{"id":12694,"date":"2025-01-13T10:26:40","date_gmt":"2025-01-13T09:26:40","guid":{"rendered":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12694"},"modified":"2025-01-13T10:26:41","modified_gmt":"2025-01-13T09:26:41","slug":"rosnie-konkurencja-ze-strony-ukrainskich-producentow-zywnosci-na-unijnym-rynku-to-wyzwanie-dla-polskiego-rolnictwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12694","title":{"rendered":"Ro\u015bnie konkurencja ze strony ukrai\u0144skich producent\u00f3w \u017cywno\u015bci na unijnym rynku. To wyzwanie dla polskiego rolnictwa"},"content":{"rendered":"\n

Zawieszenie ce\u0142 przez UE na towary z Ukrainy od czerwca 2022 roku oznacza de facto proces integracji tego kraju z jednolitym rynkiem europejskim, z wyj\u0105tkami dotycz\u0105cymi kilku produkt\u00f3w rolnych. Oznacza to powa\u017cne wyzwania dla polskiego rolnictwa, zw\u0142aszcza \u017ce 73 proc. eksportu naszej \u017cywno\u015bci trafia na rynek unijny. Zdaniem ekspert\u00f3w w odpowiedzi na t\u0119 konkurencj\u0119 polskie rolnictwo musi postawi\u0107 bardziej na jako\u015b\u0107 i innowacje, a nie na nisk\u0105 cen\u0119 produkt\u00f3w.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Cz\u0142onkostwo Ukrainy w Unii Europejskiej nale\u017cy rozpatrywa\u0107 na dw\u00f3ch p\u0142aszczyznach. Jedna z nich to jest to, co zachodzi ju\u017c teraz, a mianowicie towary ukrai\u0144skie maj\u0105 w zasadzie bezc\u0142owy dost\u0119p do rynku unijnego i Ukraina mo\u017ce eksportowa\u0107 produkty rolno-spo\u017cywcze do Unii Europejskiej <\/em>\u2013 m\u00f3wi agencji Newseria dr hab. \u0141ukasz Ambroziak, prof. Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki \u017bywno\u015bciowej \u2013 Pa\u0144stwowego Instytutu Badawczego.<\/p>\n\n\n\n

Po agresji Rosji na Ukrain\u0119 w lutym 2022 roku unijny handel z Ukrain\u0105 zosta\u0142 zliberalizowany \u2013 zniesiono kontyngenty ilo\u015bciowe i VAT na pszenic\u0119, rzepak, s\u0142onecznik i kukurydz\u0119. Parlament Europejski przed\u0142u\u017cy\u0142 bezc\u0142owy handel do 5 czerwca 2025 roku, wprowadzaj\u0105c jednocze\u015bnie automatyczny mechanizm ochronny i kwoty importowe dla szczeg\u00f3lnie wra\u017cliwych produkt\u00f3w rolnych, czyli drobiu, jaj, cukru, owsa, kukurydzy, kaszy i miodu.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Mo\u017cna wi\u0119c powiedzie\u0107, \u017ce obecnie zachodzi proces integracji Ukrainy z jednolitym rynkiem europejskim, natomiast samo cz\u0142onkostwo b\u0119dzie oznacza\u0107 nabycie praw i obowi\u0105zk\u00f3w, jakie wynikaj\u0105 z cz\u0142onkostwa w Unii Europejskie. Chodzi o uczestnictwo chocia\u017cby w r\u00f3\u017cnego rodzaju instrumentach zwi\u0105zanych ze wsp\u00f3ln\u0105 polityk\u0105 roln\u0105, jak dop\u0142aty bezpo\u015brednie czy r\u00f3\u017cnego rodzaju fundusze, wsparcie na rozw\u00f3j obszar\u00f3w wiejskich \u2013<\/em> wskazuje prof. \u0141ukasz Ambroziak.<\/p>\n\n\n\n

Pod koniec lutego 2022 roku Ukraina z\u0142o\u017cy\u0142a wniosek o cz\u0142onkostwo w UE. Akcesja wschodniego s\u0105siada Polski to szansa na wzmocnienie pozycji europejskiego rolnictwa, dla Polski jednak \u2013 co pokaza\u0142o zniesienie ce\u0142 m.in. na ukrai\u0144skie zbo\u017ca po rosyjskiej agresji \u2013 mo\u017ce oznacza\u0107 spore wyzwanie.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Od czerwca 2022 roku, od kiedy Unia przyzna\u0142a Ukrainie jednostronne preferencje celne, zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 konkurencja ze strony ukrai\u0144skich producent\u00f3w na rynku polskim, ale tak\u017ce na rynku unijnym \u2013<\/em> t\u0142umaczy ekspert.<\/p>\n\n\n\n

Z danych KOWR wynika, \u017ce w 2023 roku odnotowano wzrost wp\u0142yw\u00f3w uzyskanych z eksportu produkt\u00f3w rolno-spo\u017cywczych z Polski. Jego warto\u015b\u0107 osi\u0105gn\u0119\u0142a rekordowe 51,8 mld euro. KOWR zauwa\u017ca, \u017ce wzrost warto\u015bci polskiego eksportu rolno-spo\u017cywczego w 2023 roku by\u0142 mniej dynamiczny ni\u017c w roku 2022, z powodu notowanych spadk\u00f3w cen na mi\u0119dzynarodowym rynku \u017cywno\u015bciowym, co prze\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 na ni\u017csze ceny transakcyjne w handlu zagranicznym. Nie bez znaczenia by\u0142a te\u017c liberalizacja handlu z Ukrain\u0105, czego skutkiem by\u0142a wi\u0119ksza poda\u017c na rynku unijnym ukrai\u0144skich produkt\u00f3w rolno-spo\u017cywczych, stanowi\u0105cych konkurencj\u0119 cenow\u0105 dla produkt\u00f3w krajowych. Podobnie jak w latach poprzednich produkty rolno-spo\u017cywcze by\u0142y eksportowane z Polski przede wszystkim na rynek Unii Europejskiej. W 2023 roku dostawy do kraj\u00f3w UE wygenerowa\u0142y 38 mld euro, co oznacza, \u017ce udzia\u0142 unijnego rynku w eksporcie \u017cywno\u015bci z Polski wyni\u00f3s\u0142 73 proc. Licz\u0105c razem ze sprzeda\u017c\u0105 do Wielkiej Brytanii to ponad 80 proc.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Interesy polskich producent\u00f3w zale\u017c\u0105 wi\u0119c od sytuacji na tym rynku. Dlatego te\u017c zwi\u0119kszona konkurencja ze strony ukrai\u0144skich producent\u00f3w na rynku unijnym mo\u017ce by\u0107 szkodliwa dla polskich eksporter\u00f3w, mieli\u015bmy w przesz\u0142o\u015bci takie przyk\u0142ady zwi\u0105zane ze zwi\u0119kszonym importem drobiu z Ukrainy do Unii Europejskiej \u2013<\/em> m\u00f3wi prof. \u0141ukasz Ambroziak.<\/p>\n\n\n\n

Z danych KE wynika, \u017ce eksport z Ukrainy do UE wyni\u00f3s\u0142 w 2023 roku 22,8 mld euro. G\u0142\u00f3wne produkty eksportowe pod wzgl\u0119dem warto\u015bci stanowi\u0142y zbo\u017ca (21,9 proc. ca\u0142kowitego eksportu), t\u0142uszcze i oleje zwierz\u0119ce lub ro\u015blinne (9,2 proc.) czy nasiona oleiste (8,2 proc.). W 2023 roku Ukraina pozostawa\u0142a trzecim co do wielko\u015bci \u017ar\u00f3d\u0142em unijnego importu produkt\u00f3w rolno-spo\u017cywczych pod wzgl\u0119dem warto\u015bci.  <\/p>\n\n\n\n

Jak niedawno poinformowa\u0142 na Facebooku Taras Kaczka, ukrai\u0144ski wiceminister gospodarki, na rynek UE trafia prawie 60 proc. eksportu z Ukrainy. Pomimo zawirowa\u0144 w sektorze rolnym i na granicach eksport do UE wzr\u00f3s\u0142 o 1,34 mld dol., czyli o 5,9 proc. UE jest kluczowym rynkiem m.in. dla ukrai\u0144skiej kukurydzy (49,2 proc. eksportu) czy pszenicy (34 proc. eksportu). Przez unijne obostrzenia o 51 proc. spad\u0142y dostawy cukru do UE (303 tys. t), ale \u0142\u0105czny eksport tego surowca wzr\u00f3s\u0142 w ubieg\u0142ym roku o 45 proc. Do UE trafia te\u017c ok. 40 proc. eksportu mi\u0119sa drobiowego o warto\u015bci ok. 390 mln dol.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Z bada\u0144 prowadzonych w Instytucie Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki \u017bywno\u015bciowej wynika, \u017ce w niekt\u00f3rych grupach produkt\u00f3w ta konkurencja jest ju\u017c wysoka, chodzi cho\u0107by o mi\u0119so drobiowe, wyroby cukiernicze i piekarnicze, papierosy, jaja czy r\u00f3\u017cnego rodzaju produkty mleczarskie. Zwi\u0119kszony przyw\u00f3z tych produkt\u00f3w na rynek unijny sprawia, \u017ce polscy producenci, eksporterzy maj\u0105 problemy ze zbytem swoich produkt\u00f3w na rynku unijnym \u2013<\/em> m\u00f3wi prof. Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki \u017bywno\u015bciowej \u2013 Pa\u0144stwowego Instytutu Badawczego.<\/p>\n\n\n\n

Polski Instytut Spraw Mi\u0119dzynarodowych wskazuje, \u017ce nawet teraz, mimo wojny, Ukraina pozostaje konkurencyjnym producentem rolnym ze wzgl\u0119du na korzystne warunki glebowe i klimatyczne oraz nastawione na eksport wielkoobszarowe gospodarstwa o niskich kosztach produkcji. Cho\u0107 w\u0142\u0105czenie ukrai\u0144skiej produkcji rolnej do unijnej wzmocni\u0142oby pozycj\u0119 UE na \u015bwiatowym rynku, w niekt\u00f3rych dziedzinach unijni producenci s\u0105 strukturalnie mniej konkurencyjni ni\u017c ukrai\u0144scy, np. polscy w sektorze zb\u00f3\u017c, ro\u015blin oleistych, cukru i mi\u0119sa drobiowego. Dlatego te\u017c przysz\u0142o\u015b\u0107 rolnictwa w Polsce w du\u017cej mierze zale\u017cy od tego, jak poradzi sobie z r\u00f3\u017cnymi wyzwaniami, np. klimatycznymi. Potrzebne jest zwi\u0119kszenie konkurencyjno\u015bci produkt\u00f3w przy zachowaniu zasad zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Ukrai\u0144scy eksporterzy i producenci konkuruj\u0105 ni\u017csz\u0105 cen\u0105 produkt\u00f3w na rynku unijnym, podobnie jak polscy producenci. Aby zmierzy\u0107 si\u0119 z t\u0105 konkurencj\u0105, wskazane jest, aby polscy producenci rozwijali produkcj\u0119 wyrob\u00f3w gotowych, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 mog\u0142y konkurowa\u0107 jako\u015bci\u0105, nie tylko ni\u017csz\u0105 cen\u0105. Czyli powinni\u015bmy inwestowa\u0107 w rozw\u00f3j nowych produkt\u00f3w, bardziej innowacyjnych. Mo\u017cna to powi\u0105za\u0107 z ochron\u0105 \u015brodowiska, z produktami zwi\u0105zanymi ze zr\u00f3wnowa\u017conym rozwojem, wprowadzi\u0107 do produkt\u00f3w aspekt \u015brodowiskowy, aby m\u00f3c <\/em>si\u0119 <\/em>odr\u00f3\u017cnia\u0107 produktami od tych ta\u0144szych ukrai\u0144skich \u2013<\/em> podkre\u015bla prof. \u0141ukasz Ambroziak.<\/p>\n\n\n\n