{"id":12647,"date":"2025-01-09T07:56:57","date_gmt":"2025-01-09T06:56:57","guid":{"rendered":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12647"},"modified":"2025-01-13T11:00:06","modified_gmt":"2025-01-13T10:00:06","slug":"w-polsce-brakuje-osrodkow-interwencji-kryzysowej-rzecznik-praw-obywatelskich-apeluje-o-zmiany-w-prawie-i-zwiekszenie-finansowania","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12647","title":{"rendered":"W Polsce brakuje o\u015brodk\u00f3w interwencji kryzysowej. Rzecznik Praw Obywatelskich apeluje o zmiany w prawie i zwi\u0119kszenie finansowania"},"content":{"rendered":"\n

W 2023 roku w Polsce funkcjonowa\u0142o 170 o\u015brodk\u00f3w interwencji kryzysowej, ale w wielu powiatach tego typu wsparcie wci\u0105\u017c nie jest dost\u0119pne. NIK ju\u017c w 2021 roku alarmowa\u0142, \u017ce ponad po\u0142owa powiat\u00f3w nie powo\u0142a\u0142a takich o\u015brodk\u00f3w. Tylko cz\u0119\u015b\u0107 istniej\u0105cych plac\u00f3wek \u015bwiadczy ca\u0142odobowo wsparcie dla os\u00f3b do\u015bwiadczaj\u0105cych kryzys\u00f3w, a zapotrzebowanie na takie us\u0142ugi stale ro\u015bnie. Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich apeluje o zmiany w prawie dotycz\u0105cym interwencji kryzysowej oraz finansowaniu tych us\u0142ug.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Interwencja kryzysowa zaliczana jest do \u015bwiadcze\u0144 niepieni\u0119\u017cnych z pomocy spo\u0142ecznej. W jej ramach potrzebuj\u0105cy otrzymuje adekwatn\u0105 do potrzeb pomoc psychologiczn\u0105, medyczn\u0105, \u015brodowiskow\u0105, kt\u00f3ra ma mu umo\u017cliwi\u0107 powr\u00f3t do stanu sprzed kryzysu lub samodzielne funkcjonowanie. Dzia\u0142ania interwencyjne realizuj\u0105 o\u015brodki interwencji kryzysowej. Udzielaj\u0105 one wsparcia osobom w trudnych sytuacjach wywo\u0142anych kryzysami rodzinnymi, trudno\u015bciami wychowawczymi, problemami psychospo\u0142ecznymi czy k\u0142opotami emocjonalnymi. Interwencje polegaj\u0105 zw\u0142aszcza na udzieleniu interdyscyplinarnego wsparcia osobie lub rodzinie dotkni\u0119tej traumatycznym wydarzeniem, do\u015bwiadczaj\u0105cej przemocy oraz czasowego schronienia w zwi\u0105zku z sytuacj\u0105 kryzysow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 W dzisiejszym \u015bwiecie ro\u015bnie liczba polikryzys\u00f3w, czyli kryzys\u00f3w \u0142\u0105czonych, takich jak wojna w Ukrainie, pandemia, kryzysy klimatyczne czy inflacja. Na\u0142o\u017cone na siebie kryzysy powoduj\u0105 bardzo silny stres, nie ka\u017cdy mo\u017ce sobie z nim poradzi\u0107, mimo posiadanych zasob\u00f3w. Po to jeste\u015bmy my \u2013 o\u015brodki interwencji kryzysowej, aby\u015bmy mogli wydoby\u0107 zasoby, kt\u00f3re gdzie\u015b pogubi\u0142y si\u0119 w tej osobie <\/em>\u2013 t\u0142umaczy w rozmowie z agencj\u0105 Newseria Katarzyna Wi\u015bniewska, prezeska Konwentu Dyrektor\u00f3w O\u015brodk\u00f3w Interwencji Kryzysowej w Polsce, dyrektorka Zespo\u0142u O\u015brodk\u00f3w Wsparcia w Piastowie.<\/p>\n\n\n\n

Z danych MRPiPS wynika, \u017ce w roku 2023 w ca\u0142ej Polsce funkcjonowa\u0142o 170 o\u015brodk\u00f3w interwencji kryzysowej. Rok wcze\u015bniej by\u0142o ich 162, w tym z miejscami ca\u0142odobowymi 125. Potrzeby s\u0105 jednak znacznie wi\u0119ksze.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Os\u00f3b w kryzysie przybywa. Patrz\u0105c na dzia\u0142alno\u015b\u0107 o\u015brodka interwencji kryzysowej, kt\u00f3rego mam zaszczyt by\u0107 dyrektorem, zwi\u0119ksza si\u0119 liczba interwencji, zwi\u0119ksza si\u0119 te\u017c liczba konsultacji psychologicznych \u2013 mieli\u015bmy 1,5\u20132 tys. konsultacji ambulatoryjnych rocznie, w tej chwili dochodzi ju\u017c do 4 tys. \u2013<\/em> wskazuje Katarzyna Wi\u015bniewska.<\/p>\n\n\n\n

Wiele powiat\u00f3w nie oferuje jednak osobom potrzebuj\u0105cym wsparcia w  ramach o\u015brodka interwencji kryzysowej. Ju\u017c w 2021 roku Najwy\u017csza Izba Kontroli wskazywa\u0142a, \u017ce 55 proc. powiat\u00f3w nie powo\u0142a\u0142o tego typu plac\u00f3wek. Zaledwie co trzeci istniej\u0105cy o\u015brodek \u015bwiadczy\u0142 wsparcie przez ca\u0142\u0105 dob\u0119, tymczasem ustawa nak\u0142ada obowi\u0105zek udzielania natychmiastowej pomocy, a ta jest mo\u017cliwa tylko wtedy, gdy instytucja dzia\u0142a non stop ka\u017cdego dnia.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 O\u015brodk\u00f3w interwencji kryzysowej w Polsce jest coraz mniej, zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 wcielana jest w struktury powiatowych centr\u00f3w pomocy rodzinie, miejskich o\u015brodk\u00f3w pomocy spo\u0142ecznej \u2013<\/em> zauwa\u017ca ekspertka. \u2013 Nas jako o\u015brodk\u00f3w interwencji kryzysowej dzia\u0142aj\u0105cych samodzielnie jest coraz mniej.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Zagadnienia zwi\u0105zane z funkcjonowaniem o\u015brodk\u00f3w interwencji kryzysowej i niedostatki legislacyjne w tym obszarze by\u0142y jednym z problem\u00f3w sygnalizowanych rzecznikowi przez uczestnik\u00f3w spotkania w Zespole O\u015brodk\u00f3w Wsparcia w Piastowie oraz przez Konwent Dyrektor\u00f3w O\u015brodk\u00f3w Interwencji Kryzysowej. W pa\u017adzierniku 2024 roku RPO skierowa\u0142 do ministra rodziny, pracy i polityki spo\u0142ecznej wyst\u0105pienie generalne, w kt\u00f3rym przedstawi\u0142 szereg postulat\u00f3w zmiany prawa dotycz\u0105cego interwencji kryzysowej. Zdaniem przedstawicieli biura obowi\u0105zuj\u0105ce przepisy s\u0105 niedoprecyzowane i nie okre\u015blaj\u0105 np. szczeg\u00f3\u0142owych zasad i norm funkcjonowania jednostek realizuj\u0105cych to zadanie, minimalnego zakresu zapewnianych us\u0142ug czy kwalifikacji os\u00f3b wykonuj\u0105cych us\u0142ugi.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Zar\u00f3wno w aspekcie praw obywatelskich, jak i zwyk\u0142ego funkcjonowania obywateli w spo\u0142eczno\u015bci lokalnej rola o\u015brodk\u00f3w interwencji kryzysowej jest nie do przecenienia. Zadanie w postaci tworzenia i prowadzenia o\u015brodka interwencji kryzysowej to zadanie w\u0142asne powiatu, a rol\u0105 powiatu jest spe\u0142nianie obowi\u0105zk\u00f3w wobec w\u0142asnych obywateli na terenie powiatu. Mamy nadziej\u0119, \u017ce dzia\u0142ania rzecznika doprowadz\u0105 do tego, \u017ce w ka\u017cdym powiecie b\u0119dzie o\u015brodek interwencji kryzysowej, a obywatele b\u0119d\u0105 mieli pe\u0142ny dost\u0119p do pomocy i wsparcia w sytuacjach kryzysowych <\/em>\u2013 m\u00f3wi Agnieszka Jarz\u0119bska, naczelniczka Wydzia\u0142u Polityki Rodzinnej i Spraw Spo\u0142ecznych w Biurze RPO.<\/p>\n\n\n\n

Eksperci Biura RPO wskazuj\u0105, \u017ce niezb\u0119dne jest dofinansowanie powiat\u00f3w w formie dotacji, bo z uwagi na trudn\u0105 sytuacj\u0119 ekonomiczn\u0105 wielu z nich funkcjonowanie o\u015brodk\u00f3w staje si\u0119 niemo\u017cliwe. Zdaniem Konwentu O\u015brodk\u00f3w Interwencji Kryzysowych udzielenie powiatom dotacji zagwarantowa\u0142oby rozw\u00f3j infrastruktury i wysoki poziom \u015bwiadczonych us\u0142ug, poprawiaj\u0105c ich dost\u0119pno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Do o\u015brodk\u00f3w interwencji kryzysowej przyjmujemy ludzi nie tylko z danego powiatu. Na przyk\u0142ad w Zakopanem przyjmowane s\u0105 osoby z Warszawy. Pytanie, kto ma pokry\u0107 koszty pobytu, je\u017celi jest rejonizacja o\u015brodk\u00f3w interwencji kryzysowej w Zakopanem, a \u015brodki na ten o\u015brodek wyk\u0142ada w tym momencie starosta danego powiatu. Gdyby\u015bmy mogli by\u0107 dofinansowani z administracji rz\u0105dowej, powiat by\u0142by wzmocniony \u2013<\/em> t\u0142umaczy prezeska Konwentu Dyrektor\u00f3w OIK w Polsce.<\/p>\n\n\n\n

RPO wskazuje te\u017c na zagro\u017con\u0105 pozycj\u0119 o\u015brodk\u00f3w interwencji kryzysowej w systemie pomocy spo\u0142ecznej \u2013 niepok\u00f3j uczestnik\u00f3w rozm\u00f3w wzbudza\u0142a zachodz\u0105ca na mocy ustawy o pomocy spo\u0142ecznej mo\u017cliwo\u015b\u0107 w\u0142\u0105czenia o\u015brodk\u00f3w interwencji kryzysowej do struktury organizacyjnej powiatowych centr\u00f3w pomocy rodzinie. Jak podnosi\u0142 Konwent Dyrektor\u00f3w, takie dzia\u0142anie znacz\u0105co utrudnia realizacj\u0119 zada\u0144, do kt\u00f3rych wykonywania o\u015brodki interwencji kryzysowej s\u0105 powo\u0142ane. W zwi\u0105zku z tym, \u017ce PCPR-y nie pracuj\u0105 ca\u0142odobowo, trudniej jest \u015bwiadczy\u0107 w nich wsparcie w warunkach pe\u0142nej intymno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Jednostki organizacyjne pomocy spo\u0142ecznej pracuj\u0105 do godziny 16.00, wi\u0119c jak w\u0142\u0105cza\u0107 w struktury PCPR-u czy MOPS-u o\u015brodki, kt\u00f3re maj\u0105 dzia\u0142a\u0107 ca\u0142odobowo? Tylko o\u015brodek samodzielnie dzia\u0142aj\u0105cy mo\u017ce by\u0107 w pe\u0142ni otwarty dla os\u00f3b, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w kryzysie, a niestety kryzys\u00f3w jest coraz wi\u0119cej <\/em>\u2013 podkre\u015bla Katarzyna Wi\u015bniewska.<\/p>\n\n\n\n

Zdaniem RPO przegl\u0105du wymaga tak\u017ce obszar wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania instytucji szeroko rozumianego systemu wsparcia. Wobec licznych przypadk\u00f3w kryzys\u00f3w zdrowia psychicznego, bezdomno\u015bci, do\u015bwiadczania przemocy, kl\u0119sk \u017cywio\u0142owych, problem\u00f3w uchod\u017ac\u00f3w wojennych to w\u0142a\u015bnie o\u015brodki interwencji kryzysowej stanowi\u0105 wa\u017cne ogniwo w systemie oparcia spo\u0142ecznego.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Trzeba podkre\u015bli\u0107 wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 interwencji kryzysowej. To jest pomoc udzielana bezp\u0142atnie ka\u017cdemu siedem dni w tygodniu, dlatego tak wa\u017cna jest do organizacji na terenie powiatu<\/em> \u2013 przekonuje Agnieszka Jastrz\u0119bska.<\/p>\n\n\n\n

Odpowiedzi na zg\u0142oszone przez RPO uwagi i wnioski udzieli\u0142a wiceminister Katarzyna Nowakowska. Jak wynika z jej o\u015bwiadczenia, ministerstwo planuje prace nad opracowaniem standard\u00f3w udzielania wsparcia w formie interwencji kryzysowej. Jednym z zada\u0144 projektu realizowanego w ramach FERS w perspektywie finansowej UE na lata 2021\u20132027 \u201eWsparcie instytucji zajmuj\u0105cych si\u0119 pomoc\u0105 i integracj\u0105 spo\u0142eczn\u0105\u201d b\u0119dzie opracowanie standardu kszta\u0142cenia kadr udzielaj\u0105cych wsparcia w ramach interwencji kryzysowej, w tym wypracowanie modelowych procedur wsparcia os\u00f3b w kryzysie i funkcjonowania o\u015brodk\u00f3w interwencji kryzysowej w zakresie standardu \u015bwiadczonych us\u0142ug. Wypracowane w ramach projektu standardy maj\u0105 pos\u0142u\u017cy\u0107 do dalszych analiz regulacji prawnych w tym obszarze. Wiceminister poinformowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c, \u017ce interwencja kryzysowa jest jednym z obszar\u00f3w pracy zespo\u0142u do spraw reformy systemu pomocy spo\u0142ecznej, organu opiniodawczo-doradczego MRPiPS, kt\u00f3ry zosta\u0142 powo\u0142any w czerwcu 2024 roku.<\/p>\n\n\n\n