{"id":13280,"date":"2025-02-07T07:07:08","date_gmt":"2025-02-07T06:07:08","guid":{"rendered":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=13280"},"modified":"2025-02-07T07:22:53","modified_gmt":"2025-02-07T06:22:53","slug":"sejm-pracuje-nad-podwyu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=13280","title":{"rendered":"Sejm pracuje nad podwy\u017ck\u0105 akcyzy na e-papierosy i urz\u0105dzenia do waporyzacji. Cz\u0119\u015b\u0107 produkt\u00f3w mo\u017ce znikn\u0105\u0107 z rynku"},"content":{"rendered":"\n

Planowane podwy\u017cki akcyzy mog\u0105 doprowadzi\u0107 do wycofania cz\u0119\u015bci produkt\u00f3w z\u00a0rynku, a eksperci zwracaj\u0105 uwag\u0119 na szereg nieprawid\u0142owo\u015bci dotycz\u0105cych projektu i\u00a0sposobu ich procedowania.\u00a0Zdaniem dr. hab. Krzysztofa Ko\u017ami\u0144skiego, kierownika Centrum Oceny Skutk\u00f3w Regulacji, regulacja mo\u017ce narusza\u0107 kluczowe zasady prawne, takie jak zasada proporcjonalno\u015bci i\u00a0r\u00f3wno\u015bci wobec prawa. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013\u00a0Mam w\u0105tpliwo\u015bci, czy taka zmiana podatkowa jest adekwatna w\u00a0stosunku do deklarowanych skutk\u00f3w, kt\u00f3re chce osi\u0105gn\u0105\u0107 projektodawca \u2013<\/em>\u00a0m\u00f3wi ekspert, wskazuj\u0105c te\u017c na kr\u00f3tki okres vacatio legis, kt\u00f3ry mo\u017ce utrudni\u0107 przedsi\u0119biorcom dostosowanie si\u0119 do nowych przepis\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Procedowane zmiany zak\u0142adaj\u0105 drastyczne podwy\u017cki akcyzy na wybrane produkty nikotynowe, m.in. e-papierosy, co uderzy w pewne grupy przedsi\u0119biorc\u00f3w i <\/em>finalnie mo\u017ce spowodowa\u0107, \u017ce spora cz\u0119\u015b\u0107 bran\u017cy po prostu zniknie, poniewa\u017c przestanie by\u0107 to op\u0142acalne. Co wi\u0119cej, te procedowane projekty s\u0105 te\u017c drastyczne o tyle, \u017ce przewiduj\u0105 bardzo szybki czas wprowadzenia ich w \u017cycie, przez co przedsi\u0119biorcy nie b\u0119d\u0105 mieli czasu na to, \u017ceby dostosowa\u0107 si\u0119 do nowego prawa i na przyk\u0142ad przebran\u017cowi\u0107 \u2013<\/em> m\u00f3wi agencji Newseria dr hab. Krzysztof Ko\u017ami\u0144ski, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, radca prawny, kierownik Centrum Oceny Skutk\u00f3w Regulacji.<\/p>\n\n\n\n

21 stycznia br. Rada Ministr\u00f3w przyj\u0119\u0142a projekt nowelizacji ustawy o podatku akcyzowym z 27 wrze\u015bnia 2024 roku oraz zmiany ustawy Kodeks karny skarbowy, oznaczony jako UD 139. W tym tygodniu projekt zosta\u0142 skierowany do komisji sejmowej, gdzie b\u0119dzie podlega\u0142 dalszym pracom legislacyjnym. Zmiany przed\u0142o\u017cone przez Ministerstwo Finans\u00f3w przewiduj\u0105 m.in. wprowadzenie akcyzy na urz\u0105dzenia do waporyzacji i podgrzewacze tytoniu, kt\u00f3re dotychczas nie by\u0142y obj\u0119te tym podatkiem. Planowana stawka akcyzy ma wynie\u015b\u0107 40 z\u0142 za sztuk\u0119 (ok. 50 z\u0142 brutto), co znacznie podwy\u017cszy ceny tych produkt\u00f3w na rynku detalicznym.<\/p>\n\n\n\n

Resort wskazuje, \u017ce celem nowej regulacji jest ograniczenie spo\u017cycia wyrob\u00f3w nikotynowych i ochrona konsument\u00f3w, zw\u0142aszcza m\u0142odszych grup wiekowych. Projekt UD 139 jest jednak przedmiotem krytyki ze strony ekspert\u00f3w, kt\u00f3rzy wskazuj\u0105, \u017ce nowe przepisy mog\u0105 mie\u0107 daleko id\u0105ce, negatywne skutki dla rynku. Zdaniem dr. hab. Krzysztofa Ko\u017ami\u0144skiego regulacja narusza te\u017c kluczowe zasady prawne, takie jak zasada proporcjonalno\u015bci i r\u00f3wno\u015bci, poniewa\u017c wprowadza m.in. wyra\u017ane r\u00f3\u017cnice w opodatkowaniu tradycyjnych papieros\u00f3w oraz e-papieros\u00f3w i wyrob\u00f3w nowatorskich. To za\u015b prowadzi do nier\u00f3wnego traktowania producent\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 To rozwi\u0105zanie podatkowe uderzy w pewne produkty. Natomiast inne, kt\u00f3re mog\u0142yby by\u0107 ich substytutami, nie zostan\u0105 obj\u0119te takimi obostrzeniami. Dlatego istnieje bardzo wysokie prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce te proponowane rozwi\u0105zania naruszaj\u0105 zasad\u0119 r\u00f3wno\u015bci wobec prawa, kt\u00f3ra wynika zar\u00f3wno z Konstytucji, jak i traktat\u00f3w unijnych oraz orzecznictwa Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci Unii Europejskiej <\/em>\u2013 m\u00f3wi kierownik Centrum Oceny Skutk\u00f3w Regulacji.<\/p>\n\n\n\n

Jak podkre\u015bla, dotychczasowe orzecznictwo TSUE jasno wskazuje, \u017ce produkty podobne \u2013 np. piwo i wino \u2013 powinny by\u0107 traktowane w spos\u00f3b zbli\u017cony. Tymczasem w przypadku rozwi\u0105za\u0144 projektowanych dla rynku tytoniowego wida\u0107 ra\u017c\u0105ce r\u00f3\u017cnice.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Do tej pory w orzecznictwie Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci rozumiano produkty podobne jako pewne zamienniki, substytuty, np. piwo w stosunku do wina albo wino w stosunku do mocniejszych napoj\u00f3w alkoholowych. Tutaj mamy do czynienia z podobn\u0105 sytuacj\u0105, czyli m.in. z e-papierosami, dla kt\u00f3rych zamiennikiem jest papieros tradycyjny. I problem polega na tym, \u017ce ustawodawca <\/em>\u2013 prawdopodobnie wbrew unijnym przepisom <\/em>\u2013 pr\u00f3buje uderzy\u0107 fiskalnie i podnie\u015b\u0107 akcyz\u0119 na jedne produkty, ale na te zamienniki ju\u017c nie<\/em> \u2013 zwraca uwag\u0119 dr hab. Krzysztof Ko\u017ami\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n

Projektowane rozwi\u0105zania dodatkowo mog\u0105 te\u017c narusza\u0107 zasad\u0119 proporcjonalno\u015bci, kt\u00f3ra wymaga, aby wprowadzane \u015brodki prawne by\u0142y adekwatne do zamierzonych cel\u00f3w. W tym przypadku \u2013 cho\u0107 celem nowej regulacji jest zmniejszenie spo\u017cycia wyrob\u00f3w nikotynowych \u2013 eksperci obawiaj\u0105 si\u0119, \u017ce zmiany mog\u0105 przynie\u015b\u0107 wr\u0119cz odwrotny skutek, prowadz\u0105c do przenoszenia si\u0119 konsument\u00f3w na inne produkty, potencjalnie bardziej szkodliwe.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Projektodawca bardzo silnie akcentuje tu element prozdrowotny, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce nowe rozwi\u0105zania maj\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 temu, aby si\u0119 m\u0142odzi ludzie nie uzale\u017cniali, aby\u015bmy jako spo\u0142ecze\u0144stwo nie si\u0119gali po u\u017cywki takie jak e-papierosy i byli zdrowsi. Problem polega na tym, \u017ce arbitralnie wprowadza rozwi\u0105zanie, kt\u00f3re uderza w cz\u0119\u015b\u0107 przedsi\u0119biorc\u00f3w, jednocze\u015bnie nie bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce konsumenci najprawdopodobniej wcale nie przestan\u0105 pali\u0107 <\/em>\u2013 m\u00f3wi dr hab. Krzysztof Ko\u017ami\u0144ski. \u2013 Poza tym te proponowane rozwi\u0105zania naruszaj\u0105 te\u017c szereg innych zasad wynikaj\u0105cych z Konstytucji, traktat\u00f3w unijnych i orzecznictwa TSUE, jak np. ochrona interes\u00f3w w toku. Mamy tu do czynienia z przedsi\u0119biorcami prowadz\u0105cymi legaln\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105, korzystaj\u0105cymi z wolno\u015bci tej dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej. Tymczasem po uchwaleniu tych przepis\u00f3w dojdzie do wyeliminowania ich z rynku.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Obok zgodno\u015bci z zasadami prawa krytyka dotyczy r\u00f3wnie\u017c samego procesu legislacyjnego. W\u0105tpliwo\u015bci budzi m.in. decyzja rz\u0105du o rozdzieleniu pierwotnego projektu regulacji rynku tytoniowego na dwie cz\u0119\u015bci, z kt\u00f3rych tylko jedna ma zosta\u0107 poddana notyfikacji Unii Europejskiej, a druga nie. Zdaniem eksperta to rodzi pytanie o zgodno\u015b\u0107 z unijnymi wymogami prawnymi, poniewa\u017c notyfikowane powinny by\u0107 wszystkie przepisy maj\u0105ce wp\u0142yw na rynek wewn\u0119trzny.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Na pocz\u0105tku procesu legislacyjnego rz\u0105d rozdzieli\u0142 prac\u0119 nad pierwotnie jednym projektem na dwa, stwierdzaj\u0105c, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 tych przepis\u00f3w b\u0119dzie musia\u0142a zosta\u0107 zg\u0142oszona Unii Europejskiej. Teraz narracja przyjmowana przez decydent\u00f3w jest taka, \u017ce ten obowi\u0105zek notyfikacji nie zachodzi <\/em>\u2013 zauwa\u017ca radca prawny.<\/p>\n\n\n\n

Kolejnym problemem jest te\u017c kr\u00f3tki okres vacatio legis, kt\u00f3ry mo\u017ce utrudni\u0107 przedsi\u0119biorcom dostosowanie si\u0119 do nowych przepis\u00f3w. Zgodnie z projektem ustawa ma wej\u015b\u0107 w \u017cycie 1 kwietnia 2025 roku, przy czym w przypadku urz\u0105dze\u0144 do waporyzacji procedura poboru akcyzy ma by\u0107 stosowana od 1 lipca 2025 roku. To oznacza, \u017ce przedsi\u0119biorcy b\u0119d\u0105 mie\u0107 bardzo niewiele czasu na wdro\u017cenie nowych wymog\u00f3w, co mo\u017ce stanowi\u0107 wyzwanie organizacyjne i finansowe, zw\u0142aszcza dla ma\u0142ych i \u015brednich firm, oraz skutkowa\u0107 wyeliminowaniem z rynku cz\u0119\u015bci podmiot\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Podniesienie akcyzy jest tylko pretekstem do tego, \u017ceby cz\u0119\u015b\u0107 produkt\u00f3w znikn\u0119\u0142a z rynku \u2013<\/em> wskazuje dr hab. Krzysztof Ko\u017ami\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n

Jak ocenia, to z kolei mo\u017ce prowadzi\u0107 do destabilizacji tego rynku i zmniejszenia konkurencji. Dlatego te\u017c eksperci wskazuj\u0105 przede wszystkim na potrzeb\u0119 g\u0142\u0119bszej analizy skutk\u00f3w tej regulacji, a tak\u017ce wprowadzenia zmian, kt\u00f3re zagwarantuj\u0105 jej zgodno\u015b\u0107 z zasadami r\u00f3wno\u015bci i proporcjonalno\u015bci. Potrzebny jest r\u00f3wnie\u017c d\u0142u\u017cszy okres dostosowawczy dla przedsi\u0119biorc\u00f3w oraz uwzgl\u0119dnienie opinii bran\u017cy w dalszych pracach legislacyjnych.<\/p>\n\n\n\n