w zwi\u0119kszy si\u0119 do 31 proc., ale przyk\u0142adowo w Bydgoszczy i \u0141odzi seniorzy b\u0119d\u0105 stanowi\u0107 37 proc. populacji.<\/p>\n\n\n\n

Temu zjawisku b\u0119dzie towarzyszy\u0107 tak\u017ce stopniowy wzrost oczekiwanej d\u0142ugo\u015bci \u017cycia, kt\u00f3ry dla obu p\u0142ci wyniesie oko\u0142o czterech lat. To oznacza, \u017ce miasta b\u0119d\u0105 si\u0119 mierzy\u0107 z tzw. podw\u00f3jnym starzeniem si\u0119, czyli jednoczesnym wzrostem liczby os\u00f3b starszych oraz os\u00f3b w wieku s\u0119dziwym (80+). W latach 2002\u20132023 w miastach UMP liczebno\u015b\u0107 tej grupy zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 prawie dwukrotnie \u2013 ze 174 do 346 tys., a do 2050 roku wzro\u015bnie o 35 proc. Do 2050 roku najwi\u0119cej s\u0119dziwych senior\u00f3w przyb\u0119dzie w Rzeszowie, Bia\u0142ymstoku, Szczecinie i Lublinie (odpowiednio o 64 proc., 56 proc., 53 proc. i 44 proc.). Tym samym najstarsi mieszka\u0144cy, maj\u0105cy 80 lat lub wi\u0119cej, b\u0119d\u0105 stanowi\u0107 7 proc. populacji. W Bydgoszczy, \u0141odzi i Katowicach mo\u017ce to by\u0107 ok. 10 proc.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Starzenie si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa dla systemu pomocy spo\u0142ecznej b\u0119dzie du\u017cym wyzwaniem. Trzeba rozwin\u0105\u0107 us\u0142ugi w taki spos\u00f3b, aby nie wyrywa\u0107 senior\u00f3w potrzebuj\u0105cych wsparcia w samodzielnym funkcjonowaniu z miejsca zamieszkania. Nale\u017cy zapewni\u0107 im warunki, aby mogli pozostawa\u0107 w swoim \u015brodowisku \u017cycia. Zaoferowa\u0107 r\u00f3\u017cne formy pomocy blisko lub w miejscu zamieszkania. To jest bardzo wa\u017cne, bo jak pokazuj\u0105 badania, osoby, kt\u00f3re s\u0105 wyrwane ze swojego \u015brodowiska i s\u0105 umieszczane w domach opieki, po prostu kr\u00f3cej \u017cyj\u0105. Oczywi\u015bcie deinstytucjonalizacja us\u0142ug nie jest czym\u015b nowym, ale w kontek\u015bcie przemian demograficznych nabiera kluczowego znaczenia <\/em>\u2013 m\u00f3wi dr Paulina Nowicka-Karpi\u0144ska, zast\u0119pczyni dyrektora Biura Strategii i Analiz w Urz\u0119dzie m.st. Warszawy.<\/p>\n\n\n\n

Wyzwanie dla miast wi\u0105\u017ce si\u0119 nie tylko z mniejszymi wp\u0142ywami z podatk\u00f3w od zmniejszaj\u0105cej si\u0119 grupy os\u00f3b w wieku produkcyjnym, ale tak\u017ce z niedoborem kadr mog\u0105cych \u015bwiadczy\u0107 us\u0142ugi opieku\u0144cze i inne, skierowane do senior\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Migracje mog\u0142yby troch\u0119 uzupe\u0142ni\u0107 te braki, ale raczej uwaga powinna by\u0107 kierowana w stron\u0119 r\u00f3\u017cnych innowacyjnych rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re by wspiera\u0142y opiek\u0119 i wsparcie os\u00f3b starszych, czyli teleopieka, domy dziennego pobytu, \u017ceby rodzin\u0119 odci\u0105\u017cy\u0107 w funkcjach opieku\u0144czych<\/em> \u2013 t\u0142umaczy dr Anita Abramowska-Kmon.<\/p>\n\n\n\n

W\u015br\u00f3d najpowa\u017cniejszych wyzwa\u0144 dla miast autorzy raportu wymieniaj\u0105 zapewnienie opieki zdrowotnej, w tym dost\u0119pu do lekarzy zar\u00f3wno w ramach POZ, jak i w ramach opieki specjalistycznej oraz do bada\u0144 profilaktycznych czy rehabilitacji, us\u0142ug opieku\u0144czych w ramach opieki d\u0142ugoterminowej, opieki wytchnieniowej czy \u015bwiadczonej przez DPS-y. Do wa\u017cnych zada\u0144 nale\u017cy tak\u017ce dostosowanie transportu miejskiego i mieszka\u0144 do potrzeb os\u00f3b starszych.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Miasto powinno zapewni\u0107 samodzielne, niezale\u017cne funkcjonowanie os\u00f3b starszych. Mog\u0105 to by\u0107 us\u0142ugi opieku\u0144cze, us\u0142ugi wspieraj\u0105ce pozostawanie w domu, czyli us\u0142ugi w postaci opieki piel\u0119gnacyjnej, pomocy w przygotowywaniu posi\u0142k\u00f3w, poruszaniu si\u0119, dotarciu do lekarza \u2013<\/em> wymienia kierowniczka Zak\u0142adu Demografii w Szkole G\u0142\u00f3wnej Handlowej w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n

Istotn\u0105 rol\u0105 samorz\u0105d\u00f3w b\u0119dzie wspieranie aktywno\u015bci os\u00f3b w pierwszej fazie okresu senioralnego, czyli 60+. Chodzi m.in. o rozwijanie us\u0142ug wspieraj\u0105cych ich aktywno\u015b\u0107 na rynku pracy \u2013 m\u0142odsi seniorzy mog\u0105 bowiem odgrywa\u0107 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 na lokalnym rynku pracy, kt\u00f3ry b\u0119dzie w coraz wi\u0119kszym stopniu dotykany niedoborami pracownik\u00f3w. To np. organizowanie szkole\u0144 i program\u00f3w podnosz\u0105cych kompetencje pracownik\u00f3w, kt\u00f3rzy ju\u017c osi\u0105gn\u0119li wiek emerytalny, tworzenie zach\u0119t i u\u0142atwie\u0144 dla pracodawc\u00f3w, kt\u00f3re sk\u0142oni\u0105 ich do zatrudniania senior\u00f3w, anga\u017cowanie organizacji seniorskich we wdra\u017canie program\u00f3w aktywizacji zawodowej, a tak\u017ce budowanie pozytywnego wizerunku do\u015bwiadczonych pracownik\u00f3w i podkre\u015blanie ich istotnej roli na rynku pracy. <\/p>\n\n\n\n

R\u00f3wnolegle samorz\u0105dy dostrzegaj\u0105 du\u017cy potencja\u0142 w rozwijaniu oferty rekreacyjnej, edukacyjnej, sportowej i kulturalnej dla m\u0142odszych senior\u00f3w, promuj\u0105cej ich aktywne uczestnictwo w \u017cyciu miasta.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Samotno\u015b\u0107 jest jednym z kluczowych czynnik\u00f3w, kt\u00f3re doskwieraj\u0105 seniorom, szczeg\u00f3lnie tym, kt\u00f3rzy maj\u0105 jakie\u015b trudno\u015bci zdrowotne czy w poruszaniu si\u0119 lub nie maj\u0105 rodziny. Musimy tak projektowa\u0107 nasze miasta, aby us\u0142ugi spo\u0142eczne, czy to aktywno\u015b\u0107 kulturalna, czy sportowa, po pierwsze, by\u0142y dostosowane do potrzeb senior\u00f3w, a po drugie, by\u0142y zlokalizowane blisko miejsca zamieszkania. Z bada\u0144, kt\u00f3re zrealizowali\u015bmy z seniorami, wynika, \u017ce jest du\u017ca potrzeba tego typu aktywno\u015bci. Przyjazne miejsca, gdzie mo\u017cna spotka\u0107 drug\u0105 osob\u0119, z kim\u015b po prostu porozmawia\u0107 lub co\u015b wsp\u00f3lnie porobi\u0107, s\u0105 bardzo wa\u017cne w kontek\u015bcie walki z osamotnieniem, a tym samym i dla kondycji psychofizycznej. Jednocze\u015bnie musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce seniorzy nie s\u0105 grup\u0105 jednorodn\u0105, a z biegiem czasu \u2013 zaliczaniem kolejnych rocznik\u00f3w do tej grupy \u2013 jej profil i potrzeby b\u0119d\u0105 si\u0119 zmienia\u0107 \u2013 <\/em>m\u00f3wi dr Paulina Nowicka-Karpi\u0144ska.<\/p>\n\n\n\n

Przyk\u0142adem inicjatywy realizowanej m.in. przez Warszaw\u0119 s\u0105 domy wielopokoleniowe. Zak\u0142ada ona, \u017ce w jednym budynku lub na jednym osiedlu mieszkaj\u0105 osoby z r\u00f3\u017cnych pokole\u0144 \u2013 m\u0142odzi, doro\u015bli oraz seniorzy. Takie rozwi\u0105zanie ma na celu stworzenie \u015brodowiska sprzyjaj\u0105cego wzajemnemu wsparciu, pomocy s\u0105siedzkiej i integracji mi\u0119dzypokoleniowej.<\/p>\n\n\n\n

Innym zadaniem samorz\u0105d\u00f3w jest odpowiednie projektowanie przestrzeni przyjaznych seniorom. Oznacza to m.in. likwidacj\u0119 barier architektonicznych.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 To chocia\u017cby umiejscowienie \u0142awek, miejsc, gdzie mo\u017cna wytchn\u0105\u0107 chwil\u0119 w drodze z zakupami czy do domu kultury czy biblioteki. \u0141awki z oparciami, aby mo\u017cna by\u0142o si\u0119 pod\u017awign\u0105\u0107, niby banalna kwestia. Kolejna sprawa to dost\u0119p do toalet publicznych. Mo\u017ce nam si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce toalety publiczne nie s\u0105 wa\u017cn\u0105 rzecz\u0105 na co dzie\u0144, ale w przypadku senior\u00f3w bardzo cz\u0119sto ich dost\u0119pno\u015b\u0107 wyznacza granic\u0119 \u2013 wp\u0142ywa na to, jak daleko i na jak d\u0142ugo oddalaj\u0105 si\u0119 od swojego mieszkania<\/em> \u2013 wyja\u015bnia zast\u0119pczyni dyrektora Biura Strategii i Analiz w Urz\u0119dzie m.st. Warszawy.<\/p>\n\n\n\n