{"id":12700,"date":"2024-12-27T14:51:07","date_gmt":"2024-12-27T13:51:07","guid":{"rendered":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12700"},"modified":"2025-01-11T15:02:04","modified_gmt":"2025-01-11T14:02:04","slug":"mariusz-patey-komentarz-do-sytuacji-w-syrii-oraz-o-konsekwencjach-upadku-asada-dla-ukrainy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12700","title":{"rendered":"Mariusz Patey: Komentarz do sytuacji w Syrii oraz o konsekwencjach upadku Asada dla Ukrainy"},"content":{"rendered":"\n

Cieszymy si\u0119, \u017ce Asad \u2013 syryjski rze\u017anik z Damaszku, straci\u0142 w\u0142adz\u0119[1]<\/sup><\/a>, ale mo\u017ce mie\u0107 to tak\u017ce negatywne skutki dla Ukrainy i dla nas. Rosja przestaje rozprasza\u0107 si\u0142y w r\u00f3\u017cnych konfliktach, dlatego musimy przygotowa\u0107 plany obronne i umie\u0107 reagowa\u0107 w por\u0119, uprzedzaj\u0105c dzia\u0142ania Kremla.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Rys 1. Strefa wp\u0142yw\u00f3w w Syrii do grudnia 2024 r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Al Jazzeera<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Rys historyczny<\/h2>\n\n\n\n

Pierwsze protesty zacz\u0119\u0142y si\u0119 26 stycznia 2011 r. w Al-Hasakah na p\u00f3\u0142nocnym wschodzie, po tym gdy m\u0142ody cz\u0142owiek dokona\u0142 samospalenia w prote\u015bcie przeciw znienawidzonym rz\u0105dom. 15 marca urz\u0105dzono powa\u017cne, wielotysi\u0119czne demonstracje w r\u00f3\u017cnych syryjskich miastach. M\u0142odzi ludzie mieli do\u015b\u0107 braku perspektyw, nepotyzmu, korupcji partii Baas. Nadzieja na zmiany o\u017cy\u0142a, gdy zmar\u0142 Hafiz al-Asad i w\u0142adz\u0119 przej\u0105\u0142 jego syn Baszszar al-Asad, lekarz wykszta\u0142cony na Zachodzie.<\/p>\n\n\n\n

Niestety, czas up\u0142ywa\u0142, a system monopartyjny \u2013 stworzony na wz\u00f3r ZSRR, z du\u017cym wp\u0142ywem rozbudowanych s\u0142u\u017cb \u2013 trwa\u0142 niewzruszony. Asad nie chcia\u0142 sta\u0107 si\u0119 syryjskim Gorbaczowem, wola\u0142 kontynuowa\u0107 rz\u0105dy twardej r\u0119ki. Liderzy opozycji znikali, zastraszano rodziny. Relatywnie m\u0142ode, wykszta\u0142cone spo\u0142ecze\u0144stwo nie godzi\u0142o si\u0119 na dalsz\u0105 wegetacj\u0119. Si\u0142owa pr\u00f3ba st\u0142umienia pierwszych protest\u00f3w, strza\u0142y do t\u0142umu, masowe aresztowania nie tylko nie z\u0142ama\u0142y oporu,  ale doprowadzi\u0142y do gwa\u0142towniejszych i jeszcze liczniejszych demonstracji.<\/p>\n\n\n\n

Nasili\u0142y si\u0119 represje ze strony w\u0142adz. Gin\u0119\u0142y setki cywil\u00f3w w ca\u0142ym kraju. Ruchowi oporu odci\u0119to w miastach dost\u0119p do wody oraz elektryczno\u015bci. Opr\u00f3cz dzia\u0142a\u0144 tajnej policji i s\u0142u\u017cb wywiadowczych (np. Idarat al-Muchabarat al-D\u017cawija,jednostki odpowiedzialnej za aresztowania i rozbudowuj\u0105cej siatk\u0119 agenturaln\u0105, kt\u00f3ra stara\u0142a si\u0119 tworzy\u0107 podzia\u0142y i podsyca\u0107 nieufno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d opozycji) si\u0142y bezpiecze\u0144stwa skonfiskowa\u0142y dobra cywilne oraz \u017cywno\u015b\u0107, stosuj\u0105c zasad\u0119 odpowiedzialno\u015bci zbiorowej. Pr\u00f3bowano wspiera\u0107 najbardziej radykalne od\u0142amy opozycji, by os\u0142abi\u0107 sympati\u0119 zagranicznej opinii publicznej i wzbudzi\u0107 nieufno\u015b\u0107 w\u0142asnego spo\u0142ecze\u0144stwa. Z drugiej strony \u017co\u0142nierze z poboru zacz\u0119li do\u0142\u0105cza\u0107 do r\u00f3\u017cnych organizacji walcz\u0105cych zbrojnie z baasistowskim re\u017cimem. Nasilone dzia\u0142ania s\u0142u\u017cb Asada wspieranych przez ich rosyjskie odpowiedniki (FSB i GRU) dawa\u0142y niekiedy efekt. Mordowano lider\u00f3w z du\u017cym autorytetem i zast\u0119powano ich wata\u017ckami o w\u0105tpliwej reputacji. Pojawi\u0142y si\u0119 w mediach informacje o Al-Ka\u2019idzie i ISIS oraz filmiki z egzekucji na chrze\u015bcijanach czy zachodnich dziennikarzach. <\/p>\n\n\n\n

Zach\u00f3d z coraz mniejszym entuzjazmem wspiera\u0142 Syryjczyk\u00f3w walcz\u0105cych z re\u017cimem. Asad wsparty przez Iran i jego bliskowschodnich sojusznik\u00f3w oraz Rosjan zacz\u0105\u0142 przejmowa\u0107 ca\u0142kowit\u0105 kontrol\u0119 nad krajem.<\/p>\n\n\n\n

Rosja wybudowa\u0142a bazy wojskowe na syryjskim wybrze\u017cu Morza \u015ar\u00f3dziemnego, przez co mog\u0142a przy okazji kontrolowa\u0107 terminale prze\u0142adunkowe gazu i ropy. To zacz\u0119\u0142o niepokoi\u0107 Ira\u0144czyk\u00f3w, ale dop\u00f3ki nie mogli oni sprzeda\u0107 Europie ropy i gazu ze wzgl\u0119du na sankcje, nie stanowi\u0142o to wa\u017cnego problemu. Iran i FR celowo chcia\u0142y blokowa\u0107 budow\u0119 infrastruktury przesy\u0142u ropy i gazu z P\u00f3\u0142wyspu Arabskiego, u\u0142atwiaj\u0105cej ich eksport do Europy.<\/p>\n\n\n\n

Przyczyny upadku re\u017cimu Asada<\/h2>\n\n\n\n

Naturalne, \u017ce re\u017cim odpowiedzialny za \u015bmier\u0107 setek tysi\u0119cy Syryjczyk\u00f3w, opieraj\u0105cy si\u0119 na strachu i sile s\u0142u\u017cb, nie m\u00f3g\u0142 zdoby\u0107 sympatii wi\u0119kszo\u015bci obywateli. Tyle \u017ce bez wsparcia z zewn\u0105trz trudno by\u0142o oczekiwa\u0107 jego upadku.<\/p>\n\n\n\n

Zawieszenie broni wynegocjowano 16 wrze\u015bnia 2018 r. na mocy mi\u0119dzynarodowych ustale\u0144, w kt\u00f3rych Turcja zabezpiecza\u0142a interesy konserwatywnej opozycji syryjskiej, Rosja wspiera\u0142a re\u017cim Asada, a USA \u2013 Kurd\u00f3w. Uk\u0142ad \u2013 zdawa\u0142o si\u0119 \u2013 mia\u0142 s\u0142u\u017cy\u0107 konsolidacji w\u0142adzy Asada. Strefa wyj\u0119ta spod jego w\u0142adzy obejmowa\u0142a Chan Szajchun i dochodzi\u0142a do zachodnich przedmie\u015b\u0107 Aleppo. Najwi\u0119kszym o\u015brodkiem miejskim i zarazem nieformaln\u0105 stolic\u0105 opozycyjnego rz\u0105du sta\u0142 si\u0119 Idlib (165 tys. mieszka\u0144c\u00f3w) na p\u00f3\u0142nocy kraju. Asad musia\u0142 zaakceptowa\u0107 to rozwi\u0105zanie, poniewa\u017c nie chcia\u0142 bezpo\u015bredniej konfrontacji z Turcj\u0105, ale uznawa\u0142 je za tymczasowe. Elity partii Baas dobrze zna\u0142y leninowsk\u0105 logik\u0119 etapu. D\u0142ugo utrzymywa\u0142o si\u0119 status quo<\/em>. Wydawa\u0107 si\u0119 jednak mog\u0142o, \u017ce w ko\u0144cu Damaszek przejmie kontrol\u0119 nad pozosta\u0142ym terytorium Syrii.<\/p>\n\n\n\n

Bojownicy opozycji byli coraz bardziej skonfliktowani; atomizacja przeciwnik\u00f3w Asada \u2013 wywo\u0142ywana nie tylko ambicjami lider\u00f3w, lecz tak\u017ce dzia\u0142aniami s\u0142u\u017cb syryjskiej policji politycznej \u2013 zdawa\u0142a si\u0119 post\u0119powa\u0107.W styczniu 2019 r. dosz\u0142o do wewn\u0119trznych walk mi\u0119dzy frakcjami opozycyjnymi.<\/p>\n\n\n\n

Rosja, balansuj\u0105c mi\u0119dzy Saudami, Iranem i Turcj\u0105, przelicytowa\u0142a. Gdy po raz kolejny nie zastosowa\u0142a si\u0119 do ustale\u0144 OPEC+ o solidarnym obni\u017ceniu wolumenu wydobywanej ropy, Rijad nie zareagowa\u0142[2]<\/sup><\/a>. Aktywno\u015b\u0107 rosyjskich firm wydobywczych mog\u0142a jednak niepokoi\u0107 szejk\u00f3w, ale tak\u017ce Iran[3]<\/sup><\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Re\u017cimowi w Teheranie nie przeszkadza ekspansja Kremla na Ukrainie, ale jego aktywno\u015b\u0107 na Bliskim Wschodzie \u2013 ju\u017c troch\u0119 tak. Widoczna te\u017c by\u0142a rywalizacja ira\u0144skich eksporter\u00f3w ropy z Rosjanami na nielicznych rynkach nieuznaj\u0105cych sankcji Zachodu. Nie przypadkiem dosz\u0142o w 2023 r. do normalizacji stosunk\u00f3w mi\u0119dzy Iranem i Arabi\u0105 Saudyjsk\u0105[4]<\/sup><\/a>. Rosja z kolei, koncentruj\u0105c si\u0119 na wojnie z Ukrain\u0105, zacz\u0119\u0142a my\u015ble\u0107 raczej o wycofaniu cz\u0119\u015bci swojego kontyngentu z Syrii. Czuj\u0105cy presj\u0119 Izraela Iran nie by\u0142 w stanie przej\u0105\u0107 ca\u0142o\u015bci odpowiedzialno\u015bci za utrzymanie re\u017cimu Asada.<\/p>\n\n\n\n

Sam Asad bardziej ceni\u0142 wsparcie Kremla ni\u017c Teheranu. Tyle \u017ce pod bokiem syryjskich s\u0142u\u017cb dosz\u0142o do konsolidacji i wsp\u00f3\u0142pracy r\u00f3\u017cnych grup opozycyjnych do tej pory sk\u0142\u00f3conych. Opr\u00f3cz zakulisowych dzia\u0142a\u0144 tureckich s\u0142u\u017cb trzeba uzna\u0107 zdolno\u015bci dyplomatyczne i charyzm\u0119 Ahmada Husajna asz-Szara, przyw\u00f3dcy Hajat Tahrir asz-Szamu[5]<\/sup><\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Upadek Asada i przysz\u0142o\u015b\u0107 Syrii<\/h2>\n\n\n\n

Ma\u0142o kto spodziewa\u0142 si\u0119, \u017ce rozbita syryjska opozycja zdo\u0142a si\u0119 zmobilizowa\u0107 do dzia\u0142a\u0144 ofensywnych. Wywiad Asada, a tak\u017ce rosyjska i ira\u0144ska agentura lekcewa\u017cy\u0142y mo\u017cliwo\u015bci opozycji, snuj\u0105c raczej plany przywr\u00f3cenia zwierzchno\u015bci nad resztkami terytori\u00f3w pozostaj\u0105cymi poza kontrol\u0105 Damaszku. <\/p>\n\n\n\n

Sta\u0142o si\u0119 inaczej. Cho\u0107 Asad mia\u0142 du\u017c\u0105 przewag\u0119 w sprz\u0119cie i ludziach, to okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jego ludzie nie s\u0105 zbyt ch\u0119tni do walki[6]<\/sup><\/a>. Pochodz\u0105cy z poboru \u017co\u0142nierze po prostu przepu\u015bcili grupy powsta\u0144c\u00f3w przez swoje pozycje. Tureckie s\u0142u\u017cby dobrze zlokalizowa\u0142y s\u0142abe punkty re\u017cimu i skutecznie wspar\u0142y oddzia\u0142y powsta\u0144cze skoncentrowane na p\u00f3\u0142nocy Syrii. Skorzysta\u0142y te\u017c na tym formacje kurdyjskie, korzystaj\u0105ce z parasola ameryka\u0144skiego. Na po\u0142udniu wybuch\u0142o powstanie wsparte przez Jordani\u0119.<\/p>\n\n\n\n

W grudniu 2024 r. pad\u0142 w ko\u0144cu jeden z najbardziej zbrodniczych re\u017cim\u00f3w XXI w. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce to nie koniec historii. W Syrii nadal zostali oficerowie baasistowskiej policji politycznej, przeszkoleni przez Rosjan, odpowiedzialni za tortury i morderstwa. Pozosta\u0142o wielu wojskowych, kt\u00f3rzy nie mieli wyrzut\u00f3w sumienia, by na rozkaz bombardowa\u0107, ostrzeliwa\u0107 szpitale, szko\u0142y, przedszkola \u2013 zabijaj\u0105c przy tym w\u0142asnych obywateli, cz\u0119sto kobiety, dzieci i starc\u00f3w. Wreszcie wci\u0105\u017c dzia\u0142aj\u0105 tam aktywi\u015bci partii Baas, wspieraj\u0105cy re\u017cim Asada. Gospodarka nie ruszy z dnia na dzie\u0144. Nastroje spo\u0142eczne tak\u017ce mog\u0105 si\u0119 zmienia\u0107. Nowy rz\u0105d syryjski musi rozwi\u0105za\u0107 problem przero\u015bni\u0119tych resort\u00f3w si\u0142owych, pe\u0142nych zdemoralizowanych pracownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Obalenie Asada nie zako\u0144czy walki o wp\u0142ywy i w\u0142adz\u0119. Istniej\u0105 uzasadnione obawy, \u017ce po okresie oszo\u0142omienia dojdzie do konsolidacji si\u0142 do tej pory wiernych Asadowi, jego by\u0142ych s\u0142u\u017cb, dzia\u0142aczy partii Baas, obawiaj\u0105cych si\u0119 o swoj\u0105 pozycj\u0119 i uzyskiwane do tej pory profity.<\/p>\n\n\n\n

Rosjanie b\u0119d\u0105 umiej\u0119tnie rozgrywa\u0107 animozje w\u015br\u00f3d lider\u00f3w dotychczasowej syryjskiej opozycji, a tak\u017ce gra\u0107 mi\u0119dzy regionalnymi liderami: Turcj\u0105, Arabi\u0105 Saudyjsk\u0105 i Izraelem. Mo\u017cna si\u0119 te\u017c obawia\u0107, \u017ce Turcja, niech\u0119tnie patrz\u0105ca na jakiekolwiek zacz\u0105tki pa\u0144stwa kurdyjskiego, zechce si\u0119 z nim rozprawi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Tyle \u017ce dawni sponsorzy re\u017cimu Asada nie padli, a maj\u0105 si\u0119 dobrze. Iran, cho\u0107 zaj\u0119ty konfliktem z Izraelem, nie zrezygnowa\u0142 ze swoich plan\u00f3w dominacji na Bliskim Wschodzie. Rosja nie odpuszcza polityki ekspansji, ale musi skonsolidowa\u0107 si\u0142y na Ukrainie, je\u015bli chce wygra\u0107 wojn\u0119. Uruchamia te\u017c s\u0142u\u017cby dyplomatyczne, poniewa\u017c pr\u00f3buje uchroni\u0107 swoj\u0105 infrastruktur\u0119 w Syrii[7]<\/sup><\/a>. Upadek Asada komplikuje rosyjskie operacje specjalne w Afryce, ale ich nie zatrzyma. Pozostawienie baz wojskowych w Syrii bez dodatkowego kosztu, jakim by\u0142o aktywne wsparcie re\u017cimu, by\u0142oby dla Rosji nawet wygodne. Nowy rz\u0105d syryjski i Zach\u00f3d \u2013 a tym bardziej Turcja \u2013 nie powinny pozostawi\u0107 Rosjanom \u017cadnej infrastruktury. B\u0119dzie to bowiem czynnik destabilizuj\u0105cy sytuacj\u0119 na Bliskim Wschodzie i w Afryce.<\/p>\n\n\n\n

Rosja i Iran mog\u0105 i b\u0119d\u0105 wykorzystywa\u0107 tysi\u0105ce by\u0142ych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w re\u017cimu Asada. Pytanie, na ile nowemu rz\u0105dowi uda si\u0119 oddali\u0107 to niebezpiecze\u0144stwo, pozostaje otwarte. By\u0107 mo\u017ce do\u015bwiadczenie transformacji ustrojowej w krajach Europy \u015arodkowo-Wschodniej by\u0142oby pomocne.<\/p>\n\n\n\n

Sytuacja w Syrii i jej konsekwencje dla Europy<\/h2>\n\n\n\n

Z punktu widzenia Ukrainy i pa\u0144stw wspieraj\u0105cych \u017ale si\u0119 sta\u0142o, \u017ce Rosjanie zbyt szybko wycofali si\u0119 z Syrii. Oczekiwano raczej, \u017ce Kreml bardziej si\u0119 zaanga\u017cuje i wesprze militarnie rz\u0105d Asada. Taki scenariusz by\u0142by o wiele korzystniejszy dla broni\u0105cej si\u0119 Ukrainy. Rosjanie jednak nie chcieli wik\u0142a\u0107 si\u0119 w kolejne d\u0142ugotrwa\u0142e walki i ryzykowa\u0107 os\u0142abienie swoich zdolno\u015bci wojskowych na priorytetowym dla nich froncie ukrai\u0144skim.<\/p>\n\n\n\n

Docieraj\u0105 informacje, \u017ce ju\u017c teraz wielu rosyjskich specjalist\u00f3w wojskowych, kt\u00f3rzy stacjonowali w Syrii, a tak\u017ce sporo sprz\u0119tu, skieruje si\u0119 do walki przeciwko Ukrainie. Mo\u017ce si\u0119 tak\u017ce zdarzy\u0107, \u017ce du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 resort\u00f3w si\u0142owych wspieraj\u0105cych rz\u0105d Asada zasili rosyjskie formacje zbrojne. Nowym w\u0142adzom syryjskim b\u0119dzie na r\u0119k\u0119, je\u015bli pozb\u0119d\u0105 si\u0119 du\u017cej grupy zdemoralizowanych, ale dobrze wyszkolonych by\u0142ych pracownik\u00f3w resort\u00f3w si\u0142owych. Niestety, nie b\u0119dzie to na r\u0119k\u0119 Europie i Ukrainie. Ukraina dalej dostaje od swoich sojusznik\u00f3w niedostateczn\u0105 pomoc. Brak sprz\u0119tu i amunicji powoduje zwi\u0119kszone straty w ludziach, kt\u00f3rych nie ma kim zast\u0105pi\u0107. Zaczyna brakowa\u0107 \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n\n\n\n

A Rosja? Nie tylko rozp\u0119dza machin\u0119 mobilizacyjn\u0105 i wysy\u0142a na front \u017co\u0142nierzy z Korei P\u00f3\u0142nocnej, lecz tak\u017ce \u015bci\u0105ga przetarte w boju jednostki z Syrii. Mo\u017cna si\u0119 obawia\u0107, \u017ce r\u00f3\u017cnica potencja\u0142\u00f3w demograficznych Ukrainy i Rosji jest zbyt du\u017ca, by mo\u017cna by\u0142o zatrzyma\u0107 Rosj\u0119, tylko opieraj\u0105c si\u0119 na mobilizowanych obywatelach Ukrainy.<\/p>\n\n\n\n

Niestety, nawet wysokie straty w\u015br\u00f3d rosyjskich \u017co\u0142nierzy jak do tej pory nie wywo\u0142uj\u0105 reakcji antywojennych w Rosji. Z kolei Europa mo\u017ce si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce masowo b\u0119d\u0105 przenika\u0107 do niej byli wsp\u00f3\u0142pracownicy re\u017cimu. Osoby takie mog\u0105 \u0142atwo zosta\u0107 wci\u0105gni\u0119te przez s\u0142u\u017cby rosyjskie czy ira\u0144skie do dzia\u0142a\u0144 dywersyjnych na terenie UE. Gdy wznowi\u0105 si\u0119 walki, mo\u017cemy przewidzie\u0107, \u017ce fale uchod\u017ac\u00f3w wojennych zn\u00f3w zaczn\u0105 si\u0119 przemieszcza\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n

Zach\u00f3d b\u0119dzie pr\u00f3bowa\u0142 ustabilizowa\u0107 sytuacj\u0119 jak najmniejszymi kosztami. Nie mo\u017cna lekcewa\u017cy\u0107 wydarze\u0144 w Syrii, bo \u2013 czy tego chcemy, czy nie \u2013 b\u0119d\u0105 ona mia\u0142y tak\u017ce wp\u0142yw na sytuacj\u0119 w Europie. Syria w dalszym ci\u0105gu musi przyci\u0105ga\u0107 uwag\u0119 Zachodu, bo zachodz\u0105ce tam transformacje mog\u0105 by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em najrozmaitszych zagro\u017ce\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Powstrzymanie Rosji na Ukrainie wp\u0142ynie pozytywnie i na sytuacj\u0119 na Bliskim Wschodzie. Rosja b\u0119dzie si\u0119 musia\u0142a znowu skupi\u0107 si\u0119 na swoich wewn\u0119trznych problemach, a nie \u2013 na tworzeniu problem\u00f3w innym.<\/p>\n\n\n\n

Mariusz Patey<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bibliografia<\/h2>\n\n\n\n

1.  CARPENTER, Ted Galen. Tangled web: The Syrian civil war and its implications<\/em>. Mediterranean Quarterly, 2013, 24.1: 1\u201311.<\/p>\n\n\n\n

2.  KE\u0160ELJEVI\u0106, Aleksandar; SPRUK, Rok. Estimating the effects of Syrian civil war<\/em>. Empirical Economics, 2024, 66.2: 671\u2013703.<\/p>\n\n\n\n

3.  OGUNNOWO, Oluwaseyi Emmanuel; CHIDOZIE, Felix. International Law and Humanitarian Intervention in the Syrian Civil War: The Role of the United States<\/em>. Sage Open, 2020, 10.2: 2158244020919533.<\/p>\n\n\n\n

4.  YEGIN, Mehmet. United States Policy in the Eastern Mediterranean<\/em>. Comparative Southeast European Studies, 2022, 70.3: 439\u2013461.<\/p>\n\n\n\n

5.  TATLI, Meram; A\u011eIR, Osman. Bir Hibrit Sava\u015f Y\u00f6ntemi Olarak Ter\u00f6r ve Suriye \u0130\u00e7 Sava\u015f\u0131<\/em>. Akdeniz \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc Dergisi, 2020, 8: 35\u201356.<\/p>\n\n\n\n

6.  GOK, Ali. Por\u00f3wnanie konflikt\u00f3w w Syrii i Libii w zakresie teorii wojny proxy<\/em>. Journal of Security Sciences , 2021, 10.1: 121\u2013150.<\/p>\n\n\n\n

7.  AIMEN, Bouzeghrane Mohamed. US Foreign Policy towards Russia during Trump and Biden Tenures: A Comparative Study<\/em>. 2024.<\/p>\n\n\n\n

8.  MA\u2019OZ, Moshe. Asad\u2019s Autocratic Dynasty in Syria: Civil War and the Role of Regional and Global Powers<\/em>. 2023.<\/p>\n\n\n\n

9.  YEGIN, Mehmet. NATO i Bliski Wsch\u00f3d<\/em>. Blessing, Kjellstr\u00f6m Elgin, K., Ewers-Peters, NM, & Tiderman, R.(red.) NATO , 2021, 2030.<\/p>\n\n\n\n

10.\u00a0\u00a0TULY, Afsana Afsar.\u00a0Dylemat i ideologia Fukuyamy: przypadek kryzysu syryjskiego<\/em>. 2023. Praca magisterska. University of Texas w San Antonio.<\/p>\n\n\n\n

11.\u00a0\u00a0\u00a0ZACH, Darek i in.\u00a0Rola Hizball\u00e1hu przeciwko \u0159e\u0161en\u00ed syrsk\u00e9ho vnitrost\u00e1tn\u00edho konfliktu<\/em>. 2024.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Cieszymy si\u0119, \u017ce Asad \u2013 syryjski rze\u017anik z Damaszku, straci\u0142 w\u0142adz\u0119[1], ale mo\u017ce mie\u0107 to tak\u017ce negatywne skutki dla Ukrainy i dla nas. Rosja przestaje rozprasza\u0107 si\u0142y w r\u00f3\u017cnych konfliktach, dlatego musimy przygotowa\u0107 plany obronne i umie\u0107 reagowa\u0107 w por\u0119, uprzedzaj\u0105c dzia\u0142ania Kremla. Rys 1. Strefa wp\u0142yw\u00f3w w Syrii do grudnia 2024 r. \u0179r\u00f3d\u0142o: Al […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":12701,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[285,287,288,283,286,284],"class_list":["post-12700","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-eseje-polityczne","tag-baszszar-al-asad","tag-damaszek","tag-islamizm","tag-mariusz-patey","tag-rosja","tag-syria"],"yoast_head":"\nMariusz Patey: Komentarz do sytuacji w Syrii oraz o konsekwencjach upadku Asada dla Ukrainy - Dziennik Narodowy<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12700\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mariusz Patey: Komentarz do sytuacji w Syrii oraz o konsekwencjach upadku Asada dla Ukrainy - Dziennik Narodowy\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12700\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Dziennik Narodowy\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/DziennikNarodowy\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-12-27T13:51:07+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-11T14:02:04+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/439887507_841690881330560_6139956917969700014_n-900x600-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"900\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Redakcja\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@Dziennik_N\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@Dziennik_N\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Redakcja\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12700#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12700\"},\"author\":{\"name\":\"Redakcja\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/ff639da77d6cc52c042a97f149e0e3f1\"},\"headline\":\"Mariusz Patey: Komentarz do sytuacji w Syrii oraz o konsekwencjach upadku Asada dla Ukrainy\",\"datePublished\":\"2024-12-27T13:51:07+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-11T14:02:04+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12700\"},\"wordCount\":2186,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization\"},\"keywords\":[\"Baszszar al-Asad\",\"Damaszek\",\"islamizm\",\"Mariusz Patey\",\"Rosja\",\"Syria\"],\"articleSection\":[\"Eseje polityczne\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12700#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12700\",\"url\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12700\",\"name\":\"Mariusz Patey: Komentarz do sytuacji w Syrii oraz o konsekwencjach upadku Asada dla Ukrainy - Dziennik Narodowy\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2024-12-27T13:51:07+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-11T14:02:04+00:00\",\"description\":\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12700#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12700\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12700#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mariusz Patey: Komentarz do sytuacji w Syrii oraz o konsekwencjach upadku Asada dla Ukrainy\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/\",\"name\":\"Dziennik Narodowy\",\"description\":\"Dziennik Narodowy\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization\"},\"alternateName\":\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization\",\"name\":\"Dziennik Narodowy\",\"alternateName\":\"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.\",\"url\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"http:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/dn_logo-dark-1.png\",\"contentUrl\":\"http:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/dn_logo-dark-1.png\",\"width\":704,\"height\":155,\"caption\":\"Dziennik Narodowy\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/DziennikNarodowy\",\"https:\/\/twitter.com\/Dziennik_N\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/ff639da77d6cc52c042a97f149e0e3f1\",\"name\":\"Redakcja\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/79ff7411ec10862047a34aae93d1672549efe67840169bf3eaef69cb41874242?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/79ff7411ec10862047a34aae93d1672549efe67840169bf3eaef69cb41874242?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Redakcja\"},\"url\":\"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?author=3\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mariusz Patey: Komentarz do sytuacji w Syrii oraz o konsekwencjach upadku Asada dla Ukrainy - Dziennik Narodowy","description":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12700","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Mariusz Patey: Komentarz do sytuacji w Syrii oraz o konsekwencjach upadku Asada dla Ukrainy - Dziennik Narodowy","og_description":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","og_url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12700","og_site_name":"Dziennik Narodowy","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/DziennikNarodowy","article_published_time":"2024-12-27T13:51:07+00:00","article_modified_time":"2025-01-11T14:02:04+00:00","og_image":[{"width":900,"height":600,"url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/439887507_841690881330560_6139956917969700014_n-900x600-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Redakcja","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@Dziennik_N","twitter_site":"@Dziennik_N","twitter_misc":{"Napisane przez":"Redakcja","Szacowany czas czytania":"12 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12700#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12700"},"author":{"name":"Redakcja","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/ff639da77d6cc52c042a97f149e0e3f1"},"headline":"Mariusz Patey: Komentarz do sytuacji w Syrii oraz o konsekwencjach upadku Asada dla Ukrainy","datePublished":"2024-12-27T13:51:07+00:00","dateModified":"2025-01-11T14:02:04+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12700"},"wordCount":2186,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization"},"keywords":["Baszszar al-Asad","Damaszek","islamizm","Mariusz Patey","Rosja","Syria"],"articleSection":["Eseje polityczne"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12700#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12700","url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12700","name":"Mariusz Patey: Komentarz do sytuacji w Syrii oraz o konsekwencjach upadku Asada dla Ukrainy - Dziennik Narodowy","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#website"},"datePublished":"2024-12-27T13:51:07+00:00","dateModified":"2025-01-11T14:02:04+00:00","description":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12700#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12700"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12700#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mariusz Patey: Komentarz do sytuacji w Syrii oraz o konsekwencjach upadku Asada dla Ukrainy"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#website","url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/","name":"Dziennik Narodowy","description":"Dziennik Narodowy","publisher":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization"},"alternateName":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#organization","name":"Dziennik Narodowy","alternateName":"Dziennik Narodowy to zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych informacji dla \u015brodowiska narodowego i patriotycznego.","url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"http:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/dn_logo-dark-1.png","contentUrl":"http:\/\/dzienniknarodowy.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/dn_logo-dark-1.png","width":704,"height":155,"caption":"Dziennik Narodowy"},"image":{"@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/DziennikNarodowy","https:\/\/twitter.com\/Dziennik_N"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/ff639da77d6cc52c042a97f149e0e3f1","name":"Redakcja","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/79ff7411ec10862047a34aae93d1672549efe67840169bf3eaef69cb41874242?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/79ff7411ec10862047a34aae93d1672549efe67840169bf3eaef69cb41874242?s=96&d=mm&r=g","caption":"Redakcja"},"url":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?author=3"}]}},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12700","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12700"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12700\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12705,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12700\/revisions\/12705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12701"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12700"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12700"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12700"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}<br /> <b>Fatal error</b>: Uncaught wfWAFStorageFileException: Unable to save temporary file for atomic writing. in /home/klient.dhosting.pl/silnapolska/dzienniknarodowy.pl-xu9p/public_html/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php:34 Stack trace: #0 /home/klient.dhosting.pl/silnapolska/dzienniknarodowy.pl-xu9p/public_html/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php(658): wfWAFStorageFile::atomicFilePutContents('/home/klient.dh...', '<?php exit('Acc...') #1 [internal function]: wfWAFStorageFile->saveConfig('livewaf') #2 {main} thrown in <b>/home/klient.dhosting.pl/silnapolska/dzienniknarodowy.pl-xu9p/public_html/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php</b> on line <b>34</b><br />