{"id":13221,"date":"2025-02-06T04:41:00","date_gmt":"2025-02-06T03:41:00","guid":{"rendered":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=13221"},"modified":"2025-02-05T09:44:36","modified_gmt":"2025-02-05T08:44:36","slug":"mlodziez-w-polsce-siega-po-alkohol-rzadziej-niz-20-lat-temu-obniza-sie-zwlaszcza-spozycie-piwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=13221","title":{"rendered":"M\u0142odzie\u017c w Polsce si\u0119ga po alkohol rzadziej ni\u017c 20 lat temu. Obni\u017ca si\u0119 zw\u0142aszcza spo\u017cycie piwa"},"content":{"rendered":"\n

Alkohol staje si\u0119 coraz mniej popularny w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy, przede wszystkim w grupie wiekowej 15\u201316 lat, ale pozytywne zmiany widoczne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c w grupie 17- i 18-latk\u00f3w \u2013 wynika z badania ESPAD z 2024 roku przedstawionego niedawno podczas konferencji w Sejmie. Mniej nastolatk\u00f3w ni\u017c 20 lat temu przyznaje si\u0119 do zakupu alkoholu i tych, kt\u00f3rzy oceniaj\u0105, \u017ce jest on \u0142atwy do zdobycia. Wci\u0105\u017c jednak na wysokim poziomie utrzymuje si\u0119 odsetek m\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3ra pije w spos\u00f3b ryzykowny. Ministerstwo Zdrowia zapowiada dzia\u0142ania ograniczaj\u0105ce sprzeda\u017c alkoholu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Badanie ESPAD jest prowadzone w Polsce od 1995 roku, w zwi\u0105zku z tym umo\u017cliwia nam to \u015bledzenie wieloletnich trend\u00f3w w tym zakresie. Badanie przeprowadzone w 2024 roku potwierdza trend spadkowy dotycz\u0105cy rozpowszechnienia konsumpcji napoj\u00f3w alkoholowych w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy w grupach wiekowych 15\u201316- i 17\u201318-latk\u00f3w \u2013<\/em> m\u00f3wi agencji Newseria dr n. med. Bogus\u0142awa Bukowska, wykonuj\u0105ca zadania dyrektora Krajowego Centrum Przeciwdzia\u0142ania Uzale\u017cnieniom. \u2013 Analizuj\u0105c wiele innych wska\u017anik\u00f3w uj\u0119tych w badaniu ESPAD, \u015bledz\u0105c wieloletnie trendy, wiemy, \u017ce nast\u0119puj\u0105 w wielu aspektach tendencje spadkowe, alkohol staje si\u0119 coraz mniej popularny, w szczeg\u00f3lno\u015bci w grupie wiekowej 16\u201317 lat, cho\u0107 pozytywne zmiany tak\u017ce obserwujemy w grupie 17- i 18-latk\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Wyniki badania ESPAD przedstawiono na konferencji \u201eTyto\u0144 i alkohol \u2013 czy one rz\u0105dz\u0105 nami, czy my zarz\u0105dzimy nimi?\u201d, kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 w ubieg\u0142ym tygodniu w Sejmie z inicjatywy klubu Polska 2050. Wskazuj\u0105 one, \u017ce w ci\u0105gu ostatnich 30 dni alkohol pi\u0142o 39 proc. uczni\u00f3w w wieku 15\u201316 lat (odsetek r\u00f3wny dla ch\u0142opc\u00f3w i dziewcz\u0105t). Jeszcze w 2003 roku by\u0142o to 72 proc. ch\u0142opc\u00f3w i 60 proc. dziewcz\u0105t.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Je\u015bli chodzi o starsz\u0105 kohort\u0119, to odnotowujemy znacznie wy\u017cszy wska\u017anik spo\u017cywania, bo do picia alkoholu w ci\u0105gu 30 dni przed badaniem przyznawa\u0142o si\u0119 73 proc. m\u0142odzie\u017cy, a 20 lat temu by\u0142o to 92 proc.<\/em> \u2013 wylicza dr Bogus\u0142awa Bukowska. \u2013 Mo\u017cemy rozpatrywa\u0107 kilka hipotez wyja\u015bniaj\u0105cych to zjawisko pozytywnych trend\u00f3w zwi\u0105zanych z konsumpcj\u0105 napoj\u00f3w alkoholowych przez m\u0142odzie\u017c, czyli zmniejszanie si\u0119 odsetka m\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3ra spo\u017cywa napoje alkoholowe, a tak\u017ce zmniejszanie si\u0119 odsetka m\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3ra si\u0119 upija.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Jak podkre\u015bla, na mniejsze spo\u017cycie alkoholu mo\u017ce mie\u0107 wp\u0142yw wi\u0119ksza \u015bwiadomo\u015b\u0107 konsekwencji, kt\u00f3re si\u0119 z tym wi\u0105\u017c\u0105. 15 proc. m\u0142odszych nastolatk\u00f3w ocenia, \u017ce alkohol zaszkodzi ich zdrowiu, podobny odsetek wskazuje, \u017ce po spo\u017cyciu zrobi co\u015b, czego b\u0119dzie \u017ca\u0142owa\u0107, a 13 proc. obawia si\u0119 kaca. Dla por\u00f3wnania 17 proc. wskazuje, \u017ce b\u0119d\u0105 si\u0119 \u015bwietnie bawi\u0107 czy \u017ce poczuj\u0105 si\u0119 odpr\u0119\u017ceni.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 By\u0107 mo\u017ce alkohol sta\u0142 si\u0119 nieco mniej atrakcyjny dla m\u0142odych ludzi, ni\u017c to by\u0142o kilkana\u015bcie lat temu, nie odgrywa on ju\u017c tak wa\u017cnej roli przy nawi\u0105zywaniu relacji, w trakcie spotka\u0144 towarzyskich, w kontaktach z innymi r\u00f3wie\u015bnikami. Przynajmniej dla jakiej\u015b grupy m\u0142odzie\u017cy nie jest to ju\u017c niezb\u0119dny element, bo teraz bardzo cz\u0119sto kontakty spo\u0142eczne zosta\u0142y przeniesione do social medi\u00f3w \u2013<\/em> ocenia ekspertka Krajowego Centrum Przeciwdzia\u0142ania Uzale\u017cnieniom.<\/p>\n\n\n\n

Najpopularniejszym alkoholem w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy jest piwo, cho\u0107 jego spo\u017cycie systematycznie spada. W ci\u0105gu 30 dni przed badaniem kupi\u0142o je 19 proc. 15\u201316-latk\u00f3w, podczas gdy w 2003 roku \u2013 54 proc. W\u00f3dk\u0119 w ci\u0105gu ostatniego miesi\u0105ca kupi\u0142o 16 proc. m\u0142odzie\u017cy. Tu te\u017c obserwowana jest tendencja spadkowa, ale nie tak silna jak w przypadku piwa \u2013 w 2003 roku do zakupu w\u00f3dki przyznawa\u0142o si\u0119 21 proc. respondent\u00f3w z tej grupy wiekowej. Podobnie jest w przypadku wina \u2013 8 proc. w 2024 roku przy 13 proc. w 2003 roku.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Wyniki badania ESPAD s\u0105 obiecuj\u0105ce, obserwujemy tendencje spadkowe w odniesieniu do rozpowszechnienia u\u017cywania napoj\u00f3w alkoholowych przez m\u0142odzie\u017c m\u0142odsz\u0105 oraz przez 17\u201318-latk\u00f3w. W dalszym jednak ci\u0105gu s\u0105 pewne zachowania zwi\u0105zane z konsumpcj\u0105 napoj\u00f3w alkoholowych, kt\u00f3re musz\u0105 niepokoi\u0107, i do nich nale\u017cy m.in. picie napoj\u00f3w alkoholowych prowadz\u0105ce do upicia si\u0119, utraty pami\u0119ci, co jest zwi\u0105zane z bardzo du\u017cym ryzykiem szk\u00f3d zdrowotnych i spo\u0142ecznych<\/em> \u2013 zauwa\u017ca dr Bogus\u0142awa Bukowska.<\/p>\n\n\n\n

Upicie si\u0119 kiedykolwiek w \u017cyciu deklaruje 32 proc. m\u0142odszych i 59 proc. starszych nastolatk\u00f3w. Spo\u017cycie alkoholu, kt\u00f3re doprowadzi\u0142o do be\u0142kotania, zataczania si\u0119 czy utraty przytomno\u015bci w ci\u0105gu 30 dni, zadeklarowa\u0142o 13 proc. m\u0142odszych i 24 proc. starszych nastolatk\u00f3w. Jednocze\u015bnie 40 proc. 15- i 16-latk\u00f3w nie napotyka ze strony rodzic\u00f3w bezwarunkowego zakazu picia alkoholu.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Najwi\u0119kszym problemem, kt\u00f3ry powoduje nadmierne i ryzykowne u\u017cywanie alkoholu, wej\u015bcie w na\u0142\u00f3g, jest to, \u017ce my ca\u0142y czas w kulturze mamy przyzwolenie na picie alkoholu. Mamy mo\u017cliwo\u015b\u0107 zakupu alkoholu w eleganckich opakowaniach, dajemy alkohol na prezent, w ramach podzi\u0119kowa\u0144, wdzi\u0119czno\u015bci, nie widzimy ostracyzmu spo\u0142ecznego powodowanego tym, \u017ce po wypiciu lampki wina czy puszki piwa wsiadamy za kierownic\u0119. Powinni\u015bmy wykreowa\u0107 jako decydenci, politycy czy Ministerstwo Zdrowia mod\u0119 na zdrowy styl \u017cycia, kt\u00f3ra obejmowa\u0142aby tak\u017ce mod\u0119 na abstynencj\u0119 czy ograniczenie u\u017cywania alkoholu<\/em> \u2013 t\u0142umaczy Wioleta Tomczak, pos\u0142anka na Sejm, wiceprzewodnicz\u0105ca sejmowej Komisji Zdrowia z Klubu Parlamentarnego Polska 2050 \u2013 Trzecia Droga.<\/p>\n\n\n\n

Specjalista zdrowia publicznego Wojciech Stefan Zgliczy\u0144ski w opracowaniu opublikowanym w biuletynie Biura Analiz Sejmowych wskazuje, \u017ce w Polsce dost\u0119pno\u015b\u0107 alkoholu wynika z jego relatywnie niskiej ceny, ale r\u00f3wnie\u017c z rozwini\u0119tej sieci sprzeda\u017cy. W 2022 roku liczba punkt\u00f3w sprzeda\u017cy alkoholu wynosi\u0142a niemal 121 tys., z czego cz\u0119\u015b\u0107 by\u0142a otwarta ca\u0142\u0105 dob\u0119. Na jeden punkt przypada\u0142o 301 os\u00f3b. Dla por\u00f3wnania na jedn\u0105 aptek\u0119 przypada\u0142o 2,9 tys. os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

Badanie ESPAD wskazuje jednak, \u017ce spada odsetek m\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3ra uwa\u017ca napoje alkoholowe za \u201ebardzo \u0142atwe do zdobycia\u201d. W 2024 roku 44 proc. 15\u201316-latk\u00f3w odpowiedzia\u0142o tak w kontek\u015bcie piwa, podczas gdy w 2003 roku by\u0142o 68 proc. takich odpowiedzi. W przypadku wina odsetek odpowiedzi wyni\u00f3s\u0142 35 proc. (spadek z 55 proc.), a w przypadku w\u00f3dki \u2013 36 proc. (spadek z 46 proc. w 2003 roku).<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Gdy m\u00f3wimy o skali zgon\u00f3w i zachorowa\u0144 spowodowanych spo\u017cywaniem alkoholu czy innych koszt\u00f3w spo\u0142ecznych, wymagaj\u0105 one bardzo odwa\u017cnych i szybkich krok\u00f3w, \u017ceby\u015bmy zmienili przepisy na takie, kt\u00f3re ogranicz\u0105 u\u017cywanie alkoholu, dost\u0119p do reklamy i promocji alkoholu, kt\u00f3re spowoduj\u0105, \u017ce po prostu spo\u0142ecze\u0144stwo b\u0119dzie w mniejszym stopniu si\u0119ga\u0107 po alkohol<\/em> \u2013 m\u00f3wi wiceprzewodnicz\u0105ca sejmowej Komisji Zdrowia.<\/p>\n\n\n\n

Ministerstwo Zdrowia rozpocz\u0119\u0142o prace nad zmian\u0105 przepis\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 doprowadzi\u0107 do ograniczenia konsumpcji alkoholu w Polsce. Proponuje m.in. zakaz sprzeda\u017cy alkoholu w godzinach 22\u20136 na stacjach benzynowych, zakaz reklamy alkoholu, wydzielenie stoisk alkoholowych w sklepach, zakaz sprzeda\u017cy alkoholu w formach innych ni\u017c p\u0142ynne czy wprowadzenie obowi\u0105zku produkcji ma\u0142ych opakowa\u0144 wy\u0142\u0105cznie ze szk\u0142a lub metalu.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Na konferencji \u201eTyto\u0144 i alkohol \u2013 czy one rz\u0105dz\u0105 nami, czy my zarz\u0105dzimy nimi?\u201d pojawi\u0142 si\u0119 w\u0105tek dotycz\u0105cy pochylenia si\u0119 nad zakazem smakowych i aromatyzuj\u0105cych dodatk\u00f3w do alkoholi. W\u0142a\u015bnie takie dodatki sprawiaj\u0105, \u017ce dzieci i m\u0142odzie\u017c cz\u0119\u015bciej si\u0119gaj\u0105 po alkohol, \u017ce ten alkohol staje si\u0119 dla nich bardziej atrakcyjny, ale te\u017c \u0142agodzi smak i zapach ostrego zazwyczaj trunku. Mam nadziej\u0119, \u017ce Ministerstwo Zdrowia r\u00f3wnie\u017c si\u0119 nad tym pochyli. By\u0107 mo\u017ce takie rozwi\u0105zanie, kt\u00f3re ju\u017c teraz wprowadzamy w kontek\u015bcie u\u017cywania wyrob\u00f3w tytoniowych, tak\u017ce powinno <\/em>si\u0119 <\/em>znale\u017a\u0107 przy produktach alkoholowych <\/em>\u2013 podkre\u015bla Wioleta Tomczak, organizatorka konferencji.<\/p>\n\n\n\n